Dossier Broeikaseffect (CO2)

(Geschreven in 1981)

Update 2022. De conclusies zijn dit jaar 41 jaar oud.

Update 2014, 33 jaar later, conclusies van het Verenigde Naties IPCC klimaatrapport.

Update 2018: besluit sluiting kolengestookte centrales, zie onder.

Enkele conclusies uit 1981 uit mijn afstudeerscriptie (HBO) over het bouwen van nieuwe kolengestookte elektriciteitscentrales, het milieu, CO2, broeikaseffect en de opwarming van de aarde.

  • “Bij de verbranding van fossiele brandstoffen komt de hoeveelheid koolstof die er in zit als kooldioxide vrij. Kooldioxide is op zichzelf een niet toxisch gas, maar de concentratie ervan in de lucht heeft een belangrijke invloed op het klimaat. (…..). De warmte kan er dus wel in maar er moeilijk meer uit en daardoor ontstaat het zogenoemde broeikaseffect. (….).”
  • “De toename van het CO2 gehalte kan dus een temperatuurverhoging veroorzaken, hoewel die nog maar nauwelijks waarneembaar is. De verdubbeling van het CO2 gehalte zou de temperatuur op gematigde breedtes met 2 graden verhogen. (…). De poolijskappen zouden smelten en de zeespiegel stijgen. Vooral voor Nederland zou zoiets ernstig zijn (Breda aan Zee).”
  • “Een ander gevolg van de temperatuurverhoging zou een verandering van het wereldneerslagpatroon kunnen zijn. Gebieden eerst geschikt voor landbouw zouden kunnen verdrogen en droge gebieden zouden veel neerslag krijgen, wat ernstige bodemerosie zou veroorzaken.”
  • “Er heerst nog grote onzekerheid over de effecten die de verhoogde CO2 concentratie in de lucht zal hebben. Het probleem is dat er niets tegen de CO2 emissie te doen is, vandaar dat er in de toekomst misschien een radicale vermindering van het stoken van fossiele brandstoffen nodig zal zijn.”
  • “Het doel zal moeten zijn om het totale (energie)elektriciteitsverbruik drastisch te beperken of te stabiliseren. Er zal veel meer dan tot nu toe het geval is gezocht moeten worden naar energiebronnen die geen negatieve effecten op het milieu hebben zoals de zogenaamde stromingsbronnen wind en zon.”
  • “(….) zaken die niet binnen de economische sfeer vallen, zoals het milieu, maar eigenlijk ook bij de welvaart zouden moeten worden betrokken, worden onvoldoende onder de aandacht gebracht”.
  • “(…) wanneer je de mate van welvaart alleen afleidt uit de toename van de productie en het nationaal inkomen blijven de milieugoederen buiten beschouwing. De reden dat dit zo gegroeid is ligt aan het feit dat die milieugoederen altijd overvloedig voorhanden leken te zijn en ze vielen buiten de economische sfeer. Nu de milieugoederen echter ‘schaars’ zijn geworden is er een conflict ontstaan tussen productie en milieu. Daarom is het noodzakelijk dat niet meer de productiegroei als doel gesteld wordt voor de welvaart, maar een veel meer afgewogen doelstelling waar het milieu bij betrokken wordt”.
  • “Wat willen we: productie die is afgestemd op onmisbaarheid en maatschappelijk nut en in evenwicht met de natuur òf een ongecontroleerde productiegroei met de daarmee samenhangende milieuvervuiling en grondstoffen- en energieverspilling? Eigenlijk zijn we uit lijfsbehoud voor de mens genoodzaakt voor het eerste te kiezen……”

(Deze laatste zin vond men te dramatisch klinken, maar ik behaalde mijn diploma en onderwijsbevoegdheid).(Lerarenopleiding Gelderse Leergangen Nijmegen, vak aardrijkskunde (en geschiedenis).

(Cursivering en vet is gedaan bij plaatsing op dit blog).

(Deze afstudeerscriptie heeft vanaf 1981 tot de digitalisering in 2010 in de kast gelegen).

(De hele afstudeerscriptie is op verzoek te lezen als PDF, 60 pagina’s).

Update 13 april 2014 (33 jaar later, conclusies Verenigde Naties klimaatgroep IPCC)

(Tekst NOS): Alleen met stevige nieuwe maatregelen zal de uitstoot van broeikasgassen nog genoeg kunnen afnemen om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden Celsius. Dat staat in het laatste deel van een rapport van het VN-Klimaatpanel IPCC, dat is gepresenteerd in Berlijn. Ondanks alle maatregelen om de uitstoot te beperken, steeg de uitstoot van CO2 in de afgelopen 10 jaar sneller dan ooit. Dit komt door de wereldwijde groei van de welvaart.

De energieproductie levert de grootste bijdrage aan de uitstoot, met 35%. Zonder stevige nieuwe maatregelen dreigt de temperatuur aan het eind van deze eeuw 3 tot 5°C hoger te worden dan voor de industriële revolutie. Vergeleken met nu zou de temperatuur 2 tot 4 graden stijgen.

Eerder spraken wereldleiders af dat de temperatuur met maximaal 2 graden zou mogen stijgen. Dit betekent dat de uitstoot in 2030 moet liggen op het niveau van 2010. In de jaren daarna moet de uitstoot verder dalen. Dit kan volgens het IPCC alleen als er een overgang komt naar een klimaatneutrale economie zonder fossiele brandstoffen, waarbij geen broeikasgassen meer worden uitgestoten. Volgens de VN moeten landen overschakelen op duurzame energiebronnen als windenergie, zonne-energie en biomassa.

(Hoeveel gelijk kan men krijgen).

Sinds 1990 brengt het IPCC eens in de zeven jaar een rapport uit met de nieuwste bevindingen op het gebied van klimaatverandering. Het doet dit in drie delen. Vandaag werd het derde deel gepresenteerd in Berlijn. De eerste twee delen verschenen in september en vorige maand.

Update 27.07.2015 (34 jaar later)

Een groep wetenschappers heeft een rapport geschreven waarin staat dat zelfs 2 graden temperatuurstijging veel meer invloed op het klimaat kan hebben dan waaraan men tot nu toe dacht. De analyses worden niet door alle wetenschappers gedeeld, dat moet erbij gezegd worden.

Zelf denk ik aan een ‘tipping point’ waar effecten elkaar gaan versterken. Simpel gezegd worden in 300 jaar, sinds de industriële revolutie (vanaf ca. 1750) kolen, olie en gas in de atmosfeer gebracht door ze op te stoken en CO2 uitstoot te veroorzaken. Fossiele brandstoffen zijn niets anders dan planten die miljoenen jaren geleden gegroeid zijn door de zon en zijn vergaan, het is opgeslagen zonne-energie. De mens stookt in 300 jaar alles op. Dat is het probleem.

Op een bepaald moment, wanneer weten we niet, maakt het niet meer uit of er geen verbranding van de fossiele brandstoffen kolen, olie en gas meer plaatsvind, het duurt dan weer eeuwen voor de temperatuur zal gaan dalen in plaats van stijgen, de gevolgen zullen echter voortduren: stijging van de zeespiegel, klimaatverandering, veranderende oceaanstromingen en smeltende ijskappen. 

Wat vaak vergeten wordt te vermelden in de klimaatdiscussie is de exponentiële bevolkingsgroei. Er zijn nu 7 miljard wereldbewoners en de bevolkingsgroei gaat door naar 9 tot 11 miljard wereldbewoners eind van deze eeuw. (In het jaar 1800, pas 215 jaar geleden, waren er 1 miljard wereldbewoners, in 1960 3 miljard). Zeer veel mensen wonen in kustgebieden die klimaatgevoelig zijn, dus een zeespiegelstijging kan miljoenen mensen op drift doen raken (klimaatvluchtelingen) Nederland ligt voor de helft onder de zeespiegel en het is in economische zin de belangrijkste helft. In mijn afstudeerscriptie staat ook de zin: “Breda aan zee”….

Het heeft met menselijke hoogmoed te maken, de mens als ‘kroon op de schepping’. De meeste mensen hebben de illusie dat de mens ‘in control’ is. Dat is natuurlijk niet zo, de mens is een nietig wezen in een oneindig heelal. De natuur gaat haar eigen gang, met of zonder mens. Als je ’s ochtends onder een warme douche staat en je begrijpt niet dat het pure luxe is, ontgaat je iets……

Update 01.10.2015

In de Volkskrant vandaag een artikel over een leidinggevende bij de Engelse Bank die ervan uitgaat dat klimaatsverandering een gegeven is. Hij maakt zich in eerste plaats zorgen om de financieel-economische gevolgen, want hij ziet in dat de mens misschien heel veel fossiele brandstoffen ongebruikt zal moeten laten en in de grond moet laten zitten of zeer dure technieken nodig zijn om schadelijke uitstoot tegen te gaan. Dit zal zal een grote impact hebben op al die bedrijven en investeerders die in fossiele brandstoffen handelen of delven en daarmee op de economie als geheel.

Onbedoeld legt hij een aspect bloot waar het kapitalisme als economisch systeem heeft gefaald: korte termijn denken en handelen. Hij zegt dat ze in de financiële wereld en in de krediet verschaffing 3 jaar vooruit kijken, hooguit 10 jaar….

Update 14.12.2015 (34 jaar later)

195 landen hebben tijdens de klimaattop in Parijs besloten het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken, meer gebruik te gaan maken van alternatieve energiebronnen en op deze wijze de stijging van de temperatuur op aarde te beperken tot 1.5 graden in deze eeuw.

Update 16.12.2015

Dit jaar heeft Nederland de grootste hoeveelheid kolen gebruikt in 25 jaar. Dit komt door de drie nieuwe kolencentrales die in gebruik zijn genomen.

Update 05.02.2016 

(Laatste Update bij dit bericht, er is niets meer aan toe te voegen).

-De maximumsnelheid op veel autowegen gaat omhoog naar 130 km. Het is bekend dat autorijden luchtvervuiling veroorzaakt. Tevens overlijden mensen in Nederland eerder door het zogenoemde fijnstof.

-Volkswagen heeft jarenlang doelbewust voor extra luchtvervuiling gezorgd door sjoemelsoftware die ervoor zorgde dat de uitstoot van schadelijke stoffen hoger was dan toegestaan.

-Shell wil de komende decennia het beleid van het delven van fossiele brandstoffen niet aanpassen.

Bovenstaande 3 feiten van de afgelopen week doen denken aan een longkankerpatiënt die in het ziekenhuis ligt te roken.

Update 18.05.2018 (Extra Update)

De cirkel is rond. In 1981 bouwde men nieuwe kolengestookte centrales, nu gaan ze dicht vanwege de milieueffecten, zie boven.

De 2 oudste kolengestookte centrales moeten in 2025 sluiten, de andere in 2030, zo is vandaag besloten door de regering.

Update 24.11.2018 (Extra Update)

De kolengestookte elektriciteitscentrale in Nijmegen wordt afgebroken, er komen zonnepanelen voor in de plaats. Dit is de centrale waar ik op 26 maart 1981 iemand interviewde voor mijn scriptie. De centrale heette toen PGEM (Provinciale Gelderse Elektriciteits Maatschappij ). De naam en eigenaar veranderde vele malen door de jaren heen (NUON, Electrabel).

Update 02.08.2019 (Extra Update)

  • ‘Zelf denk ik aan een ‘tipping point’ waar effecten elkaar gaan versterken. Simpel gezegd worden in 300 jaar, sinds de industriële revolutie (vanaf ca. 1750) kolen, olie en gas in de atmosfeer gebracht door ze op te stoken en CO2 uitstoot te veroorzaken. Fossiele brandstoffen zijn niets anders dan planten die miljoenen jaren geleden gegroeid zijn door de zon en zijn vergaan, het is opgeslagen zonne-energie. De mens stookt in 300 jaar alles op. Dat is het probleem’. (Geschreven in 2015). De Australische wetenschapper en klimaatexpert Dr Joëlle Gergis vraagt zich in een artikel af of het beruchte ‘tipping point’ nu al is bereikt. De nieuwste berekeningen noemt zij schokkend. De eerdere berekeningen van het IPCC uit 2013 zijn waarschijnlijk te optimistisch en een stijging van de gemiddelde temperatuur van 2.8 tot 5.8 is mogelijk. In deze eeuw 2.9 tot 3.4. Zelfs de doelstelling van 1.5 tot 2 zal ernstige effecten hebben zoals smeltend ijs op Groenland en Antarctica en sterke stijging van de zeespiegel en extreem weer zoals droogte. 
  • Veelzeggende cijfers: er is sinds de Industriële Revolutie 300 miljard ton CO2 in de atmosfeer gekomen door het gebruik van kolen, olie, gas, bruinkool ed.
  • Men berekent het aantal deeltjes CO2 in de atmosfeer: 280 in de tijd voor de Industriële Revolutie, nu 410, over 40 jaar 560 (een verdubbeling).

Het artikel: Joelle Gergis

Update 25.09.2019 (Extra Update)

De wereld is in rep en roer over de klimaatverandering, de opwarming van de aarde. De tegenstellingen nemen groteske vormen aan. Aan de ene kant het 16 jarige meisje Greta Thunberg met een emotionele speech. Zij neemt erg veel op haar schouders en mag wel uitkijken voor haar eigen gezondheid. Er ligt massahysterie op de loer. Aan de andere kant Leon de Winter met zijn columns in de telegraaf, hij ontkent klimaatverandering en voert deskundigen op die dat zeggen, het zijn uitzonderingen. Klimaathysterie (ook de ontkenners) is niet goed en niet nodig, er moet gehandeld worden, in  de eerste plaats door de verantwoordelijke politici. Veel mensen ontkennen de klimaatverandering omdat ze bang zijn voor de gevolgen. Die zullen groot zijn. De hele discussie neemt bizarre vormen aan met links – rechts tegenstellingen en polarisatie binnen de klimaatdiscussie. De vraag is welke richting dit op zal gaan.

Ik denk aan mijn conclusies uit 1981:

  • 1) Minder fossiele brandstoffen gebruiken, dus vooral minder kolen en olie, want gas geeft de minste vervuiling.
  • 2) Meer gebruik maken van zonne- en windenergie.
  • 3) Ieder product moet een directe relatie hebben met de impact op het milieu.
  • 4) Energiebesparing. Zuinig zijn met het gebruik.
  • 5) “Wat willen we: productie die is afgestemd op onmisbaarheid en maatschappelijk nut en in evenwicht met de natuur òf een ongecontroleerde productiegroei met de daarmee samenhangende milieuvervuiling en grondstoffen- en energieverspilling? Eigenlijk zijn we uit lijfsbehoud voor de mens genoodzaakt voor het eerste te kiezen……” (Deze zin vond men toen te dramatisch).
  • Uit de inleiding van mijn afstudeerscriptie: “Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven.”

Update 07.10.2019 (Extra Update)

Tv programma Tegenlicht van de VPRO liet zien dat Shell in 1987 al een rapport over klimaatverandering schreef, later werd het afgezwakt. In de jaren 1980 was er al het vermoeden van opwarming door CO2 in de atmosfeer en het broeikaseffect (zie boven).

Update 19.09.2020 (Extra Update)

Misschien een omslag in het denken van de verantwoordelijken. Ursula von der Leyen (1 jaar jonger dan ondergetekende) voorzitter van de Europese Commissie (uitvoerend orgaan van de Europese Unie) zei deze week dit: ‘Ons huidige verbruik van grondstoffen, energie, water, voedsel en landgebruik is niet houdbaar. We moeten onze consumptie en productie, hoe we leven en werken, eten, verwarmen en vervoeren, veranderen.’  Dit is wat ik zelf in 1981 in andere woorden zei en in de jaren 1990 werkte ik dit verder uit. 

Update 12.12.2020 (Extra Update) (5 jaar na Klimaatakkoord Parijs en 40 jaar na mijn afstudeerscriptie).

In de Volkskrant een balans.

De uitstoot van broeikasgassen stijgt nog steeds. De opwarming word nu berekend op +1.2 graad warmer. De huidige trend met de plannen zoals die nu zijn is +3 graden. Voor 2030, dus in 10 jaar, moeten de emissies halveren. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen nul zijn, dus in 30 jaar. Als dat gehaald wordt is dat een bijzondere prestatie van de mensheid, misschien net zo bijzonder als alle uitvindingen tot nu toe samen. Overigens gaat de opwarming dan natuurlijk door, want, zoals eerder gezegd, heeft het klimaat geen aan-uit knop zodat bij een nul uitstoot de ijskappen en gletsjers direct weer weer aangroeien en de permafrost stopt met ontdooien en het laten ontsnappen van methaangas, daar gaat misschien wel 100 jaar overheen (misschien net zoveel tijd als nu de CO2 in de lucht gebracht is).

De wereld zal echter niet vergaan, de mens is adaptief, past zich aan, dat heeft de geschiedenis laten zien, Suvival of the fittest van Darwin is er op gebaseerd (vaak verkeerd begrepen als ‘de sterkste wint’, dit moet zijn degene (soort) die zich ‘het beste aanpast wint’). Ondergelopen delen van de wereld worden verlaten. Extreem weer zal tot schade leiden, maar die zal telkens worden hersteld. Er is bijvoorbeeld nu al Nederlandse wijn, dat zal toenemen. Dat er veel onrust zal zijn door migratie en economische schade is dan wel zeker, dit is nu al gaande. We zitten midden in een proces van de verdeling van schaarste, niet alleen tussen de rijke landen en de arme landen, maar ook binnen de rijke landen zelf waar nu al een welvaarts/vermogenskloof is. Ik schreef er elders over.

Het artikel in de Volkskrant is hier te lezen: https://www.volkskrant.nl/ts-b1dc59c3

Update 09.08.2021 (Extra Update)

Vandaag een nieuw rapport van het IPCC. De wereld wordt geteisterd door door droogte veroorzaakte bosbranden. Uit mijn conclusies 40 jaar geleden:

“Een ander gevolg van de temperatuurverhoging zou een verandering van het wereldneerslagpatroon kunnen zijn. Gebieden eerst geschikt voor landbouw zouden kunnen verdrogen en droge gebieden zouden veel neerslag krijgen, wat ernstige bodemerosie zou veroorzaken.”

Ondanks alles moeten de wetenschappers de lange termijn effecten onderzoeken, want niet iedere extreme regenbui en periode van droogte heeft met klimaatverandering te maken. Alarmisme is niet goed, de mensheid heeft de technische middelen om te veranderen, maar dan zal het economisch systeem kapitalisme moeten veranderen en zal er een herverdeling van welvaart en vermogen nodig zijn….

Lees ook: Het Einde van het Kapitalisme

Een dramatisch rapport van de IPCC vandaag op basis van 14.000 (veertienduizend) onderzoeken, het rapport is 500 pagina’s dik. Wat schreef ik in de jaren 1990: ‘We beleven een goed gedocumenteerde ondergang’ (omdat er toen ook al veel onderzoeken waren) en ‘Mensen zullen vechten om de laatste restjes welvaart’ (omdat we over de verdeling van schaarste praten).

Update 21.04.2022

Fotoreportage kolencentrale in Nijmegen: https://wp.me/pxVaI-5qy

Update 17.06.2022

Deskundigen betwijfelen of de doelstelling van maximaal 1.5 graden stijging gehaald gaat worden, men ziet eerder +3 graden gemiddelde stijging.

Door de te tekorten ontstaan door de oorlog in Oekraïne overweegt men de kolencentrales langer te gebruiken en weer gas uit de bodem van Groningen te halen (in het uiterste geval).

De mensheid moet nu kiezen tussen in de winter in de kou zitten, het klimaat en Oekraïne steunen…..

(C) Copyright tekst en foto’s Ronald Puma

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit bericht komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.

Contact opnemen over bovenstaande en de fotografie kan via ronaldpuma.nl.

Fotogalerij:

(C) Copyright tekst en foto’s Ronald Puma

Geplaatst in economie, filosofie, journalistiek, Kapitalisme, klimaat, media, milieu, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Dystopia

(Geschreven in 2021) (Met Updates 2022)

Al deze (vooral westerse) maatschappijen hebben nog maar een klein beetje tegenslag nodig en de boel stort in.

Een flinke stroomstoring, een onbeheersbaar computervirus, een grote computer hack met gijzelsoftware bij vitale bedrijven, een vulkaanuitbarsting (vliegverkeer), een storing in het sattelietverkeer en/of een breuk in een onderzeese trans-Atlantische kabel (ongeluk of sabotage), een wereldwijde beurskrach (beursineenstorting door speculatie en/of computerproblemen en/of een schuldencrisis), een nieuw gemuteerd virus, extreem weer (overvloedige sneeuwval, overstromingen door hoog water, watertekort door hitte, tegenvallende oogsten door droogte/hitte) enzovoort en de mensen staan onvrijwillig te barbecueën op het balkon, in de tuin of in het park.

Update 26.03.2021

Een containership dat vastloopt in het Suezkanaal en de hele wereldhandel is ontwricht. Alles wordt door globalisering en wereldhandel goedkoop in Azië gemaakt en over de hele wereld gebruikt in producten. Ook vitale medicijnen en beschermingsmiddelen. Lees er hier over: Een vastgelopen containerschip in het Suezkanaal

Lees ook: De angstmaatschappij hoe collectieve angst de maatschappij is gaan beheersen, een permanente staat van zijn.

Update 02.10.2021

We zijn al midden in het tijdperk van schaarste terechtgekomen.

De coronacrisis lijkt voorbij, de economie groeit alsof er niets is gebeurd. Maar schijn bedriegt. We zien allerlei losse gebeurtenissen die samen komen en elkaar beïnvloeden. We zijn al midden in het tijdperk van schaarste terechtgekomen, het kapitalisme kraakt in al haar voegen. Enkele voorbeelden.

In Nederland hebben we 60 jaar ‘gratis’ gas gehad dat zich door een geologisch toeval onder de Nederlandse bodem bevond (opbrengst 420 miljard). De huizen verzakten en bewoners zitten in de misère. De gaskraan is grotendeels dicht. Maar gas is nodig voor huishoudens en industrie. De gasprijs stijgt bij schaarste. Huishoudens krijgen een hogere energierekening, bedrijven maken hun producten duurder, consumenten betalen dus hier ook meer.

In Engeland zijn door de Brexit en door de pandemie veel werkers uit de MOE landen (Midden en Oost Europa) vertrokken, er is nu een tekort aan chauffeurs voor benzinestations en supermarkten. Er staan rijen voor de benzinepomp (benzine is ook duurder), de schappen in de supermarkt raken leeg en producten worden duurder. Het leger (militairen) moet gaan helpen.

In Frankrijk heeft de regering de gasprijs bevroren tot na de winter. Mensen die in de kou gaan zitten worden boos en gaan protesteren.

Deskundigen hopen dat het geen strenge winter gaat worden want bij een strenge winter zullen de energietekorten groot worden. We zijn dus nu afhankelijk van het weer of we de winter warm doorkomen. Ook in de zomer kan er een energietekort ontstaan als er te weinig wind voor de windturbines is en te weinig zon voor de zonnepanelen

Update 30.12.2021

Toevoeging: gastekort door strenge winter, oost-west conflict met nieuwe Koude Oorlog, lege schappen in winkels door grondstoffentekort en tekort aan personeel (vrachtwagenchauffeurs). Vergrijzing/bevolkingsafname. Onderbelicht, maar doet zich al voor in Rusland, Japan en het Westen. In tegenstelling tot India (ruim 1 miljard mensen en Afrika ook ruim 1 miljard mensen) waar de bevolking jong is en groeit. Allemaal mensen die dezelfde levensstandaard willen als in het Westen nu en dat is onmogelijk vanwege de klimaat/energie/grondstoffenkwestie.

Update 03.03.2022

…..’oost-west conflict met nieuwe Koude Oorlog‘. (2021).

De wereld zit op een gladde glijbaan en gaat snel naar beneden.

De mens is speelbal van de geschiedenis.

Voorspellingen doen is goed naar het heden kijken. (uit de context van Marshall McLuhan).

Update 19.03.2022

Waarschuwingen voor hongersnood in Europa veroorzaakt door het wegvallen van de landbouwproductie in Oekraïne en import uit Rusland…..Mensen zijn nu al aan het hamsteren, bloem en zonnebloem olie zijn al uitverkocht in sommige supermarkten….

Mijn basis advies:

Zorg thuis voor een zaklamp met nieuwe batterijen, een radio met batterijen, kaarsen/waxinelichten, een hoeveelheid contant geld (voor als de pinautomaten niet meer werken), gouden sieraden/diamanten (voor als ook geld geen waarde meer heeft), eten voor een paar weken (rijst/pasta/pastasaus/vis in blik/soep in blik/of zakjes), controleer de campinguitrusting (gashouder met gas, een jerrycan voor water en dergelijke). (Dit heb ik zelf altijd al gedaan). Er zijn ook zogenoemde ‘preppers’ die zich voorbereiden op alle mogelijke rampen. In de VS (waar anders) zijn er extreme preppers die ondergrondse schuilkers graven.

Tegen een oorlog met kernwapens (waarover gesproken wordt) (verbijsterend) is niets te doen, wat er ook beweerd wordt. Het is voor mij een groot Déjà vu van de jaren 1980.

Twee voorspellingen van mij zijn uitgekomen: we krijgen een klimaatcrisis (uit 1981) en oorlog komt terug (uit 1992). Een wrang gelijk hebben.

Ook uit de jaren 1990: “De beschaving zijn eindigen als een klucht” en “De mensen zullen vechten om de laatste restjes welvaart”.

“De smaak van het brede publiek houdt geen verband met waarde en kwaliteit. De pessimist kan gelijk hebben en de optimist ongelijk, toch luisteren we liever naar een optimist die het bij het verkeerde eind heeft dan naar een pessimist die gelijk heeft”.

Geschreven door hoogleraar/schrijver/journalist MS Arnoni (1922-1985). Hij overleefde concentratiekampen in WO2, vertrok in de jaren 1970 uit de VS vanwege nationalistische tendensen. Schreef een boek met de titel ‘Moeder was niet thuis voor haar begrafenis’ (1982) en ‘Het recht om pessimist te zijn’ (postuum 1991). (Het citaat is uit laatstgenoemde boek afkomstig.

Update 25.06.2022

Toevoeging: meteorietinslag. Wordt altijd vergeten, maar de mens is een toevalsproduct ontstaan in miljoenen jaren, miljarden jaren. 66 miljoen jaar geleden was er de bekende meteorietinslag bij Mexico waarbij de dinosauriërs (gigantische dieren, onverwoestbaar) en bijna alle levende wezens uitstierven. Het heelal is te groot voor een totale observatie waardoor een meteoriet geheel onverwacht de aarde zou kunnen bereiken. Men verwacht het niet met de huidige kennis, maar mogelijk is het wel. Ook een botsing in het heelal is mogelijk en kan niet voorziene impact hebben.

Denk het ondenkbare en onvoorstelbare. Wij leven in een welvaartsparadijs (een deel van de wereldbevolking), vol van de prestaties van de laatste 250 jaar (na de industriële revolutie), maar welvaart heeft een prijs. Als we de aanwezigheid van de mens op deze planeet binnen de tijdsspanne van 1 uur zien, komt de mens in de laatste 5 minuten en de moderne in mens in de laatste minuut…..

Update 13.08.2022

Een gemiddeld journaal is een rampenoverzicht geworden, van crisis naar crisis, van ramp naar ramp. Waar kijken we naar, is het een ‘perfect storm’ waarin alles samen komt: een hittegolf en een neerslagtekort. In heel Europa is sprake van verdroging en deze treft de landbouw, oogsten zijn minder prijzen stijgen. De waterstand van de rivieren in heel Europa is laag, schepen kunnen minder lading meenemen vanwege de diepgang van een schip. Het is een domino-effect, het een beïnvloed het ander.

Aanvullingen mogelijk.

Foto (C) Ronald Puma

(C) Copyright Ronald Puma 

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.

Geplaatst in Columns, cultuur, economie, filosofie, journalistiek, Kapitalisme, klimaat, media, milieu, politiek, religie, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Economisch beleid in Nederland

(Geschreven juni 2022) (Met Updates)

Gaswinning in Groningen, waarover deze week de parlementaire enquête is begonnen, is onderdeel van het hele naoorlogse economisch beleid: industrie, agrarische sector (landbouw/veeteelt (bio-industrie)/tuinbouw (oa bloemen), infrastructuur en energievoorziening (ea). De opbrengst van het aardgas in 60 jaar was ca 420 miljard euro. Het doel was economische groei en welvaartsvermeerdering. Natuur/milieu (klimaat), dier (en mens) kwamen op de tweede plaats. Een economisch-politieke klasse domineerde: bedrijfsleven en politieke partijen die regeerden (de 4 grote partijen: VVD, CDA, PvdA, D66) en ook hoge ambtenaren (de niet zo bekende Vierde Macht). Kritiek werd genegeerd. Problemen door aardbevingen door de gaswinning, bodemvervuiling (gifstortingen in de jaren 1980), luchtvervuiling (Tata fabriek IJmuiden), landschapsaantasting (bouwen in het Groene Hart, aanleg Betuwelijn dwars door Nederland), geluidhinder (Schiphol) etc. werden ontkend. Controle werd en wordt beperkt en de uitkomsten van onderzoeken gebagatelliseerd, gemanipuleerd en opzijgeschoven.

Het veelgeroemde ‘Poldermodel’ (dat begon in de jaren 1980 (en eerder met de pacificatiepolitiek) zorgde voor een structureel gematigde opstelling en meegaandheid van de vakbonden.

Ook het uitnodigen (door overheid en werkgevers) van goedkope makkelijk inzetbare werkers (voor de industrie, scheepsbouw ea.), de gastarbeiders na de jaren 1960 en na 2005 de arbeidsmigranten uit Europa (voor de land- en tuinbouw ea.) die door de open grenzen (door Schengen verdrag EU) hiernaartoe zijn gekomen moet aan bod komen. (Lees hierover in Dossier Migratie/Immigratie waarin ook bevolkingsgroei geanalyseerd wordt).

Het probleem in Nederland zit in de structuren en in de doelstellingen en uitvoering van politiek-economisch beleid. De gevolgen ervaren we in deze tijd, dat zijn meerdere crises: klimaat, gezondheid, stikstof, biodiversiteit, waterkwaliteit, stalbranden en Q-koorts (ea.) resulterend in de huidige vertrouwenscrisis in ‘de’ politiek in zijn algemeen. De maatschappelijke onvrede is toegenomen die zich uit in polarisatie, populisme en versplintering (20 Kamerfracties, iedereen zijn deelbelang), het leefklimaat is afgenomen.

In deze tijd ervaren we de gevolgen van de keuzes van vroeger, het is een harde botsing met de werkelijkheid. Natuur, milieu en mens zijn niet te negeren, economische groei moet geen doel op zich zijn, maar een middel om mensen, burgers, te voorzien van voedsel, zinvol werk, gezondheidszorg, een huis in een veilige wijk zonder vervuiling en mogelijkheden tot ontspanning, samengevat: het goede leven en een toekomst!

Dit wordt later verder uitgewerkt al er tijd voor is.

Lees ook: Dossier Stikstof

Lees ook: Humanistisch Sociale Partij

Update 22.07.2022

De RABO bank heeft spijt van hun rol in de landbouw….van de afgelopen decennia. Ook de rol van de banken komt aan bod in het onderzoek als financier van het gehele beleid. Banken spelen een grote rol in de economie in Nederland met De Nederlandse Bank als sturend.

(C) Ronald Puma

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.

Fotogalerij (alle foto’s zijn te koop).

(C) Ronald Puma

Geplaatst in Columns, economie, geschiedenis, journalistiek, Kapitalisme, klimaat, media, milieu, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Dossier Stikstof

Stikstofcrisis

(Geschreven in 2019) (Met Updates 2022)

De stikstofkwestie is een systeemcollaps waar slecht bestuur (PAS: Programma Aanpak Stikstof) en een economie die hoofdzakelijk op groei is gericht samenvallen.

Alle factoren en aannames botsen tegen elkaar. Ooit in de toekomst (maar eigenlijk nu al want veel jongeren maken zich grote zorgen) zullen nieuwe generaties de vorige generaties politici en economen ter verantwoording roepen en vragen: wat hebben jullie gedaan. Zij hebben onbegrensde economische groei bewerkstelligd en gepropageerd zonder de gevolgen aan de bevolking uit te leggen. In Nederland zijn dat alle desbetreffende ministers van de gevestigde partijen die regeerden (in het bijzonder het CDA met zijn landbouwbelang), 40 jaar lang.

Speculeren met de toekomst, noem ik dit.

De uitleg van de: NOS

Lees hier Dossier Broeikaseffect (CO2) (Met Updates)

Update 04.10.2019

De stikstofcrisis laat zien wat er gebeurd als je jaren lang, nee decennia lang, louter inzet op economische groei en materiële welvaart zonder rekening met natuur en milieu te houden. Vandaag werd bekend dat de regering maar liefst 500 miljoen, een half miljard, uittrekt voor maatregelen om de stikstofcrisis aan te pakken. 500 miljoen is erg veel geld om in 1 dag tevoorschijn te toveren. De maatregelen zijn op zich goed, maar men ziet de paniek. 100 kilometer als maximumsnelheid, boeren overhalen om te stoppen, inkrimping van de veestapel. Er zijn mensen die een kleinere veestapel al 30 jaar bepleiten. Er moeten klimaatbossen komen, Er zijn mensen die al 30 jaar voor meer bossen en natuur pleiten. Er is een tekort van 300.000 woningen, maar bouwen kan nu niet vanwege de stikstof. Ze moeten compenseren als ze toch gaan bouwen, gelooft u het? Er wordt gekozen voor de technocratische aanpak: een beetje stikstof minder hier, een beetje stikstof meer daar. In gewoon Nederlands heet dat pappen en nathouden.

Schiphol wil men uitbreiden naar Lelystad (voor goedkope vakantievluchten), nog meer vliegen terwijl dit vanuit milieuoogpunt niet kan. Een autorace organiseren op Zandvoort, terwijl dan niet verstandig is.

De politici en veel burgers zitten in de ontkenningsfase van deze problematiek.

Dit komt uit de afstudeerscriptie (1981, 38 jaar geleden) over fossiele brandstoffen en de klimaatverandering:

  • “(….) zaken die niet binnen de economische sfeer vallen, zoals het milieu, maar eigenlijk ook bij de welvaart zouden moeten worden betrokken, worden onvoldoende onder de aandacht gebracht”.
  • “(…) wanneer je de mate van welvaart alleen afleidt uit de toename van de productie en het nationaal inkomen blijven de milieugoederen buiten beschouwing. De reden dat dit zo gegroeid is ligt aan het feit dat die milieugoederen altijd overvloedig voorhanden leken te zijn en ze vielen buiten de economische sfeer. Nu de milieugoederen echter ‘schaars’ zijn geworden is er een conflict ontstaan tussen productie en milieu. Daarom is het noodzakelijk dat niet meer de productiegroei als doel gesteld wordt voor de welvaart, maar een veel meer afgewogen doelstelling waar het milieu bij betrokken wordt”.
  • “Wat willen we: productie die is afgestemd op onmisbaarheid en maatschappelijk nut en in evenwicht met de natuur òf een ongecontroleerde productiegroei met de daarmee samenhangende milieuvervuiling en grondstoffen- en energieverspilling? Eigenlijk zijn we uit lijfsbehoud voor de mens genoodzaakt voor het eerste te kiezen……”

Update 15.10.2019

Klimaatactivisten en boeren demonstreren, het zijn de tekenen dat ons economisch systeem failliet is. Het resultaat van decennia beleid gericht op economische groei zonder milieu en natuur te waarderen.

De bouwsector dreigt vandaag met acties als er geen noodwet komt die de stikstofbeperking ongedaan maakt.

We zijn ongemerkt in een tijd van de verdeling van schaarste gekomen, dat beseffen de meeste mensen nog niet…..veel mensen zijn nu bang voor de toekomst geworden, dat is onze maatschappij. Ze ontkennen daarom de klimaat- en milieucrisis, doen alsof er niets aan de hand is en we ongestoord verder kunnen gaan met bouwen, met landbouw en veeteelt (Nederland is de tweede exporteur van agrarische producten in de wereld na de Verenigde Staten, krankzinnig), met luchtvaart (Schiphol moet groeien) enzovoort.

Nederland importeert varkensvoer uit Brazilië (en andere landen) en exporteert varkensvlees naar China, de mest blijft hier achter, dat is het probleem dat in decennia gegroeid is. Het is heel moeilijk om om dit weer af te bouwen. 

Boeren gebruikten geweld bij hun acties gisteren, enkele provinciale bestuurders trokken de maatregel daarop in. Waarbij wel gezegd moet worden dat vanuit bestuurlijke correctheid de boeren onrecht wordt aangedaan, toezeggingen worden ingetrokken. Dit hele verhaal past in het zwalkende bestuur dat Nederland kent, lees hiervoor: Politiek en landsbestuur

Hoorde op tv iemand voor het eerst zeggen dat we misschien moeten kiezen tussen een vliegvakantie naar Peru of het bouwen van huizen. (Ik schreef het in 1996 al in: Energie en grondstoffen quotum).

(Sinds 1993 heb ik niet in een vliegtuig gezeten, auto verkocht in 2004, 30 jaar half-om-half vegetariër, als het kan wordt een kapot apparaat gerepareerd, enzovoort (dit terzijde).

Update 29.10.2019

  • Mensen en organisaties die het niet met het beleid eens zijn gaan nu de cijfers betwisten.
  • Demonstreren tegen het milieu heeft geen zin.
  • De overheid moet duidelijker zijn in de verantwoording van hun beleid.
  • Er komt veel op ons af….

Update 31.10.2019

Een goed voorbeeld van iemand die er helemaal niets van begrijpt is iemand van de VVD (naam heb ik niet onthouden), die woordvoerder inzake bouwkwesties is. Op NPO radio 1 (30.10.2019 na 09.30 uur) antwoordde hij op de vraag of het klimaatkoord van Parijs (195 landen namen een besluit) niet moet worden nageleefd. Zijn antwoord was: we moeten bouwen. 

Ook de overheid laat zien dat ze niet weten waar ze mee bezig zijn, het is paniekvoetbal en struisvogelpolitiek. Dat de cijfers over PFAS ineens misschien toch niet goed en moeten worden aangepast is een brevet van onvermogen. De normen zijn goed of niet goed. Overigens ben ik het ermee eens dat de normen in heel Europa hetzelfde moeten zijn. Het kan niet zo zijn dat in Duitsland een bouwer veel meer grond of bagger met een hogere vervuiling mag vervoeren. Europa, waar zijn ze als je ze nodig hebt. Regeltjes opleggen die onzinnig zijn kunnen ze wel, dit niet.

Een uitstekende analyse in de Volkskrant van Klaas van Egmond oud directeur van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu : Artikel Volkskrant 

Ook tekenend: meerdere moties van de Partij Voor de Dieren over oa autoracen op Zandvoort (zie boven), vliegveld Lelystad, 100 km als maximumsnelheid, stikstof worden afgewezen door de meeste partijen. Zoals vorig jaar reeds gezegd: ‘Veel mensen ontkennen de feiten over de crisissen omdat ze bang zijn voor de gevolgen’. 

Update 02.11.2019

De verbetering van het Zandvoort Formule 1 parcours mag van de rechter doorgaan. Maar de Formule 1 race gaat helemaal niet door, alle coureurs krijgen een fiets, een mountainbike, en de Formule 1 FIETSEN kan doorgang vinden. Prins Bernhard jr zorgt voor chocolademelk en gevulde koeken. In de HELE wereld wordt de Formule 1 een fietsevenement.

Update 13.11.2019

En wat doet u dan zelf dan? Nou, ik heb sinds 1993 niet meer in een vliegtuig gevlogen (sinds 2003 niet meer in het buitenland geweest), auto verkocht in 2004 (kortingskaart NS gekocht en een goede fiets), half-om-half vegetariër (een paar dagen vlees, een paar dagen geen vlees) sinds een jaar of 30, nooit een elektrisch scheerapparaat of tandenborstel gehad (et cetera zie Dossier Consumentisme (Met Updates)  Alles wat gerepareerd kan worden repareer ik zelf (onlangs een broodrooster uit elkaar gehaald) of laat het doen. Enzovoort.

Het nieuwe spel: Stikstof-kwartetten: Mag ik van jou de maximumsnelheid, dan krijg je van mij het bouwen van huizen. Ik van jou koeien, dan krijg je van mij Natura2000. Ik van jou de autolozezondag, jij van mij 50 arbeidsplaatsen. Mag ik van jou de Formule 1, dan krijg je van mij woningen.

We zijn het tijdperk van de verdeling van schaarste binnengetreden, op alle gebieden (energie, grondstoffen, stikstof, schone lucht, water etc), maar de meeste mensen beseffen het nog niet. Algemene heffingen in de Green Deal van Timmermans zijn niet voldoende, deze leiden tot grotere welvaartsverschillen en armoede. We gaan toe naar quotering en herverdeling van de welvaart, ditmaal niet vanuit een verwerpelijk gelijkheidsstreven (het communisme), maar vanwege rechtvaardigheid. (Mark my words).

Update 07.07.2021 (2 jaar later)

Vandaag boerenprotest.

Deze problematiek duurt voort. Als decennialang tegenstrijdig beleid wordt gevoerd door ‘de’ politiek (er zijn alternatieven) stapelen de problemen zich op tot een onontwarbare kluwe.

Decennialang landbouw en veeteelt met subsidies stimuleren en ‘ineens’ zijn er problemen. OOK hier blijkt dat NL slecht bestuurd wordt. Tegenstrijdig beleid: wegen aanleggen/woningen bouwen/landbouw/veeteelt stimuleren en tegelijk natuur/milieu doelen stellen in een vol land. De verantwoordelijken in de politiek vooral al die CDA landbouwministers hebben voor de welvaartsillusie gezorgd: tegen beter weten in doorgaan met beleid waarvan bekend is dat het allemaal niet tegelijk mogelijk is.

Update 01.11.2021

Veel boeren zijn het vertrouwen in de politiek kwijtgeraakt, vooral in het CDA. Opvallend in een Volkskrant bericht is dat na 1958 11 van de 15 ministers van landbouw van het CDA waren. De boeren zien zich nu vertegenwoordigd in de Boer Burger Beweging, met 1 zetel in de Tweede kamer.

Elders al eens gezegd: een goed econoom moet het hele naoorlogse economisch beleid analyseren, landbouw/veeteelt en industrie inclusief: 60 jaar ‘gratis’ gas uit Groningen (opbrengst ca. 420 miljard euro, de aardbevingen werden gebagatelliseerd), de gastarbeid vanaf de jaren 1960 (goedkope buitenlandse werkers die het vuile werk kwamen doen (uitgenodigd door werkgevers en regering) de problemen in de oude wijken werden ontkend (ik schreef erover in Dossier Migratie/Immigratie) het begin van het populisme (een overlap met rechts-extremisme is er altijd geweest), de arbeidsmigratie door ‘Schengen’ (open grenzen in de EU met enorme loonverschillen) met wederom goedkope werkers voor het zware werk (problemen werden en worden ontkend) (wildgroei aan uitzendbureaus door versoepeling regels in de jaren 1990, ook illegale, resulterend in uitbuiting van MOE-landers), Betuwelijn en HSL (is nog steeds niet duidelijk of beide investeringen rendabel zijn geworden), de globalisering (industrie (goedkope onderdelen door de supply chain economie) en landbouw/veeteelt (goedkoop veevoer uit Brazilië waar bossen gekapt worden), het laten maken maken van kleding in landen met goedkope uitgebuite werkers en kinderarbeid. enzovoort.

Het zal veel werk zijn, maar in de vraagstelling zitten de antwoorden al…een economie op speed die in deze tijd tot een culminatie van tal van problemen heeft geleid, onnoembaar veel problemen, waarbij de milieu-klimaat problemen (klimaatverandering/verlies biodiversiteit) wel het meest urgent zijn, ook de sociale impact is groot (in rijke landen en arme landen).

Update 07.06.2022

De uitstoot van stikstof moet nog verder omlaag. De stikstofcrisis is structureel geworden. Boeren hielden hun koeien 1 dag in de stal als protest.

Update 11.06.2022

(Zie boven uit 2019). Nieuwe plannen van de minister (Christianne van der Wal-Zeggelink (VVD) geboren in 1973) die in Rutte 4 de post Minister voor Natuur en Stikstof bekleedt (zo urgent is dit geworden na decennia beleid, een speciale minister voor deze problematiek). Veel boeren zullen moeten stoppen met hun bedrijf in de buurt van de Natura2000 gebieden. Een verassing is het niet.

Update 05.08.2022

Fotoreportage demonstratie Stroe/Barneveld juni 2022: https://wp.me/pxVaI-5Pq

Veel protest van boeren tegen het aangekondigde beleid, afvaldumping op snelwegen….

Een aanzet tot analyse van het hele naoorlogse economisch beleid: Economisch beleid in Nederland

Aanvullingen mogelijk.

(C) Ronald Puma

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is onafhankelijk en niet partijgebonden.

Fotogalerij. Alle foto’s zijn te koop voor publicaties.

Geplaatst in Columns, economie, EU, filosofie, journalistiek, Kapitalisme, klimaat, media, milieu, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Energie en grondstoffen quotum

(Geschreven in 1996) (Deze analyse is 26 jaar oud. Update 2022)

In deze tijd waarin het fileprobleem onoplosbaar lijkt en de milieuvervuiling ondanks alle goede voornemens voortschrijdt, is het nodig om te komen tot een fundamentele herbezinning op de mechanismen die onze gecompliceerde maatschappij in stand houden. Het is nodig om nationaal en mondiaal te streven naar meer rechtvaardigheid en een meer gelijke verdeling van de welvaart en dus van de nog beschikbare energie- en grondstoffenvoorraden.

Sinds de Industriële Revolutie is er een (vooruitgangs) geloof dat van een onbeperkte groei van productie en consumptie uitgaat zonder acht te slaan op de gevolgen hiervan voor mens en milieu. Aangezien we anno 1996 nog steeds te maken hebben met armoede en actuele onderzoeken over de opwarming van de aarde (broeikaseffect) en aantasting van de ozonlaag aantonen dat er fundamentele fouten zitten in het liberaal-kapitalistische (en marxistische) ontwikkelingsmodel, is er een mentaliteits- en gedragsverandering nodig. Deze kan wellicht komen door te kiezen voor een energie- en grondstoffenquotum per hoofd van de (wereld) bevolking. Nu energie en grondstoffen schaars zijn geworden en het overvloedige gebruik hiervan, vooral door de rijke landen, zorgen voor milieuaantasting, moeten energie en grondstoffen op de bon, figuurlijk gesproken maar wellicht ook letterlijk.

Het gevolg zal zijn dat er nationaal en mondiaal een herverdeling op gang komt die ervoor zal zorgen dat de tweedeling tussen de Derde Wereld en de rijke wereld verminderd en dat er nationaal tevens een herverdeling en meer rechtvaardigheid zal komen. Het nadeel van de op 1 januari ingevoerde ecotaks/energieheffing wordt in dit plan ondervangen, een algemene energieheffing zal er slechts voor zorgen dat het gebruik van energie en grondstoffen inkomensafhankelijk blijft, dus wie geld verdiend kan ook een groot beslag leggen op energie en grondstoffen.

Het is duidelijk dat harde keuzes hierbij noodzakelijk zullen zijn en de gevolgen groot. Concreet zullen landen die veel energie en grondstoffen gebruiken moeten minderen, arme landen zullen kunnen groeien. Mensen zullen individueel moeten kiezen tussen veel consumptiegoederen gebruiken, energieverslindende hobby’s hebben, groot wonen (en verwarmen), veel autorijden, drie maal per jaar vliegreizen maken, enzovoort.

(Het getypte origineel uit 1996 is bij mij in te zien).

Update 05.02.2018 (22 jaar later)

Wat ik in 1996 schreef (zie boven) wordt in 2018 bevestigd: de laagste inkomens betalen het meest aan het klimaatbeleid door heffingen op energie. De hoge inkomens merken er niet veel van. Dit spreekt natuurlijk vanzelf. De energierekening gaat flink omhoog door al de heffingen. Het huidige kabinet neemt maatregelen die denivellerend werken (netzo als de verhoging van het lage btw tarief, zie elders op deze website). In 2050 zouden de lage inkomens 17,1% van hun inkomen kwijt zijn aan klimaatlasten, de hoge inkomens 5,7%. Het bedrijfsleven betaald weinig extra, de huishoudens meer. Hierdoor nemen de toch al grote welvaartsverschillen toe.

Dit alles is berekend door een onderzoeksbureau in opdracht van organisatie Milieudefensie. Treffend dat iemand een link met het ‘populisme’ legt, mensen zouden er ontevreden door kunnen worden en op ‘rare partijen gaan stemmen’. Ik zeg al jaren dat het zogenoemde ‘populisme’ hoofdzakelijk (niet helemaal, want er zijn ook ‘gewoon’ racisten in iedere maatschappij) een sociaal-economische achtergrond heeft (zie De Boze Burger en het ‘Populisme’).

In 2018 zeg ik dit: de vermogenden en grootverbruikers moeten hun beslag op fossiele brandstoffen en grondstoffen als eerste minderen. Als er daarna nog meer maatregelen nodig zijn moeten de middeninkomens hun aandeel leveren en daarna als laatste de lage inkomens. Concreet betekent dit: 1 x in de 5 jaar op wintersport óf naar Zuid-Afrika vliegen. Groot wonen óf in een grote vervuilende auto rijden. Wij moeten gaan nivelleren op het gebruik van grondstoffen en fossiele brandstoffen. 

Update 19.02.2018

Voor het eerst in 22 jaar iemand die zegt wat ik in 1996 schreef (zie boven): we moeten vanwege het klimaat gaan rantsoeneren en een bonnensysteem gaan hanteren. Henriëtte Prast, hoogleraar gedragseconomie aan de Tilburg Universiteit bepleit dit en heeft goede analyses (De Volkskrant 17.02.2018, katern Sir Edmund). Ook zij legt het verband tussen mensen die het kunnen betalen en mensen die het niet kunnen betalen en dat dat niet eerlijk is.

Uit het artikel:

Door het klimaat op de bon te doen, snijdt het mes aan twee kanten, zegt Prast. Want sinds Parijs weten we precies hoeveel CO2 iedere burger elk jaar mag uitstoten. Geef iedereen daarom een jaarlijks kooldioxidebudget. ‘Dan mag je zelf weten of je het uitgeeft aan die vakantie op Bali, of aan biefstuk.’ Het voordeel van dit systeem boven belastingen is dat iedereen even zwaar getroffen wordt, zegt Prast. ‘Van belastingen wordt gezegd dat het de economische groei remt. Bij rantsoenering is er niet minder geld, het wordt alleen anders verdeeld.’ (…..) bovendien hebben we gezamenlijk afgesproken dat we de klimaatdoelen willen halen, dus moet er minder CO2 worden uitgestoten. ‘Wil je dat eerlijk verdelen, of sommigen wel en anderen niet laten bijdragen?’ Het systeem hoeft ook niet ingevoerd voor ieder product zegt Prast. Doe het waar grote klappers gemaakt kunnen worden. Bij spullen die grote hoeveelheden water of fossiele brandstoffen vereisen: fossiele auto’s, verwarming, vliegreizen, katoen, vlees.

Neem de energiebelasting. Het is aangetoond dat burgers met een laag inkomen door deze belasting relatief een groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan verduurzaming dan de hogere inkomens. Niet fair, vindt Prast. De lasten worden nu op meerdere manieren oneerlijk verdeeld. ‘Stel dat de overheid besluit een taks in te voeren op vliegen. Dan moet iemand die verder heel klimaatvriendelijk leeft daar ook aan meebetalen. Terwijl diegene misschien geen auto heeft en geen vlees eet’,

Dat zijn ware woorden. Overigens was de insteek van het artikel het compenseren van vervuilend gedrag, wat erg in de mode is, en waarom dat niet werkt (bomen planten om vliegreizen te compenseren). Ik beveel dit artikel aan om helemaal te lezen.

In het artikel staat natuurlijk direct dat het niet kan, daarom praten we al decennia over milieu en klimaat en gaan veranderingen zo langzaam.

Degene die in Nederland de scherpste analyse binnen de politiek heeft over milieu en klimaat is Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. Als zij op tv is worden mensen boos, dat lees je in de commentaren, want als je zegt dat het beter is 1 dag geen vlees te eten, worden mensen boos.

Ik kan mij herinneren dat ik in 1996 bovenstaande enigszins provocerend bedoelde, maar toen ik bij de digitalisering in 2010 het nog eens las zat er meer in dan ik in 1996 dacht. Over het verband tussen vleesconsumptie en klimaat had ik het in 1996 niet, dit verband is later gelegd.

(Zelf ben ik al een jaar of 30 flexitariër (hoewel ik dit woord nog nooit heb gebruikt), dat wil zeggen dat ik om de week vlees eet. In 1993 zat ik voor het laatst in een vliegtuig, in 2004 verkocht ik mijn auto en kocht een kortingskaart voor de trein. Maar dat terzijde).

Lees ook de conclusies uit 1981 in mijn afstudeerscriptie over fossiele brandstoffen, CO2, opwarming van de aarde en het broeikaseffect: Dossier Broeikaseffect (CO2)

PIC_0005.900. (C) Ronald Puma
Ovenschotel zonder vlees (rijst/spinazie/gebakken uien/geraspte kaas/gekookte eieren/kruiden).

Update 21.02.2018

Een actie om een week geen vlees te eten (zie boven).

weekzondervlees (C) Ronald Puma
Week zonder vlees.

Update 03.10.2018

Het begint door te dringen dat die omschakeling van energiebronnen, de energietransitie zoals dat genoemd wordt, veel geld gaat kosten, erg veel geld. Vooral mensen met lage inkomens worden hard getroffen. De verantwoordelijken weten dit natuurlijk al lang, want alles is tegenwoordig in ‘koopkrachtplaatjes‘ ondergebracht. Maar wat ze nog niet beseffen is dat de energietransitie de nieuwe klassenstrijd is. Een klassenstrijd kan tot opstanden en revoluties leiden, dat heeft de geschiedenis laten zien. Het gaat in de 21e eeuw om toegang hebben tot en beschikking hebben over energie en grondstoffen. We hebben na de Tweede Wereldoorlog decennia lang in een welvaartsparadijs geleefd, maar dat paradijs is gebouwd, toch onverwacht (voor velen, niet voor allen), op drijfzand…..

Update 08.12.2018

  • Er komt een vliegtaks van 7 euro per vlucht.
  • Er is een klimaatconferentie in Polen, COP24.
  • Er komt in Nederland een klimaatakkoord.
  • De uitstoot van CO2 is gestegen en heeft het hoogste niveau bereikt ooit.
  • De ijskap van Groenland smelt harder dan ooit.
  • Gele hesjes protesteren in Frankrijk tegen verhoging van de brandstofprijzen.

Update 09.03.2019

Henriëtte Prast (zie boven) was Eerste Kamerlid voor D66, beëindigde haar lidmaatschap, gaf haar zetel per direct op en stapt over naar de Partij voor de Dieren (zie boven). Zij pleitte in het verleden voor het minder eten van vlees (zie boven).

Update 02.05.2019

“Sinds de Industriële Revolutie is er een (vooruitgangs) geloof dat van een onbeperkte groei van productie en consumptie uitgaat zonder acht te slaan op de gevolgen hiervan voor mens en milieu. Aangezien we anno 1996 nog steeds te maken hebben met armoede en actuele onderzoeken over de opwarming van de aarde (broeikaseffect) en aantasting van de ozonlaag aantonen dat er fundamentele fouten zitten in het liberaal-kapitalistische (en marxistische) ontwikkelingsmodel, is er een mentaliteits- en gedragsverandering nodig”.

Geschreven in 1996. Op de onvolprezen tv zender ARTE (Frans/Duits mede gefinancierd door de EU) was een bijzonder goede documentaire te zien die bovenstaande als een van de uitgangspunten heeft. 200 jaar (na de) industriële revolutie heeft de wereld veranderd en gezorgd voor ongekende rijkdom (in een deel van de wereld), maar natuur en milieu hebben er ernstig onder geleden. In de documentaire zitten veel nieuwe feiten en inzichten die soms verbazingwekkend zijn en laten zien hoe de mensen vroeger dachten.

Het vooruitgangsgeloof (waar ik boven over schreef) komt voort uit de filosofie van de Verlichting (18e eeuw) waarbij de mens door de ontwikkeling van wetenschap en techniek meer welvaart kreeg. De natuur (inclusief de dieren) werd gezien als ondergeschikt aan de mens en moest worden overwonnen.

De documentaire uit 2019 is op de website van Arte te zien tot 28 september 2019 in de Duitse of Franse taal. Gemaakt door Jean-Robert Viallet: Die Erdzerstörer (Duur 1 uur en 45 minuten).

Update 14.09.2019

De milieu- en klimaatcrisis neemt dramatische vormen aan. Meerdere artikelen in de media. Uit de Volkskrant vandaag: Klimaatcrisis

Wat in artikel opvalt is dat iemand voor het eerst de klimaatcrisis ook als verdelingsvraagstuk ziet. 10% van de mensen consumeert 50% van de natuurlijke hulpbronnen. Van de armste helft van de mensen in Nederland heeft 30% geen auto (ik ook niet sinds 2004). Ik schreef er in 1996 over, zie boven.

Over de stikstofcrisis schreef ik zelf: Stikstof Ik noem dit een systeemcollaps van ons dominante economisch systeem, het kapitalisme (maar ook het staatskapitalisme (China) en het voormalig communisme in Rusland). Dit is nu een acuut probleem aangezien er minder huizen gebouwd mogen worden in een tijd waarin ook sprake is van een wooncrisis (Zie Dossier Woningnood).

Ook uit de Volkskrant vandaag een interessant essay van: Maarten Boudry (Belg, 35 jaar en filosoof). Hij is retorisch zeer bekwaam en misschien wel mijn tegenpool in zijn argumentaties. Hij verwacht oplossingen van de techniek, in het bijzonder kernenergie en ziet niets in soberheid. Dit wordt ecomodernisme genoemd (een term die ik nog niet kende). Wat hier ook speelt is of er hoop voor de toekomst is, veel jongeren maken zich (terecht) grote zorgen. Hier is optimisme noodzakelijk. 

Ik vat nog kort mijn visie samen:

Het Verlichtingsideaal met haar Vooruitgangsgeloof, waarin de natuur wordt onderworpen aan de mens door de ontwikkeling van wetenschap en techniek (een seculiere religie) is hoogmoedig en heeft voor de huidige milieu- en klimaatcrisis gezorgd. De oplossing ligt weliswaar in nieuwe, en betere bestaande, technologieën, maar met geheel andere uitgangspunten dan voorheen waarbij natuur en milieu niet ondergeschikt aan de mens zijn maar er een evenwicht is. Of kernenergie de oplossing is is de vraag gezien de nadelen die er nog altijd aan kleven.

Update 11.12.2019

Er is een door EU commissaris gemaakte zogenoemde Green Deal (naar het idee van president Roosevelt in de jaren 1930, de New Deal om de VS uit de economische crisis te halen). De CO2 uitstoot moet in 10 jaar worden gehalveerd. Een opsomming van de aanpak op de website van de NOS: Green Deal

Het geheel ziet er goed uit, maar mijn analyse sinds de jaren 1990 is dat de welvaartsverschillen te groot zijn, nationaal en internationaal, en prijsverhogingen alleen niet goed zijn, want die vergroten de welvaartsverschillen. Als bijvoorbeeld autorijden en vliegen duurder wordt kunnen mensen met geld hun consumptieve levenswijze ongestoord voortzetten en mensen met minder geld zullen dan onevenredig getroffen worden en in armoede vervallen. Daarom is quotering nodig, zie boven geschreven in 1996.

Vandaag kunnen we ook lezen dat de ijskap in Groenland harder aan het smelten is dat voorheen. De zeespiegel gaat hierdoor stijgen en vooral mensen die in kustgebieden wonen zullen als eerste getroffen worden met overstromingen. Nederland zal extra geld moeten vrijmaken om het land droog te houden.

Ieder kind dat vandaag wordt geboren zal het eind van deze eeuw meemaken. Denk daar maar eens over na…..dit gaat niet meer over een verre toekomst, dit gaat over nu, wat doen we NU op dit moment.

Filosofisch gezien blijf ik bij de analyse uit 1996: Sinds de Industriële Revolutie is er een (vooruitgangs) geloof dat van een onbeperkte groei van productie en consumptie uitgaat zonder acht te slaan op de gevolgen hiervan voor mens en milieu. Aangezien we anno 1996 nog steeds te maken hebben met armoede en actuele onderzoeken over de opwarming van de aarde (broeikaseffect) en aantasting van de ozonlaag aantonen dat er fundamentele fouten zitten in het liberaal-kapitalistische (en marxistische) ontwikkelingsmodel, is er een mentaliteits- en gedragsverandering nodig. 

Wat ik in 1996 schreef was visionair. Maar het is bekend: mensen hebben grote hekel aan anderen die het soms beter weten. Daarom zijn de sociale media in deze tijd zo ontspoord, iedereen met een toetsenbord en teveel tijd denkt dat hij of zij een deskundige is. Ik schreef erover in: Meningen en sociale media

Update 28.04.2020 (24 jaar later)

Een mooi manifest in de Volkskrant en bijbehorende petitie (die ik ondertekend heb). Ik lees er dingen in die in al lang zeg en schrijf. Met name de zin: ‘Het is duidelijk dat ons productie- en consumptiesysteem onze leefomgeving ernstig heeft beschadigd en ons blootstelt aan risico’s die we nauwelijks nog kunnen beheersen’, ik schreef hetzelfde in 1996 (zie boven). Het uitstekende Artikel in Volkskrant

De coronacrisis zal zorgen voor een verdere verscherping van de crisissen, potentieel kan het totale systeem onderuit gaan: kapitalisme, staatskapitalisme (China), maar ook Rusland. Opvallend is dat de door de pandemie stilgelegde wereldeconomie laat zien dat het economisch systeem op drijfzand is gebouwd.

Lees ook: Het Einde van het Kapitalisme

Update 16.05.2020

Goed artikel in de Volkskrant met Paul Kingsnorth hij benoemd de echte problemen en dilemma’s. Ik zeg hetzelfde, maar deed dat al in de jaren 1990 (zelfs al de jaren 1980 in mijn afstudeerscriptie (1981) toen ik in de de inleiding van mijn afstudeerscriptie schreef: “Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven”). 

Het interesseerde niemand, het was ‘het feest verpesten’, bovendien vond men mij te pessimistisch.

Misschien wordt dit nog aangevuld.

Update 22.09.2020

Goed onderzoek van de organisatie Oxfam-Novib dat mijn analyse uit 1996, 24 jaar geleden bevestigd. De cijfers zijn berekend tussen 1990 en 2015. (Uit de Volkskrant van vandaag).

  • De rijkste 1 procent van de wereld is verantwoordelijk voor ruim twee keer zoveel CO2-uitstoot als de armste helft van de wereld.
  • 63 miljoen rijke mensen verantwoordelijk voor 15% van uitstoot CO2.
  • 3 miljard mensen veroorzaken 7% van de CO2.
  • CO2 uitstoot steeg 60% in 25 jaar. De rijken zorgen voor 3x zovele uitstoot, vooral door vliegen met vliegtuigen.
  • ‘Decennia van overheidsbeleid gericht op eindeloze economische groei hebben ons aan de rand van een klimaatramp gebracht’, zegt klimaatexpert Bertram Zagema van Oxfam Novib. ‘Terwijl de overconsumptie van een rijke minderheid de klimaatcrisis verder aanwakkert zijn het vooral de armsten in ontwikkelingslanden die de prijs betalen.’
  • In het rapport wordt geschat dat de rijkste 10 procent zijn uitstoot de komende tien jaar met meer dan 90 procent moet verminderen, om te voorkomen dat de temperatuur meer dan 1,5 graad Celsius stijgt. Als dat niet gebeurt, is het mondiale koolstofbudget om de opwarming van de aarde deze eeuw binnen die 1,5 graad te houden in 2030 opgebruikt.

Update 09.01.2021

Een treffend interview met Vaclav Smil (milieuwetenschapper, geboren 1943) ik heb niet eerder van hem gehoord) in de Volkskrant. Centraal idee: voortdurende groei is niet goed want de aarde kan het niet aan. Enkele opvallende nieuwe gegevens.

  • China maakt nu meer auto’s dan de VS.
  • India en Afrika krijgen ook steeds meer auto’s.
  • Er is teveel toerisme. Chinezen vliegen als toerist naar Parijs als een kort uitje.
  • Ieder jaar wordt 10 miljard ton fossiele brandstoffen opgestookt.
  • We zullen de groei moeten begrenzen op manieren die mensen niet leuk vinden zoals de auto weg doen.

Ik schreef het in 1981 en bovenstaand in 1996. Uit 1981:

“Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven.”

In 1996 schreef ik dat mensen moeten gaan kiezen in hun consumptie, een auto of een vliegreis (zie boven).

Het interview: https://www.volkskrant.nl/ts-b06b3dfd

Update 10.08.2021

De wereld is in rep en roer over het laatste VN IPCC rapport, klimaatverandering komt door de mens en gaat nog sneller dan eerder gevreesd, ik schreef er 40 jaar geleden over in Dossier Broeikaseffect (1981): Dossier Broeikaseffect (CO2) (Met Updates)

Update 13.10.2021

We zitten al midden in de door mij geziene (1996) en voorspelde verdeling van schaarste: energie, grondstoffen, schoon water, schone lucht ed. ‘Opeens’ is er een tekort aan gas, dat zorgt voor een lawine van prijsstijgingen en onverwachte neveneffecten. We zullen de welvaart moeten gaan quoteren voor een rechtvaardige verdeling. Vermogenden zullen als eerste moeten inleveren zoals ik 25 jaar geleden analyseerde.

Update 02.05.2022

Geschreven in 1996 26 jaar geleden:

“Het is duidelijk dat harde keuzes hierbij noodzakelijk zullen zijn en de gevolgen groot. Concreet zullen landen die veel energie en grondstoffen gebruiken moeten minderen, arme landen zullen kunnen groeien. Mensen zullen individueel moeten kiezen tussen veel consumptiegoederen gebruiken, energieverslindende hobby’s hebben, groot wonen (en verwarmen), veel autorijden, drie maal per jaar vliegreizen maken, enzovoort”.

Schiphol staat vol vandaag. mensen klagen. Personeel wordt uitgebuit op de luchthaven. En dergelijke.

De beschaving zal uitmonden (misschien wel eindigen) als een klucht. (Uit de jaren 1990, 30 jaar geleden). Ik dacht toen ergens ver weg in deze eeuw als ik al lang dood ben, maar dat ik dit allemaal zelf moet meemaken had ik toch niet verwacht….

02.08.2022

Barbera Baarsma zorgt vandaag voor veel ophef en misverstand. In haar pleidooi voor een CO2 beprijzing komt iets terug wat ik 26 JAAR geleden al schreef. Echter, zij wil doorverkoop van CO2 rechten mogelijk maken met als gevolg dat mensen die het kunnen betalen hun levenspatroon ongewijzigd kunnen voortzetten en anderen hun CO2 rechten kunnen/moeten verkopen, daar geld voor krijgen om armoede te vermijden. (Als ik het goed begrijp).

De reacties op Twitter laten een overspannen hypermaatschappij zien waarbij eenieder met slechts een flard aan informatie en kennis links-marxistische complotten ziet (helaas niets meer tegen te doen).

Dat we in tijd van schaarste (veel mensen begrijpen en accepteren het niet) zullen moeten minderen is zeker, maar zoals ook al lang geleden gezegd: de energietransitie is de nieuwe klassenstrijd tussen haves-and have-nots. Het gaat om een rechtvaardige verdeling.

De door de oorlog in Oekraïne ontstane energie tekorten zijn verontrustend. Het westen heeft zich in decennia geheel afhankelijk gemaakt van Rusland door haar opportunistische naïeve politiek dat het allemaal wel goed zal komen met Rusland, terwijl er 15 jaar geleden al signalen uit Rusland kwamen dat ze daar een geheel andere kijk op de geschiedenis hebben dan wij. (Lees Dossier Geopolitiek). De wereld zit nu op een gladde glijbaan naar beneden en waar dit gaat eindigen is uiterst onzeker en onvoorspelbaar………een winter in de kou zou in het verschiet kunnen liggen. De energieprijzen zijn gestegen en stijgen verder.

Over Barbara schreef ik 10 jaar gelden al eens, zij zag Duitsland als voorbeeld vanwege de bezuinigingspolitiek van de sociaaldemocratische Gerhard Schröder (die tot dit jaar vriend van president Poetin was en voor Rusland werkte (OMG). Duitsland had geen minimumloon, er waren uurlonen van 4 euro en er was toen al armoede in een heel rijk land. (Lees Dossier Duitsland).

Lees ook (als er tijd voor is) een aanzet tot een noodzakelijke analyse van het hele naoorlogse economische beleid (industrie, landbouw/veeteelt ect) dat altijd gebaseerd is geweest op goedkope energie (‘gratis’ Gronings gas 420 miljard na 1960): Economisch beleid in Nederland

Aanvullingen mogelijk.

(C) Ronald Puma

De auteur studeerde aardrijkskunde en geschiedenis en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.

Foto’s uit eigen beeldbank. Alle foto’s zijn te koop via de de website in de foto’s.

Geplaatst in Columns, economie, journalistiek, klimaat, milieu, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Dossier VVD

(Geschreven in 2011) (Met Updates 2022, 11 jaar later)

Kerstfilm 2010.

De kerstfilm van 2010 is in 2011 waarheid geworden. Vandaag hebben het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een rapport gepubliceerd waaruit blijkt dat er dit jaar 70.000 mensen zijn bijgekomen die onder de armoedegrens leven. Het aantal mensen dat minder dan 1000 euro in de maand te besteden heeft is nu ruim 1 miljoen en de verwachting is dat dit in 2012 verder zal stijgen.

Update 07.12.2011

Minister-president Mark Rutte ziet in Nederland geen armoede en wil het woord armoede daarom niet gebruiken.

http://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2011/Armoedesignalement_2011

Update 14.01.2012

Minister-president Mark Rutte riep op tot het stellen van vragen via Twitter aan hem. De vragen werden beantwoord in een 10 minuten durend filmpje op YouTube. De vragen waren goed, maar de MP blonk uit door het debiteren van nietszeggende algemeenheden. Mijn vraag was: “Is een sociaal-liberaal beleid niet beter geschikt om Nederland door de crisis te loodsen?” Helaas werd de vraag niet beantwoord.

Update 10.02.2012

Het Europees statistiekbureau Eurostat heeft berekend dat bijna  25% van de Europese bevolking onder de armoedegrens leeft. Het percentage is gestegen van 23,1 naar 23,4. In Nederland is volgens dit erkende onderzoeksbureau 15% van de bevolking arm. Deze cijfers zijn van 2010, dat betekent dat de armoedecijfers aanzienlijk zullen stijgen met de aanhoudende crisis.

Griekenland is het voorland van armoede in Europa, in Griekenland wordt het minimumloon, dat lager is dan in Nederland, met 20% verlaagd. Griekenland is een land dat als eerste geofferd wordt. De schulden zijn zo groot dat die de komende decennia niet meer afbetaald kunnen worden.

Update 12.02.2012

De ZZP-er is de dagloner van deze tijd, zo bleek uit het tv programma Buitenhof vandaag. De Zelfstandige Zonder Personeel, de 1 pitter, is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en heeft vaak geen verzekeringen en wordt onderbetaald. Ze horen tot de ‘werkende armen’, de ‘working poor’ (die ook in de Verenigde Staten van Amerika zo’n groot deel van de beroepsbevolking uitmaken). Mensen worden voor de keuze gesteld hun werk te verliezen of als ZZP-er terug te mogen komen, uiteraard tegen minder loon en niet verzekerd. Wat vroeger een bouwvakker was met een contract, is nu een ZZP-er, geen werk, geen geld.

Er komen steeds meer mensen die van een minimuminkomen moeten rondkomen volgens de brancheorganisatie van de Schuldhulpverlening (NVVK). Nieuw is dat steeds meer mensen met de betere inkomens in de problemen komen.

Update 19.12.2015 (4 jaar later)

Minister-president Mark Rutte zit er nog steeds. Afgelopen week was er een Kamerdebat over een deal van 15 jaar geleden met een crimineel (door iemand die toen officier van justitie was en staatssecretaris is geworden, hij is inmiddels afgetreden). Op zich al vreemd, of laat dit juist een lange tijd omspannende structuur zien. MP Rutte is verbaal erg begaafd, misschien wel de meest begaafde van allemaal. Als een politieke Houdini (de bekende boeienkoning die zich uit iedere situatie wist te redden) heeft MP Rutte zich weten te bevrijden uit een wirwar van keuzes en fouten uit het verleden. Hij gebruikte weer prachtige volzinnen en beeldspraken. Hij zei oa ‘dat hij meer op de bal had moeten zitten’ in de zin van beter moeten handelen. Veel mensen begrepen deze uitdrukking niet. Dit doet mij denken aan een Nederlandse voetballegende die ook een verbale kunstenaar is. Kortom, MP Rutte is de Johan Cruijff van de Nederlandse politiek. 

Wat ook niet meer ter sprake komt is de opmerking van MP Rutte over vluchtelingen in het voorjaar van dit jaar. Hij zei toen dat Italië de vluchtelingenstroom zelf moest oplossen ‘omdat het daar nu eenmaal ligt’. In mijn artikel over vluchtelingen heb ik hier ook over geschreven. Begin september is de vluchtelingencrisis in alle hevigheid zichtbaar geworden. Europees beleid was er niet, de buitengrenzen zijn niet bewaakt, een goed voorbeeld van falend Europees bestuur. Nog steeds maakt men geen onderscheid tussen vluchtelingen met economische redenen en vluchtelingen met politieke motieven om naar Europa te komen.

Update 11.01.2016 (5 jaar na begin van dit bericht)

MP Rutte werd in het tv programma Buitenhof geïnterviewd (10.01.2016). Soeverein pakte hij de drie interviewers in met vlotte volzinnen. In Engeland werd Tony Blair ‘Teflon Tony’ genoemd, alle kritiek kon hij van zich af laten glijden. Wij hebben onze ‘Teflon Mark’, Mark ‘Teflon’ Rutte, hij is pas 48 en zal dus nog decennia in de politiek of het bedrijfsleven zijn stempel op de Nederlandse maatschappij drukken.

Update 13.02.2016

Kopie van 12.02.2012: De ZZP-er is de dagloner van deze tijd, zo bleek uit het tv programma Buitenhof vandaag. De Zelfstandige Zonder Personeel, de 1 pitter, is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en heeft vaak geen verzekeringen en wordt onderbetaald. Ze horen tot de ‘werkende armen’, de ‘working poor’ (die ook in de Verenigde Staten van Amerika zo’n groot deel van de beroepsbevolking uitmaken). Mensen worden voor de keuze gesteld hun werk te verliezen of als ZZP-er terug te mogen komen, uiteraard tegen minder loon en niet verzekerd. Wat vroeger een bouwvakker was met een contract, is nu een ZZP-er, geen werk, geen geld.

Het tv programma EenVandaag weidde vandaag een hele uitzending aan de ZZP-er met dezelfde conclusies die ik 4 jaar geleden al trok…..(verbijsterend).

MP Rutte deed afgelopen week mee aan een zogenoemd correspondentendiner, een komisch bedoelde avond met de minister-president en journalisten. Het ging hem goed af, zoals boven al gezegd hij is de Johan Cruijff van de Nederlandse politiek. Hij kon even oefenen voor het volgende interview waarbij hij journalisten weer met boter en suiker zal inpakken.

Update 29.02.2016

Het aantal mensen met een bijstandsuitkering blijft groeien. Eind 2015 waren het er volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek 450.000. Dat zijn er 16.000 meer dan een jaar eerder. Vooral meer jongeren en 45-plussers zijn vorig jaar in de bijstand terechtgekomen. Cijfers van het CBS. Als mensen werkloos worden, krijgen ze eerst een WW-uitkering. Daarna komen ze in de bijstand terecht. Al sinds 2009 stijgt hun aantal gestaag. Dat was te voorspellen dus, want de werkgelegenheid stijgt niet. Het valt te verwachten dat de werkeloosheid gaat stijgen, hele landelijke winkelketens sluiten momenteel.

 Update 01.03.2016 

Vandaag in de Volkskrant een artikel over de sterk toegenomen armoede in Nederland, gebaseerd op een onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP)

Het opnoemen van de feiten is voldoende:

  • Door de crisis is het aantal mensen die langdurig in armoede leven gestegen.
  • In 2013 waren er 1,25 miljoen armen, de helft hiervan leefde minstens 3 jaar onder de armoedegrens (1061 euro netto per maand voor 1 persoon, 2000 voor een gezin met twee kinderen).
  • De helft van de armen heeft werk, maar krijgt niet genoeg loon.
  • Het aantal armen zal hoog blijven door de toename van tijdelijke contracten en Zelfstandigen Zonder Personeel (ZZP-ers).
  • Armen wonen slechter dan anderen.
  • Sinds 2008, het begin van de crisis, is het aantal armen ieder jaar gestegen.
  • Hoe langer de armoedesituatie duurt, hoe moeilijker het wordt er ooit nog uit te komen.
  • Mensen die uit de armoede komen vallen later weer vaak weer terug.
  • Ouderen met alleen AOW blijven altijd arm. (Zit je in de leeftijdscategorie 55 tot 65 jaar, dan hangt er een grote donkere wolk boven je hoofd. Boven de 55 ben je op de arbeidsmarkt afgeschreven, je heb geen ‘rendement’ meer, maar de pensioenleeftijd is opgetrokken tot 67 jaar, veel ZZP-er hebben geen pensioen kunnen opbouwen en zullen alleen AOW krijgen).
  • 66% van niet-westerse immigranten met minderjarige kinderen kinderen is langdurig arm. (Vooral dit laatste is verontrustend, dit is de groep waarvan we al decennia zien dat ze in de criminaliteit terecht kunnen komen of zich de laatste jaren laten paaien door de extremistische kant van een religie).

De opsomming laat de structuren zien in deze kapitalistische maatschappij. Juist de ontkenning in 2011 dat er geen armoede is, leidt ertoe dat mensen in een beschaafd land ertoe gedwongen zijn een situatie te ondergaan die niet nodig is. We moeten zoals ik al vaker heb geschreven de samenhang zien. Na 8 jaar crisis (men spreekt nu al weer over de volgende crisis, het recept van geld in de economie pompen en lage rentes is uit gewerkt, het kapitalisme is nu zelf failliet en we zijn in een staat van permanente crisis) is er nagenoeg niets veranderd in de maatschappelijke verhoudingen.

De cijfers zijn uit 2013, we zijn al weer 3 jaar verder…..

Iedereen die iets van de geschiedenis weet is zich ervan bewust dat een maatschappij een kantelpunt heeft waar sociale onrust zal ontstaan. Het tragische is dat de meeste mensen de verkeerde schuldigen aanwijzen, dit is wat men de zondebok noemt die alle schuld krijgt. Dit zien we in deze tijd ook, waar een partij zonder leden met een charismatische leider die grossiert in eenvoudige oplossingen, sommige bevolkingsgroepen over een kam scheert. Het verbaasd niet dat deze partij het in peilingen goed doet, het zal tot meer polarisering leiden. Maar we moeten vooral niet vergeten dat we deze partij te danken hebben aan al de partijen die sinds 15 tot 20 jaar, sinds Pim Fortuyn en Rita Verdonk, niets gedaan hebben om een brede onderstroom in de maatschappij te erkennen als een feit waarmee rekening gehouden moet worden.

Update 03.03.2016

Het aantal daklozen is toegenomen met 74 procent, het zijn er ruim 30.000. Er zijn er 13.000 bijgekomen in 6 jaar tijd. De economische crisis wordt als belangrijke factor gezien, mensen worden hun huis uitgezet als ze de huur niet meer kunnen betalen. Er is bezuinigd op de geestelijke gezondheidszorg waardoor mensen eerder dan vroeger geen behandeling meer krijgen. Vooral het aantal allochtone daklozen neemt toe. Dat is verdubbeld van bijna 6.500 naar 13.000. Onder allochtone Nederlanders is meer werkloosheid en meer armoede dan onder autochtonen. Als ze werk hebben, zijn het vaak de slechter betaalde banen. Bovendien hebben niet alle immigranten een sociaal netwerk om zich heen. Als ze dan werkloos raken, vangt niemand ze op. De crisis heeft niet-westerse allochtonen sterker geraakt dan autochtonen. (Cijfers van het CBS).

De werkeloosheid, de armoede en het aantal daklozen is toegenomen in de regeerperiode van MP Rutte die sinds 2010 (6 jaar) in wisselende kabinetten verantwoordelijkheid draagt, dat is in ieder geval een feit. 

Update 05.09.2016

De MP was te gast bij het tv programma Zomergasten.

In Nederland is er geen journalist die deze MP aankan. Misschien zou Paxman (journalist uit Engeland) hem aankunnen. Mede door deze avond, waar de MP het deed voorkomen alsof hij boven de partijen staat, zal de VVD het verlies beperkt weten te houden bij de komende verkiezingen, de PvdA zal worden weggevaagd, de PVV zal winnen en de grootste partij worden. We hebben dan een versplinterd en gepolariseerd land, onregeerbaar en een herhaling van de LPF tijden (2002) met vastgoedjongens en andere dilettanten in de politiek. (Bijna iedere bevolkingsgroep heeft nu zijn eigen partij). En dat na 8 jaar crisis en een onrechtvaardige bezuinigingspolitiek waarvan de MP 6 jaar regeerde.

Kort verhaal: Een interview met de MP (Kort verhaal)

Op deze avond dacht ik aan het boek De Heerser van Machiavelli (1469 -1527):

“Een verstandig heerser (politicus) kan nog mag zijn woord houden wanneer dit hem schade berokkent en wanneer de redenen die hem tot zijn belofte gebracht hebben, zijn weggevallen.”

Over de politicus “Wanneer men hem ziet en hoort, moet hij een en al barmhartigheid, betrouwbaarheid, oprechtheid en godsdienstigheid schijnen.

“De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.”

Kort samengevat.

Deze MP komt sympathiek over en doet het uitstekend in de media, we moeten echter naar de feiten kijken, 6 jaar MP: meer armoede (die hij ontkent), daklozen en mensen in de bijstand; hogere BTW en accijnzen, de verhuurdersheffing (een extra belasting); meer flexibilisering (dus onzekerheid) op de arbeidsmarkt, minder vaste contracten, de werkeloosheid is gestegen; uitzendbureaus laten Polen en andere werkers uit MOE-landen voor lage lonen werken; banken gaan grotendeels op oude voet verder na de crisis, betalen geen rente meer op spaargeld, maar rekenen zelf wel rente; belastingparadijs Nederland blijft grote internationale bedrijven bevoordelen (voor arme landen betekent dat minder inkomsten en mede hierdoor stijgt het aantal economische vluchtelingen); voortdurende woningnood mede door de zogenoemde statushouders (ontstaan door de ongecontroleerde instroom van vluchtelingen sinds 2015); vergroting van de kloof arm-rijk (het aantal vermogenden nam toe tijdens de crisis); meer luchtvervuiling door 130 km toe te staan (dus fijnstof, een doodsoorzaak); jarenlang geen pensioenindexatie enzovoort enzovoort.

Dit is de man die in april 2015 zei dat Italië het vluchtelingenprobleem zelf moest oplossen ‘omdat het daar nu eenmaal ligt’, 6 maanden voor de vluchtelingencrisis (impliciet aangevend dat er geen Europees beleid is); de man die zei ‘geen visie’ te hebben want dat hindert maar; de koopman MP die oproept ‘kóóp toch die auto’; de man die beloftes doet en na de verkiezingen breekt (1000 euro erbij, geen geld naar Griekenland, geen beperking van aftrek hypotheekrente) en nu excuses aanbiedt; de man met excellente verbale technieken die nooit antwoord geeft op vragen maar alleen zegt wat hij kwijt wil (in Buitenhof van 10.01.2016 pakte hij moeiteloos 3 interviewers tegelijk in); de man die door zijn beleid en van zijn partij de VVD wegbereider is voor de PVV door een brede onderstroom in de maatschappij te negeren (samen met al die andere partijen die de afgelopen 20 jaar regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen). In Engeland hadden ze ‘Teflon Toni’ (Toni Blair, bekend om zijn niet speken van de waarheid tav Irak), Nederland heeft Mark ‘Teflon’ Rutte.

We kunnen inmiddels ook over president Rutte spreken, want hij heeft zich boven de partijen verheven.

Een kort verhaal na aanleiding van Zomergasten: Een interview met de MP (Kort verhaal).

Update 21.11.2016

Er zijn wat barstjes in zijn imago gekomen. Hij gebruikt formuleringen die laten zien dat hij het gevoel heeft de greep kwijt te raken. Voor deze MP geldt: hoogmoed komt voor de val.

Update 16.01.2017 (6 jaar later).

De MP werd in het programma Buitenhof door 3 journalisten geïnterviewd (15.01.2017), net als een jaar geleden (zie boven). Moeilijk kreeg hij het niet. Uit het korte verhaal ‘Een interview met de MP’:  ‘Interviews vond hij leuk om te doen, hij wist inmiddels dat hij in Nederland iedere journalist de baas was.’  (Een interview met de MP (Kort verhaal)

Update 20.03.2017 (Na de verkiezingen)

Wat hr Rutte en de VVD gedaan hebben is knap, erg knap, het is politiek bedrijven op hoog niveau. Wel jammer dat de uitkomst zo desastreus is, maar dat terzijde. De VVD verloor dus 8 Kamerzetels en is de grootste partij met 33 zetels, de PvdA verloor 29 Kamerzetels (houd er 9 over, zie Dossier PvdA/SP), het gevoerde beleid is dus massaal weggestemd. Iemand, weet niet meer wie, ik geloof hr Kamp, zei iets in de trant van: ‘het gaat goed met de economie, maar de mensen ervaren het niet zo’. We weten dus niet dat het goed gaat en daarom stemden we niet voor het gevoerde beleid. De VVD heeft een deel van het jargon van de PVV overgenomen en veel mensen hebben strategisch op de VVD gestemd om de PVV buiten de deur te houden. ‘Iedereen’ is nu blij dat de PVV niet de grootste geworden is en ik heb nog nooit een partij gezien die zo snel is afgeserveerd, hoewel, misschien de SP in 2012, die partij is toen kapot gemaakt door alles en iedereen. Dat is politiek, de VVD gaat nu met hr Rutte regeren in Rutte 3, ze zeggen het niet maar je weet dat ze binnenskamers denken: we rule this country”. Ze vergeten dat de PVV gegroeid is. Dat komt een keer terug.

Maar de VVD is toch die partij die de afgelopen jaren uitblonk in vriendjespolitiek, nepotisme en zwakke en falende ministers? Complete wetten die niet werken, liegen in de Tweede Kamer en een kruideniersmentaliteit (“koop toch die auto”) etc. 

Wat we zien in Nederland is verrechtsing, meer polarisatie en meer versplintering. In het parlement zullen de debatten fel worden tussen DENK (‘allochtonen’) en de PVV (en hr Baudet, Forum voor Democratie, een vreemd amalgaam van standpunten, met een advocaat als tweede man). Iedere bevolkingsgroep heeft nu haar eigen partij, inclusief de dieren.

De Republiek van Weimar had er ruim 10 jaar geharrewar en chaos opzitten tot er een verkapte staatsgreep plaatsvond in 1933 (die Adolf Hitler aan de macht bracht).

Update 09.02.2018 (Update die bevestigd wat ik in 2011, 7 jaar geleden schreef, zie boven)

Het aantal daklozen is de afgelopen 7 jaren bijna verdubbeld tot 30.000 (Bron: EenVandaag 08.02.2018). Oorzaak is mede de woningnood en de stijging van de huurprijzen. Afgezien van EenVandaag is dit geen nieuws meer, dit is in een beschaafd en welvarend land volkomen irrelevant geworden. We hebben nog steeds dezelfde MP als 7 jaar geleden.

Update 21.03.2018

Minister-president Rutte is sinds gisteren Wilders-light geworden. Hij regeert 8 jaar, heeft de woningnood verergerd door verkoop van sociale huurwoningen en de verhuurdersheffing, maar betrok in het verkiezingsdebat voor de gemeenteraadsverkiezingen (op NPO Nederland Kiest 20.03.2018) ineens de vluchtelingen (statushouders) erbij die voorrang krijgen bij de toewijzing van een woning en dat dat moet worden afgeschaft. Het woord populisme wordt vaak verkeerd gebruikt, maar hier is het wel van toepassing, dit is populisme van het erge soort. Je eigen fouten op anderen afwentelen.

Een paar jaar geleden heb ik al gezegd dat een politicus met visie in 2015, toen er een onverwachte vluchtelingenstroom op gang was gekomen uit Syrië (naast de vluchtelingenstroom uit Afrika via Italië, al 25 jaar aan de gang, zie Dossier Vluchtelingen), direct had gezegd:
“Er komen veel vluchtelingen die onze hulp nodig hebben, we beginnen direct met een grootschalig woningbouwprogramma om de woningnood voor autochtone Nederlanders niet te laten oplopen”. Door dit te zeggen wordt het ‘populisme’ de wind uit de zeilen genomen, want veel mensen willen wel solidair zijn, maar niet als ze het zelf moeilijk hebben (dit is al duidelijk sinds Pim Fortuyn, 20 jaar geleden). Dit is een structureel probleem gebleken in Nederland in de afgelopen decennia: Men vraagt solidariteit van mensen die het zelf niet breed hebben, die hun wijken zien veranderen terwijl ze er niet om gevraagd hebben. Zelf heeft die economisch-politiek elite er geen last van, want ze wonen in de beste gebieden van het land. Het woningbouwprogramma zou overigens betaald moeten worden met een extra heffing op de hoge inkomens, de tegenhanger van de verhuurdersheffing die is opgelegd aan mensen die in een sociale huurwoning wonen.

We zijn natuurlijk al jaren te laat, dat is duidelijk, de polarisatie, de versplintering en het ‘populisme’ zitten diep in de samenleving.

Update 26.04.2018

Een Kamerdebat over de dividendbelasting en of de MP de Tweede Kamer wel goed heeft geïnformeerd. De Mark ‘Teflon’ Rutte was in vorm, hij kan praten als Brugman en zou iemand een rolstoel kunnen verkopen en diegene laten geloven dat het luxe auto is en dat is een gave. We schieten er niets mee op, de woningnood blijft, de armoede blijft, de tijdelijke baantjes blijven, de werkdruk is hoog waardoor veel mensen, zelfs jongeren, stress en een burn-out hebben, in de zorg en het onderwijs zijn grote problemen en te weinig mensen die er willen werken enzovoort.

Een motie van afkeuring haalde het niet, het is het wachten op het wegvallen van die ene zetel meerderheid en dan zijn er nieuwe verkiezingen.

Update 28.05.2018

Veel zin om hier nog wat aan te voegen heb ik niet. Voor mij is het wel duidelijk: het gaat om macht en geld.

De VVD heeft een voorjaarscongres gehouden. Ze zien zich als winnaar. Klaas Dijkhoff (37 jaar jong, fractievoorzitter in de Tweede Kamer) zei het zo: “We hebben strijd gevoerd. Nu zijn we de dominante stroming. We hebben gewonnen”. Een krachtige uitspraak. Komt hoogmoedig over en meestal gaat het een paar jaar later bergafwaarts.

Gisteren in tv programma Buitenhof een discussie over armoede en mensen met schulden. (zie boven in 2011, 7 jaar geleden).

Update 24.08.2018

“…het is het wachten op het wegvallen van die ene zetel meerderheid en dan zijn er nieuwe verkiezingen”, zie boven. Er is een Kamerlid van de VVD en die bezit 100 huizen voor de verhuur in Amsterdam. Op zich al ongelofelijk, hij heeft fouten gemaakt in zijn verhuur en dat wordt onderzocht. Laat dit nu net die ene zetel zijn die het kabinet overeind houdt! Het was een maand geleden aan de orde, we hebben er niets meer over gehoord. Ze moeten hem wel heel veel beloofd hebben, of gesmeekt hebben, om bij de VVD te blijven en niet over te stappen met die ene zetel naar Forum voor Democratie van hr Baudet….. 

Update 03.10.2018

De armoede is sterk toegenomen onder werkende mensen, ‘werkende armen’ (‘working poor’ zoals dat in de VS heet) tot 320.000. Sinds 2000 is er een toename van 60%. Onderzocht door het Sociaal en Cultureel Planbureau. Vooral zelfstandigen, zzp’ers en schoonmakers zitten in de armoedesituatie. Een van de redenen is de toename van flexcontracten, 0-uren contracten, tijdelijk werk enzovoort. De cijfers zijn van 2014, midden in de crisis. Het is geen toeval dat de VVD met MP Rutte al 8 jaar regeert, de lonen zijn al die jaren kunstmatig laag gehouden onder het mom van herstel van de economie (zie boven in 2011, 7 jaar geleden, dat is het voordeel als je Dossiers over een lange tijd bijhoudt). Positief is dat de middenklasse na 10 jaar wakker is geworden, er zijn demonstraties!

Update 22.03.2019 (8 jaar later)

Mark ‘Deadalus’ Rutte verzamelde veren die hij samenbond met touwtjes en bijenwas en op deze manier maakte hij vleugels. Deadalus waarschuwde Klaas ‘Icarus’ Dijkhof om niet te hoog in de lucht te gaan en ze bonden de vleugels vast, maar Icarus luisterde niet en vloog steeds hoger de lucht in en hoogmoed maakte zich van hem meester en hij riep: “We hebben gewonnen!”. In de hitte van de zon echter smolt de bijenwas en Icarus stortte in zee. Deadalus leefde ongelukkig verder. (Uit de Griekse mythologie 4000 jaar oud).

Update 23.08.2019 

Het aantal daklozen is in de periode VVD en MP Rutte (sinds 2010) verdubbeld. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft dit vandaag bekend gemaakt: CBS. Schokkend maar niet verbazingwekkend (zie boven vanaf 2011). Een van de oorzaken is de ook toegenomen woningnood, in Dossier Woningnood (Met Updates) staat de analyse over de structurele woningnood sinds de Tweede Wereldoorlog.

De maatschappij van vandaag is het resultaat van de keuzes van gisteren. Meer daklozen, meer armoede, meer voedselbanken, meer woningnood, lerarentekort enzovoort zijn het resultaat van de beleidskeuzes sinds 2010 van de VVD en MP Rutte, het CDA, D66 en PvdA.

Moeilijker moeten we het niet maken, wel duidelijker.

Update 13.09.2019

  • Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft berekend dat bijna de helft van de bevolking in 2017 en 2018 er financieel op achteruit is gegaan. Dus twee jaar waarin gezegd werd dat iedereen er op vooruit zou gaan
  • In de categorie ongelofelijk maar waar: grote bedrijven gaan in 2021 winstbelasting betalen. Dat deden ze dus niet.
  • Het Koningshuis heeft 30 jaar een dubbele vergoeding gekregen voor onderhoud van meubilair.
  • Enzovoort.

Een fotoreportage over armoede in Nederland is hier te zien.

Update 23.10.2019

Je zult maar 10 jaar geregeerd hebben en beleid hebben gemaakt zoals de VVD, of lid van deze partij zijn, of er op gestemd hebben.

  • Iedere maatschappelijke sector (oa. onderwijs, zorg, politie) is momenteel aan het protesteren of gaat in staking.
  • Het aantal daklozen is toegenomen (geschat op 40.000 mensen die geen huis hebben en op straat verblijven).
  • Er is een tekort van meer dan 300.000 woningen (oa door de verhuurdersheffing en de verkoop van sociale huurwoningen, mensen zijn wanhopig op zoek naar een plek om te wonen die bovendien betaalbaar is, gebouwd kan er niet worden vanwege de stikstofcrisis.
  • Er is een ernstige milieucrisis (CO2, stikstof, PFAS) die heeft gezorgd voor acute problemen in de landbouw en de bouw.
  • Tijdelijk werk is de norm geworden, er zijn steeds minder vaste contracten (uitzendbureaus floreren hierdoor, veel illegale uitzendbureaus want controle is er niet).
  • De werkdruk is overal hoog, veel mensen zijn ziek van de maatschappij. De oplossing is oa. een cursus mindfulness, want het probleem ligt bij het individu.
  • Zelfs de sectoren die de VVD bedient zijn ontevreden. De moraal van deze partij is eigenbelang eerst, meerdere integriteitskwesties hebben dit laten zien.

MP Rutte heeft 10 jaar alles weggelachen, ‘koop toch die auto’ gezegd, gratis gas uit de Groningse bodem gehaald (50 jaar lang, een hele provincie is in rep en roer), economische groei als doel gesteld zonder de nadelen aan de mensen te vertellen (wij weten wel wat goed voor u is) enzovoort.

Update 13.02.2020 (9 jaar later)

Een staatsman zal deze MP nooit worden, meer dan een boekhouder en kruidenier is hij niet (wel een intelligente) inclusief zijn partij, de partij van het welbegrepen eigenbelang die zovelen in Nederland ondersteunen…..

Update 07.08.2020

De beleidsmakers zijn al een tijd aan het stikstofkwartetten: koeienpoep inruilen voor woningbouw (de boeren zijn daarom boos en protesteren en demonstreren). Dit is de technocratische economische politiek die ‘aan de knoppen draaien’ genoemd wordt. De illusie van een oplossing van bijna alle politici (vooral op rechts), hele generaties moeten aan hun kinderen en kleinkinderen uitleggen dat papa en opa het eigenlijk verkeerd heeft gedaan en ze niet alleen aan economische groei hadden moeten werken maar meer aan sociaal welzijn en milieu en natuur.

De coronapandemie is gaande. China is een kapitalistische dictatuur (zie Dossier China) de massaconsumptie van vlees, inclusief  ‘culturele ‘gebruiken’, is net als in het westen normaal geworden. De autoriteiten hebben om de economische belangen niet te schaden de uitbraak van het nieuwe virus verzwegen en deden in het begin (in 2019) niets. China is de assemblagehal van de hele westerse industrie geworden, zo goedkoop mogelijk produceren daarom is weinig kritiek op het land en mag het virus nooit het China of Wuhan virus heten. Hieruit voortvloeiend is de dolgedraaide wereldhandel waardoor zeer veel containerschepen de wereld rond varen (af en toe verliest er een een paar honderd containers in een storm, zoals vorig jaar boven de Waddeneilanden, ze zijn nu nog aan het opruimen). Ook bleek dat alle medische zaken inclusief geneesmiddelen in China gemaakt worden en er dus een grote afhankelijkheid is gegroeid. Naast het menselijk leed van de pandemie stelt de coronacrisis het hele liberaal-kapitalisme op de proef, de gevolgen zullen ongekend zijn en decennia doorwerken. Een systeemcollaps van de hele kapitalistische ordening is zeker niet uit te sluiten.

Lees ook Dossier China (Met Updates)

Lees ook Dossier Coronapandemie

Update 14.01.2021

Voor deze MP (en de VVD) geldt: hoogmoed komt voor de val, (2016).

De toeslagenaffaire (waarbij bijna 30.000 burgers onterecht tot fraudeurs werden bestempeld en tot wanhoop werden gedreven) zou wel eens de nagel aan de doodskist van MP Rutte en de VVD kunnen worden. Morgen zal het blijken.

Alles in dit bericht is gelezen en geaccordeerd, er hoeft na 10 jaar niets teruggenomen te worden. De coronacrisis en de milieu-klimaatcrisis (etc) zullen de polarisatie, de armoede, de versplintering doen toenemen (misschien wordt dit nog aangevuld).

Update 17.03.2021

Verkiezingen vandaag. De VVD met MP Rutte staat op winst. Verbazen zal het niet als dat ook uitkomt. In onzekere tijden zoals deze willen mensen graag een leider die hen bij de hand neemt en hun (eigen)belang verdedigd, dan komen ze bij de VVD, de partij van het welbegrepen eigenbelang en het gecultiveerd egoïsme die moraal als iets voor anderen ziet. “De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.” (Machiavelli, zie boven). Maar filosofisch gezien krijgt iedere tijd de politici die het verdiend, er is een organische samenhang en wisselwerking tussen bevolking en politiek.

Update 18.03.2021 (10 jaar later)

De uitslag van de verkiezingen volgens de prognoses laten kort samengevat meer verrechtsing, meer versplintering en meer polarisatie zien. 20 jaar 20 tot 30 Kamerzetels populisme sinds Fortuyn. Dat belooft nog wat te worden als de gevolgen van de coronacrisis gaan beginnen.

Update 03.04.2021

Een historisch 14 uur durend Kamerdebat. De MP wankelde, maar bleef overeind voor zolang het duurt. Hij is een politieke Houdini met Machiavelli als handboek (ik schreef er 6 jaar geleden over in 2015). Ruim 2 miljoen mensen stemden op de VVD, bijna 2 miljoen op MP Rutte als persoon, 2 miljoen mensen kunnen zich niet vergissen (toch?).

Als we niet oppassen mondt de democratie uit in een klucht’ uit 2016 (Een Nieuwe Politieke Partij).

Update 06.04.2021

Niet dat het zin heeft er iets over te schrijven, maar een opvallende verdediging van de MP van de VVD staat op NOS website: ‘Ze erkennen dat er fouten zijn gemaakt. Maar “waar het om gaat is dat de intenties oprecht zijn…” Goede bedoelingen zijn echter niet genoeg, niet in de politiek, niet in het leven zelf. Er komen 2 parlementaire enquêtes aan (Gronings gas en toeslagen), de woningnood is structureel (door stikstofbeleid kan er minder gebouwd worden, er zijn meer daklozen, mensen zonder huis, starters en eenpersoonshuishoudens zitten klem ed.), de arbeid is geflexibiliseerd, de lonen zijn laag gehouden, alle maatschappelijke sectoren zijn ontevreden, een paar jaar geleden was 130 kilometer rijden het streven ongeacht de gevolgen voor het milieu, de BTW is op de eerste levensbehoeften is 2x verhoogd enzovoort De VVD regeerde bijna 11 jaar. Moet er nog meer gezegd worden?

Zoals te verwachten was hebben veel mensen geen onderscheid gemaakt tussen MP Rutte en de coronacrisis en 10 jaar VVD beleid. Want je moet er niet aan denken dat zijn voorganger MP was geweest in de coronacrisis (toch?).

2 miljoen mensen kunnen zich niet vergissen (toch?).

Lee ook Een Nieuwe Politieke Partij met een geactualiseerde analyse van de huidige politieke situatie.

(Misschien wordt dit bericht aangevuld).

Update 11.05.2021

Politicus Rutte werd geïnterviewd bij Nieuwsuur, conclusie: hij komt er weer mee weg, ondanks de goede interviewer. Zoals boven gezegd (en in Een interview met de MP (Kort verhaal)) er is geen journalist die hem aankan. Deze persoon werkt vanuit het brein, de intelligentie, die iedere situatie in zijn eigen voordeel weet te pareren en om te buigen. Dit kunnen niet veel mensen, alleen uitzonderlijke staatslieden (Churchill, Brandt), maar hij zal nooit een staatsman worden, daarvoor is hij teveel kruidenier en boekhouder, teveel poldermodel.

Absurditeit komt naar voren in de politiek van vandaag, de voortgang van de kabinetsformatie hangt nu af van Pieter Omtzigt van het CDA die deed wat een kamerlid moet doen: de regering controleren. Dit wordt als ongewenst gezien vanuit de macht (het kwam toevallig naar buiten door een foto waarop een tekst te lezen was). Hij zit ziek thuis, politicus Rutte wil met hem spreken, want zonder CDA geen regering. Ze weten niet meer hoe het verder moet, dit is mijn ‘Het is een democratie in crisis’ en ‘Nederland is een onregeerbaar land’ uit 2016 in De Boze Burger en het ‘populisme’ De door politicus Rutte beloofde nieuwe aanpak is een ongeïnspireerde pleister op de wonde (burger moet meer te zeggen krijgen), hij zal niet ‘alles anders gaan doen’ en is bovendien ‘trots’ op 10 jaar regeren: er zijn meerdere crises: wooncrisis (door de verhuurdersheffing en verkoop sociale huur lees Dossier Woningnood), klimaatcrisis (economische groei met consumeren en produceren als doel), flexibilisering van het werk, de stiksofcrisis en de uit de hand gelopen agrarische sector (alles voor de export) enzovoort enzovoort. Daar kan men niet trots op zijn. Het is een klucht geworden. Dat komt ervan als na Fortuyn er 20 jaar lang 20 tot 30 zetels ‘populisme’ is waar niets mee gedaan wordt en er vanuit achterkamertjes geregeerd wordt, inclusief de vakbonden met het ‘polderen’.

Overal in al die achterkamertjes zitten ze nu te delibereren, hoe moet het nu verder, hoe blijf ik aan de macht, kun je niet dit zeggen morgen in het debat of beter dat zeggen. Al die goedbetaalde adviseurs en spindoctors die bespreken hoe de massa te bespelen.

Ik zeg nog steeds: Hoogmoed komt voor de val.

De huidige politiek gaat uit van macht, het is echter veel moeilijker politiek te bedrijven met gezag. Gezag kan een politicus opbouwen, dat duurt jaren en velen willen het, weinigen zullen er in slagen.

(Misschien wordt dit bericht aangevuld).

Update 16.07.2021

Nieuw geformuleerd: ‘Het verschil tussen macht en gezag is dat macht is gebaseerd op kracht en gezag op argumenten en moraliteit. Macht roept spanningen op. Gezag moet worden opgebouwd en kan lang aanhouden terwijl macht even snel vergaat zoals een bos bloemen in een vaas’.

‘Als er 1 ideologie gefaald heeft in afgelopen decennia is het wel het liberalisme (in Nederland VVD, Rutte, Dijkhoff ea maar ook internationaal) met zijn gecultiveerde egoïsme, eigen verantwoordelijkheid en de vrije markt die alles beter zou doen’.

(Misschien wordt dit bericht aangevuld).

Update 12.08.2021

Als je bij de VVD jarenlang goed hebt gefunctioneerd en altijd trouw bent geweest aan de leider en het partijprogramma hebt verdedigd, vooral op radio en tv (Goedemorgen Nederland), ja, dan wordt je beloond met een hogere functie zoals minister, staatssecretaris of iets anders.

De vaste positie van MP Rutte binnen zijn partij doet denken aan die van Trump en zijn Republikeinse Partij: ze laten hem niet vallen, wat hij ook doet.

Update 29.08.2021

DMP Rutte (demissionair, maar regeert gewoon door) gaat binnenkort een nieuw plan lanceren om extra huizen te bouwen voor statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) net zo als zijn voorgangers MP Lubbers in de jaren 1980, MP Kok in de jaren 1990 en MP Balkenende in het eerste decennium van deze eeuw om zo het populisme de wind uit de zeilen te nemen, want het is niet gewenst dat autochtone Nederlanders in een tijd van woningnood en wooncrisis nóg langer op een woning moeten wachten en om solidariteit te vragen aan mensen die het in de maatschappij al moeilijk hebben (door de pandemie verergerd). Door de crisis in Afghanistan komen er momenteel veel nieuwe vluchtelingen bij, er worden nieuwe opvanglocaties gebouwd. Door gebrek aan doorstroming naar huizen blijven statushouder (momenteel 11.000 mensen) lang in volle asielcentra wonen en gemeenten kunnen niet meer doen door de woningnood, want er zijn ook veel andere mensen met urgentie.

De populistische partijen hebben sinds Fortuyn (20 jaar) 20 tot 30 Kamerzetels. De schuld van de woningnood wordt door hen bij immigratie gelegd (waar veel over te zeggen is, in Dossier Migratie/Immigratie schreef ik er over, dit begon al in de jaren 1980) en niet bij het hele liberaal-kapitalistische naoorlogse woningbouwbeleid waar het echte probleem ligt.

Lees ook Dossier Woningnood

Update 06.01.2022 (11 jaar later)

Een nieuwe regering is op komst. Veel ambitieuze plannen, maar fundamentele verhoudingen en uitgangspunten blijven hetzelfde dus al de in de afgelopen 11 jaar (niet toevallig het begin van dit bericht toen MP Rutte ontkende dat er in Nederland armoede was terwijl dat bewezen door het CBS wel zo is) ontstane en veroorzaakte crises door het VVD/MP Rutte beleid zullen voortduren: de wooncrisis, de stiksofcrisis, de klimaatcrisis, de grote welvaartsverschillen enzovoort, enzovoort. De MP zelf is nog steeds ‘trots’ op zijn prestaties en zei dat ‘er ook veel dingen goed gegaan zijn‘ toen hij kritisch bevraagd werd (een ietwat kinderlijke verdediging).

Interessant is dat MP Rutte (1967), eindelijk na 11 jaar, zijn intellectuele meerdere gaat tegenkomen in de politiek in het algemeen en in de regering in het bijzonder in de persoon van Robbert Dijkgraaf (1960) die directeur van een van de meest gerespecteerde universiteiten in de VS was (Pinceton), een aimabel man die zachtmoedig overkomt (gaat onderwijs, cultuur en wetenschap doen voor D66). Dijkgraaf zal het echter toch moeilijk krijgen tegenover Rutte die in het grootste deel van zijn leven in de politiek werkte, helemaal niets anders in het leven heeft en dus natuurlijk alle politieke trucs kent, dat heeft hij laten zien met zijn selectieve geheugen dat alles onthoud wat nuttig is en alles vergeet (‘verkeerd herinneren’) dat niet van pas komt. Dit zijn de mensen die van het politieke schaakspel houden en de VVD wil hem daarom ook niet kwijt ongeacht wat hij doet. (Het niet zo bekende gezegde is ‘wie nooit liegt hoeft ook weinig te onthouden’, ik voeg daar aan toe dat als je veel liegt veel moet onthouden en dus heel intelligent moet zijn, want je moet precies onthouden wat je gezegd hebt en tegen wie).

Update 21.02.2022

We mogen wel uitkijken dat de coronapandemie 11 jaar VVD-Rutte beleid niet gaat verhullen: wooncrisis, stikstofcrisis, vertrouwenscrisis, toename flexwerk, laag houden minimumloon, problemen in de jeugdzorg (wachtlijsten), asielcrisis (er zijn geen woningen voor statushouders waardoor de opvangcentra vol zijn) (et cetera).

Niet uit bovenstaand bericht wordt verwijderd of aangepast.

Update 18.03.2022

We mogen wel uitkijken dat de coronapandemie en de vluchtelingencrisis 12 jaar VVD-Rutte beleid niet gaat verhullen: de wooncrisis/woningnood, de stikstofcrisis, de vertrouwenscrisis, afname vertrouwen in de politiek zelf (50% opkomst van kiezers, de helft blijft thuis), toename flexcontracten, laag houden van minimumloon, problemen in de jeugdzorg (wachtlijsten), asielcrisis (er zijn geen woningen voor statushouders waardoor de opvangcentra vol zijn) (et cetera). Bij de VVD zijn ze het stadium van gevoelig zijn voor kritiek al jaren voorbij, het maakt ze niet uit zolang ze maar de grootste partij zijn, simpel machtsdenken. Maar zoals eerder gezegd is macht iets anders dan gezag, macht is eenvoudig, gezag en respect moet je verdienen en is maar voor heel weinigen weggelegd…..

Update 13.05.2022

Je moet de tijd ‘lezen’. Zelden zal een partij en haar leider zo’n antipathie hebben opwekt als de VVD met MP Rutte. Ze mogen wel uitkijken dat de onvrede niet uit de hand loopt.

Update 28.07.2022

Het land staat in brand (letterlijk langs en op de snelwegen door de boeren ‘protesten’. In de jaren 1980 werd het leger ingezet tegen demonstranten, de krakers, er was toen woningnood, dezelfde woningnood als heden). Alle crises die in de afgelopen jaren zijn ontstaan zijn samengekomen, beïnvloeden elkaar en versterken elkaar tot een giftige cocktail: stikstofcrisis, natuurcrisis (verlies biodiversiteit) wooncrisis, vluchtelingencrisis (geen huizen voor statushouders = volle aanmeldcentra), klimaatcrisis, Schipholcrisis ea. Maar ook crisis in de jeugdzorg, de gezondheidszorg, eigenlijk overal is er crisis. De croronapandemie en de oorlog in Oekraïne spelen weliswaar een rol, maar kunnen geen excuus zijn.

Ondertussen maakt minister-president en VVD leider Mark Rutte zich op voor het jubileum van langst zittende minister-president dat tot nu toe in handen was van MP Lubbers (CDA 1982-1994)…..Overigens zegt het langst zittende MP meer over de Nederlandse bevolking dan over de MP zelf, want de persoon is uiteindelijk toch een pragmatisch bestuurder die flexibel en intelligent met de tijdgeest meegaat, maar de VVD is nog steeds de grootste partij van het land. (Nederland is in diepste wezen een conservatief land, dit stamt al uit de VOC tijd: de koopman en de dominee gaan hand in hand om handel te drijven (Max Weber/kapitalisme/calvinisme) en de hele wereld over te gaan, BID EN WERK en de VOC mentaliteit (Balkenende), het is nooit veranderd. Misschien een andere keer een uitwerking hiervan).

Update 01.08.2022

Bij de VVD weten ze momenteel het beste wat machtspolitiek is, beter dan andere partijen, ‘We rule this country’. (CDA had deze mentaliteit vroeger: Lubbers (MP 1982-1994, de langst zittende tot morgen). Klaas Dijkhoff (toen 37 jaar jong) zei in 2018 op het VVD voorjaarscongres: “We hebben strijd gevoerd. Nu zijn we de dominante stroming. We hebben gewonnen”. Vroeg mij wel af of de MP lid is geweest van een corps…

Aanvullingen mogelijk.

(C) Ronald Puma

Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.

Geplaatst in Columns, cultuur, economie, journalistiek, Kapitalisme, media, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De ‘Sterke Man’ / Leider

(Geschreven in 2018) (Met Update 2022)

In onzekere tijden willen veel mensen een sterke man als leider, dat heeft de geschiedenis laten zien. Het is echter beter de onzekerheid weg te nemen dan sterke mannen te laten regeren.

Veel onzekerheid is veroorzaakt door gevestigde belangen en partijen, in de VS en in Europa, waar economisch-politieke elites al decennia regeren, haar wil heeft doorgedreven, voor een ernstige economische crisis heeft gezorgd, de welvaartsverschillen heeft doen toenemen en de vluchtelingencrisis niet goed heeft aangepakt. Sterke mannen beloven vaak veel (wat niet waargemaakt kan worden) en dat kan behoorlijk uit de hand lopen, dat heeft de geschiedenis ook laten zien.

De parallel met de jaren 1930 in Duitsland is snel getrokken (hoewel men er voorzichtig mee moet zijn): een diepe economische crisis van het kapitalisme (na de beurskrach van 1929, de crisis van 2008 wordt gezien als de ernstigste sindsdien), een democratie in verwarring waar geen besluitvaardigheid is, wantrouwen tegenover bestaande politieke partijen en de gevestigde orde (uitmondend in anti-parlementarisme), hoge staatsschulden (toen de herstelbetalingen van WO1 (het bekende Verdrag ‘Dictaat’ van Versailles), nu hoge staatsschulden wereldwijd), de middenklasse die onder druk staat en onzeker over de toekomst is, een buitenlandse vijand (het communistische Rusland met Stalin toen, nu het Rusland van Poetin), versplintering en polarisatie (links tegenover rechts), een zondebok voor alle kwaad (toen de joden, in deze tijd de islam), de pers als boosdoener (beschuldiging van het verspreiden van leugens). En dergelijke.

Bijkomende factor in deze tijd is de klimaatverandering/klimaatcrisis die de hele wereld aangaat en verdelingsvraagstukken urgent maakt.

De ‘oplossing’ toen was confrontatie en oorlog. 

Misschien kom ik hier nog op terug. (Op dit blog wordt al schrijvende een mening gevormd).

Update 28.10.2018

Een dag nadat ik bovenstaande schreef een goed artikel in de Volkskrant  (27.10.2018, bijlage Zaterdag) met de titel ‘De opmars van de sterke man’. Dit valt blijkbaar meer mensen op. Er staan rake observaties in. Mijn analyse dat onzekerheid de belangrijke factor voor de roep om de sterke man, de sterke leider, is wordt bevestigd.

Uit het artikel: De rode draad is onzekerheid. De periode van ‘gelukkige globalisering’ na de val van de Muur is voorbij. Overal ter wereld vrezen burgers een nieuwe periode van conflict en harde concurrentie, van migratie en etnische strijd, van toenemende onzekerheid op de arbeidsmarkt, van tegenstellingen tussen een elite die van de mondialisering  profiteert en een  middenklasse die achterblijft. 

Een mooi citaat van de bekende filosoof Hannah Arendt (1906 – 1975): “De massasamenleving is geneigd om ineens een persoon te nemen voor wat hij zegt te zijn, zodat een idioot die zich als een genie voordoet altijd een zekere kans heeft om geloofd te worden”. (Uit ‘The Origins of Totalitarianism’) (zij is bekend van de analyse van het fascisme in Duitsland). We denken dan aan President Trump, hij ziet zichzelf als een genie en deed en doet onnavolgbare uitspraken. Zelf denk ik vaak aan Machiavelli en zijn opvattingen over politiek.

Politicoloog en populisme deskundige Cas Mudde heeft ook rake opmerkingen: “Het verwachtingspatroon van populistische kiezers is vrij laag, omdat ze de gevestigde politici als door en door corrupt en incompetent zien. Dus als de populistische leider ook maar iets doet wat de kiezer goed vindt, of dat zelfs maar probeert, dan zijn ze al tevreden. ‘Kijk, hij doet tenminste wat”. 

Uit het artikel: In Europa is de democratie steviger verankerd en bestaat een historisch wantrouwen tegen sterke mannen, na slechte ervaringen met Hitler en Stalin. Niettemin kraakt het continent onder de uitdaging van het populisme dat een autoritaire regeerstijl voorstaat. Liberale democraten die het populisme willen bestrijden, moeten niet kiezen voor een frontale aanval, vertolkt politicoloog Cas Mudde een onder experts veel gehoord standpunt. Als het volk uit onzekerheid verlangt naar een koning, moet die onzekerheid worden weggenomen of in elk geval verzacht. In zulke analyses komen twee punten steevast terug: beheersing van migratie en bescherming van werknemers tegen de gevolgen van mondialisering. Zoals Cas Mudde schrijft in zijn boekje Populisme: ‘Het uiteindelijke doel moet niet zijn de vernietiging van het populistische aanbod, maar het verzwakken van de populistische vraag’.

Dit laatste is precies wat ik boven schreef. Je moet de oorzaken van de onzekerheid wegnemen. Mijn analyse van de oorzaken van het het ‘populisme’ zie ik al lang als (hoofdzakelijk) sociaal-economisch van aard, ik schreef er over in ‘De boze burger en het ‘populisme’ uit 2016 (zie rechts onder Artikelen). Ook de migratiecrisis van 2015 heeft de polarisatie en afkeer van de gevestigde politiek sterk doen toenemen. We zijn al jaren de verkeerde richting op aan het gaan, in heel Europa, sinds het begin van de economische crisis 10 jaar geleden (maar eigenlijk is het ‘populisme’ in Nederland al sinds de jaren 1990 aan het groeien, sinds Fortuyn). Dit zijn processen die heel moeilijk te keren zijn en daar gaan ook weer jaren overheen en dan mogen we van geluk spreken dat die Sterke Leider niet een oorlog als ‘oplossing’ gaat voorspiegelen, want dat is in de geschiedenis al vaker gebeurd. (Bijvoorbeeld Iran, Noord-Korea, dat zich niet ‘aan de afspraken houdt’, en dergelijke).

Maar laten we ook niet vergeten dat in iedere samenleving altijd een percentage mensen is die de neiging hebben tot het volgen van radicale leiders en ideologieën (zouden ze eens moeten onderzoeken hoeveel). Ook in Nederland, waar een al sinds de jaren 1980 rechts-radicalen hun bijeenkomsten en clubs hebben en af en toe een demonstratie houden. Dit is de laatste jaren toegenomen…..(Na WO2 had iedereen in de oorlog in het verzet gezeten en collaborateurs waren er nauwelijks…).

Het obscure rijtje van deze tijd: Trump (VS), Poetin (Rusland), Orban (Hongarije), Erdogan (Turkije), Duterte (Filipijnen), Xi Jinping (China), Bolsonaro (Brazilië). (Vooral die laatste is heel erg, vandaag kan hij gekozen worden, dit is er een van de ergste soort met zijn uitspraken en hij verheerlijkte de militaire dictatuur.

Nieuw is dit allemaal niet, ik heb nog ergens een lijstje met dit soort mensen in de jaren 1980 liggen (zal het eens opzoeken). Denk ook aan mijn artikel uit 1992 (De geschiedenis herhaalt zich, zie onder Artikelen) waarin ik schreef: “…..vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk…”. 

Onderstaand, uit het archief, dictators uit de jaren 1980/1970. Er is natuurlijk wel een verschil tussen de gekozen dictator en de dictator die door een staatsgreep aan de macht komt. Dictators zijn er altijd geweest en zullen er altijd zijn.

Zia Ul Haq (Pakistan), Duarte (El Salvador), Pinochet (Chili), Bouterse (Suriname), Stroessner (Paraguay), Chadaffi (Libië), Botha (Zuid-Afrika), Jaruzelski (Polen), Khomeiny (Iran), Marcos (Filippijnen), Chun Doo Hwan (Zuid-Korea), Kim Il Sung (Noord-Korea), Mobutu (Zaïre), Pol Pot (Cambodja), En anderen, want niet volledig.

Reagan en Thatcher zijn uit dezelfde tijd, maar ik zet ze er niet bij, want hoewel ze beide de basis hebben gelegd voor decennia liberaal-kapitalistisch beleid, waar we nu de nadelen nog steeds van ondervinden, passen ze niet in het rijtje.

Update 01.11.2018

Het krantenartikel werd druk bediscussieerd. De benaming ‘sterke man’ kennen veel mensen niet (iets in het geschiedenisonderwijs gemist of het werd niet behandeld). ‘Sterk’  wordt toch als iets positiefs gezien en dat is in dit geval niet zo. Misschien zou men beter van ‘leider’ kunnen spreken. Veel mensen willen een leider, geleid worden, en daarom kiezen ze voor hem. Tevens is er iets met het woord ‘man’, ‘mannen zijn tegenwoordig de oorzaak van het kwaad in de wereld’, zoals gezien door veel vrouwen, en ten dele zit er waarheid in: dictators zijn ook allemaal mannen. Toch moet men voorzichtig met generalisaties zijn door alle mannen op 1 hoop te gooien. Het hangt samen met de algehele verwarring en onzekerheid van deze tijd (misschien moet ik hierover nog eens een apart bericht schrijven, de huidige verwarring en onzekerheid gaat verder dan een sociale crisis en een economische crisis en de opkomst van ‘sterke mannen’ en het ‘populisme’).

Update 03.11.2018

Enkele toepasselijke citaten uit mijn verzameling:

“Er schuilt helemaal geen tegenspraak in een term als totalitaire democratie, elke democratie evolueert op den duur vanzelf tot een totalitair regime, want het volk wil niet zelf regeren, het wil geregeerd worden. Het volk eist democratische rechten en vrijheden voor zich op, maar het is te lui en te dom om van die rechten en vrijheden gebruik te maken. De massa kan niet denken en zij vindt het bijgevolg gemakkelijker te dienen en te gehoorzamen dan te leiden en te bevelen, de massa heeft de slavernij uitgevonden niet de dictators”. (Ward Ruyslinck (1929-2014), Vlaams schrijver).

“Indien de mensen slechts één woord wilden uitspreken, dat in iedere taal maar uit een paar letters bestaat, was het met alle onrecht en onderdrukking waarover zij klagen voorbij. Dit ene woord luidt NEEN”. (Mahatma Gandhi (1869-1948), Indiaas politicus die pleitte voor geweldloosheid).

“Regeerders zijn slechts heel zelden mensen van grote intelligentie. De zin van het leven, de reikwijdte van het menselijk bestaan, dat zijn zaken die hen in het algemeen ontgaan. Als hen gevraagd wordt waarom afschrikking met kernwapens nodig is, komen ze er niet uit. Ze kunnen niet verder kijken dan de volgende stap op het wereldtoneel. Als de vijand een wapen heeft dat binnen vijf minuten een doel kan bereiken, moeten zij er een hebben dat er binnen vier minuten is. Ze fokken de boel op. Op weg naar de hel….” (A.J.P. Taylor (1906-1990), historicus, uit de jaren 1980 met de kernwapenwedloop).

“Het geweld van de heersers wordt, zoals altijd waar een meerderheid gebukt gaat onder een minderheid, uitsluitend in stand gehouden met bedrog, dat slimme lieden door de eeuwen heen hebben toegepast en dat mensen er, omwille van kleine, gemakkelijk bereikbare voordelen, toe aanzet niet slechts veel grotere belangen, maar bovendien zelfs hun vrijheid prijs te geven en zich bloot te stellen aan het meest verschrikkelijke leed.” (Leo Tolstoj (1828-1910), Russisch schrijver).

“Het volk, niet tevreden slachtoffer te zijn van schurken, smeedt zijn eigen ketenen en biedt zijn nek vrijwillig voor het juk”. (JP Marat (1743-1793), gewelddadig revolutionair ten tijde van de Franse Revolutie).

“De wereld wordt geregeerd door dwazen en dwazen worden geregeerd door angst. Angstige mensen koesteren minderwaardigheidsgevoelens en voelen zich onmachtig. Ze onderwerpen zich aan willekeurig welk gezag, van een god of van een leider of aan een doctrine, om deel te hebben aan de macht, om niet als individu alleen te staan en verantwoordelijk te zijn voor eigen daden”. (Anton Constandse (1899-1985), Nederlands schrijver en journalist en aanhanger van het anarchisme).

“Minder schuld hebben de leiders, die tot tirannen gekweekt zijn door de slaafse geest van de massa, dan de massa zelf, die eerst tirannen in het leven roept om zich daarna er over te beklagen. Vergeten wij nooit , dat het niet de despoten zijn die een volk slaafs maken, maar het ontbreken van het vrijheidsgevoel de oorzaak is van het opkomen van tirannen”. (Domela Nieuwenhuis (1846-1919), voorloper van het socialisme in Nederland)

“Denk niet dat er één vogel bestaat die zich makkelijker op de lijmstok laat vangen, en ook niet één vis die zich voor iets lekkers eerder aan de haak laats slaan, dan alle meute mensen die zich gretig tot slavernij laten paaien met het kleinste beetje honing dat men hun om de mond smeert”. (Etienne de la Boétie (1530-1563), schrijver en politiek filosoof die onderzocht waarom de mensen zich vrijwillig onderwerpen aan een tiran. Bekend van het de boek ‘De Vrijwillige slavernij’ waarin hij uitlegt hoe de ‘sterke man’, de leider te werk gaat).

“Weest besloten niet meer te dienen en ge zijt vrij”. (Etienne de la Boétie).

“Het zijn niet de getiranniseerden die het despotisme doen ontstaan, maar de tirannen. (Paulo Freire (1921-1997), Braziliaans onderwijshervormer).

“Fanatici zijn schilderachtig, de mensheid ziet liever gebaren dan dat zij argumenten hoort.” (Friedrich Nietzsche (1844-1900), Duits filosoof). (De meeste mensen geloven wat ze zíen, want het is moeilijk iemands échte motieven te doorgronden. Dit is de ondergrond voor dictators).

“Een verstandig heerser kan nog mag zijn woord houden wanneer dit hem schade berokkent en wanneer de redenen die hem tot zijn belofte gebracht hebben, zijn weggevallen.” (Nicolllò Machiavelli (1469-1527), Italiaans politicus, wordt gezien als grondlegger van politiek handelen. Hij schreef het boek ‘De Heerser’, ook wel vertaald als ‘De Vorst’).

“Wanneer men hem (de politicus) ziet en hoort, moet hij een en al barmhartigheid, betrouwbaarheid, oprechtheid en godsdienstigheid schijnen”. (Nicolllò Machiavelli).

“De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.” (Nicolllò Machiavelli).

“Onderdrukking en de drang naar vrijheid is van alle tijden. Was er vroeger echte slavernij, nu heeft de mens het idee vrij te zijn, hij is het niet. Wat in principe hetzelfde is gebleven, maar verder  geperfectioneerd, zijn de manipulatie en indoctrinatie. Kenden wij ten tijde van de slavernij in de oudheid brood en spelen en een onderdrukkingsapparaat, in deze tijd van democratie kennen wij de school, het leger, kiesrecht, de massamedia en het materialisme. Met de ontwikkeling van de massamens moesten de heersers de manipulatie en indoctrinatie ook verbeteren, de ontwikkeling van de techniek heeft dit mogelijk gemaakt en maakt dit steeds verder mogelijk. Gebleven is de gewilligheid waarmee de mens zich schikt in zijn lot…..” (door mij geschreven in 1985).

Update 11.08.2019

Een goed voorbeeld van de roep om een sterke leider is Matteo Salvini (46 jaar) in Italië. Bijna uit het boekje. Hoe is de situatie. Italië is een land dat structurele economische problemen heeft, de welvaartsverschillen zijn heel groot (ook geografisch: Noord en Zuid) en er is een rijke elite (Berlusconi) en mensen die arm zijn. Bovendien is er de beruchte maffia, zij staan los van de maatschappij en verdienen hun geld met criminaliteit (drugs, omkoping, afpersingen en alles wat verboden is) en zijn onverslaanbaar. Verkiezingen vorig jaar leidden tot een onwaarschijnlijke regering van links en rechts ‘populisme’ (want niets anders dan een reactie van de bevolking op het beleid). De vluchtelingen/migranten crisis is echter het belangrijkste probleem die is structureel geworden is en die al in de jaren 1990 (!) is begonnen (ik schreef er toen al over).

Hoe is dit zo gekomen (heel kort): EU beleid (‘Dublin’ en ‘Schengen’) vanaf de jaren 1990 heeft ervoor gezorgd dat migranten in een Europa zonder bewaking van de buitengrenzen aankomen in Italië, Griekenland en Spanje. In Italië zijn honderdduizenden asielzoekers/migranten aangekomen, met heeft het over een half miljoen. Ze liggen bij naast treinstations in Rome en andere steden en willen doorreizen, geld hebben ze niet en EU beleid verplicht dat ze daar blijven. Treffend is dat minister-president Rutte in 2015 heeft gezegd dat Italië het vluchtelingenprobleem zelf moest oplossen, ik heb dat toen verwerkt in Dossier Vluchtelingen/Migratie (zie elders). Hiermee gaf hij aan dat er geen enkel Europees beleid is en het ‘ieder voor zich is’. Na jaren pikt de bevolking het niet meer een gaat stemmen op de ‘populistische’ partijen (ook de Vijfsterrenbeweging met een komiek Beppe Grillo als voorman, hij is in 2017 gestopt). Er is sinds deze week een regeringscrisis en Salvini is populair, men ziet in hem de ‘sterke leider’ bij verkiezingen gaat hij enorm winnen. Zoals overal in Europa ontstaat er in de populistische bewegingen een gevaarlijk vermenging met rechts-extremisme-racisme.

Dit is hoe geschiedenis zich ontwikkeld, over 50 jaar zegt men: ja als we de sociaal-economische situatie van de armere bevolking en van de middenklasse hadden verbeterd was er geen roep om een ‘sterke leider’, ‘sterke man’ gekomen……

Update 16.03.2022

President Poetin van Rusland heeft zich ontwikkeld tot ‘sterke’ man en dictator en is uit geopolitieke redenen buurland Oekraïne binnengevallen. (Lees ook Dossier Geopolitiek). Hij heeft veel steun van zijn bevolking, waarbij wel gezegd moet worden dat de media volledig gecontroleerde staatsmedia en propaganda zijn geworden. (Misschien later meer).

Leider Khadaffi in 2011, hij was 42 jaar de ‘sterke man’/dictator in Libië tot hij werd afgezet en gedood.

Aanvullingen mogelijk.

(C) Ronald Puma

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid
Tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
Geplaatst in Columns, economie, filosofie, journalistiek, media, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Een interview met de MP (Kort verhaal)

(Geschreven september 2016)

De ogen van de MP glinsterden achter zijn brillenglazen, hij had er zin in. Interviews vond hij leuk om te doen, hij wist inmiddels dat hij in Nederland iedere journalist de baas was.

(Update 2021: het aantal daklozen is verdubbeld, de woningnood is toegenomen en het bezoek aan de voedselbank is gestegen sinds het begin van de regeerperiode van de MP/VVD).

Het was behaaglijk koel in de studio, de airconditioning stond aan, buiten was het een zwoele nazomeravond. Er klonk wat geroezemoes van het studiopersoneel. Over 10 minuten zou de live uitzending beginnen. Boven de tafel waaraan het interview zou gaan plaatsvinden hing een lamp die, als je het wilde zien, ook een ondervragingslamp op een politiebureau had kunnen zijn. De journalist (J) hield van zijn werk, naar dit interview had hij lang uitgekeken en hij had zich goed voorbereid. Jeremy Paxman was zijn grote voorbeeld, gerespecteerd vanwege zijn interviews waarin hij net zolang doorging met vragen stellen tot de geïnterviewde de vraag had beantwoord. De minister-president (MP) kwam op zijn gemak de studio binnenlopen, ze gaven elkaar een hand en gingen aan tafel zitten. Na een paar beleefdheidsvragen zwegen ze. Een glas water werd voor hen op tafel gezet. De regieassistent gaf het sein 10 seconden, de live uitzending zou beginnen.
J: ‘Welkom MP, fijn dat u vanavond bij ons bent.’
MP: ‘Met alle plezier.’
De ogen van de MP glinsterden achter zijn brillenglazen, hij had er zin in. Interviews vond hij leuk om te doen, hij wist inmiddels dat hij in Nederland iedere journalist de baas was. De journalist die hem vanavond zou interviewen had hij echter niet eerder ontmoet. Hij hoopte zich vanavond te kunnen laten zien als mens en niet als politicus, maar hij dacht natuurlijk wel aan de komende verkiezingen en hoe hij zijn partij het beste voor het voetlicht kon krijgen.
J: ‘Allereerst wil ik vragen of álle vragen gesteld mogen worden.’
MP: ‘Zeker, maar ík ga natuurlijk over de antwoorden’ en hij lachte.
J: ‘U bent nu 6 jaar MP van Nederland en de armoede, het aantal mensen in de bijstand en het aantal daklozen is toegenomen, vindt u dat uw beleid gefaald heeft?’
MP: ‘We hebben in Nederland alle maatregelen genomen die noodzakelijk waren om onze economie weer op orde te krijgen en naar de toekomst te kijken’.
J: ‘U geeft geen antwoord op de vraag, de voedselbanken kunnen de vraag niet aan en er zijn 400.000 kinderen die in armoede opgroeien, is dat niet vreemd in een land waar andere mensen genieten van zoveel rijkdom?’
MP: ‘U weet dat we een ernstige crisis gehad hebben en we moesten de economie weer gezond en toekomstbestendig maken en daarvoor hebben we de noodzakelijke maatregelen genomen. Die crisis moet je vergelijken met een orkaan, daar heeft een mens geen invloed op.’
J: ‘Maar het economisch systeem dat we nu hebben, het liberaal-kapitalisme, ook wel neoliberalisme genoemd, is toch door mensen gemaakt, dat heeft toch niets met een natuurverschijnsel te maken. Kiezen voor de economische ordening volgens kapitalistisch economisch model is een van de vele keuzes die gemaakt kunnen worden.’
MP: ‘Ik zie dat anders, we leven, de filosoof Leibniz parafraserend, in het best denkbare economische systeem en dat wil ik zo houden, crises horen erbij die zijn niet te voorkomen’.
J: Maar de gevolgen zijn groot, daarom vraag ik u: er zijn meer daklozen gekomen omdat mensen de huur niet meer kunnen betalen en hun huis uitgezet worden, is dat niet het gevolg van uw bezuinigingsbeleid?’
MP: ‘Ik zeg u nogmaals, de omstandigheden waren zo dat er ingrijpende maatregelen genomen moesten worden.’
J: ‘U wil geen antwoord geven, toch vraag ik u: is uw beleid niet verantwoordelijk voor het feit dat in Nederland de welvaartsverschillen heel groot zijn en het aantal vermogenden tijdens de crisis is toegenomen en tegelijkertijd het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft is toegenomen. We hebben in Nederland steeds meer ‘werkende armen’, mensen die een of zelfs twee banen hebben en niet rond kunnen komen, net zoals ze in de Verenigde Staten de ‘working poor’ hebben. Mensen die vroeger een vast contract hadden doen nu hetzelfde werk als ZZP-er voor minder geld maar zonder verzekeringen en pensioenvoorzieningen.’
MP: ‘De verschillen zijn niet zo groot en ik bestrijd dat er in Nederland armoede is.’
J: ‘Het Centraal bureau voor Statistiek (CBS) heeft met cijfers laten zien dat de armoede, het aantal daklozen en het aantal mensen in de bijstand is toegenomen, is dat niet het gevolg van uw beleid?’
MP: ‘De economie is weer gezond, de crisis is voorbij, het was mooi weer vandaag, ik heb vanmiddag nog met de boot gevaren met mijn goede vriend, die kent u wel, dat is een collega van u, kortom het gaat goed, het kan eigenlijk niet beter’.
De MP lachte en nam een slok van zijn glas water. Straks na de uitzending zou hij naar zijn favoriete café gaan en de dag afsluiten met pils, de dag even afpilsen.
J: ‘U ontkent de objectieve cijfers van het CBS?’
MP: ‘Kom nou toch, in Nederland is geen armoede. Als je naar Afrika kijkt, daar is armoede.’
J: ‘U kunt de situatie in Afrika toch niet vergelijken met Nederland?’
MP: ‘De mensen zouden eens een beetje dánkbaarder moeten zijn, we leven in zo’n fantástisch land, iedereen heeft het hier goed, er is helemaal geen reden tot klagen.’
Het laatste zei hij met veel nadruk. De MP begon wat geïrriteerd te raken, die journalisten waren soms wel erg lastig. Hij keek vlug op zijn horloge toen hij het lampje op de andere camera zag branden, nog 10 minuten en dan was het interview voorbij. Hij ging even verzitten en duwde zijn bril wat hoger op zijn neus.
J: ‘Toch nog even de vraag, het aantal vermogenden is tijdens de crisis gestegen en de armoede, het aantal mensen in de bijstand en het aantal daklozen ook. Hoe verklaart u dat?’
MP: ‘Het is natuurlijk duidelijk dat we zo’n ernstige crisis niet konden doorkomen zonder ingrijpende maatregelen.’
De journalist begon nu ongeduldig te worden, hij had nog 5 minuten om vragen te stellen en antwoorden te krijgen. Hij haalde het onderste blaadje van zijn aantekeningen vandaan waarop stond wat hij gisteren had genoteerd. In hoofdletters stond er: DENK AAN PAXMAN! Plotseling draaide hij de lamp die boven de tafel hing, net zo als in een oude Franse politiefilm uit de jaren 1950, vol in het gezicht van de MP die verschrikt achteruit deinsde.
J: ‘Ik vraag u nog eenmaal: zijn de armoede, het aantal daklozen en mensen in de bijstand door uw beleid de afgelopen 6 jaar toegenomen of niet?’ Hij stelde de vraag met een indringende intonatie en keek de MP strak aan.
De MP kreeg het nu toch een beetje warm, de eerste sporen van zweet verschenen op zijn voorhoofd dat anders altijd zo koel bleef. Hij schraapte zijn keel en stamelde wat onverstaanbare woorden.
J: ‘Wat zegt u?’
MP: ‘Maar ik probeer toch te doen wat goed is voor de BV Nederland, mijn partij en de mensen in het land. Dat ik het zo goed heb is toch mijn eigen verdienste. Ja, ik heb een exorbitant salaris en verdien in een maand net zoveel als een gewone burger in een heel jaar, maar daar kan ik toch niets aan doen.’
J: U bent als hoogst politiek leider verantwoordelijk.’
De MP snakte nu naar het einde van de uitzending, schichtig schoot zijn blik heen en weer. Nog een minuut. Hij pakte zijn zakdoek en veegde snel het zweet van zijn voorhoofd. Er zat niets anders op dan te bekennen.
MP: ‘Goed, goed, ik zeg sorry, sorry, sorry. Het spijt me. Dat had ik anders moeten doen, Het is door mijn beleid dat het aantal armen, mensen in de bijstand en het aantal daklozen is toegenomen. Ik zal van nu af aan een sociaal beleid gaan voeren.’
J: ‘Daar houden we u aan. Dank u voor dit interview’.
De MP kon geen woord meer uitbrengen en hing in zijn stoel als een bokser die in de ring in de touwen hing. Voor het eerst was hij in een live-uitzending onderuit gegaan. Hij had geen zin meer om naar een café te gaan, hij wilde naar huis. Hij zou thuiskomen, de hond te eten geven, de gordijnen dichttrekken en alleen zijn.

(Iedere overeenkomst met bestaande personen, plaatsen en situaties berust op toeval).

Lees hier: Dossier VVD (Met Updates)

Lees hier: De Boze Burger en het ‘populisme’ (Met Updates)

Armoede 04.800 (C) Ronald Puma
Bedelaar met pet in de hand in winkelstraat. © Ronald Puma
Armoede (C) Ronald Puma 0110
De welvaartsverschillen zijn zelfs tijdens de crisis toegenomen. © Ronald Puma

(C) Copyright tekst & foto Ronald Puma

Geplaatst in Columns, cultuur, economie, filosofie, journalistiek, Kapitalisme, kort verhaal, media, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Dossier Griekenland

(Geschreven in 2011) (Met Update 2022 11 jaar later)

Over Griekenland en de EU. Arnon Grunberg vergelijkt vandaag in zijn column Voetnoot in de Volkskrant de Griekse schuldencrisis en de enorme bedragen die Griekenland heeft geleend en moet terugbetalen met het verdrag van Versailles (1919) na de Eerste Wereldoorlog toen Duitsland gedwongen werd tot herstelbetalingen. Deze schuldenlast wordt wel gezien als de veroorzaker van de Tweede Wereldoorlog aangezien Duitsland niet aan haar betalingsverplichtingen kon of wilde voldoen. In Duitsland zelf werd het verdrag het Dictaat van Versailles genoemd. Grunberg leest in de Franse krant Le Monde dat de Grieken hard werken en niet eerder met pensioen gaan dan in andere landen en gebruikt dit als argument dat het met Griekenland wel mee valt en hij pleit voor het kwijtschelden van een deel van de Griekse schulden.

Zelf kijk ik in de Grieks/Portugees/Spaans/Ierse en sinds kort zelfs Italiaanse crisis ook naar verantwoordelijkheden. Griekenland moest 10 jaar geleden  bij de Europese Unie omdat de Europese politici een sterk Europa wilden (een interne markt van 500 miljoen inwoners/consumenten) tegenover de grootmachten de Verenigde Staten, Japan en China. Griekenland kon 10 jaar zijn gang gaan en vorig jaar in 2010 bleek ‘ineens’ dat de Grieken de verkeerde cijfers over hun economie en staatshuishouding hebben gegeven, dat er geen goed kadaster is (belangrijk voor een goed werkende economie), dat het systeem van belastinginning niet goed functioneert, waarbij het feit dat de schatrijke Griekse reders, die 15% van de wereldmarkt van de handel over zee beheersen, in eigen land geen belasting betalen, wel het meest verbijsterende is. De Europese Unie stond er 10 jaar bij en keek ernaar.

‘De’ Grieken bestaan niet, net zo als ‘de’ Nederlander niet bestaat, alleen mag je dat hier geloof ik niet meer zeggen van sommigen. In Griekenland is net zo als in Nederland en alle andere Europese landen een politieke en economische elite die groot wil denken, maar het afgelopen decennium collectief gefaald heeft. Ierland heeft dankzij de lage rente teveel geld kunnen lenen, in Portugal, Spanje (enorme speculatieve woningbouwprojecten) en nu ook Italië is de staatsschuld hoog opgelopen, Duitsland en Frankrijk overtraden in 2005 zelf de Europese begrotingsregels (door ze te versoepelen) en gaven daarmee het slechte voorbeeld, zoals algemeen door economen is vastgesteld.

Arnon Grunberg heeft gelijk dat de hele reddingsoperatie van Griekenland in de eerste plaats gebeurt om de schuldeisers (de banken) en de internationale economie te redden.

Ze willen een politieke en economische unie van nu 27 landen en in de toekomst nog meer, maar er is niet genoeg deskundigheid om dit hele proces in goede banen te leiden.

Update 02.11.2011

We moeten hier in Nederland en in alle Europese landen een referendum houden over al die politici die voor deelname aan de Euro door Griekenland waren.

In 2010 bleek ‘ineens’ dat in Griekenland het belastinginning systeem niet werkt, dat er geen goed kadaster is, dat Griekenland geen goede staatsbegrotingen maakt, dat familie van overledenen een uitkering kregen op de naam van de overledene, dat de Griekse elite, bijvoorbeeld de reders, geen belasting betalen, enzovoort. Naast de verantwoordelijkheid van ‘de Grieken’ (‘de Griek’ bestaat niet) waarmee de Griekse elite wordt bedoeld, is er de verantwoordelijkheid van de Europese politici. Ze willen een Europese Unie met veel landen en 1 munt en een interne markt van 500 miljoen consumenten, maar ze hebben niet de deskundigheid om het in goede banen te leiden.

Ze hebben Griekenland meer dan 10 jaar zijn gang laten gaan (horen, zien, zwijgen), de banken hebben goed geld verdiend met het verstrekken van leningen, de bedrijven deden goede zaken met de export en de Olympische spelen in 2004 waren een feest (de meeste stadion staan al jaren te verkrotten), nu blijkt dat het niet deugde. Het brengt het bestaan van miljoenen hardwerkende mensen in heel Europa in gevaar.

Het is te hopen dat de Griekse bevolking tegen hun regering ingaat, het niet accepteert, al dan niet met een referendum, wij kunnen ‘onze’ politici dan ter verantwoording roepen.

Update 07.11.2011 Een Nederlander die bij het IMF werkte constateerde in 2009 dat Griekenland zijn schulden niet meer zou kunnen betalen, onder druk van Griekse functionarissen ontbrak zijn analyse in een officieel IMF-rapport.

Het laat zien hoe niet alleen de Griekse verantwoordelijken gefaald hebben, maar ook de controlerende instanties en politici die hiervan wisten en niets deden. Al die mensen moeten verantwoording afleggen. Tevens blijkt dat het binnen het IMF mogelijk is om de waarheid te verdoezelen, hetzelfde IMF dat, bijvoorbeeld, Italië moet gaan controleren.

Volgens de Duitse Bondskanselier Angela Merkel kan de Eurocrisis 10 jaar gaan duren.

Update 07.12.2011

Minister van financiën Jan Kees de Jager zegt al een week (o.a. op 06.12.2011 in Nieuwsuur) dat de eurocrisis nog een tijd zal duren omdat deze is ontstaan in de afgelopen 10 tot 15 jaar. Hij erkend daarmee dat de verantwoordelijken van de afgelopen 10 jaar fouten hebben gemaakt. Wie waren er de afgelopen jaren dus verantwoordelijk: minister-president W. Kok (PvdA, 1994-2002) en minister-president J.P. Balkenende (CDA, 2002-2010), samen 16 jaar regeringsverantwoordelijkheid. Verantwoording afleggen zullen ze nooit, want de Nederlandse politiek is gebaseerd op de heilige termijn van 4 jaar. Ook bij het electoraat gaat het geheugen niet verder dan 4 jaar, want anders zou de VVD nooit de verkiezingen kunnen winnen zoals in 2010. De VVD is in de Nederlandse politiek de partij die de fundamentele keuze voor liberalisering en privatisering gemaakt heeft (tijdens de Paarse regeringen). Waar dat toe leidt in de economie en de financiële wereld zien we vandaag de dag, wanorde, hebzucht, private rijkdom en publiek armoede. De PvdA heeft alles lijdzaam toegezien en stond erbij en keek ernaar. Na het plukken van de ideologische veren door Wim Kok, een van de meest tragische personen in de Nederlandse politiek, bleef er een kale kip achter. Ze zijn nu wanhopig op zoek naar een nieuwe reden voor hun bestaan. Over het CDA kunnen we heel kort zijn: een christelijke VVD, de partij die verantwoordelijk is voor de uit de hand gelopen agrarische sector met zijn megastallen en milieuvervuiling.

Als de huidige minister-president Mark Rutte zou kiezen voor een sociaal-liberale koers zou het met Nederland een stuk beter gaan. Maar iemand die accepteert dat het grote graaien in de publieke sector en de semi-overheidsorganisaties 3 jaar na het begin van de crisis gewoon doorgaat en dat er ruim een miljoen mensen onder de armoedegrens leven zal nooit succes hebben.

Griekenland is het voorland van armoede in Europa, in Griekenland wordt het minimumloon, dat lager is dan in Nederland, met 20% verlaagd. Griekenland is een land dat als eerste geofferd wordt. De schulden zijn zo groot dat die de komende decennia niet meer afbetaald kunnen worden.

Update 01.04.2014 (3 jaar later)

Vandaag in het NOS journaal een reportage over het kadaster in Griekenland. Het kadaster is een kantoor met vergeelde boeken waar met pen wijzigingen in worden aangebracht. Dat is een euroland in 2014. 25% van de bevolking is werkeloos.

Update 20.02.2015 (4 jaar later)

In 2008 kon Griekenland niet failliet gaan want dan zouden de Europese banken in problemen komen. In 2015 kan Griekenland wel failliet gaan en uit de euro, want de schulden zijn overgenomen door Europa, dus de Europese burger/belastingbetaler. Al de noodsteun is naar de banken gegaan. Zo wordt er door de beleidsbepalers geredeneerd. Nederland zit er voor 18 miljard euro in. In totaal gaat het om een schuld van 240 miljard, afbetalen gaat tot 2054 duren.

Update 17.06.2015

Men kan met recht spreken over een Griekse Tragedie, een land in ontbinding met een enorme sociale neergang. Toch is de vraag niet beantwoord of de Grieken wel  genoeg hebben gedaan om hun eigen politieke en economische elites en bevoorrechten aan te pakken. Dat zijn de verantwoordelijken die de afgelopen decennia het land bestuurd hebben. De politici, de banken, de reders (zie boven). Griekenland heeft net als overal een rijke bovenlaag die herverdeling van bezit tegengaat. We horen en zien vooral reportages over de bejaarden en werkelozen, maar over de vermogenden horen we niets.

Update 04.07.2015

Waarschijnlijk zal Griekenland wel gered worden aangezien sinds enige tijd de geopolitieke factor een rol is gaan spelen. Rusland wil Griekenland wel helpen en dan krijgen we op de zuidflank van Europa een linkse regering gesteund door Rusland (denk aan Russische oorlogsschepen die voor een vriendschapsbezoek in de haven van Athene/Piraeus liggen) en dat kan evenmin als Mexico een linkse regering zou krijgen. Geopolitiek mag wat kosten dat laat de steun aan Oekraïne zien, het land kreeg zomaar 40 miljard dollar van het IMF en zo houden we het binnen de westerse invloedssfeer.

Update 08.07.2015

In het tv programma Nieuwsuur (02.07.2015) een noodzakelijke terugblik op 15 jaar geleden toen Griekenland tot de muntunie met de euro toetrad. Het kon economisch gezien niet, maar het moest vanwege politieke redenen, Griekenland hoort bij de NAVO en westen. Hr Zalm, de toenmalige minister van financiën, was voor, er was weinig discussie. Het CDA was tegen.

Helaas was de reportage te kort, dit is een minimaal 2 uur durende documentaire over de EU en de euro op prime time uitgezonden op de publieke omroep waar man en paard genoemd worden. Kan ook 6 uur duren in delen van 2 uur, begin om 20.30 uur na het journaal, waar de Frans/Duitse zender ARTE zo in uitblinkt, maar zoals elders al gezegd: dat durven ze in Nederland niet, want dan zouden mensen misschien lastige vragen gaan stellen en zich af gaan vragen waarom er in Nederland 7 jaar bezuinigingen geweest zijn. Ze zenden liever nep-survival programma’s uit of programma’s waar alle mogelijke moeite gedaan wordt om mensen aan het huilen te krijgen, dat houdt de mensen zoet.

Wat de afgelopen dagen ook opviel was dat Griekenland intern verdeeld is. De JA stemmers waren de rijkere burgers die wel aan de eisen van de rest van Europa willen voldoen en in de euro willen blijven, de NEE stemmers (die gewonnen hebben) zijn mensen die niets meer te verliezen hebben. Komende zondag is de deadline voor Griekenland.

Update 14.07.2015

Zoals boven reeds gezegd is Griekenland in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor de huidige situatie, maar het akkoord dat nu is gesloten en een Grexit voorkomt zal geen oplossing zijn. Het land wordt onder curatele gesteld, misschien kan het woord schuldsanering gebruikt worden. Het is zelfs gênant te noemen dat Europa in feite gaat bepalen wat de economische en sociale koers wordt. De economische keuzes zijn dezelfde destructieve privatiseringsmaatregelen die bijvoorbeeld in Nederland al jaren zoveel schade hebben aangericht (denk aan privatisering van de sociale woningbouw, de spoorwegen, de nutsvoorzieningen etc). Gevreesd moet worden voor een verdere sociale neergang van de maatschappij met armoede en tweedeling.

De bekende economen Paul Krugman en Joseph Stiglitz spreken over ‘waanzin’ en ‘een gebrek aan solidariteit’.

Update 29.03.2017 (6 jaar later)

Engeland heeft bij referendum besloten tot uittreding uit de EU, de Brexit, het eerste land dat dit doet. Uit 2011 (zie boven): Ze willen een politieke en economische unie van nu 27 landen en in de toekomst nog meer, maar er is niet genoeg deskundigheid om dit hele proces in goede banen te leiden). In Engeland werken een half miljoen Polen onder de lonen van de Engelse werkers, een belangrijke reden voor de voorstanders van het verlaten van de EU. Tevens wil men geen grote aantallen vluchtelingen, immigranten, ze willen hun grenzen kunnen sluiten. Het gevaar in deze tijd is dat nationalisme gezien wordt als oplossing voor de problemen, niet alleen in Engeland. Nationalisme is echter eeuwen de oorzaak van conflicten en oorlogen geweest, een verontrustende ontwikkeling.

Uit Griekenland ‘geen nieuws’. Je leest er niets veel meer over, maar de sociale neergang is nog steeds gaande. Tevens is het falen van de hele buitenlandpolitiek (Schengen zonder bewaking van de buitengrenzen) ten aanzien van de vluchtelingenstromen op het bordje van Griekenland terecht gekomen. Er bivakkeren duizenden vluchtelingen in Griekenland. We zagen beelden van mensen op slippers in de sneeuw voor een tent. Voor Noord-Europa geldt: wat we niet zien is er niet.

Update 15.01.2018 (7 jaar later)

Protest en demonstraties in Griekenland. Het land heeft al een paar jaar een linkse regering, maar ze doen hetzelfde als ieder andere regering. Om weer een nieuw deel van het Europese steungeld te krijgen neemt de linkse regering maatregelen, 400 wetswijzigingen: oa het stakingsrecht wordt beperkt, toeslagen worden beperkt voor gezinnen, het veilen van een huis dat niet meer betaald kan worden door de bewoners wordt makkelijker via internet. 

Op de Griekse eilanden en in Athene bivakkeren nog steeds duizenden vluchtelingen, ze zijn gedumpt aan de randen van Europa, net zo als in Italië.

Het land heeft een ongekende sociale neergang gekend die nog steeds doorgaat. Het zou niet verbazen als in zo’n land een opstand uitbreekt, want het is een klassieke crisis van een kapitalistisch systeem.

Update 23.06.2018

‘Griekenland kan weer op eigen benen staan’: het land heeft een schuld van 300 miljard euro die tot in 2060 afbetaald moet worden. 15.000 jongeren zijn geëmigreerd, de werkeloosheid is ruim 20%. De linkse premier draagt vandaag voor het eerst een das. Enkele feiten van vandaag in het nieuws. (Een das dragen is een teken dat je nu bij de elite hoort).

Update 20.08.2018

Griekenland ‘kan weer op eigen benen staan’ na de laatste financiële steun. In het land is echter in een diepe sociale neergang gaande, de helft van de bevolking leeft in armoede. De Europese migrantencrisis is willens en wetens op Griekenland (en Italië en Spanje) afgewend. Het populisme groeit in heel Europa, rechtse partijen groeien als kool. Het is niet de eerste keer dat een ontspoord kapitalisme tot rampen leidt.

Griekenland is het land dat geofferd wordt op het altaar van het internationale kapitalisme. 

2021 (10 jaar later)

Artikel geaccordeerd, er hoeft niets aangepast, verwijderd of gewijzigd te worden.

2022 (11 jaar later)

De moeite waard om nog eens te lezen.

Uit 2011: ‘Ze willen een politieke en economische unie van nu 27 landen en in de toekomst nog meer, maar er is niet genoeg deskundigheid om dit hele proces in goede banen te leiden‘.

De EU wordt steeds groter. Het opkomstpercentage bij EU verkiezingen is echter al 20 jaar lang onder de de 50%, toch regeren ze alsof iedereen het eens is met de gang van zaken. De verschillen binnen de EU zijn heel groot. Uit de geschiedenis weten we dat imperia die te groot worden aan innerlijke verdeeldheid ten onder kunnen gaan, niet iedereen streeft namelijk hetzelfde na. Fukuyama dacht in 1992 van wel, maar het was een wensdroom. (Lees hierover De Geschiedenis herhaalt zich). Hoewel democratie natuurlijk wel de minst slechte staatsvorm is (Winston Churchill).

Aanvullingen mogelijk.

(C) Copyright Ronald Puma 

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
Geplaatst in economie, filosofie, journalistiek, Kapitalisme, media, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De Geschiedenis herhaalt zich

(Geschreven in 1992) (Met updates 2022. Dit artikel is 30 jaar oud)

(Mede geschreven als reactie op Francis Fukuyama ‘Het Einde van de Geschiedenis en de Laatste Mens’ (1992).

“Ik betwijfel of alle filosofie van de wereld erin zal slagen de slavernij op te heffen. Men zal er hoogstens de naam van veranderen. Ik kan mij vormen van dienstbaarheid voorstellen die erger zijn dan de onze omdat zij arglistiger zijn.  Hetzij dat men erin slaagt de mensen te veranderen in domme, tevreden machines die zich vrij achten, terwijl zij onderworpen zijn, hetzij dat men met uitsluiting van menselijke genoegens en verpozingen een arbeidsdrift bij hen ontwikkeld, die even fel is als de belustheid op oorlog bij barbaarse rassen”, aldus de Romeinse keizer Hadrianus over het afschaffen van de slavernij aan zijn opvolger.

“Orwell houdt ons voor dat we ten prooi zullen vallen aan externe onderdrukking. Maar in Huxley’s visie is er helemaal geen Big Brother nodig om de mens zijn autonomie, volwassenheid en geschiedenis te ontnemen. Hij voorzag dat de mens zich met welgevallen monddood zou laten maken en zijn vermogen tot kritisch denken zou laten beroven. Orwell vreesde boekverbrandingen. Huxley vreesde dat hiervoor geen reden zou zijn omdat geen mens nog een boek zou willen lezen. Orwell vreesde dat ons informatie onthouden zou worden. Huxley vreesde dat we zozeer door informatie overstroomd zouden raken dat ons niets anders dan passiviteit en egoïsme zou resten. Orwell vreesde dat de waarheid voor ons verborgen zou worden. Huxley vreesde dat zij zou verdrinken in een zee van trivialiteit. Orwell vreesde dat onze cultuur er een van geketenden zou worden. Huxley vreesde dat onze cultuur er een van trivialiteiten zou worden. Orwell vreesde dat hetgeen wij haten onze ondergang zal bewerkstelligen. Huxley vreesde dat datgene waarvan we houden onze ondergang zouden worden”, aldus Neil Postman in zijn in 1985 verschenen boek Amusing ourselves to death.

Het is 1992 en de Derde Wereldoorlog is begonnen. In tegenstelling tot de Eerste en de Tweede Wereldoorlog is er geen oorlog die met wapens wordt uitgevochten, maar een Economische Wereldoorlog. Het is de strijd van allen tegen allen, van individu tegen individu. Het door het kapitalisme gecultiveerde egoïsme en eigenbelang heeft ervoor gezorgd dat mensen elkaar op wereldschaal zijn gaan bevechten. De ‘battle ground’ is de ‘markt’ en de inzet is de economische macht en overheersing. Tot in de perfectie uitgevoerde marktstrategieën zorgen ervoor dat bedrijven zich beramen over het veroveren van een volgend continent als markt en handelsoorlogen tussen de verschillende werelddelen moeten de economische suprematie garanderen. Het  kapitalisme kraakt en piept in al zijn voegen onder het gewicht van de uitputting van grondstoffen en energie en de ecologische vernietiging, maar de strijd moet doorgaan.

De oorlog die aan de gang is is een stille oorlog. Anonieme individuen, opgang gekomen in grote migratiestromen over de hele wereld, gaan soms letterlijk ten onder in de zeeën die grenzen aan de rijke delen van de wereld of delven het onderspit binnen de rijke wereld zelf. Francis Fukuyama, met zijn door velen geprezen constatering van het Einde van de Geschiedenis, waarbij hij stelt dat het liberalisme de enig overgebleven ideologie is, heeft daarom geen gelijk. De triomf van het liberalisme is er slechts op het gebied van de politiek. Op het gebied van de economie heeft het liberalisme, in de vorm van kapitalisme, geleid tot een economische oorlog op steeds grotere schaal die, nu Oost-Europa zich ook tot het kapitalisme heeft bekeerd, pas goed op gang gekomen is, maar in feite al meer dan 200 jaar, sinds de Industriële Revolutie, woedt.

Het liberaal-kapitalistische model is paradoxaal. De door een vooruitgangsgeloof voortgestuwde vrije ontplooiing van het particuliere initiatief, of kortweg gezegd uitgaan van het egoïsme in de mens, is zonder twijfel iets dat de mens goed afgaat en ook veel heeft opgeleverd. Als we ter vergelijking naar de voormalige Sovjet-Unie kijken dan zien we dat juist op dit punt, dat mensen harder en efficiënter voor zichzelf werken, het communistisch systeem niet werkte. Probleem met het kapitalisme is echter dat er geen rem op het systeem zit of dat er op zijn minst (te) laat geremd wordt. De subsidiëring van de Europese landbouw is een goed voorbeeld. Door subsidiëring van het  particuliere initiatief cq het eigenbelang van boeren is er in Europa een geweldige landbouwproductie op gang gekomen, ja zo goed zelfs dat er een overproductie is die vernietigd, opgeslagen of gedumpt wordt met alle nadelige gevolgen die daarmee gepaard gaan. Tevens laat de met deze gigantische productie samenhangende milieuvervuiling zien dat de rem te laat werkt.

Fukuyama heeft Nietzsches ‘laatste mens’ onderdeel gemaakt van zijn betoog. Voor Nietzsche was de laatste mens het grootste schrikbeeld, het is de huidige zelfgenoegzame burger die zich, weliswaar steeds eenzamer, wentelt in materiële luxe zonder zich nog ergens over te bekommeren. Toch sluimert ergens de onvrede omdat de kapitalistische welvaarts- en verzorgingsstaat met al haar materiële genoegens en zekerheden geen recht weet te doen aan de geestelijke verlangens van de mens. Ook de permanente bedreiging van welvaart en koopkracht zorgt voor een chronisch gevoel van onzekerheid. Nietzsche was zijn tijd vooruit, honderd jaar geleden zag hij de onmogelijkheid van het in de praktijk bestaan van een vorm van communisme reeds in, nadat hij de dood van god al geconstateerd had. Hiermee voorzag hij het geestelijke en morele vacuüm waarin de mens in de moderne tijd terecht zou komen wat hij het nihilisme noemde. Een vacuüm vraagt echter altijd om een opvulling, vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk en doet zich in het klein reeds voor. Het zijn alle pogingen om een geestelijk en moreel vacuüm op te vullen en een collectieve identiteitscrisis te bedwingen, net zo als de surrogaatmiddelen sport, popmuziek, New Age en aanverwante bewegingen en niet te vergeten ‘de politiek’, die in veel landen steeds meer op een gezelschapsspel is gaan lijken. De economie zelf is een fetisj geworden met kwartaalcijfers als tussentijdse openbaring.

Het einde van de geschiedenis is niet bereikt en zal ook nooit bereikt worden aangezien de mensen het nooit helemaal eens zullen worden. Het lijkt in deze tijd eerder op een hernieuwd begin van de geschiedenis waar in verhevigde vorm zal terugkeren wat geweest is en zelfs oorlog met militaire middelen, met alle daarbij behorende wreedheden, behoort tot de mogelijkheden als we naar het voormalige Joegoslavië kijken. Hier wordt een identiteitsoorlog gevoerd, een oorlog waarbij het kleinste etnische, religieuze verschil tussen mensen genoeg is om elkaar te bevechten en te vermoorden.

De door bevolkingsgroei en economische en politieke crisis op gang gekomen migratiestromen zorgen ervoor dat we geconfronteerd worden met vele van de eigen cultuur vervreemde, van hun wortels losgeraakte en daardoor identiteitszoekende mensen en dit, in combinatie met de botsing tussen de verschillende culturen, levert nu reeds in vele samenlevingen grote spanningen op.

Volgens Karl Marx herhaalt de geschiedenis zich eerst als tragedie en daarna als klucht. Friedrich Hegel zegt: “De geschiedenis leert ons uiteindelijk alleen dit: dat de mensen niets van haar willen leren”.

(Het getypte origineel van dit artikel uit 1992 is op verzoek in te zien).

(Dit artikel heeft van 1992 tot de digitalisering in 2010 in de kast gelegen).

Lees ook het artikel  Het Einde van het Communisme uit 1991.

Update 2016

Het artikel uit de NRC van 1992 (24 jaar geleden) op basis waarvan ik constateerde dat er economische vluchtelingen vanuit Afrika naar Europa kwamen en waarvan sommigen verdronken in de Middellandse zee. Sindsdien zijn er tienduizenden mensen in de Middellandse zee verdronken. Ik baseerde hierop in 1992 mijn analyse van de grote economische ongelijkheid in de wereld: ‘De oorlog die aan de gang is is een stille oorlog. Anonieme individuen, opgang gekomen in grote migratiestromen over de hele wereld, gaan soms letterlijk ten onder in de zeeën die grenzen aan de rijke delen van de wereld.’ Hieraan verbond ik de noodzaak dat Afrika zich economisch zou ontwikkelen om de migratie tegen te gaan (Zie Dossier Vluchtelingen).

nrc-1992-over-economische-vluchtelingen

De Mexicaanse ondernemer Carlos Slim (screenshot onder uit 2012) is een van de rijkste mensen in de wereld. In bovenstaand artikel maakte ik een toekomstvoorspelling: ‘Het is 1992 en de Derde Wereldoorlog is begonnen. In tegenstelling tot de Eerste en de Tweede Wereldoorlog is er geen oorlog die met wapens wordt uitgevochten, maar een Economische Wereldoorlog. Het is de strijd van allen tegen allen, van individu tegen individu. Het door het kapitalisme gecultiveerde egoïsme en eigenbelang heeft ervoor gezorgd dat mensen elkaar op wereldschaal zijn gaan bevechten. De ‘battle ground’ is de ‘markt’ en de inzet is de economische macht en overheersing. Tot in de perfectie uitgevoerde marktstrategieën zorgen ervoor dat bedrijven zich beramen over het veroveren van een volgend continent als markt en handelsoorlogen tussen de verschillende werelddelen moeten de economische suprematie garanderen’. 

Carlos Slim 2
Screenshot 2012. Carlos Slim, een van de rijkste ondernemers in de wereld. Het internationale kapitalisme is de nieuwe oorlog, het gaat om het beheersen van (wereld)markten.

Update 03.07.2017

Dat het ‘Einde van de Geschiedenis’ van Fukuyama niet bereikt is is de laatste jaren door steeds meer mensen erkend. Dat het Einde van de Geschiedenis bereikt was of zou kunnen worden bereikt heb ik nooit geloofd (zie boven), daarvoor moet je eerst de historici lezen en daarna de filosofen. Ik heb de opvatting van Fukuyama eigenlijk altijd meer als een wensdroom gezien.

‘De triomf van het liberalisme is er slechts op het gebied van de politiek’, (zie boven) hier was zelfs ik te optimistisch. Dat erken ik. Ik zag het (gekozen) economisch systeem dat we kennen als kapitalisme als grootste probleem (op sociaal gebied en op ecologisch gebied). Tevens moet de tekst gelezen worden zoals in 1992 toen nagenoeg iedereen het failliet van het communisme heeft gezien als de overwinning van het liberaal-kapitalisme, later door anderen neoliberalisme genoemd. Ik schreef echter ook dat alles zou terugkomen: “……vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk en doet zich in het klein reeds voor”. 

Een veelvoorkomend misverstand over de herhaling van de geschiedenis is dat de geschiedenis zich op dezelfde manier herhaalt. Maar, zoals de filosoof Arthur Schopenhauer (1788 – 1860) heeft geschreven, de geschiedenis herhaalt zich telkens op een andere manier: hetzelfde op een andere manier: eadem sed aliter in het Latijn. Dit komt door de onveranderlijkheid van de mens die, in nieuwe situaties, dezelfde fouten blijft maken.

Update 16.03.2018 (26 jaar later)

De constatering dat de geschiedenis zich herhaalt is echter geen reden voor fatalisme of passiviteit. Het is mogelijk van de geschiedenis en de fouten uit het verleden te leren, maar helaas blijkt dat de meeste politici niet de morele wijsheid hebben om fouten te vermijden. We zien dat ook in deze tijd. Daarom kijken we ook zo op naar mensen die moreel hoogstaand zijn: Nelson Mandela, Mahatma Gandhi en Martin Luther King (ea.). Voor mij persoonlijk is dat Václav Havel (1936-2011), een schrijver/kunstenaar/filosoof die president van een land, Tsjechië, werd. Hij was 20 jaar politiek dissident tegen het communistische bewind na WO2 (werd hiervoor vaak in de gevangenis gezet). In 1990, na de geweldloze ‘Fluwelen Revolutie’ (want zonder geweld) werd hij tot president gekozen en bleef dat 13 jaar. Als hij sprak zag je een bedachtzame man die een dienaar van zijn land was, hoewel hij nooit de ambitie had om president te worden, dat is een speling van het lot die hij accepteerde. Een mooie tijdloze uitspraak van hem en die alleen iemand met veel wijsheid kan doen is: “Zoek mensen die de waarheid zoeken, maar vlucht voor mensen die de waarheid gevonden hebben”. Hij schreef diverse boeken waarin humanistische opvattingen doorklinken. Hij heeft het idee van de Griekse filosoof Plato (300 jaar voor Christus) waargemaakt: filosofen zijn het beste in staat om te regeren. De titel van een van zijn boeken is ‘Living in Truth’, mooi vertaald in ‘Poging om in de waarheid te leven’. (Meer: Václav Havel). Hij is de westerse pendant van Nelson Mandela, maar er zijn maar weinig mensen die het zien.

Vaclav Havel (C) Ronald Puma
Postzegel uit 1990 met het portret van Havel.

Uit deze tijd: Malala Yousafzai is een Pakistaans meisje (nu een jonge vrouw van 19) dat in 2012 door islamitische fundamentalisten door het hoofd werd geschoten enkel omdat ze voor onderwijs aan meisjes was. Ze overleefde, kreeg de Nobelprijs en ze gaat door met haar strijd voor onderwijs aan vrouwen.

Update 29.12.2018

De president van de Verenigde Staten van Noord Amerika ziet handelsoorlogen als een noodzakelijk en gewenst middel om de economische positie van zijn land te versterken. Dat handelsoorlogen als een legitiem middel werden gebruikt zag en voorspelde ik in 1992 (zie boven) en dat hangt samen met de werking van het kapitalisme als economische ordening.

Update 04.03.2019

Dit artikel geschreven zijnde in 1992 is visionair (ik stuurde het in 1992 naar de Volkskrant en de Groene Amsterdammer).

Francis Fukuyama is aanstaande zondag 10 maart 2019 te gast in tv programma Buitenhof. De analyse van hem uit 1992 was mede de aanleiding voor mijn artikel ‘De Geschiedenis herhaalt zich’ in 1992. Ik denk dat het allemaal ter sprake zal komen.

Ik zocht nog even op wat hij toen zei: “De gebeurtenissen waarvan we getuigen zijn, betreffen niet enkel het einde van de Koude Oorlog, of het voorbijgaan van een specifiek tijdperk uit de naoorlogse geschiedenis, maar het einde van de geschiedenis als dusdanig: namelijk, het eindpunt van de ideologische evolutie van de mensheid en de universalisering van de Westerse liberale democratie als de uiteindelijke vorm van menselijk bestuur”. 

Op Wikipedia staat een mooi overzicht met daarbij kritiek op zijn werk.

Ik zag het in 1992 als een wensdroom (die niet uit zou komen de mens kennende). Als we kijken wat er in 27 jaar na 1992 is gebeurd zien we zijn theorie beslist niet uitkomen. De hele gedachtegang is Amerikaans, het doet denken aan wat de VS wilden in Irak in 2003: ze wilden democratie opleggen, het werd een groot drama. Tevens wordt er uitgegaan van een kapitalistische economische ordening als enig denkbaar systeem en dat is niet juist. Het deugt totaal niet. Deze opvattingen en politiek moeten we categorisch afwijzen. De huidige president laat zien dat we diep wantrouwen moeten hebben tegenover de hele Amerikaanse politiek.

In 2015 schreef ik mijn artikel ‘Het Einde van het Kapitalisme’. Hierin komen al de crises aan bod die we in deze tijd zien.

‘Economie is de voortzetting van oorlog met andere middelen’, lees hier de uitleg: Economie als oorlog

Update 06.05.2020

De coronacrisis als uitvloeisel van een economisch systeem: Coronacrisis

Update 09.05.2020

History repeats itself (eadem sed aliter); capitalism will lead to ecological (climate change) and social (migration) disaster; everything will come back: nationalism, fascism, religion (fundamentalism), communism, monarchy, war. (Written by me in 1992. Read above).

Denken dat het einde van de geschiedenis bereikt kan worden is hetzelfde als geloven in een communistische heilstaat, een klasseloze maatschappij en arbeidersparadijs waarin alle belangen gelijk zijn. Het is de seculiere heilsverwachting van het kapitalisme waar de vrije markt voor welvaart voor allen zal zorgen. Het is een dwaling (helaas).

Een nieuwe partij voor de 21e eeuw die een eind moet maken aan de illusieloze, illusoire politiek van het heden: Humanistisch Sociale Partij

Update 05.01.2021 (29 jaar later)

De coronapandemie en de daaruit voortgekomen economische crisis (die eigenlijk nog moet beginnen (na het aflopen van de steunpakketten, die een soort economisch infuus zijn (veel bedrijven zijn failliet) legt veel bloot dat voorheen niet werd gezien of bewust werd ontkend. De meest opvallende zaken in deze tijd die ik zelf 30 jaar geleden al noemde zijn dat de ‘vrije markt‘ niet goed werkt en alles kan regelen. Tevens is het hele beginsel van de ‘terugtredende overheid’ op zijn retour (noemde ik toen ‘modieus’). 30 jaar geleden zei ik dat we juist een sterke overheid nodig hebben, die ook op economisch gebied meer zou moeten gaan regelen. Ik zei en schreef toen expliciet: we hebben een sterke overheid nodig die opkomt voor de werkers. Geen planeconomie zoals in het communisme maar gedegen keuzes waarbij het milieuaspect een grote rol moet spelen.

We gaan nog wat meemaken dit jaar.

Update 13.11.2021

Lees hier Dossier Coronapandemie

Update 15.01.2022 (30 jaar later)

Uit 1992: ‘Het einde van de geschiedenis is niet bereikt en zal ook nooit bereikt worden aangezien de mensen het nooit helemaal eens zullen worden. Het lijkt in deze tijd eerder op een hernieuwd begin van de geschiedenis waar in verhevigde vorm zal terugkeren wat geweest is en zelfs oorlog met militaire middelen, met alle daarbij behorende wreedheden, behoort tot de mogelijkheden als we naar het voormalige Joegoslavië kijken. Hier wordt een identiteitsoorlog gevoerd, een oorlog waarbij het kleinste etnische, religieuze verschil tussen mensen genoeg is om elkaar te bevechten en te vermoorden’.

Een nieuwe Koude Oorlog met dreiging en angst voor ‘de Russen’ (lees Dossier Geopolitiek). Een vijand en conflict geeft een identiteit en laat zien wie we zijn en waar we voor staan. Politici hebben niet de creativiteit om uit de tredmolen van de geschiedenis te stappen en nieuwe oplossingen te bedenken voor oude problemen. Ze leven nog in de 19e en 20e eeuw en denken ook zo.

Uit 1992: ‘Een vacuüm vraagt echter altijd om een opvulling, vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk en doet zich in het klein reeds voor. Het zijn alle pogingen om een geestelijk en moreel vacuüm op te vullen en een collectieve identiteitscrisis te bedwingen, net zo als de surrogaatmiddelen sport, popmuziek, New Age en aanverwante bewegingen en niet te vergeten ‘de politiek’, die in veel landen steeds meer op een gezelschapsspel is gaan lijken. De economie zelf is een fetisj geworden met kwartaalcijfers als tussentijdse openbaring’. (Lees ook Friedrich Nietzsche (1844-1900 over identiteit en religie).

Alles komt terug.

De pandemie die de wereld getroffen heeft verscherpt tegenstellingen die er al waren, nationaal en internationaal.

Update 24.02.2022 (30 jaar later)

Oorlog in Oost-Europa. Territoriumdrift en geopolitiek van Rusland. In de jaren 1990 na de val van het communisme begon de ideologische strijd al. De Tweede Wereldoorlog (ca 50 miljoen doden inclusief de grootse massamoord in de geschiedenis) kwam voort uit de de Eerste Wereldoorlog (ca 20 miljoen doden (de getallen verschillen). Laten we hopen dat de Derde Wereldoorlog niet voortkomt uit de Tweede Wereldoorlog.

Uit 1992 (30 jaar geleden) ‘Het einde van de geschiedenis is niet bereikt en zal ook nooit bereikt worden aangezien de mensen het nooit helemaal eens zullen worden. Het lijkt in deze tijd eerder op een hernieuwd begin van de geschiedenis waar in verhevigde vorm zal terugkeren wat geweest is en zelfs oorlog met militaire middelen, met alle daarbij behorende wreedheden, behoort tot de mogelijkheden als we naar het voormalige Joegoslavië kijken. Hier wordt een identiteitsoorlog gevoerd, een oorlog waarbij het kleinste etnische, religieuze verschil tussen mensen genoeg is om elkaar te bevechten en te vermoorden’.

Lees ook Dossier Geopolitiek (begonnen in 2014) waarin uitgelegd wordt wat de motieven van landen zijn voor hun handelen en dat alle landen met dezelfde maatstaven moeten worden beoordeeld. Tevens een analyse van de oorlog van Rusland in Oekraïne.

Uit Dossier Geopolitiek geschreven in 2014:

Maar het westen heeft veel boter op het hoofd, ook Nederland. Als je jezelf in decennia lang afhankelijk maakt van Russisch gas en de export van je producten, als je Russische bedrijven toelaat met hun abjecte (wapen)handel (in de mooie kantoren op de Amsterdamse Zuidas), als de koning en koningin bier gaan drinken met politiek leider Poetin tijdens de Olympische spelen (februari dit jaar, 5 maanden geleden) en de minister-president en de top van het bedrijfsleven toasten met Poetin op nieuwe contracten, in een land met een gebrekkige democratie, waar geen persvrijheid is en politiek tegenstanders worden vermoord of in de gevangenis terechtkomen en hiermee impliciet de legitimiteit accepteert, dan denken de macht en de oligarchen in Rusland: we kunnen doen wat we willen‘.

Uit Dossier Vluchtelingen (over Rusland dat Syrië steunt) in 2015:

‘De president van Rusland, Poetin (een KGB (de gevreesde inlichtingendienst van de USSR) ambtenaar in Oost-Duitsland tijdens de Koude oorlog), is op weg een gevaarlijke dictator te worden met een persoonlijkheidscultus die, zo heeft de geschiedenis laten zien, makkelijk uit de hand kan lopen. Als je de biografie van Poetin leest zie je alles wat diep argwanend tegenover deze persoon maakt. Zo’n persoonlijke geschiedenis kan de gevaarlijkste mensen voortbrengen’.

Voorspellingen doen is goed naar het heden kijken. (Uit de context van Marshall McLuhan).

Waar is Frances Fukuyma NU?

Niets wat hier geschreven is vanaf 1992 wordt aangepast of verwijderd.

Uit 1992: History repeats itself (eadem sed aliter); capitalism will lead to ecological (climate change) and social (migration) disaster; everything will come back: nationalism, fascism, religion (fundamentalism), communism, monarchy, war. (Written by me in 1992. Read above).

Zelfs de dreiging van een oorlog met kernbommen is terug. De MAD doctrine uit de jaren 1980: de Mutual Assured Destruction/De wederzijds gegarandeerde vernietiging.

“Een doel dat onrechtvaardige middelen nodig heeft is geen rechtvaardig doel”. (Karl Marx 1818-1883, filosoof en politiek denker, criticus van het kapitalisme).

“An end that requires unjust means is not a just end.” (Karl Marx1818-1883, philosopher and political thinker, critic of capitalism).

Uit 1992: (zie boven) Volgens Karl Marx herhaalt de geschiedenis zich eerst als tragedie en daarna als klucht. Friedrich Hegel zegt: “De geschiedenis leert ons uiteindelijk alleen dit: dat de mensen niets van haar willen leren”.

“History repeats itself, first as tragedy, second as farce”. (Karl Marx 1818-1883).

De mens is speelbal van de geschiedenis.

Update 25.05.2022

Oekraïne 2022: ruim 100 jaar terug in de tijd, naar de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), met artilleriegevechten, tanks die door akkers ploegen, vrouwen die verkracht worden, burgers die geëxecuteerd worden, soldaten in loopgraven, het veroveren van terrein en heel veel doden.

Na de Tweede Wereldoorlog (ca 50 miljoen doden inclusief de grootste massamoord uit de geschiedenis)(1940-1945) zeiden de mensen “Nooit meer oorlog”. Veel heeft de mensheid niet geleerd.

Momenteel gaat het de verantwoordelijken er om hoe de oorzaak van de oorlog in de geschiedenisboeken terecht komt, want het Westen mag natuurlijk nooit een rol gespeeld hebben. Te denken valt aan breekpunt 2014 toen de tegenstelling Westen-Oekraïne nog in een geopolitieke slipstream na de Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog zat en er volop handel met Rusland gedreven werd. (Zie boven).

Overigens is het niet uit te sluiten dat we met China een zelfde conflict krijgen, want westerse opportunisme en eigenbelang speelt hier ook…..

Update 09.07.2022

Boeiend interview met Francis Fukuyama in de Volkskrant vandaag met een terugblik op zijn boek van 30 jaar geleden. (Ik kom er nog op terug als er tijd voor is). Ook een artikel over bootvluchtelingen (migranten met een economisch motief om te vertrekken uit hun land) uit Afrika, hier schreef ik ook 30 jaar geleden al over.

Update 07.08.2022

De inkt was nog niet droog van de Update ruim 2 maanden geleden (zie boven): ‘Overigens is het niet uit te sluiten dat we met China een zelfde conflict krijgen als met Rusland, want westerse opportunisme en eigenbelang speelt hier ook…..’. De kwestie Taiwan. China is groot gemaakt door het westen, door globalisering en wereldhandel. Hun aanspraak op Taiwan is toch bekend, is het dan verstandig er naar toe te gaan…(misschien later meer).

Aanvullingen mogelijk.

(C) Ronald Puma

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Geplaatst in cultuur, filosofie, journalistiek, politiek, religie | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Het Einde van het Kapitalisme

(Geschreven in 2015) (Met Updates 2022, 7 jaar later)

Het einde van het kapitalisme

The End of Capitalism (English language below)

In deze tijd van wereldwijde permanente crises met de economische crisis, de vluchtelingencrisis, de klimaatcrisis en de toegenomen sociale onrechtvaardigheid binnen westerse landen, moeten we de ideeëngeschiedenis van de achterliggende economische systemen analyseren en de samenhang tussen de crises zien.

Het dominante huidige economische systeem, het kapitalisme, cultiveert het in de mens inherent aanwezige egoïsme en individualisme. Adam Smith heeft hiervoor de onderbouwing gegeven (wel met grenzen). De ideeën van Karl Marx (en Friedrich Engels) waren een reactie op de uitbuiting die met de industriële revolutie was ontstaan (verkapte slavernij, kinderarbeid ed.) en gingen uit van collectivisme (1848 en 1867). In de praktijk die na de Russische revolutie (1917) is ontstaan werd het collectieve belang opgelegd in de marxistisch-leninistische totalitaire bevelsmaatschappij met kampen en miljoenen doden tot gevolg (ook in China e.a.). Na ruim 70 jaar implodeerde de Sovjet-Unie. Velen dachten dat met het mislukken van het communisme eind jaren 1980 het liberaal-kapitalisme had overwonnen, zoals Fukuyama met zijn Einde van de Geschiedenis. Sindsdien wordt bijna de hele wereld door het vrije markt principe gedreven. We hebben sinds de jaren 1980 Reganomics, Thatcherism en No Nonsence gehad, onderbouwd door o.a. Milton Friedman, Ayn Rand, Alan Greenspan (was een volger, 20 jaar FED). De sociaal-democratie heeft de echt scherpe kanten van het kapitalisme afgeslepen met de verzorgingsstaat in de westerse wereld (uitgezonderd de VS met bijna 50 miljoen mensen die voedselbonnen nodig hebben). Maar in de globale wereld die met internet is ontstaan kunnen slimme mensen en bedrijven zich onttrekken aan iedere controle door een overheid. Daardoor zien we ons geconfronteerd met de ontsporingen die Joris Luyendijk goed liet zien in het VPRO programma Tegenlicht en in zijn boek (iemand die bij een bank werkt kijkt 5 minuten vooruit; je kunt iedere dag onverwacht ontslagen worden). Thomas Piketty heeft aangetoond dat rijkdom steeds meer bij een bepaalde groep terechtkomt en armen armer worden. In 2008 ontstond de ernstigste economische crisis sinds de jaren 1930 en duurde 7 jaar. De verliezers zijn miljoenen werkelozen en de gedepriveerden in achterstandswijken die zich tot misdaad of religieus extremisme wenden en de mensen die de armoede willen ontvluchten en verdrinken in de Middellandse Zee, sinds begin jaren 1990 tienduizenden…..

Het kapitalisme zal ooit als een irrationeel en absurd economisch systeem worden gezien. Dit kan nog decennia duren, misschien een eeuw en dan zal men tot de conclusie komen dat het kapitalisme een verwoestend effect heeft gehad op de mens en de natuur. Op de mens vanwege dezelfde analyse van Karl Marx van uitbuiting en onrechtvaardigheid. Op de natuur vanwege de ecologische kortzichtigheid die tot uitdrukking is gekomen in grootschalige aantasting van de natuur en het ecosysteem door energie- en grondstoffengebruik en massaconsumptie. De wereld heeft momenteel ruim 7 miljard bewoners die allemaal dezelfde welvaart en consumptie willen als nu een klein deel van die 7 miljard. De groei van de wereldbevolking gaat door (geschat op 9 tot 11 miljard aan het eind van deze eeuw). Alleen als er energievormen worden gevonden die de aarde niet aantasten, bijvoorbeeld met behulp van zon, wind en water is welvaart van al die miljarden wereldbewoners mogelijk.

Wellicht zijn er revoluties en rampen nodig om tot een nieuw economisch systeem te komen met een mengvorm van egoïsme en altruïsme, eigenbelang en gemeenschappelijk belang. Revoluties, aangezien de mondiale economische en politieke elites hun macht nooit vrijwillig zullen opgeven, de moderne technieken (internet) hebben hen onkwetsbaar gemaakt waardoor ze voor hun kapitaal altijd een vrijhaven vinden. Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnoden, uitstervende diersoorten (verlies aan biodiversiteit), ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen. We moeten daarom zoeken naar een economisch systeem met respect voor de mens en de natuur (inclusief de dieren) en ons niet laten dwingen in de aloude kapitalisme tegenover communisme discussie.

Ik schreef er in 1991 en 1992 over dat we het kapitalisme moesten aanpassen (niet afschaffen): 

Het Einde van het Communisme

De geschiedenis herhaalt zich

Update 25.11.2018 (3 jaar later)

Wellicht zijn er revoluties en rampen nodig om tot een nieuw economisch systeem te komen met een mengvorm van egoïsme en altruïsme, eigenbelang en gemeenschappelijk belang. Revoluties, aangezien de mondiale economische en politieke elites hun macht nooit vrijwillig zullen opgeven, de moderne technieken hebben hen onkwetsbaar gemaakt waardoor ze voor hun kapitaal altijd een vrijhaven vinden. Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnoden, uitstervende diersoorten, ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen (Zie boven).

De verschillende crisissen spitsen zich toe, de klimaatcrisis en de migratiecrisis in het bijzonder.

In Engeland is er een nieuwe beweging met de alarmerende naam Extinction Rebellion (opstand tegen uitsterving). Vooral jongeren zijn zeer bezorgd over hun toekomst, dat kan ook niet anders, want de berichten en rapporten over de klimaatsverandering zijn verontrustend. Er is nog nooit zoveel CO2 in de atmosfeer geweest als nu en dat vergelijkt men dan met de periode voor er mensen op aarde waren (eigenlijk pre-industrieel). Tevens gaat de stijging door ondanks de doelstellingen. Het kan vanaf nu weer honderden jaren duren voordat de hoeveelheid CO2 weer gaat afnemen (de mens heeft ca 250 jaar lang de CO2 doen toenemen door het stoken van fossiele brandstoffen (kolen/olie/gas), er is uitgerekend dat dit 300 miljard ton is). Sommige mensen denken dat het klimaat een soort knop heeft, zoiets als een elektriciteitsschakelaar die je even kunt omzetten en dan stopt de opwarming van de aardatmosfeer. De gemiddelde temperatuur kan in de toekomst 3 graden hoger zijn en de zeespiegel 10 meter hoger….in de slechte scenario’s. Hoe snel dat zal gaan is onbekend, maar als men bedenkt dat een kind dat vandaag wordt geboren aan het eind van deze eeuw 80 jaar oud zal zijn en de klimaatmodellen ook van zo’n termijn uitgaan, moet er toch wel snel duidelijkheid komen of de milieumaatregelen wel snel genoeg gaan. Dit jaar zijn er veel weerextremen geweest met onder andere door droogte veroorzaakte bosbranden. Nederland beleeft een zeldzaam droog jaar met weinig neerslag en problemen voor de landbouw. (zie Dossier Broeikaseffect (CO2) (Met Updates).

We hebben naast klimaatvluchtelingen (mensen die vanwege de zeespiegelstijging hun eilanden moeten verlaten in de oceanen) nu ook klimaatrellen (grootschalige rellen in Parijs tegen verhogingen van de brandstofprijzen, deze worden in het kader van het klimaat opgelegd. De betogers dragen gele hesjes. Ook in België zijn er rellen). In Nederland zal de energietransitie (overschakeling van fossiele brandstoffen naar duurzame energie) tot stijging van de kosten leiden en dat doet men door energieheffingen. Deze werken denivellerend, de welvaartsverschillen zullen toenemen tussen mensen die geld hebben en mensen die niet voldoende geld hebben voor een normaal bestaan. Dat kan natuurlijk niet. (zie het Energie en grondstoffen quotum).

De migratiecrisis is gaande. Opvallend is de vluchtelingenstroom in Midden Amerika met economische vluchtelingen die naar de VS lopen (…..). Ze komen allemaal uit de landen die in het verleden door de VS zijn gesteund door rechtse dictators in het zadel te helpen en te houden. Ze willen een beter leven in de VS, maar president Trump heeft gedreigd op de mensen (ongewapende burgers) te schieten. In Afrika worden de vluchtelingen/migranten nu tegengehouden met westers geld. De buitengrens van Europa ligt nu in Afrika zelf. Er is een enorme bevolkingsgroei in Afrika, allemaal jonge mensen die hetzelfde leven willen als ze op tv zien, met auto’s, huizen en luxe (zie Dossier Vluchtelingen/Migratie (Met Updates).

In dagblad Trouw een interview met de voor mij onbekende filosoof Akeel Bilgrami (India, geboren in 1950). Hij heeft goede analyses in het kader van de opkomst van het populisme en het kapitalisme. “Wanneer toekomstige historici schrijven over de geschiedenis van de politieke economie, zullen zij de periode tussen de jaren vijftig en de jaren tachtig beschouwen als een ongekende uitbarsting van het kapitalisme. Een complete aberratie. Terugkijkend zullen zij het zien als de bron van populisme.” Hij ziet de oorzaken voor het het huidige ‘populisme’ als hoofdzakelijk van sociaal-economische aard. (ik schreef er zelf in 2016 over in ‘De boze burger en het ‘populisme’) Het interview is hier te lezen: Akeel Bilgrami 

Het broeit in heel Europa….ik zie het op de sociale media, nog niet in de officiële media. Oproepen voor demonstraties in december, het bekende gele hesje is het symbool.

Mijn voorspelling 30 jaar geleden: De mensen zullen vechten om de laatste  restjes welvaart” (……..).

Uit 1991: Het einde van het communisme (met een analyse waarom het communisme faalde).

Uit 1992: De geschiedenis herhaalt zich (met een analyse waarom het kapitalisme veel opleverde, maar de nadelen groot zijn).

Uit 2017: Humanistisch Sociale Partij (een poging tot het opstellen van een alternatief om uit de verstikkende beklemming van de illusieloze gevestigde politiek te komen).

Update 21.03.2019

Een mooie bevestiging (in de Volkskrant vandaag) van wat ik (boven) in 2015 al schreef. De rijken worden rijker, de armen worden armer, in Nederland (maar ook elders op de wereld). Hoogleraar Bas van Bavel zegt onder andere dat de kredietcrisis de rijken en vermogenden niet heeft geraakt en dat ze zich onkwetsbaar hebben gemaakt. Er is een erfelijke klasse die zonder al te veel belasting vermogen kan doorschuiven naar de volgende generatie. Ik schreef er boven al over dat dankzij internet en duur betaalde goede boekhouders en vermogensbeheerders rijken hun vermogen overal in de wereld kunnen onderbrengen. De belastingdienst doet veel, maar tegenover dit soort mensen staan ze machteloos.

Historicus Rutger Bregman (30 jaar jong) is onze hoop in bange dagen, in het hol van de leeuw Davos (waar de internationale elite vergaderd over de economische situatie in de wereld) pleitte hij voor meer belastingen en daar schokken ze erg van. Ze houden, vooral in de VS, van filantropie, het geven van veel geld aan goede doelen. Filantropie geeft zo’n warm gevoel, je kunt er zo van genieten om iets goeds voor de wereld te doen…..Ze bezitten eigen eilanden en vliegtuigen en hebben zich onttrokken aan de maatschappij. Sommige rijken (miljardairs) zijn zo rijk dat ze een Afrikaans land zouden kunnen kopen.

Update 12.05.2019

  • De biodiversiteit neem dramatisch af. De vooruitzichten zijn bij ongewijzigd beleid slecht.
  • Het ijs op de Noordpool verdwijnt steeds sneller. China ziet dit als positief, ze willen olie en gas gaan winnen en ze willen de noordelijke vaarroute gaan gebruiken om zo hun producten naar Europa te vervoeren.
  • De dertig rijkste mensen hebben evenveel geld als 3 miljard mensen. Een Engelse journalist heeft een boek geschreven met de titel ‘Moneyland’, een fictief land waar de rijken der aarde hun vermogens onderbrengen (postbusadressen) en buiten iedere controle leven, belasting betalen doen ze niet.

Ik denk nog wel eens aan mijn constatering in de jaren 1990: We beleven een goed gedocumenteerde ondergang”. Daarmee bedoelde ik toen AL dat de onderzoeken (het zijn er heel veel) een dramatische toekomst voorspelden, maar er niets gebeurde. Is nog steeds hetzelfde, de onderzoeken zijn steeds beter en nauwkeuriger (en dramatischer) geworden, maar de mensheid kijkt als een konijn in de koplampen van een aanstormende auto.

Ook uit de jaren 1990: “De mensen zullen vechten om de laatste restjes welvaart”. 

Ik zeg: we moeten soberder gaan leven, de vermogenden eerst, want die dragen het meeste bij aan de achteruitgang. We krijgen een grote herschikking van de welvaart en rijkdom. Mensen die veel bezitten hebben ook veel te verliezen dat is nu eenmaal de logica. Er zal een nieuw gelijkheidsstreven komen, ditmaal niet vanuit een verwerpelijk ideologisch ideaal (de communistische klasseloze maatschappij), maar vanuit een rechtvaardigheidsstreven.  

Een nieuwe aanpak voor de 21e eeuw: Humanistisch Sociale Partij om uit de illusieloze gevestigde politiek te komen.

Een lang en boeiend artikel van de: BBC over beschavingen en de gevaren voor ondergang en systeemcollaps.

Update 17.03.2020 (5 jaar later)

Wellicht zijn er revoluties en rampen nodig om tot een nieuw economisch systeem te komen met een mengvorm van egoïsme en altruïsme, eigenbelang en gemeenschappelijk belang. Revoluties, aangezien de mondiale economische en politieke elites hun macht nooit vrijwillig zullen opgeven, de moderne technieken hebben hen onkwetsbaar gemaakt waardoor ze voor hun kapitaal altijd een vrijhaven vinden. Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnoden, uitstervende diersoorten, ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen (Zie boven uit 2015).

Een wereldwijde pandemie is een feit, de gevolgen zijn al zichtbaar, maar dit is nog maar het begin. Bedrijven gaan dicht, winkels moeten sluiten en dat wekenlang. Het zal niets verbazen als er een totale systeemcollaps, een instorting van het hele kapitalistische systeem zich zal voltrekken in de komende tijd, inclusief China en Rusland, want deze landen hebben ook het kapitalisme als economisch maatschappijmodel, staatskapitalisme. Er is met de globalisering in decennia een wankel systeem in opgebouwd. Kapitalisme is zo goedkoop mogelijk produceren met zo weinig mogelijk kosten en zoveel mogelijk winst (De analyse van Karl Marx is nog steeds correct (niet zijn oplossing, ik schreef er in 1991 over in ‘Het einde van het communisme’). Daarom is er kinderarbeid in Azië, is er slavernij in de mijnen in Afrika (voor de smartphones) en komen auto onderdelen uit de hele wereld: dit is de globalisering met de wereldhandel waarbij duizenden containerschepen over de oceanen varen met goederen (soms verliest er een containers in een storm) China heeft zich in 20 jaar ontwikkeld tot de assemblagehal van de hele wereld (inmiddels maken ze zelf ook alle producten tegen lage kosten en dumpen deze over de hele wereld). (Zie Dossier China (Met Updates) China heeft havens over de hele wereld gekocht (oa. Griekenland en in Afrika) en een spoorlijn naar het westen (de Nieuwe Zijderoute) aangelegd.

Het griepvirus heet Corona, COVID-19. Niets op deze wereld is neutraal, ook deze pandemie niet. Goede onderzoeksjournalistiek moet uitzoeken hoe dit heeft kunnen gebeuren. De analyse op dit moment is dat arme mensen in China (Corona) en Afrika (Ebola) inferieur vlees slachten en verhandelen op illegale en vervuilde vlees en vismarkten die niet door een overheid gecontroleerd worden, waarbij virussen van dier op mens overgaan. De verantwoordelijken, in China, maar in de hele wereld, willen deze pandemie met enorme economische, sociale en misschien ook politieke gevolgen, aanpakken zonder de de oorzaken te benoemen onder niemand heeft schuld’ en ‘we zijn allemaal verantwoordelijk’ om het economische systeem niet te veranderen en door te gaan op de heilloze weg van productie, consumptie en ecologische vernietiging. Dit moet worden tegengegaan, want dat er per direct zaken moeten veranderen is duidelijk.

Het virus is in China ontstaan. Kritiek op China is er niet, wel lof voor hun aanpak met militaire middelen die ze daar gewend zijn. We moeten niet vergeten dat het mogelijk is dat er geen kritiek op China is omdat alle westerse bedrijven hun producten in China goedkoop laten assembleren, daarom is Apple het rijkste bedrijf van de wereld geworden. Als je een telefoontje in China laat maken voor 300 euro en je verkoop hem in de rest van de wereld voor 900, begrijpt iedereen dat het makkelijk geld verdienen is. In 2010 (10 jaar geleden!) begon ik hierover mijn Dossier China.

Ook actueel is de analyse van Naomi Klein, Amerikaans schrijfster en activist, zij schreef in 2007 onder de titel Disaster Capitalism’ (shockdoctrine/rampenkapitalisme) over het feit dat in tijden van rampen en onzekerheid het kapitalisme zijn greep verstevigd op maatschappijen. Massa-ontslagen zijn dan ‘gerechtvaardigd’. In Nederland heeft de ernstigste economische crisis sinds de jaren 1930 in 2008 niet geleidt tot structurele aanpassingen van het systeem. (Ik schrijf er vanaf 2011 op dit blog over).

Maar ook de Malthusiaanse correctie’ van de wereldbevolking is mogelijk met tienduizenden doden. Ik schreef erover in Economie als oorlog’. (Economie als oorlog). Het zat in een tv programma (VPRO Tegenlicht) en is een uitspraak van Amitav Ghosh (die hij gehoord had bij mensen aan de top, niet van hemzelf) vermindering van bevolkingsaantal door rampen. De gemiddelde leeftijd van mensen is door goede voeding en medische zorg (in het westen) gestegen. 100 jaar geleden was 60 jaar oud, 40 jaar gelden was 75 jaar oud, nu is 80+ oud (er komen steeds meer mensen die 100 jaar oud worden). De cijfers zijn onduidelijk, maar onder de doden zijn veel ouderen en mensen met andere gezondheidsproblemen (obesitas). Als iemand boven de 70 een zware longontsteking krijgt door het coronavirus (COVID-19, internationale naam is SARS-CoV-2) en daaraan doodgaat is dat triest, maar niet vreemd. Een harde waarheid, die echter wel gezegd moet worden. Mensen worden steeds ouder door betere voeding en medische zorg, maar ergens is een grens….

Door massaconsumptie zijn natuur, milieu en het totale ecosysteem, inclusief de productie van dierlijk vlees, zwaar belast. One way or another moet er een prijs betaald worden. Nieuwe virussen ontstaan niet zomaar, maar zijn een (ook) gevolg van menselijke handelwijze net zo als opwarming van de aardatmosfeer.

Update 22.03.2020

Een lezenswaardige Zaterdagbijlage van de Volkskrant. Alle artikelen zijn de moeite waard om te lezen. Dit artikel is wat ik boven bedoelde met die vleesmarkten in China waar deze pandemie is ontstaan: Volkskrant

Uit een ander artikel over de klimaatcrisis: Johan Rockström (een Duitse klimaatdeskundige): We aarzelen om het te zeggen om niet te profiteren van de angst van mensen (in de coronacrisis) maar dat (de gecombineerde klimaat- en biodiversiteitscrisis) wordt een nog veel ingrijpender crisis dan deze”. Het wordt gezien als generale repetitie….

Update 24.03.2020

Uit dit soort situaties van internationale crisis, verwarring en onzekerheid bij grote groepen mensen kunnen grootschalige sociale opstanden, ja zelfs revoluties voortkomen. Het is in de geschiedenis eerder gebeurd.

Het begint steeds meer op een oorlog te lijken: een vijand (weliswaar onzichtbaar, het coronavirus), een uitgaansverbod (in andere landen bijna totaal), een samenscholingsverbod (met meer dan 3 personen), hamsteren (angst voor schaarste). En dergelijke.

Update 27.03.2020

De economische gevolgen van de wereldwijde coronacrisis grijpen om zich heen. Er zijn al berekeningen van een komende recessie van -1 tot -10 procent. We hoeven geen dystopische romans of tv series op Netflix te lezen en zien.

In Europa worden gigantische schulden gemaakt door de EU door garantstellingen. Italië is nu al in  zwaar weer. Wat de verantwoordelijken (bewust) weg laten is dat de welvaartsverschillen in Italië, net als in alle andere landen, heel groot zijn. Er is veel geld, maar de verdeling is niet goed. In de huidige aanpak zouden rijke landen Nederland en Duitsland bij problemen in Italië moeten betalen en daarna de mensen in Nederland, ze verzinnen een nieuwe belasting (zoals de verhuurdersheffing bij de vorige crisis).

In een ander bericht (kan niet vinden waar) beschreef ik eerder de ultieme dystopie: de schulden van staten zijn zo hoog geworden dat de economieën in elkaar klappen (de wereldwijde schulden zijn in de menselijke geschiedenis nog nooit zo hoog geweest). Voor Nederland: men wordt ’s morgens wakker en de pensioengelden (1400 miljard) en spaargelden (368 miljard) zijn VERDEWENEN…., alle uitkeringen worden gehalveerd. Het kan dan jaren duren voor er een samenleving opnieuw is opgebouwd van de grond af aan. Maar zover is het nog niet. Misschien is Amerika ons voorland, mensen slapen in tenten onder viaducten, ontwikkelingsland taferelen in een rijk westers land….

In de VS is de dystopie ook al zichtbaar. In de Volkskrant vandaag een artikel vol met verbazingwekkende feiten. De president Trump wil geen geld aan New York (de hardst getroffen stad) geven. De tweedeling van het land is zichtbaar. Men denkt in termen van: we laten een een hoeveelheid mensen doodgaan en dan kunnen we weer verder, liefst met komende Pasen. Voeg er aan toe dat de wapenverkoop in het land enorm is gestegen, de burgers zijn zich aan het bewapen………

In Dossier China (Met Updates) (10 jaar bijgehouden) meer over de Coronacrisis.

Update 12.04.2020

Angstwekkende hoeveelheden geld worden ‘vrijgemaakt’ (geleend, dus vergroting van schulden) door overheden om de economie te redden. Het woordcoronakladderadatsch’ wordt gebruikt en ‘we gaan zo naar de ‘ratsmodee’ (mooi woord, ik gebruikte het een paar jaar geleden al eens). Er schijnt wereldwijd 8000 miljard dollar mee gemoeid te zijn. In Amerika zijn in 1 week 17 miljoen werklozen erbij gekomen. Op tv beelden van mensen die werkloos zijn en alleen nog een auto hebben en in de rij staan voor een uitkering.

In de Volkskrant vraagt politiek filosoof Rutger Claassen zich af of de overheid burgers of bedrijven moet redden aangezien de steun vooral bedrijven betreft. In de vorige crisis werd het bedrijfsleven gesteund, vooral de banken door nationalisaties. Ik noemde dat toen ‘kapitalisme à la carte’: de lekkere delen kiezen met subsidies en steun, als het moeilijk wordt helpt de staat, dus de belastingbetaler (bijvoorbeeld door btw verhogingen, energieheffingen, verhoging accijnzen en de verhuurdersheffing en dergelijke, allemaal denivellerende maatregelen die de armoede doen toenemen). Dat krijgen we nu weer. We kijken (niet) uit naar Prinsjesdag komende september met de door de koning uitgesproken (door de minister-president geschreven) troonrede: “Wij bevinden ons in zwaar weer, onze economie heeft zware klappen gehad en harde maatregelen zullen helaas nodig zijn”.  Enzovoort.

Ook in de Volkskrant (11 april 2020) een geweldig artikel over hoe Amerika (Noord-Amerika, de VS) de hele wereld in haar greep heeft met de dollar, zelfs de vijanden en concurrenten van de VS zijn afhankelijk van de dollar. 80% van alle handelstransacties gaat in dollars. Als de dollar valt is de hele wereld failliet, de ultieme dystopie (zie boven). Dan staan we in Europa in de rij, niet zoals nu om elkaar niet besmetten, maar vanwege voedselschaarste.

In tv programma Buitenhof een discussie over de steun aan Italië. Italië is in Europa de derde economie en ze moeten hulp krijgen, dat is een tegenstelling, het kan niet allebei tegelijk. Wat ik nu al zie is dat de Europese economisch-politiek elites elkaar de hand boven het hoofd zullen gaan houden en de burger laten betalen in de komende decennia. Italië is ondanks alles een rijk land met grote welvaartsverschillen, er is geld maar het is niet goed verdeeld.

Ook in Buitenhof een opmerking van de coronagezant Feike Sijbesma (ex DSM) die zich afvraagt hoe het kan dat al de geneesmiddelen in China en Azië worden gemaakt en dat dat misschien toch niet zo goed geweest is.

‘Het kapitalisme zal ooit als een irrationeel en absurd economisch systeem worden gezien. Dit kan nog decennia duren, misschien een eeuw en dan zal men tot de conclusie komen dat het kapitalisme een verwoestend effect heeft gehad op de mens en de natuur’. Dit schreef ik in 2015, was ik toen niet te optimistisch met decennia en een eeuw…

De vraag is ook waar wetenschap en techniek zijn om de mensheid te behoeden voor rampen zoals deze. Het geloof in Wetenschap en techniek heb ik eerder een seculiere religie genoemd, het verblind het zicht op de werkelijkheid.

Zouden mijn voorspellingen uit de jaren 1990 dan toch uitkomen….

Wat deze coronacrisis laat zien is dat we in door en door dolgedraaid kapitalistisch systeem leven. We gaan barre tijden tegemoet…

Update 18.04.2020

‘Uit dit soort situaties van internationale crisis en verwarring kunnen revoluties voortkomen. Het is in de geschiedenis eerder gebeurd.’ (Zie boven 24.03.2020). Vandaag in de Volkskrant een artikel over het manipuleren van cijfers van doden en besmettingen in China (het verbaasd niets, het zijn er meer dan eerder aan de wereld gemeld). Mooie bevestiging van wat ik schreef, China manipuleert cijfers omdat ze de gevolgen kennen uit hun geschiedenis. Een in Engeland wonende historicus met een Chinese naam zegt: Gedurende de hele geschiedenis hebben epidemieën, oorlogen en natuurrampen de val van dynastieën ingeluid’. 

Update 09.05.2020

Wat de coronapandemie laat zien:

De mensheid is tegen de grens gebotst van een economisch systeem dat gebaseerd is op de ongebreidelde groei van productie en consumptie zonder daarbij acht te slaan op natuur, milieu, dier en ecosysteem.

Een nieuw artikel over de Coronacrisis

Update 13.01.2021

‘Bedrijven hebben meer macht dan overheden, ze werken wereldwijd ze hebben meer geld en betere mensen in dienst’. Een paar jaar geleden geschreven.

Google heeft via Nederland in acht jaar tijd 128 miljard euro belasting ontweken via een Nederlands dochterbedrijf naar belastingparadijs Bermuda. Dat leverde de Nederlandse Belastingdienst tussen 2012 en 2019 ruim 25 miljoen euro op. Ze zeggen dat er inmiddels toch belasting in de VS (hoofdvestiging) is betaald.

Dat de coronapandemie voor een ongekende economische crisis gaat leiden hoeft geen uitleg. Dat gaat jaren duren, net als na een oorlog moet er wederopbouw plaatsvinden. In Nederland krijgen we na de verkiezingen een grote sociale en economische shake-out, een herschikking met faillissementen (die nu door de overheidssteun zijn uitgebleven) en leegstand in de winkelstraten (Retail). Tegelijkertijd profiteren en ook veel bedrijven zoals Ahold (Albert Heijn, Etos BolPuntCom, GalEnGal) die allemaal open zijn en profiteren van lockdown en winkelsluiting. Zij zullen de extra winst moeten afdragen aan die sectoren die nu dicht zijn.

Update 26.02.2021

Dat het kapitalisme op zijn laatste benen loopt en ten onder zal gaan is wel duidelijk, veel berichten wijzen in die richting. De wereldwijde schulden zijn gigantisch gestegen door de steunpakketten om de coronacrisis te bezweren. Zolang rente en inflatie laag blijven zal dit zo verder kunnen gaan, maar als ze gaan stijgen is er natuurlijk een probleem. In de Volkskrant een kort bericht over de zogenoemde negatieve rente. Na de economische crisis van 2008 (de triple dip, 3 elkaar opvolgende crisis) is de geldkraan opengezet om de economie te stimuleren. Goedkoop geld moet bedrijven overhalen te investeren en werkgelegenheid te creëren. De rente op spaartegoeden is al jaren nul, daarom is er een boete op het hebben van een geldvoorraad, het geld moet rollen, sparen is niet goed. Dit wordt Europees opgelegd (vanuit de centrale bank in Frankfurt). Bedrijven, banken en particulieren met veel geld moeten betalen als ze teveel geld hebben (boven de 250 duizend euro, het bedrag wordt steeds lager, het verschilt per bank). Door de inflatie, die welswaar laag is, wordt vermogen echter minder waard. Alles in de hoop dat het geld geïnvesteerd wordt. Ook particulieren moeten hun geld uitgeven, want consumeren moet de economie stimuleren. Dat dit eigenlijk niet wenselijk is vanwege de milieu- en klimaatcrisis laat zien dat we in een doodlopende straat terechtgekomen zijn: het gaat nergens meer heen. We gaan nog wat meemaken…

Update 26.07.2021

De wereld is in een diepe crisis geraakt, de pandemie duurt voort en economieën kraken, we zijn terra incognita binnengetreden. Wat we zien zijn onverwachte effecten van de pandemie-ontwrichting, we leven in een globale wereldeconomie met grote interdependentie. Dit is ook iets waar de chaostheorie/vlindereffect die ik onder Over/About schreef van toepassing is: ‘Een bekende theorie is: als een vlinder ergens op de wereld opvliegt (metaforisch gezien) ontstaat er ergens anders op de wereld een orkaan (het vlindereffect van Edward Lorenz 1917-2008). Dit is ook toepasbaar op andere gebieden, kleine gebeurtenissen kunnen grote gevolgen hebben. Naar deze tijd vertaald: als de Chinese economie in een crisis komt, kan de hele wereld gevolgen ondervinden‘ (een paar jaar geleden geschreven…..).

Waar kapitalisme met zo goedkoop mogelijk produceren door globalisering en wereldhandel toe leidt als een groot containerschip vastloopt: Een vastgelopen containerschip in het Suezkanaal

Update 06.08.2021

Vandaag in het nieuws: een goedlopend Nederlands bedrijf met een Amerikaanse eigenaar (sinds 2016) verplaatst de productie naar Slovenië (EU land) vanwege de lagere loonkosten daar (de helft), bijna 100 mensen worden werkeloos. Dit is het kapitalisme waar we vanaf moeten. Amerikaans kapitalisme dat de wereld kapot maakt en als 1 grote markt ziet met winstmogelijkheden. Maar ook de EU politiek van open grenzen met grote loonverschillen is verwerpelijk, begon al in de jaren 1990, ik schreef erover in Dossier Migratie/Immigratie.

Helaas zijn de meeste mensen onwetend en naïef, kwalijk kun je ze het niet nemen want niemand protesteert ook de gevestigde politiek niet (VVD, CDA, D66, PvdA), dit is ‘zoals het nu eenmaal gaat’. Moraliteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid van de eigenaren is afwezig. Kapitalisme kent geen moraliteit, een hard feit. De tweedeling in de maatschappij tussen winnaars en verliezers neemt al jaren toe, de coronapandemie is het vuurtje dat dat verder zal doen aanwakkeren als een bosbrand in een droog bos (momenteel over de hele wereld gaande).

Het is beter ons op sociaaleconomische misstanden, de pandemie en klimaatverandering te richten die de maatschappij aan het ontwrichten zijn in plaats van ons bezig te houden met identiteitspolitiek en genderkwesties die tegenwoordig velen zo bezig houden.

Gelukkig wordt dit bericht steeds vaker gelezen.

Update 07.08.2021

Ook de ING bank is verwerpelijk bezig zo is vandaag in de Volkskrant te lezen. De feiten:

  • kwartaalwinst vervijfvoudigd, 1.5 miljard winst
  • aandeelhouders krijgen geld: 3,6 miljard
  • coronavoorzieningen niet meer nodig
  • beleggingsproducten zijn populair door de lage rente
  • de komende reorganisatie behelst de sluiting van de helft van de kantoren (alles gaat digitaal)
  • 440 banen gaan verloren

Het argument van het bedrijfsleven is altijd dat ‘alles volgens wet en regelgeving’ gaat en legaal. Dit is juist het probleem, de staat, de overheid faciliteert het bedrijfsleven. In Nederland is er economisch-politieke elite die het beleid richting geeft (ik schreef eerder over). Dat zijn de ondernemers die de politici kennen en elkaar in formele en informele circuits treffen, vooral VVD en CDA. Vaak kennen ze elkaar nog van de studie (een vrindje, studie rechten of bedrijfskunde). MP Rutte werkte voor de politiek in het bedrijfsleven en als hij een bekende van vroeger tegenkomt dan spreken ze de zaken even door. Dit is de netwerkmaatschappij en de meeste mensen zijn zich er niet van bewust.

Wat ook opvalt is dat het kapitalisme er in is geslaagd om mensen volledig en totaal in te palmen, tegenwoordig zijn er apps waarmee op de beurs kan worden gehandeld, het is 1 groot casino geworden. Ook de Bitcoin en andere zogenoemde cryptovaluta zijn een casino waar mensen op de korte termijn geld kunnen verdienen, controle is er niet, de populariteit bij criminelen verbaasd daarom niet (vooral hackers met gijzelsoftware). De overheden staan erbij en kijken ernaar, ze weten niet wat ze er mee aan moeten. Overigens is alle digitale geld waardeloos bij een echte crisis waarbij de stroom uitvalt of een onbeheersbaar computervirus toeslaat. In zo’n geval tellen alleen goud, sieraden, kunstverzamelingen en degelijke, ik schreef erover in Dystopie

(Aanvullingen mogelijk).

Update 10.08.2021

De resultaten van Verenigde Naties IPCC rapport laten zien dat het (gekozen) economisch systeem kapitalisme (waarvan de meeste denken (is voorgehouden vanaf het basisonderwijs) dat er geen alternatief is) zelf het probleem is: op winst gerichte productie met als doel economische groei en consumptie zonder milieu en natuur mee te rekenen gedoemd is uit te monden in rampen. Ik schreef het 40 jaar geleden in 1981 al in mijn afstudeerproject/scriptie: Dossier Broeikaseffect (CO2)

Straat in Nijmegen-Lent. De analyse van het kapitalisme van Karl Marx blijft, niet zijn oplossing en alternatief ervoor (geschreven in 1991).

Update 12.12.2021

Wat is het goede kapitalisme: een (biologische) boer verbouwd graan op zijn land en na het oogsten verkoopt hij het graan aan een bakker (hiernaartoe gebracht door een vrachtwagenchauffeur), de bakker bakt met het graan brood, het brood wordt in de winkel gekocht door de consument. Iedereen maakt een kleine winst. Is dit niet wat Adam Smith oorspronkelijk bedoelde, in tegenstelling wat vaak wordt gedacht en wat de praktijk van het kapitalisme is geworden (het aandeelhouderskapitalisme dat in de jaren 1990 dominant is geworden). (Dit ga ik nog eens uitzoeken als er tijd voor is).

Update 31.01.2022 (7 jaar later)

Een voorbeeld van dolgedraaid kapitalisme in de dolgedraaide consumptiemaatschappij: de zogenoemde flitsbezorging: binnen 10 minuten een product aan huis bezorgd door een onderbetaalde jongere die op een fiets of met bakfiets ’s door de regen avonds een zak chips komt bezorgen. De panden in steden worden Dark Stores genoemd, het is geen winkel maar een opslagplaats. Een van de bedrijven is in Duitsland begonnen wat laat zien dat het Amerikaanse kapitalisme zich net als de corona pandemie over de hele wereld heeft verspreid als een besmettelijk virus. De jongeren die met deze nieuwe tech-ontwikkelingen door zogenoemde start-ups (een nieuw geloof, de technologie) iets nieuws ontwerpen (op zich een knappe prestatie) laat het volkskapitalisme zien dat door de meeste mensen volledig is geïnternaliseerd en waarop geen kritiek meer wordt gegeven (op een enkeling in de marge na).

Dolgedraaid kapitalisme met instant behoeftebevrediging in de consumptiemaatschappij.

Update 22.05.2022

We gaan van crisis naar crisis, van recessie naar recessie, van ramp naar ramp.

Aanvullingen mogelijk.

(C) Ronald Puma (Tekst en foto’s)

Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.

Fotogalerij. (Alle foto’s zijn te koop via ronaldpuma.nl).


English language.

The End of Capitalism (written in July 2015)

In this time of global crisis with the ongoing economic crisis, the refugee crisis, the climate crisis and increased social injustice in western countries, we have to analyze the intellectual history of the underlying economic systems and see the connection between the crises.

The current dominant economic system, capitalism, cultivates selfishness and individualism inherent to man. Adam Smith has previously given the justification. The ideas of Karl Marx were a reaction to the exploitation that the industrial revolution arose and went out of collectivism. In practice, after the Russian Revolution (1917) the collective interest was imposed in the Marxist-Leninist totalitarian command society with camps and millions of deaths (as in China and others). After more than 70 years, the Soviet Union imploded. Many thought that with the collapse of communism in the late 1980s the liberal capitalism had triumphed, as Fukuyama with his ‘End of History’. Since then, almost all the world is driven by the free market principle. We have had since the 1980s Reganomics, Thatcherism and No Nonsence, underpinned by  Milton Friedman, Ayn Rand (Alan Greenspan was a follower, 20 years FED) and others. Social democracy has taken away the sharp edges of capitalism buffed with the welfare state in the Western world (except in the US with nearly 50 million people need food stamps). But in the global world internet has emerged smart people and businesses beyond any control by any government. Thus we are faced with the excesses that Dutch journalist Joris Luyendijk showed well in the program VPRO Backlight and in his book (someone who works at a bank looks ahead five minutes, you can every day be unexpectedly fired). Thomas Piketty has shown that increasing wealth reaches a certain group and the poor get poorer. In 2008 came the worst economic crisis since the 1930s and lasted seven years until today. The losers are millions of unemployed and disadvantaged persons in deprived areas who turn to crime or religious extremism and those who want to escape the poverty and are drowning in the Mediterranean sea, since the early 1990s tens of  thousands…..

In the future capitalism will be seen as an irrational and absurd economic system. This may take decades, maybe a century, and then one will come to the conclusion that capitalism has had a devastating impact on people and nature. On people for the same analysis of Karl Marx of exploitation and injustice. On nature because of the ecological short-sightedness which is reflected in large-scale degradation of nature and the ecosystem by the use of energy and raw materials and mass consumption. The world currently has over 7 billion inhabitants who all want the same prosperity and consumption as a small part of the 7 billion now have. The growth of the world population continues (estimated at 9 to 11 billion by the end of this century). Only if there are forms of energy found that do not attack the earth, for example with sun, wind and water is the well-being of all the world millions of people possible.

Perhaps there are revolutions and disasters to come to get to a new economic system with a mix of selfishness and altruism, self-interest and public interest. Revolutions, as the global economic and political elites will never voluntarily give up their power, modern techniques have made them invulnerable and they always will find a safe haven for their capital. Disasters will occur that are expressed in natural disasters due to climate change, famines, endangered species, diseases and epidemics and uncontrollable migration of millions of people. We must therefore look for an economic system with respect for people and nature and not be forced into the old capitalism versus communism discussion.

(C) Ronald Puma (Tekst en foto’s)

Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Geplaatst in Columns, communisme, cultuur, economie, EU, filosofie, journalistiek, Kapitalisme, klimaat, media, milieu, politiek, privatisering, religie, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Geschiedenis en morele groei

(Geschreven in 2013) (Met Updates 2022)

Een verkenning.

Wat we geschiedenis noemen is alles wat in het verleden is gebeurd. Onze kijk op de geschiedenis is niet statisch maar ontwikkeld zich. De geschiedenis wordt in de loop der tijd door nieuwe inzichten anders geïnterpreteerd en herschreven. Dat hangt samen met de morele groei en ontwikkeling van de mensheid.

De geschiedenis van de mensheid kent 3 gebeurtenissen die als morele dieptepunten gezien kunnen worden: de slavernij, de Goelag en de Holocaust. De slavernij was het verhandelen van mensen, hen als eigendom beschouwen en dwingen tot dwangarbeid als slaaf. De Goelag staat voor de onderwerping, opsluiting, uithongering en vernietiging van mensen om een ideologie, de communistische, op te leggen (in de Sovjet-Unie, China ea). De Holocaust was het op een systematische ‘industriële’ wijze vermoorden van mensen vanwege hun ras (in de nazi-tijd zo genoemd, de aanduiding ras wordt sindsdien eigenlijk niet meer gebruikt).

Men kan zeggen dat de slavernij is ontstaan binnen het (pre)kapitalisme, de Goelag is voorgekomen uit het communisme en de holocaust is ontstaan binnen het fascisme. In die volgorde. Men vergeet vaak dat er al in de jaren 1930 in Rusland (werk)kampen waren waar mensen werden uitgehongerd en vermoord, dus vóór de Duitse concentratiekampen eind jaren 1930 en in de jaren 1940. Hitler en zijn medestanders deden dit op ‘industriële’ wijze: door vergassing en verbranding van mensen in ovens (geschat op 6 miljoen Joden en Roma (zigeuners) en anderen).

De slavernij is verboden (1863) toen het als onmenselijk werd gezien (hoewel de reden ook economisch was). De Holocaust wordt gezien als een van de grootste en meest onbevattelijke misdaden (genocide) uit de menselijke geschiedenis (daarom zijn er mensen die ontkennen dat het is gebeurd). De Goelag is na 70 jaar geïmplodeerd. Het communisme ging uit van (gedwongen) collectivisme met wandaden en hongersnoden tot gevolg, miljoenen mensen wereldwijd hebben in deze ideologie geloofd (voor de verklaring zie Het Einde van het Communisme).

De noodzaak voor morele groei en ontwikkeling is niet verdwenen, want de geschiedenis gaat door. De wereld van vandaag  wordt gekenmerkt door grote verschillen tussen rijk en arm. Niet alleen mondiaal, maar ook binnen landen zelf, zelfs binnen rijke landen. De sterke groei van de wereldbevolking en het daarmee samenhangende consumptiepatroon heeft geleid tot aantasting van de natuur en milieu en klimaatverandering. Grondstoffen en energievoorraden zijn eindig. Na de val van het communisme is het liberaal-kapitalisme niet in staat gebleken om de wereldeconomie zonder crisis te doen voortgaan en daarmee te zorgen voor het welzijn van de hele wereldbevolking (zie ook Het Einde van het Kapitalisme). Van de geschiedenis kunnen we leren als we moreel blijven groeien. We moeten werken aan de ontwikkeling van een nieuwe moraal, we moeten naar morele groei in plaats van economische groei. 

Na de Tweede Wereldoorlog zijn er ontelbare oorlogen en wreedheden geweest. Cambodja (de Rode Khmer van dictator Pol Pot in de jaren 1970: geschat op 2 miljoen doden). Rwanda (jaren 1990: geschat aantal doden 1 miljoen).

Update 17.09.2017 (4 jaar later)

Treffend, wat ik in 2013 schreef is nu volop in de actualiteit. Niet alleen in Nederland, maar ook in de VS. Hoe moeten we de geschiedenis zien. Dat is beslist niet zo makkelijk, op sociale media wordt vaak alles op een hoop gegooid en strooien mensen zonder enige kennis van zaken hun meningen in het rond. Tevens wordt dit onterecht in een links-rechts-nationalistische context geplaatst in een reeds gepolariseerde samenleving en dat doet niet veel goed. (Een gewone discussie over dit onderwerp is bijna niet mogelijk).

Dit schreef ik zelf op Facebook: Het is de uitdaging voor iedere historicus en voor iedereen om de geschiedenis op twee manieren te beoordelen: in de tijd waar een gebeurtenis plaatsvond en in de huidige tijd. We kijken nu geheel anders tegen slavernij, racisme en discriminatie aan dan 350 tot 150 jaar geleden. Wat er in de tussentijd is gebeurd is de morele ontwikkeling van de mensheid. Voor velen is dat moeilijk, dat blijkt in de VS (maar ook in Nederland en overal) waar mensen niet accepteren en begrijpen wat morele ontwikkeling is en dat we nu anders naar slavernij, racisme en discriminatie móeten aankijken en waarom. Vooral in het onderwijs, maar ook in de opvoeding door de ouders moet dit aan bod komen. (Geschreven op 22.08.2017).

Onderstaande persoon is een mooi voorbeeld, Jan Pieterszoon Coen (1587-1629), in de VOC tijd (Verenigde Oost-Indische Compagnie) de hoogste bevelvoerder (gouverneur-generaal) in het door Nederland gekoloniseerde Indië, nu Indonesië. Zonder zijn geschiedenis hier helemaal naar voren te halen, was deze man, en al zijn tijdgenoten, heel moedig, dit waren de mensen die 400 jaar geleden in Nederland in een klein houten schip aan boord gingen en de haven uitvoeren om de wereld te ontdekken, ze wisten in het begin niet waar ze heengingen, ze wisten nog van iets. Er was geen ingeblikt eten (scheurbuik, vitaminetekort) de zeeën waren ruig en de ontberingen groot. Tegen de tijd dat ze überhaupt ergens aankwamen was de helft van de bemanning al dood. Als ze ergens aankwamen begon de kolonisatie en dat ging met grof geweld. De gemiddelde levensverwachting was laag. De waarde van een mensenleven was minder dan in de moderne tijd.

Waar het in deze discussie om gaat is dat de moraal van deze tijd niet 1 op 1 naar 1600 getransponeerd kan worden. Wat in die tijd normaal was (hoewel er toen ook al mensen met kritiek waren) vinden we nu niet meer normaal (hoewel er deze tijd ook geweld plaatsvindt onder de vlag van het internationale kapitalisme). Je moet zoals ik in 2013 al zei de ontwikkeling van de moraal zien en kritisch zijn. Bij het standbeeld van JP Coen in Hoorn staat in de tekst dat hij niet onomstreden is en dat is goed. Het neerhalen van standbeelden (beeldenstorm) is symbolisch, het is beter van de geschiedenis te leren en het als aanknopingspunt te nemen voor hernieuwde inzichten. In het onderwijs moet dit aan bod komen door een afgewogen benadering. Maar gezien de discussie die nu gevoerd wordt moet de conclusie wel zijn dat het geschiedenisonderwijs momenteel tekort schiet. 

(Een boek dat ik onlangs herlas is ‘Gouden Handel’ van Wim Wennekes, uitgeverij Atlas/Contact (1996) met een mooi overzicht van de VOC (Indonesië) en WIC (Afrika).

Update 26.06.2019 (6 jaar later)

Universitair docent Pepijn Brandon (Vrije Universiteit Amsterdam / Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis) onderzocht het aandeel van de slavernij aan de Nederlandse economie. 5,2 % was het aandeel in de 18e eeuw, vergelijkbaar met de Rotterdamse haven in deze tijd.

Een boeiend onderzoek: Interview NRC

Reportage Nieuwsuur: Reportage Nieuwsuur

Wie het wil erkent dat Nederland een verleden heeft waar men heel kritisch naar moet durven kijken, niet in totaliteit afkeuren zoals ik boven beschreef. Tijdens mijn studie geschiedenis/aardrijkskunde (1981, HBO) las ik er al over en heb dit sindsdien in argumentaties gebruikt. Verbazingwekkend dat veel mensen hier zo weinig vanaf weten.

Update 05.10.2019

Enkele treffende cijfers over de slavernij:

  • Schattingen zijn dat er 12 miljoen mensen slaaf zijn gemaakt.
  • Er vielen 3 miljoen doden.
  • Het aantal dat Nederland vervoerde was 600.000 (5%).
  • 300.000 mensen werden vanuit Afrika naar Suriname vervoerd om op de plantages te werken.
  • Het vervoer op een schip duurde 3 maanden, veel mensen gingen onderweg dood.
  • 1863 werd slavernij verboden.
  • Tot slaaf gemaakten werden gebrandmerkt.

Voor het jaar 1592 (het begin van het kolonialisme) woonden er 100 miljoen mensen in Noord- en Zuid Amerika, dat waren de oorspronkelijke bewoners (indiginous people in het Engels) die in het westen indianen genoemd worden. Vroeger was men van mening dat de kolonisatie naast het eigenbelang veel goed deed, het brengen van ‘beschaving’. Spanje en Portugal nemen een bijzonder plaats in wat dit betreft. De Spanjaarden en Portugezen hebben echter hele beschavingen uitgeroeid: in Mexico de Azteken, in Zuid-Amerika de Inca’s. Goud werd gestolen en ‘het enig ware geloof’, het christelijke, werd geforceerd opgedrongen.

(Misschien wordt dit bericht nog aangevuld).

Update 16.11.2019

Ook de Zwarte Piet discussie past in de analyse van morele groei. Je kunt echter beter door een mijnenveld lopen dan je hierin te mengen. Het is een Gordiaanse knoop geworden die eigen is is aan de verwarring van het huidige tijdgewricht. Toch doe ik een poging, een verkenning zonder gelijkheidheidspretentie. 

Zwarte Piet is een aantal jaren geleden ter discussie komen te staan als zijnde racistisch. En dat is ook zo, er zit in deze traditie van Sinterklaas met zijn zwarte domme knechten racisme dat vroeger zo normaal was. Maar ook hier heeft de moraal zich ontwikkeld, we zien dat in deze tijd anders, zoals we veel zaken anders zijn gaan zien in de loop van de geschiedenis van de mensheid. Het probleem dat ontstaan is is dat Zwarte Piet een symbool is geworden van twee tegenovergestelde partijen: mensen die in de globalisering en de multiculturele samenleving hun tradities (niet alleen Sinterklaas), identiteit en wijken zien verdwijnen en mensen die zelf  persoonlijk racisme ervaren in het dagelijks leven en mensen die hier begrip voor hebben en hen steunen. Dit is enorm gaan botsen, terwijl Sinterklaas in wezen een kinderfeest is met plezier en cadeautjes.

Dat de traditie van de domme Zwarte Piet moet veranderen is duidelijk, hiervoor moeten we dit zien in mijn analyse van de ontwikkeling van de morele ontwikkeling van de mensheid waarbij tradities veranderen: de Roetveeg Piet (die door de schoorsteen binnenkomt). Als  de mensheid zich niet moreel had ontwikkeld zou de slavernij nog steeds bestaan. 

Tevens hangt alles met alles samen, veel mensen zijn vooral na de crisis van 2008 hun zekerheden en baan verloren, de verantwoordelijken hebben dit laten gaan en de ongecontroleerde immigratie met ontoereikende asielprocedures hebben tot het populisme geleid (dat in Nederland in wezen al 20 jaar sinds Fortuyn bestaat) en na al die jaren is er de uiterst gevaarlijke vermenging met recht-extremisme ontstaan. Ook de klassieke polarisatie met links extremisme die we in de geschiedenis hebben gezien is weer aanwezig (ik schreef er eerder over).

Een mooie anekdote die lang geleden (ik zou het moeten opzoeken) in een documentaire van de VPRO zat was wat cultuurfilosoof George Steiner vertelde: hij stond met zijn vader voor het raam in Parijs toen het Duitse leger door de straat reed om het land te bezetten. Zijn vader zei tegen hem: “What you see now is history” (Wat je nu ziet is geschiedenis). Ook in deze tijd zien we de ontwikkeling van de geschiedenis en de moraal, maar als je er middenin zit besef je het niet. Alles veranderd, wees er niet rouwig om, dit is zoals het gaat.

Update 13.01.2020 (7 jaar later)

Opnieuw geformuleerd: De moraal van de mensheid ontwikkeld zich in de loop der tijd, eeuwen. In iedere tijd worden waarden en normen herijkt. Het is de uitdaging zaken in de tijd waarin ze plaatsvonden én in de huidige tijd te beoordelen.

Slavernij werd pas verboden toen men inzag dat het inhumaan was. Vrouwen waren tot in de vorige eeuw, de 20e eeuw, ondergeschikt aan een man. In het begin van die eeuw hadden ze geen stemrecht. Toen het feminisme haar intrede deed in de jaren 1960 kregen vrouwen meer rechten. Echter, tot op de dag vandaag is er geen gelijkwaardige positie, geen gelijk loon enzovoort. Dus de moraal is hier nog steeds aan het veranderen. Misschien hebben we dan over een paar jaar een vrouwelijke minister-president…..

De moraal werd eeuwenlang mede door religie bepaald tot op de dag van vandaag. Men denkt wel eens dat religie op zijn retour is, dat is niet zo. Over de hele wereld hebben verschillende religies grote aanhang. Nietzsche schreef over religie en moraal (Friedrich Nietzsche (1844 – 1900))

In 1999 bij de eeuwwisseling schreef ik dit over religie: 2000 A.D.

Update 13.06.2020

Een beeldenstorm, standbeelden neerhalen en/of bekladden zoals nu op veel plaatsen in de wereld gebeurt is niet verstandig. Beter is het om er lesprogramma’s aan te koppelen en de ontwikkeling van de geschiedenis te beoordelen zoals ik in 2013 deed. Helaas is dat voor velen te moeilijk. 

De uitbarsting van anti-racisme en discriminatie, veroorzaakt door de moord op een zwarte man door een blanke politieagent in de VS (bijgestaan door collega’s met een andere etnische achtergrond) kan ook verklaard worden door er sociaal-economische analyses op toe te passen. In de VS gaan discriminatie/zwart zijn en arm zijn vaak samen. Ook het overtal aan zwarte mensen in de gevangenis heeft een sociaaleconomische achtergrond. Maar dit is een taboe in het ‘Beste land op aarde’ met zijn extreme welvaartsverschillen. De rijken zullen alles doen om  om hun rijkdom te verdedigen, inclusief het inzetten van het leger tegen de burgerbevolking zoals de president (ik noem zijn naam niet meer) wilde doen. zelfs partijgenoten ging dit toch te ver. Ik schreef over de VS een Dossier Amerika (VS) (Met Updates) 

Dat er in ook Nederland racisme is schreef ik in 2007 in Dossier Depressie (Met Updates)

De MP van Nederland ziet nu ineens ook in dat Zwarte Piet anders moet: deze MP is de grootste Machiavellist sinds Machiavelli zelf in 1515, ieder jaar, sinds 2010, 10 jaar lang,  heeft deze historicus een nieuwe mening die hij ‘diep in de vezels van zijn ziel voelt‘. (Zie Dossier VVD (Met Updates)

De leider van Groen Links wil dat er excuses komen voor het koloniale verleden van Nederland. Ook hier is mijn aanpak van het uitleggen van morele groei beter.

Als je de problemen van racisme en discriminatie jarenlang ontkent en negeert, ontstaat polarisatie, confrontatie en soms geweld. 

We kunnen de geschiedenis niet overdoen, we kunnen hem wel anders beoordelen en er van leren.

Slavernij en kolonialisme (pre-kapitalisme), Goelag (communisme), Holocaust (fascisme), alle 3 voortgekomen uit de westerse blanke/witte cultuur…..geeft te denken.

In de jaren 1990 (!) maakte ik een serie portretten op staat met de multiculturele samenleving in gedachten. Belangstelling was er niet voor, maar uiteindelijk werd een selectie van de foto’s in het fotoblad FOTO geplaatst (januari 1997). In 1994 en 1995 was er een expositie met deze zwart/wit foto’s. Hier te zien: Foto expositie

Update 16.09.2020

Een nieuwe beeldenstorm. Het is voor iedereen die een mening wil vormen over slavernij, kolonialisme, de VOC en de WIC goed het boek ‘Gouden Handel’ (1996) van Wim Wennekes te lezen (472 pagina’s). Met name de hoofdstukken over Nederland en Suriname en Nederland in Afrika.

Ook zeer de moeite waard: een 4 uur durende documentaire Les Routes de l’esclavage (2018) uitgezonden op de tv zender ARTE op 7 juli 2020 met de geschiedenis van de slavernij. Vol met onderzoek en feiten. Helaas zal de Publieke Omroep dit nooit uitzenden. Daarom weten zoveel mensen van niets. Ook goed voor het onderwijs.

Update 02.07.2021 Niets toe te voegen.

Update 18.02.2022 (9 jaar later)

Nieuw onderzoek naar misdaden van het Nederlandse leger in Indonesië 1945-1949. Dit was een afgedwongen dekolonisatie van een kolonie. We kijken naar een veranderende moraal. Misschien later meer.

Aanvullingen mogelijk.

(C) Ronald Puma

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is onafhankelijk en komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding.

Foto’s standbeeld JP Coen in Hoorn (NH).

Geplaatst in Columns, cultuur, economie, filosofie, journalistiek, media, milieu, politiek, religie, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Denkend aan Holland (Gedicht)

(Geschreven in 2013)

(Vrij naar Hendrik Marsman 1899-1940)

Denkend aan Holland
zie ik lange files
traag door de polder gaan
treinen stilgevallen in de eerste sneeuw

vertrouwen geschaad
geklungel, gegoochel,
politiek balletje-balletje
bestuurders, banken verrijkt

woningnood
kantoren staan leeg
gebouwd voor eigen gewin
de beurs gespekt.

werk hebben een gunst
armoede in een rijk land
de een heeft, de ander niet
bezuinigen? eerst op de kunst

plezier, roken in de kroeg
niet toegestaan,
werken zal je!
’t is nooit genoeg

crisis, recessie,
Triple Dip,
red het land, consumeer
en haal die hand van de knip!

(C) Ronald Puma

Armoede/Poverty (Foto: (C) Ronald Puma)
Geplaatst in cultuur, economie, filosofie, journalistiek, kort verhaal, media, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Swipen

(Geschreven in 2014) (Met Update 2021)

Is het u ook opgevallen dat het zogenoemde swipen op een beeldscherm lijkt op het wegwerpgebaar, weggooien. Swipen is het toonbeeld van de vluchtige, verveelde consument die zijn interesse al na een paar seconden heeft verloren en iets nieuws wil zien. Alles waar enige aandacht voor nodig is is al teveel.

Een populaire relatie app (Tinder) werkt met swipen, bevalt het gezicht op de foto niet, gelijk wegwerpen.

Update 30.05.2018 (4 jaar later)

Tv programma Zembla over Tinder en de gevolgen. Er kwam veel voorbij. Dit is eigenlijk cultuursociologie, want dit verschijnsel heeft nu al, na 4 jaar, iets veranderd. In de uitzending: Een frisse jongeman heeft 500 matches, maar geen relatie. Hij zag gelukkig zelf in dat het eigenlijk een vreemd fenomeen is. Ghosting is, zo leerden wij, contact hebben en nooit meer wat laten horen. Filosoof Ad Verbrugge had zoals te verwachten was zinnige opmerkingen. De oppervlakkigheid en vluchtigheid noemde hij als nadelen.

Geef mensen anonimiteit en je leert de ware aard van de mens kennen: egoïstisch, narcistisch en soms wreed.

Maar er schijnen ook huwelijken en relaties uit voort te komen, dus dat is toch positief.

De techniek is de moraal gaan bepalen’, is een stelling van mij van 25 jaar geleden waarmee ik bedoelde dat bedrijven iets verzinnen, iets maken, en de politiek achteraf gaat kijken of er nadelen zijn. Ik dacht toen in de eerste plaats aan de medische sector. Dat is hier met Tinder ook van toepassing: een bedrijf (uiteraard Amerikaans) bedenkt iets in de internetrevolutie, doel is geld verdienen, rijk worden en het wordt wereldwijd massaal gebruikt, net als Google, Twitter en Facebook enzovoort. Inmiddels is van al deze monopoliebedrijven duidelijk geworden dat er een donkere kant aan zit met potentieel grote gevaren. Google heeft de mogelijkheid om algoritmes te laten bepalen wat er te vinden is op het web. Twitter is ideaal voor snel nepnieuws en beledigingen ed. Facebook heeft verkiezingen kunnen beïnvloeden. Enzovoort.

In tv programma Nieuwsuur deze week de uitvinder van het internet, hij had na 30 jaar toch wel bedenkingen gekregen bij wat hij had bedacht. Ik zou het nog even moeten terugluisteren, maar ik meen dat hij zei dat het idee bestond dat als mensen met elkaar verbonden zijn er meer begrip zou komen. Dan moet ik altijd denken aan de uitvinders van radio en televisie die het zelfde dachten, dat was een eeuw geleden, voor twee wereldoorlogen……

Update 10.08.2019 (5 jaar later)

Een veelzeggend en wrang-humoristisch interview in de Volkskrant vandaag met de Franse journaliste Judith Duportail (33 jaar en een knappe moderne verschijning, waarbij direct de vraag is waarom ze Tinder überhaupt gebruikt) die onderzoek deed en een boek schreef over Tinder. Enkele opvallende zaken en uitspraken:

  • Ze vindt aandacht fijn en noemt Tinder een narcisme-shot, het gebruik werd verslavend en net zo gewoon als tanden poetsen en koffie drinken.
  • Wetenschappers hebben aangetoond dat in de hersenen de beloningscentra worden geactiveerd netzo als in het casino of zoals bij een fruitautomaat. Het werkt verslavend. De ontwikkelaars van Tinder hebben dit ook zo bedoeld.
  • Tinder is een vluchtheuvel voor de eenzaamheid (mooi gezegd).
  • Het doel van de gebruiker is een partner vinden, het doel van Tinder is dat je terugkomt, een conflicterend belang.
  • Het bedrijf maakt 800 miljoen winst en heeft 60 miljoen gebruikers, de meest rendabele app uit de App Store.
  • Tinder is volgens haar de illusie dat je een mens kan bestellen, netzo als een pizza of een Uber-taxi.
  • Het is de tijd van de Ultra Modern Solitude (mooi gezegd).
  • Het kapitalisme is doorgedrongen in het diepste privéleven van de mens. (Dit is wat ik bedoel (zie boven) met ‘De techniek/technologie is de moraal gaan bepalen‘, ik schreef het in 1993. Bedrijven en onderzoeksinstituten hebben meer macht dan overheden en ontwikkelen op basis van een verdienmodel (winst) een product. Dit product kan diepgaande invloed hebben op samenleving en cultuur en de nadelen zien we in deze tijd in volle omvang, want ook de milieu/klimaatcrisis is hierdoor ontstaan, zie Dossier Broeikaseffect).
  • De journaliste ziet gelijkwaardigheid tussen man en vrouw door Tinder, want vrouwen zijn het gewend om op hun uiterlijk beoordeeld te worden (‘….onze waarde hangt af van ons uiterlijk….‘), nu geldt dat ook voor mannen.
  • Veel vrouwen gaat het om de seks. Er is sprake van seksuele overconsumptie: ‘Dat een vent alweer op zijn telefoon zit te gluren als je even naar de wc bent of dat hij al een Uber voor je heeft gebeld terwijl je nog amper je kleren hebt aangetrokken’. 
  • Disirability score is de waarde die iemand heeft, je kunt een 9 zijn of een 5, onderaan staan de kanslozen die direct naar links worden weggeswiped (zie boven 2014). Tinder zegt het niet meer zo te doen, maar er is geen transparantie.
  • Via algoritme krijgen vrouwen een wat oudere en beter verdienende man te zien, mannen wat jongere minder goed verdienende vrouwen. Tinder zegt het niet te gebruiken.
  • Tinder werknemers hebben een macho-cultuur.
  • Online daten is in de VS belangrijker dan in real life ontmoeten
  • Het boek dat ze schreef is erg succesvol en er komt een documentaire.

Update 03.04.2021 (7 jaar later)

De technologie heeft de mens in bezit genomen en het neemt steeds meer toe. ‘De techniek/technologie is de moraal gaan bepalen‘, ik schreef het in 1993. Bedrijven en onderzoeksinstituten hebben meer macht en geld dan overheden en ontwikkelen op basis van een verdienmodel (winst) een product. Dit product kan diepgaande invloed hebben op samenleving en cultuur en staat soms haaks op democratie.

Lees hier over de ontsporing van de sociale media: Meningen en sociale media

(C) Ronald Puma

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid (en ‘zit’ niet op Tinder).
Geplaatst in cultuur, economie, filosofie, media | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Mensheid (Gedicht)

(Geschreven in 2020)

Wanhopig tolt de mensheid in het rond in steeds kleinere cirkels
ziedend zoekend naar zekerheden
vastklampend aan imaginaire zingeving
illusies hoogmoed dolgedraaid
kroon op de schepping
denkend aan Nietzsches dolle mens laatste mens
postuum geboren
produceren consumeren produceren consumeren
overgebleven zin van leven

stervende dierensoorten karkassen op de vlakten
smeltende ijsbergen toendra's hongerige ijsberen
onderzoek het bekende jaar in jaar uit
gecultiveerde machteloosheid
nieuwe kerken fabrieken zonder rook mensen zonder doel
containers over wereldzeeën met troep meer troep nog meer troep
ziekte epidemie pandemie...

Tot de botsing tegen muur en grens
sprinkhanenplaag: de mens zelf

(C) Ronald Puma

Geplaatst in Columns, cultuur, filosofie, journalistiek, Kapitalisme, klimaat, kort verhaal, politiek, religie, Uncategorized | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Politiek en landsbestuur

(Geschreven in 2018 op Prinsjesdag) (Met Updates 2022)

Ja, jammer dat Nederland zo slecht bestuurd wordt en er geen langetermijnvisies zijn. Daarom praten we al decennia over hetzelfde: asielprocedures, lerarentekort, woningnood, ouderenzorg, gezondheidszorg, daklozen, armoede, milieu en klimaat, banken, dividendbelasting enzovoort enzovoort.

De meeste mensen beseffen het niet, maar de gevestigde partijen regeren al meer dan 40 jaar Nederland: VVD, CDA, D66, PvdA. 8 jaar Rutte, 8 jaar Balkenende, 8 jaar Kok/Zalm, 12 jaar Lubbers, 5 jaar Van Agt. Anderen noemen dit een partijkartel. Iedere nieuwkomer wordt tegengewerkt en afgestraft: Fortuyn, Verdonk, Wilders, Baudet. Maar ook de SP is doelbewust klein gehouden. Het stemt toch tot nadenken wat hier aan de hand is. 

Al de genoemde onderwerpen komen aan bod in de diverse Dossiers.

Bij het partijprogramma van de Humanistisch Sociale Partij heb ik korte karakteristieken geschreven over al de partijen: Humanistisch Sociale Partij

Update 19.09.2018

Ze noemen het traditie, maar Prinsjesdag met de rijtoer, de Glazen Koets en het voorlezen van de Troonrede komt in 2018 archaïsch en 19e eeuws over. 

Update 13.09.2019

Enkele feiten uit het afgelopen jaar voorafgaande aan Prinsjesdag 2019:

  • De koopkracht is bij bijna de helft van de mensen in 2017 en 2018 gedaald (cijfers CBS). Toch wordt in de Troonrede ieder jaar gezegd dat iedereen erop vooruit gaat. De Prinsjesdag stukken zijn vandaag uitgelekt (zoals ieder jaar) en ook nu gaat gezegd worden dat iedereen erop vooruitgaat.
  • Het aantal daklozen is toegenomen, het zijn er ongeveer 30.000. Zie Dossier VVD (Met Updates)
  • Een kwart van de huurders heeft betalingsproblemen.
  • De woningnood is toegenomen, er zijn 300.000 woningen tekort, men spreekt nu van een wooncrisis. Jongeren kunnen geen huis huren en geen huis kopen.
  • Flexwerk is de norm geworden, zekerheden zijn er niet meer. Tijdelijke arbeidscontracten zijn normaal. Zie De Boze Burger en het ‘populisme’ (Met Updates)
  • Er is stille armoede.
  • De stikstofcrisis laat zien dat de verantwoordelijken niet meer weten waar ze mee bezig zijn, alle problemen komen hier samen. Zie Stikstof
  • Binnen het islamitisch onderwijs en op Koranscholen leren kinderen dat westerse waarden niet goed zijn. Een jongen en een meisje mogen elkaar niet aankijken in 2019.
  • Er is een dramatisch lerarentekort, lees meer hierover: Kenniseconomie en onderwijs
  • Enzovoort.

Update 19.01.2021

Uit 2018: Ja, jammer dat Nederland zo slecht bestuurd wordt en er geen langetermijnvisies zijn. Daarom praten we al decennia over hetzelfde: asielprocedures, lerarentekort, woningnood, ouderenzorg, gezondheidszorg, daklozen, armoede, milieu en klimaat, banken, dividendbelasting enzovoort enzovoort.

Regering afgetreden, 30.000 gezinnen vanaf 2012 stelselmatig onterecht als fraudeur aangepakt en tot wanhoop en armoede gedreven. Diepe onvrede en wantrouwen van grote delen van de bevolking tegenover de staat en de media. Virusontkenners, klimaatverandering ontkenners, gelovers in duistere complotten enzovoort.

Kijken we naar een langzame implosie van maatschappij en democratie aangestoken door een pandemie. Niet alleen in Nederland, maar overal…

In het artikel over Nietzsche deed ik een poging een diepere verklaring voor de onvrede van de westerse mens te vinden. Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)

Update 22.09.2021

Uit 2018: Ja, jammer dat Nederland zo slecht bestuurd wordt en er geen langetermijnvisies zijn. Daarom praten we al decennia over hetzelfde: asielprocedures, lerarentekort, woningnood, ouderenzorg, gezondheidszorg, daklozen, armoede, milieu en klimaat, banken, dividendbelasting enzovoort enzovoort.

Prinsjesdag van dit jaar laat een droef stemmend beeld zien van een maatschappij in verwarring. Meerdere crises, politieke verdeeldheid en versplintering……

Update 14.01.2022 (4 jaar later)

Een nieuwe regering, met de oude partijen….

Uit 2018: Ja, jammer dat Nederland zo slecht bestuurd wordt en er geen langetermijnvisies zijn. Daarom praten we al decennia over hetzelfde: asielprocedures, lerarentekort, woningnood, ouderenzorg, gezondheidszorg, daklozen, armoede, milieu en klimaat, banken, dividendbelasting enzovoort enzovoort.

4 JAAR later loopt het water over dijken, de pandemie is bressen aan het slaan IN de dijken. De regerende politici mogen wel uitkijken dat het niet uit de hand gaat lopen want onvrede en ongehoorzaamheid nemen hand over hand toe.

  • De woningnood heeft dramatische vormen aangenomen, een gemiddeld huis kost 438.000 euro. Er is nu in het HELE land woningnood, niet alleen in de grote steden. Overbieden is normaal, wie geld heeft wint, de maatschappelijke tweedeling tussen haves-and-have-nots neem toe. Lees Dossier Woningnood
  • 60 jaar gaswinning in Groningen met een opbrengst voor de staat van 420 miljard, de aarbevingen werden altijd ontkend tot ze moesten toegeven dat de schade aan huizen wel het gevolg was van aardbevingen. De getroffenen mochten afgelopen week in de kou in een rij aansluiten om 300 miljoen te verdelen (10.000 per huis) of een HELE dag in de wachtrij van een website te staan en wie te laat was had PECH. De nieuwe verantwoordelijke staatssecretaris loopt over van begrip (les 1 uit het handboek politicus: begrip hebben: ik voel uw pijn), maar zegt dat er maar beperkt geld is. Er komt een nieuw protest.
  • Het rechtssysteem faalde bij de toeslagen gedupeerden (vanaf 2005 al), ook de Hoge Raad het hoogste rechtssysteem faalde (ca 100.000 getroffenen)
  • De helft van belastinghoogleraren adviseert het bedrijfsleven. Dit zijn dus mensen die alle belastingwetten kennen en betaald advies aan bedrijven geven om zo min mogelijk belasting hoeven te betalen
  • Een gemiddelde krant lezen levert een litanie van falen en zwakke plekken in de maatschappij op.
  • De asielproblematiek is groot, de landelijke overheid heeft gemeentelijke overheid gedwongen om ruimte beschikbaar te stellen. Het populisme zal hierdoor verder toenemen. Dossier Migratie/Immigratie
  • We moeten hopen op een zachte winter, want in een land dat in de top 10 van rijke landen staat kan er een tekort aan brandstoffen zijn…
  • Enzovoort…

Dit is het beeld van een gecorrumpeerde maatschappij waar slimme mensen anderen benadelen en dit alles is door de overheid gelegitimeerd.

In Dossier VVD heb ik de voorspelling gedaan de dat de val van MP Rutte (11 JAAR in functie) en de VVD diep zal zijn en dat ze ten onder zullen gaan aan hoogmoed en arrogantie.

Regeren/een land besturen is vooruitzien. Een goed econoom moet het hele naoorlogse industrie- en agrarisch beleid onderzoeken inclusief: 60 jaar Gronings gas (dat toevallig onder Nederlandse bodem aanwezig is, opbrengst 420 miljard, aardbevingen werden lange tijd genegeerd), gastarbeiders vanaf de jaren 1960 die door overheid en werkgevers werden uitgenodigd om goedkoop het vuile werk te komen doen (de problemen ontstonden in de oude wijken met goedkope huizen (het begin van het populisme in de jaren 1980), de arbeidsmigranten die door EU open grenzen (Schengen) vanuit de Midden- en Oost-Europese landen goedkoop vuil werk kwamen doen (verdringing van werkers hier (oa vrachtwagenchauffeurs), de liberalisering/privatisering van na de jaren 1990 in alle maatschappelijke sectoren, de wildgroei aan uitzendbureaus door minder regels (uitbuiting/toename flexwerk afname vast werk), het opzettelijk laag houden van het minimumloon, de globalisering enzovoort enzovoort.

De crux in Nederland is: (ik schreef er 30 jaar geleden al over): we leven hier op te GROTE voet. Een economisch-politieke elite (bedrijfsleven en politiek) drijven decennialang hun beleid door, maar hebben het LEF niet om op de nadelen van hun keuzes te wijzen. De burgers beseffen dit niet omdat ze onterecht denken dat er geen alternatieven zijn. Maar het moet ook gezegd worden dat veel mensen kritiekloos hun consumptieve levens leiden en wintersport als eerste levensbehoefte zien……(nog snel even voor een lockdown naar Oostenrijk).

Lees ook Dossier Stikstof waarin te lezen is hoe de overheid decennialang niet kon kiezen tussen economie en natuurbehoud waardoor de landbouw/veeteelt sector ontspoord is.

Aanvullingen mogelijk.

(C) Ronald Puma

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Het huis staat in brand, de brandweer is aan het overleggen wat ze zullen gaan doen. (C) Ronald Puma

Geplaatst in Columns, cultuur, economie, filosofie, journalistiek, Kapitalisme, milieu, politiek, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Oorlog en Vrede

(Geschreven juni 2022) (Met Updates)

De internationale spanningen nemen toe door de oorlog in Oekraïne waar Rusland een buurland is binnengevallen om het te bezetten. Westerse wapenleveranties met steeds zwaardere wapens. Zinspelingen in Rusland op een allesvernietigende kernoorlog. Wij leven IN de geschiedenis, we moeten altijd voortbouwen met en op de geschiedenis en moeten er rekening mee houden. Een analyse.

Misschien was het in 2014, toen Rusland een bevriend land was en er volop handel werd gedreven, beter geweest om Oekraïne een onafhankelijk, niet aan machtsblokken gebonden, land te maken en niet direct het land na de interne revolutie (Maidan, 2013/2014) in de westerse invloedsfeer te trekken net zo als gebeurde met alle Oost-Europese landen na de val van de Berlijnse Muur (1989) en de ineenstorting van de van de Sovjet-Unie (1991) die het einde van de Koude Oorlog markeerden. We kennen de opstelling van Rusland die uit de geopolitieke historie voortkomt. De dreiging komt vanuit hun optiek uit het westen: Napoleon (1812) en 2 Wereldoorlogen, waarbij in de laatste oorlog het fascisme werd verslagen dankzij de de Sovjet-Unie met ongeveer de helft van het aantal doden van 50 miljoen (inclusief de grootste massamoord uit de menselijke geschiedenis (6 miljoen mensen vermoord in een genocide). (Bovenstaande schreef ik IN 2014, 8 jaar geleden).

Na de omwenteling in Oekraïne in 2014, de inname van Rusland van de Krim en delen van de Donbas en het neerschieten van een vliegtuig (MH17) met burgers (het luchtruim was niet gesloten ondanks een oorlog (vanwege de kosten van omvliegen) kwamen er sancties, maar deze werden halfslachtig, want de handel moest doorgaan en olie, gas (de aanleg van een nieuwe gaspijpleiding ging door (Nordstream2) en kolen moesten worden geleverd. De politieke en economische machten in Rusland, de oligarchen (al sinds de implosie van de Sovjet-Unie aan de macht (het was 30 jaar lang voor het westen nooit een probleem: huizen kopen in Londen, voetbalteams kopen of geld geven en luxe-lachten gebouwd in Nederland etc.) hebben vastgehouden aan hun aanpak en er werd veel geld verdiend door hen en in het Westen. In Rusland zelf was de president Poetin ondertussen al volop bezig met het vormen van een autocratie, een dictatuur, waarbij tegenstanders werden vermoord of in een strafkamp gevangengezet. Het westen stond erbij en keek ernaar en deed niet veel, met terugblik te WEINIG. De oorlogen die toen gevoerd werden (zuidelijke landen van Rusland) waren ver weg….

Is er keuze in de geschiedenis? vraagteken, of is er een niet te beïnvloeden noodwendigheid die de geschiedenis en ons lot bepaalt, dat is de vraag. Ik zeg er zijn wel degelijk keuzes, maar deze kunnen alleen uit moraliteit voortkomen. Helaas wordt de geschiedenis niet vanuit moraliteit gevormd, maar vanuit geweld en strijd (voor veel mensen een te harde waarheid), opportunisme en eigenbelang. We moeten er blijkbaar mee leven, maar zoals hier geschreven is het ons recht in een vrije samenleving om een eigen mening te hebben. Met het dominante narratief (zo heet dat tegenwoordig) heb in nooit meegedaan (het ‘Einde van de Geschiedenis’ is een illusie (1992), maar zelfs ik was nog te optimistisch) en dat zal ik nooit doen.

Lees in dit kader ook: Dossier Geopolitiek en De Geschiedenis herhaalt zich en andere Dossiers.

Bovenstaande tekst werd in 2 1/2 uur geschreven (onbetaald).

Update 19.06.2022

De NATO verwacht een lange oorlog in Oekraïne. Dat verbaasd niet. De strategie van Rusland om heel het land te bezetten is mislukt, ze vechten nu alleen in het oosten van het land aan een front van 1300 kilometer. Er is wel een groot strategisch belangrijk gebied rond de zee van Azov bezet. De overmacht aan mankracht en materieel van Rusland is groot, maar ze vechten alsof het de Eerste Wereldoorlog en Tweede Wereldoorlog is. Oekraïne heeft een heel gemotiveerd leger en ze krijgen enorme hoeveelheden wapens en geld, miljarden (vooral van de Verenigde Staten). Drones spelen een grote rol in de oorlog, veel wordt op YouTube geplaatst (door Oekraïne). In feite vechten de Oekraïners voor het hele westen want Rusland/Poetin en zijn getrouwen zullen niet opgeven, ze hebben geen keuze meer (opgeven betekent voor het internationale strafhof gedaagd worden voor oorlogsmisdaden). Onvoorspelbaar is het woord waar dit toe gaat leiden….

Aanvullingen mogelijk.

(C) Copyright Ronald Puma 

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Alle genoemde personen worden besproken in hun functie.
Geplaatst in Columns, communisme, cultuur, economie, EU, filosofie, geschiedenis, journalistiek, Kapitalisme, klimaat, media, milieu, politiek, religie, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Filterkoffie (Gebruiksaanwijzing)

(Geschreven in 2017)

Iets ‘nieuws’, de filterkoffie is terug. Treffend, dat doe ik al een leven lang zo. Grappig dat artikel in AD waarin staat dat mensen af wilden van ‘ingewikkelde espressomachines’. Er wordt gesproken over ‘slow coffee’.

Gebruiksaanwijzing voor 1 kop koffie: plaats filterhouder op mok, doe er een papieren filter in (ik heb altijd die bruine), doe er gewone gemalen koffie in (2 à 3 afgestreken lepels), giet kokend water langzaam op de koffie, giet alleen in het midden en niet aan de randen om de koffiesmaak maximaal te benutten (zet de filter in de gootsteen om uit te lekken en gooi deze later weg met GFT), voeg suiker en melk naar keuze toe.

Gebruiksaanwijzing voor meerdere koppen koffie in een koffiezetapparaat: vul de glazen kan met water (en doe dat door te tellen hoeveel, dus 4 koppen koffie is tellen tot 4 en kijk ook naar het streepje op de kan), plaats een papieren filter in de filterhouder, doe er gemalen koffie in (4 koppen koffie is 4 à 5 afgestreken lepels), zet het apparaat aan en als het geborrel ophoud is de koffie klaar, voeg suiker en melk naar keuze toe.

Gebruik een thermoskan als je meerdere koppen koffie wil opgieten en geen koffiezetapparaat wil gebruiken.

Doe alles proefondervindelijk tot de juiste samenstelling naar eigen smaak is bereikt.

Gebruik gewone filterkoffie, maar dat bekende merk is erg duur, er is een goed alternatief dat € 1,50 per pond goedkoper is.

Mijn favoriete morgenkoffie is een dubbele koffie met warme (volle) melk in een grote kom: koop een grote kom (die je in Franse films soms ziet, om croissants in te dopen), maak de koffie op de boven beschreven wijze in een mok en gebruik meer koffie zodat de koffie sterker wordt, giet de koffie vervolgens over in de kom, doe de opgeklopte warme melk erbij en voeg suiker naar smaak toe.

Lee hier het artikel over de Consumptiemaatschappij: Consumentisme

(C) Copyright Ronald Puma 

De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Geplaatst in Columns, cultuur, economie, filosofie, journalistiek, media, milieu, Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Dossier Geopolitiek

(Geschreven in 2014) (Met Updates 2022)

Geopolitiek is het bedrijven van machtspolitiek om strategische, politieke en economische invloed te krijgen en houden in een gewenst gebied. Ieder land bedrijft geopolitiek, vooral de grootmachten op de wereld.

Enkele voorbeelden:

China laat Noord-Korea al 60 jaar begaan, ze hebben liever dictatuur Noord-Korea met strafkampen als buurland dan een kapitalistisch herenigd Noord- en Zuid-Korea. China koopt in Afrika grond. Hun bedrijven vestigen zich over de hele wereld.

Rusland steunt het Syrië van dictator Assad die een bloedige oorlog voert tegen zijn eigen bevolking en zo heeft Rusland in het Midden-Oosten voet aan de grond (ze gebruiken een haven aan de Middellandse Zee). Tevens is het goed voor de (wapen)industrie, want Rusland levert wapens. Rusland steunt Cuba met handelsaangelegenheden, het eiland Cuba ligt 160 kilometer verwijderd van de VS.

Groot-Brittannië heroverde de Falklandeilanden (een koloniaal overblijfsel uit de 16e eeuw) in 1982 op Argentinië, een eiland bezitten op het zuidelijk halfrond is geopolitiek gezien zeer wenselijk. Het ging hierbij ook om territoriale wateren met vis en delfstoffen.

De Verenigde Staten De VS zien zichzelf als de politieman van de wereld en hebben militaire bases over de hele wereld (het aantal 800 komt naar voren, maar dit is moeilijk na te gaan). In Egypte werd dictator Mubarak 30 jaar militair gesteund totdat de bevolking hem verdreef. Begin deze eeuw waren de VS niet meer welkom in Saoedi-Arabië en na de aanslag in de VS op de Twin Towers werd alles gedaan om een vaste positie in het Midden-Oosten te houden. Dictator Saddam Hoessein van Irak zou massavernietigingswapens hebben en Al Qaida zou vanuit Irak opereren. Bewijsmateriaal werd vervalst en de wereld werd voorgelogen om Irak binnen te vallen en een bevriend regime te installeren. Het gaat hierbij om toegang tot de Iraakse olie te houden en om handelscontracten van Amerikaanse bouwbedrijven. Maar de VS hebben een traditie van een eeuw van interventies en bemoeienis in hun ‘eigen achtertuin’ heel Midden- en Zuid-Amerika. Cuba was het bordeel van Amerika voor Fidel Castro aan de macht kwam in 1959, daarom probeerden ze het eiland te heroveren in 1961 en is er sindsdien een boycot. (De VS hebben een basis op Cuba (Guantanamo Bay, een pachtregeling zonder eind, Cuba wil ervan af) waar ze gevangenen (oa. uit Afghanistan) vasthouden die niet een onder een rechtssysteem vallen).

Rusland De actuele crisis in Oekraïne en de Krim is een goed voorbeeld van geopolitiek en de aanleiding voor dit artikel. Rusland heeft in maart dit jaar het schiereiland de Krim ingenomen, dat deden ze door onherkenbare soldaten in te zetten. De Krim hoorde tot 1954 bij Rusland. Rusland huurde grondgebied met havens van de Oekraïne waar hun oorlogsschepen liggen. Door de politieke omwenteling in Oekraïne, waarbij het nieuwe machtscentrum afkerig van Rusland is, heeft president Poetin niet afgewacht tot Rusland de toegang tot de Krim en de havens wordt ontzegd en is er zelf binnengetrokken. De havens van Sebastopol met de Zwarte Zeevloot zijn strategisch van groot belang, in het noorden van Rusland zijn de havens in de winter dichtgevroren (afgezien van de haven van Kaliningrad, tussen Polen en Litouwen). Ook de inmenging in het oostelijk deel van Oekraïne is geopolitiek, Rusland wil geen westers georiënteerd land aan haar westgrens en steunt separatisten die Russisch gezind zijn. Deze politiek, met als afgrijselijk gevolg het neerschieten van een passagiersvliegtuig waarbij 196 Nederlanders omkwamen, is tevens te zien als een residu van en misschien een opleving van de Koude Oorlog.

De Koude Oorlog (in tegenstelling tot een daadwerkelijke echte oorlog, de term is van George Orwell uit 1945) is na de Tweede Wereldoorlog na de nederlaag van Hitler-Duitsland ontstaan, waarbij het ging om invloedssferen en zeggenschap. Duitsland werd in tweeën gesplitst, in Oost- en West Duitsland. Alle midden- en Oost-Europese landen kwamen onder niet-democratische Sovjet georiënteerde regeringen. Er was een ‘IJzeren Gordijn’ ontstaan tussen het westen en het oosten (de term is van Winston Churchill in 1946).  Het communistische Rusland van Stalin en zijn opvolgers hebben tot 1989 met harde hand en inzet van militaire kracht hun belangen verdedigd: DDR 1953, Hongarije 1956, Praag 1968. Doordat het communistische systeem economisch gezien failliet was is het eind jaren ’80 geïmplodeerd en de toenmalige leider Gorbatsjov (glasnost en perestrojka) heeft door zijn terughoudende optreden voor grote veranderingen gezorgd en de Sovjet-Unie en het Warschaupact (een militair bondgenootschap) verdwenen.

Sinds de val van Berlijnse Muur en het ineenstorten van het communisme en de Sovjet-Unie in 1989 is er een geopolitieke strijd om Midden-en Oost Europa. De meeste mensen leren het niet met geschiedenisles op school en het is als vloeken in de kerk, maar historisch gezien komt voor Rusland de dreiging uit het Westen. Dit is begonnen met de inval van Napoleon in Rusland 1812, de Eerste Wereldoorlog en de Tweede Wereldoorlog waarin Rusland werd aangevallen. Als men vraagt wie Duitsland heeft verslagen in de Tweede Wereldoorlog, zeggen de meeste mensen de VS en het Westen. De feiten zijn dat er van de geschatte ruim 50 miljoen doden in de hele oorlog er ruim 20 miljoen in Rusland vielen (de cijfers lopen uiteen, het getal 27 miljoen wordt ook genoemd) (400.000 Amerikanen). Alle landen van Midden- en Oost Europa behoren 25 jaar na de val van de Berlijnse Muur tot de westerse invloedssfeer, het is dus niet zo verwonderlijk dat Rusland argwanend is ten opzichte van het Westen. De machtswisseling in Oekraïne in 2013 door een volksopstand is moeilijk te accepteren binnen het geopolitiek kader van de Rusland. Tevens is het een feit dat op de Krim en in Oost-Oekraïne het grootste deel van de bevolking Russisch is en liever bij Rusland wil horen. Het machtscentrum in Kiev wil natuurlijk geen grondgebied kwijt raken en daarom is het oorlog. De vraag is hierbij of het gaat om territoriale grenzen of grenzen die de wil van de bewoners respecteren. Staten denken altijd in de eerste plaats aan territorium en macht, mensen voelen waar ze bij horen en zoeken identiteit en verwantschap.

Het gevaar schuilt in een totale terugkeer van de Koude Oorlog, waarbij we absoluut niet vergeten mogen dat er in beide landen (de VS en Rusland) nog steeds genoeg kernwapens zijn om de hele wereld te vernietigen. Wie de jaren 1980 heeft meegemaakt kent de MAD doctrine: Mutual Assured Destruction, de wederzijds gegarandeerde vernietiging. De wereld leefde lange tijd onder een enorme dreiging van een allesvernietigende atoomoorlog. Opvallend is in dit verband dat de VS nu zeggen dat Rusland sinds 2008 rakettesten doen voor kruisraketten die voor atoomwapens zijn en een verdrag met de VS schenden. Ze weten het al sinds 2008 en zeggen het in 2014, zoiets roept vragen op.

Maar het westen heeft veel boter op het hoofd, ook Nederland. Als je jezelf in decennia lang afhankelijk maakt van Russisch gas en de export van je producten, als je Russische bedrijven toelaat met hun abjecte (wapen)handel (in de mooie kantoren op de Amsterdamse Zuidas), als de koning en koningin bier gaan drinken met politiek leider Poetin tijdens de Olympische spelen (februari dit jaar, 5 maanden geleden) en de minister-president en de top van het bedrijfsleven toasten met Poetin op nieuwe contracten, in een land met een gebrekkige democratie, waar geen persvrijheid is en politiek tegenstanders worden vermoord of in de gevangenis terechtkomen en hiermee impliciet de legitimiteit accepteert, dan denken de macht en de oligarchen in Rusland: we kunnen doen wat we willen.

Geopolitiek is zo oud als er staten zijn en zal er ook altijd zijn, maar het gaat om de omvang en impact en gelijke beoordelingen. We kunnen niet Rusland veroordelen en de VS en China niet veroordelen. Oorlog is in een tijd met technisch hoogwaardige wapens niet meer mogelijk, het staat gelijk aan massale vernietiging of zelfmoord. We moeten vertrouwen op internationale politieke organen als de Verenigde Naties en de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) en er maar het beste van hopen…

Update 23.09.2014

Rusland en China stemmen in de veiligheidsraad van de Verenigde Naties tegen het bombarderen van de zelfbenoemde islamitische Staat (IS) in Irak en Syrië. Wat er dan wel moet gebeuren zeggen ze niet, maar ze stemmen tegen omdat de VS voor is. Maar hier geldt zoals het bekende gezegde luidt: ‘De vijand van mijn vijand is mijn vriend’.

Maar de VS is ook ambigue (dubbelzinnig), president Obama noemt IS een ‘bedreiging voor de VS’ (net zo als ze Saddam Hoessein als bedreiging zagen voor hun eigen grondgebied). Hebben ze bommenwerpers, straaljagers, duikboten en invasietroepen? De VS heeft de afgelopen 24 uur 50 Tomahawk raketten vanaf hypermoderne oorlogsschepen afgeschoten. De schepen liggen in de Rode Zee en de Perzische Golf, duizenden kilometers vanaf de doelen in Syrië, ze schoten er 50 af à ca. 400.000 euro per stuk, in totaal 20 miljoen euro. En dat tegen een leger van middeleeuwse struikrovers die niets anders bezitten dan de kleren die ze aanhebben. Waarbij overigens wel de vraag is hoe ze aan geld en wapens komen. Van mensen die niets te verliezen hebben kun je echter nooit winnen, dat heeft Afghanistan laten zien waar de de VS en een groot aantal westerse landen meer dan 10 jaar hebben gevochten tegen de Taliban en niet hebben kunnen winnen, dat zegt genoeg. (De Sovjet-Unie kon in de jaren 1980 ook niet winnen. Afghanen hebben vechten in hun bloed zitten, decennia lang).

Opvallend is wel dat de aanvallen worden gesteund door Bahrein, Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar en Jordanië. Dat zijn dan ineens bondgenoten: dictaturen die enkel door hun olie een rol op het wereldtoneel spelen. In Saoedi-Arabië mogen vrouwen geen auto rijden en krijgt een meneer die een blog bijhield waarin hij pleitte voor meer vrijheid duizend zweepslagen (50 per week, 20 weken), een gevangenisstraf van tien jaar, een boete van 191.000 euro en een reisverbod van tien jaar.

Update 20.06.2015 

Vandaag in de Volkskrant een artikel over de hernieuwde stationering van kernwapens van de VS op Europees grondgebied . Rusland houdt grootschalige militaire oefeningen (zie boven over de terugkeer van de Koude Oorlog, wat ik juli 2014 schreef).

Opvallend is ook dat het noodlijdende Griekenland (zie elders op deze website) ineens ook in een geopolitieke context wordt geplaatst. Griekenland dreigt hulp aan Rusland te vragen en te krijgen als ze geen Europese steun meer krijgen. Een land in Zuid-Europa dat op de hand van Rusland is is natuurlijk niet mogelijk (dat zou hetzelfde zijn als Mexico een linkse regering zou krijgen), dan worden de westerse belangen geschaad (ironisch bedoeld). In die zin is dit hoopvol voor Griekenland, want geopolitiek mag altijd wat kosten. Oekraïne heeft inmiddels ook al zomaar 40 miljard dollar steun gehad van het IMF. Uiteindelijk gaat het er in Oekraïne natuurlijk om dat westerse (lees vooral Amerikaanse) bedrijven (Apple, Microsoft, Coca Cola, McDonald’s et cetera, et cetera) hun producten kunnen verkopen (liefst in een vrijhandelszone zonder al te veel belastingen, en anders kunnen ze zich altijd op de Amsterdamse Zuidas vestigen met een postbus).

Update 02.10.2015 (1 jaar na begin van dit bericht)

Rusland heeft zijn militaire aanwezigheid in Syrië uitgebreid en bombardeert doelen in Syrië. Rusland maakt gebruik van een havenstad in Syrië aan de Middellandse zee. Ze bestrijden ook de anti-Assad coalitie, want Assad is de bondgenoot. Iran en de Libanese Hezbollah militie steunen Assad ook. De anti-Assad coalitie wordt door de VS gesteund (door steun aan de Koerden). Het zal niet de eerste keer zijn dat er een niet voorziene oorlog uitbreekt door een onduidelijke situatie.

Update 20.02.2016 (2 jaar na het eerste bericht)

Uit een artikel in de Volkskrant van vandaag blijkt ook hoe de verantwoordelijken denken over vrijhandelsakkoord TTIP. Het belangrijkste doel is geopolitiek. TTIP zorgt ervoor dat Europa en de VS de norm gaan stellen en dat alle andere landen op de wereld zich daaraan zullen moeten aanpassen. Frans Timmermans zei dit: “Wij Amerikanen en Europeanen zijn in staat de toekomst voor deze wereld uit te stippelen (…).TTIP is een geostrategische overeenkomst. (….) …bepalen de Verenigde Staten en Europa de regels en anderen zullen moeten volgen(…)”. Deze uitspraak bevestigd mijn stellingen die boven zijn beschreven, het gaat om geopolitieke macht en de toegang tot economische markten (ik schreef erover in 1992).

Update 21.02.2016

Men heeft het over een terugkeer van de Koude Oorlog. Tevens worden er parallellen getrokken met Sarajevo 1914 toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak in een verwarrende tijd. In het tv programma Buitenhof werd gesproken over de terugkeer van de geschiedenis, waarbij gerefereerd werd aan het einde van de geschiedenis van Fukuyama begin jaren 1990. In 1992 schreef ik mijn artikel de geschiedenis herhaalt zich waarin ik reeds voorspelde dat de euforie die er na de val van het communisme was geen goede onderbouwing had. Hier te lezen: De geschiedenis herhaalt zich

Update 14.03.2016

6 april 2016 is er in Nederland een referendum over Oekraïne. Het gaat om een associatieverdrag waarbij samenwerking makkelijker wordt. De complexiteit is groot. In geopolitiek perspectief is het duidelijk dat er vanuit het westen al jaren de wens is de invloedssferen uit te breiden (zie boven). We herinneren ons de liberalen Hans van Balen en Guy Verhofstad die na de revolutie in Kiev in 2014 er als de kippen bij waren om hun voorkeur duidelijk te maken.

Maar het moet gezegd dat een groot deel van de inwoners van Oekraïne, en dan vooral de jongeren, snakken naar de westerse waarden (en dan de westerse waarden waar wij ondanks alles heel tevreden mee moeten zijn). Het land is door en door corrupt, ze zijn de oude Sovjet-mentaliteit en staatsinrichting nooit kwijt geraakt. Navrant is dat de revolutie in 2013 is ontstaan vanwege het niet ondertekenen van een associatieverdrag met de EU. In die zin kunnen we spreken van een echte volksopstand, een revolutie. Er zijn in 2014 ruim honderd doden gevallen, indrukwekkend waren de beelden van sluipschutters die op ongewapende betogers schoten.

Het is jammer dat het niet mogelijk is geweest Oekraïne een niet-gebonden land te maken, dat was en is de beste oplossing. Maar zoals boven reeds beschreven: staten denken in machtsposities en grondgebied, met alle gevaren vandien. Als we van de geschiedenis willen leren moeten we het concept van niet-gebonden landen verder uitwerken en toepassen.

Bijkomende factor is dat het referendum er mede is gekomen door een populaire website die bekend staat als rebels. Er zijn 450.000 handtekeningen binnengehaald (300.000 waren er nodig) en dat is een knappe prestatie. Mijn inziens is het associatieverdrag en de hele gang van zaken, waarbij de politiek een besluit neemt en als voldongen feit stelt, een katalysator voor zeer veel zaken die in Nederland de schijn van democratie hebben, maar enkel door machtspolitiek worden doorgedreven. Elders heb ik dat al eens beschreven, de burger mag eens in de 4 jaar stemmen en wat er in de tussentijd gebeurt is een voldongen feit. Tevens hebben 8 jaar economische crisis, de nationalisatie van banken, de miljardenbezuinigingen, de crisis bij de woningcorporaties, de afbraak van veel voorzieningen, de zelfverrijking van bestuurders, de massale instroom van asielzoekers sinds september 2015 enzovoort, enzovoort voor een diep gevoel van frustratie gezorgd. Het is natuurlijk duidelijk dat er in Nederland (en heel Europa) een economisch-politieke (en ook culturele) elite is is die de lakens uitdeelt. Dit zijn de industriëlen die de politici kennen en elkaar in particuliere circuits tegenkomen. Dit zijn de mensen uit de lijst die de Volkskrant ieder jaar samenstelt in de Top 200 van invloedrijkste Nederlanders en zakenblad Quote met de 500 rijkste mensen. Tevens is lobbyen een hele beroepstak geworden waar miljoenen in omgaan, dit wordt in het verborgene gehouden.

Iedere maatschappij, dictatuur en democratie, heeft een verzadigingspunt van onvrede. Boven dat verzadigingspunt ontstaan volksbewegingen, nieuwe partijen, soms zelfs revolutie. De onvrede kan linksom of rechtsom zijn uiting vinden. Dit was in 1989 in de DDR (en heel Oost-Europa, de ‘Fluwelen Revolutie’ in Tsjechoslowakije), in Oekraïne in 2014, maar ook Syriza (linkse politieke partij) in Griekenland. Zeer recent is de nieuwe politieke partij Alternative für Deutschland (AfD) in Duitsland die rechts is en opgericht werd uit onvrede met de immigratiepolitiek van de Duitse regering.

Update 01.04.2016

In de Volkskrant een interview met een hoge diplomaat Pierre Vimont. Het interview gaat over het associatieverdrag met Oekraïne en de verhouding met Rusland. Hij zegt:

“We gingen in 2008 onderhandelen over het associatieverdrag zonder dat we de geopolitieke aspecten ervan goed begrepen. Met enige aarzeling had Rusland  in de jaren negentig geaccepteerd dat voormalige Oostbloklanden als Polen in de EU-sfeer terecht waren gekomen. Maar Oekraïne is een ander verhaal. De cultuur is veel meer verweven met die van Rusland en het land heeft lange tijd deel uitgemaakt van de Sovjet-Unie. Bovendien ligt het in het hart van botsende invloedssferen. Dat Poetin vindt dat Rusland invloed moet uitoefenen in Oekraïne hebben we destijds onvoldoende erkend”. (zie wat ik boven schreef in 2014).

“Het heeft denk ik met het wezen van de Europese Unie te maken. We zien onszelf als een soft power, als een instantie die altijd deel van de oplossing is, maar niet deel van het probleem kan zijn. Achteraf beschouwd was het naïef en misschien zelfs wel arrogant om eerst de onderhandelingen met Oekraïne af te willen sluiten, voordat we de Russische bezwaren serieus namen. We hadden in ieder geval beter aan ze moeten uitleggen wat we aan het doen waren. Daarnaast negeerden we andere voorstellen van Poetin en Medvedev voor samenwerking op het terrein van economie en veiligheid. Ook al waren die misschien niet goed en moeilijk met onze ideeën te rijmen, toch vind ik dat we het gesprek hadden moeten voeren. Bij de Russen groeide langzaam het idee dat we ze wilden isoleren.”

(Het gaat om economische macht, de meeste informatie die de voorstanders van het associatieverdrag geven gaat uit van handel, de bekende slogans horen we dan: ‘Nederland is een handelsland, we moeten het hebben van onze export’ etc.).

Maar ook geeft hij kritiek op Rusland: “Nou, ik ben bereid kritisch te zijn over de EU, maar we moeten ook eerlijk zijn over de rol van Rusland. Dat land heeft met de annexatie van de Krim tal van internationale conventies geschonden, niet in het minst de afspraken over de onafhankelijkheid van Oekraïne, inclusief de Krim. Die had Rusland zelf eerder erkend. Ook de Russische bemoeienis met het oosten van Oekraïne kan niet door de beugel.”

(hier was mijn inziens wel de toevoeging mogelijk geweest dat de driekwart van de bevolking van de Krim en Oost-Oekraïne zich Rus voelt, hier zou een oplossing voor moeten worden gevonden in meer soevereiniteit voor die regio’s).

Update 05.12.2016

De uitzending van het VARA tv programma De Grens over Cuba liet een goed voorbeeld van geopolitiek zien. De Verenigde Staten hebben al meer dan een eeuw een stuk grondgebied in bezit op Cuba met de naam Guantanamo Bay. Ze veroverden dat op de Spanjaarden en pachtten het sindsdien, maar het contract kan niet door Cuba opgezegd worden. Na de Cubaanse revolutie wilden de Cubanen het stuk grond en de baai weer in bezit krijgen, maar de VS wil dat niet. Ze hebben er een marinebasis waarmee ze de zeeën aldaar controleren. (Tevens zijn vermeende terroristen in een kamp opgesloten dat buiten het juridisch systeem  van de VS valt).

Laten we deze gang van zaken nu eens tegenover de annexatie van de Krim door de Russen zetten. De Krim behoorde altijd bij Rusland, 3/4 van de bevolking is Rus. Ze willen hun marinebasis niet kwijt aan Oekraïne (zie boven). De annexatie werd internationaal sterk veroordeeld.

Men moet beide gevallen afkeuren, maar in de internationale politiek is alleen Rusland veroordeeld.

Update 29.06.2017 (3 jaar na het eerste bericht)

Een treffend voorbeeld van geopolitiek in de Volkskrant van 28.06.2017.

Het gaat om de Britse koloniale erfenis van de Chagos-archipel, vroeger behorend bij het eiland Mauritius midden in de Indische Oceaan ten zuid westen van India. Mauritius wil de Chagos eilanden terug en de zaak komt nu voor het internationale gerechtshof in Den Haag. Waar het geopolitiek gezien om gaat is dat Engeland het deel met de naam Diego Garcia aan de Verenigde Staten heeft verhuurd en dat er een militaire basis op is gevestigd die een cruciale rol speelde bij de oorlogen in Irak en Afghanistan. O, dat wisten we nog niet.

De 2000 bewoners van de Chagos eilanden werden in de jaren 1960 gedeporteerd. Zo gaat dat.

Update 11.08.2017

Noord-Korea is een angstwekkend land, dit land land is te vergelijken met de ergste dictaturen en regimes uit de geschiedenis. De huidige crisis laat zien waar geopolitiek toe kan leiden. Zoals boven beschreven (3 jaar geleden) is China de kwade genius achter Noord-Korea. China steunt Noord-Korea al sinds de Tweede Wereldoorlog en de Korea Oorlog. China is zelfs officieel bondgenoot met een verdrag. Te lezen is dat China Noord-Korea wil helpen bij een aanval door de VS. Het ergste opportunisme is te vinden in geopolitiek, maar dat heeft Machiavelli natuurlijk al beschreven in 1532 in De Vorst (ook De Heerser genoemd)…..

Maar ook de Verenigde Staten hanteren precies dezelfde uitgangspunten van dominantie en macht. Noord-Korea dreigt het eiland Guam in de Grote Oceaan aan te vallen met raketten. Guam is door de VS in 1898 veroverd op de Spanjaarden en het eiland is sindsdien Amerikaans grondgebied. Er zijn enorme militaire basis op gevestigd en er zijn havens voor oorlogsschepen (tijdens de oorlog in Vietnam jaren 1960, 1970 vertrokken de bommenwerpers vanaf dit eiland). Dit is wat ik boven beschreef (in 2014): ‘ze hebben militaire basis over de hele wereld’. Ook de VS hanteert een abjecte geopolitieke ideologie (eigenlijk door de hele geschiedenis heen, zie Dossier VS) deze wordt echter niet als zodanig gezien.

Met de huidige president is alles mogelijk en men moet hopen dat er in de VS genoeg mensen naast de president zijn die zo’n conflict rustig benaderen.

Update 24.08.2017

De Kaaimaneilanden (onder Cuba) zijn van Engeland. Engeland heeft wereldwijd 14 geopolitieke territoria. Vaak zijn het, naast strategisch gelegen plaatsen zoals Gibraltar, belastingontduikingsplaatsen waar de rijken van de wereld legaal (want er wordt niets tegen gedaan) hun vermogens aan de nationale belastingen onttrekken. Het gaat om miljarden euro’s.

Update 12.12.2017

In een tussenzin in een artikel over Rusland in Syrië: Syrië is de enige militaire basis van Rusland buiten het eigen grondgebied, de VS hebben 800 bases over de hele wereld. De Russen trekken veel militairen en materiaal terug na het verslaan van IS. Overigens bestond IS deels uit Iraakse soldaten die na de inval van de VS allemaal ontslagen waren. Dat hoor je ook nooit meer. Kritiek op de VS is minimaal, maar ze komen er mee weg (zie Dossier Amerika (VS).

Update 09.02.2018 (4 jaar later)

De olympische winterspelen in Zuid-Korea beginnen. Ze praten veel over Noord-Korea en een hereniging van beide landen, maar ze moeten natuurlijk praten over China dat Noord-Korea al decennia de hand boven het hoofd houdt. China wil geen kapitalistisch buurland dat na een hereniging Amerikaanse militairen aan de grens gaat stationeren (zie boven in 2014).

Update 14.02.2018

De Nederlandse minister Zijlstra van Buitenlandse zaken is afgetreden. Hij verzon zijn aanwezigheid in een buitenhuis in Rusland waar ook de president van Rusland Poetin aanwezig was. Poetin zou gezegd hebben dat zijn land naar een groot-Rusland streeft inclusief de Baltische staten als geopolitiek doel. Het bleek allemaal niet waar, hij was er niet bij en de woorden klopten niet. Op een partijcongres in 2016 gebruikte Zijlstra de vermeende woorden van Poetin om zijn argumenten krachtiger te maken. Het is exemplarisch hoe politici proberen een debat een door hen gewenste kant op te krijgen. 

Rusland is een gemankeerde democratie met een hele of halve dictator aan de macht. Wat ze op de Krim en in Oost-Oekraïne gedaan hebben moet worden afgekeurd, maar wat het westen heeft gedaan is ook afkeurenswaardig. Het schijnt dat na de val van de Muur de Sovjet-Unie de snelle Duitse hereniging  (1990) niet heeft tegengehouden op voorwaarde dat er vanuit midden Europa geen nieuwe dreiging ten opzichte van (nu) Rusland zou uitgaan. Dit is niet gebeurd. Dat verklaard de spanningen die in 25 jaar zijn opgebouwd. Heel midden Europa is inmiddels westers en dat gaat ook door (de EU wil uitbreiden op de Balkan).

In 1992 heb ik de analyse gemaakt dat de nieuwe wereldoorlog een handelsoorlog zou zijn, waar het veroveren van markten het doel zou zijn (artikel De geschiedenis herhaalt zich). Dit is de realiteit geworden. Het is vooral de Verenigde Staten die een agressieve handelsoorlog voert met al hun bedrijven en wereldwijd economisch imperialisme bedrijft. Alle fast-food ketens, technologiebedrijven zitten nu al in midden Europa. Ze zouden het liefst doorstoten naar Moskou als het zou kunnen.

Wat de Europa en de Verenigde Naties hadden moeten doen na de val van de Berlijnse Muur en de Duitse eenwording is een nieuwe categorie landen maken in de post-Koudeoorlogstijd. Oekraïne had een niet-gebonden land moeten worden na de Maidan revolutie (Kiev 2014).

Politici gebruiken geopolitieke argumenten voor hun eigen doelstellingen, historici zien geopolitiek in een breed kader en, als het goed is, zonder belangen. 

Update 23.04.2018

Nieuwe vestiging McDonald’s bij Oosterhout Gelderland.

Update 20.08.2018

Tv programma Zomergasten van de VPRO had schrijver/journalist Pieter Waterdrinker te gast (19.08.2018, terug te luisteren op de website van de VPRO). Hij woont al jaren in Rusland en komt er al sinds begin jaren 1980. Zijn analyse van de positie van Rusland in de wereld was uitstekend. Het verbaasd dat je dit niet vaker hoort. De meeste analyses heb ik zelf ook (zie boven). Treffend dat hij tussendoor nog even sprak over de Maidan revolutie in Kiev (2014) en dat hij de CIA en Mossad er ook aantrof. Dat verbaasd niets, landen als de VS, Israël, maar Rusland zelf ook, zitten over de hele wereld, maar dat staat nooit in de krant.

De eenzijdige kijk op de gang van zaken komt door het geschiedenisonderwijs en de media. Op een publieke omroep is een actualiteitenrubriek nodig met achtergronden, direct na het journaal om 20.30 uur en niet in een documentaire die om 23.30 uur wordt uitgezonden. (In de jaren 1970/1980 was er een goed buitenlandprogramma met de naam Panoramiek met presentator Pieter de Vink. Dit programma wekte toen bij mij de interesse voor het buitenland).

Update 02.02.2019 (5 jaar later)

Zie boven 2014: Het gevaar schuilt in een totale terugkeer van de Koude Oorlog, waarbij we absoluut niet vergeten mogen dat er in beide landen (de VS en Rusland) nog steeds genoeg kernwapens zijn om de hele wereld te vernietigen. Wie de jaren ’80 heeft meegemaakt kent de MAD doctrine: Mutual Assured Destruction, de wederzijds gegarandeerde vernietiging. De wereld leefde lange tijd onder een enorme dreiging van een allesvernietigende atoomoorlog.

De Koude Oorlog en de jaren 1980 zijn terug. Het INF verdrag dat het bezit van kernwapens voor de korte afstand verbiedt is door de VS (president Trump) opgezegd. Vandaag heeft Rusland het verdrag ook opgezegd en aangekondigd nieuwe raketten te zullen gaan bouwen. In de media veel berichten die mij een Déjà Vu gevoel geven van de jaren 1980 (ik ben van die generatie). Déjà Vu is de indruk dat je iets al eerder hebt meegemaakt. Ronkende nieuwskoppen vandaag: een nucleair armageddon dreigt weer.

Goede historici weten dat we van de geschiedenis kunnen leren als we anders handelen dan in vroeger tijden en niet dezelfde fouten te maken. Daarom zeg ik dat met de hele geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog (het Duitse fascisme), het Sovjet-communisme en de Koude Oorlog we Oekraïne in 2014 tot een neutraal land als buffer tussen oost en west hadden moeten maken. (Punt).

Update 31.05.2019

Staten en regeringen redeneren zoals het hen uitkomt, historici kijken naar de echte achtergronden (zo objectief mogelijk, objectiviteit bestaat niet).

De term Informatieoorlog (InfoWar) is al in bezit genomen door idioten (met 1 hoofd idioot) (ik gebruik het woord eigenlijk nooit, maar in dit geval kan dat niet anders), maar er is wel degelijk wat ik een argumentenoorlog zou willen noemen. Er wordt al een paar jaar over de nieuwe dreiging vanuit Rusland gesproken (het land is een gemankeerde democratie met een ‘sterke man’ met zitvlees als leider). Tevens is er een discussie over een Europees leger en of dat er moet komen.

We moeten echter eerst naar de feiten kijken: Europa (alle landen) heeft ruim 740 miljoen inwoners en een oppervlakte van 10 miljoen km2. Rusland heeft 150 miljoen inwoners met 17 miljoen km2, het grootste land in oppervlakte op aarde, bijna 2 x zo groot. Wie is er hier de bedreiging voor een ander? dat is de vraag. Zoals eerder gezegd (6 jaar geleden zie boven): vanuit Russisch standpunt komt historisch gezien de dreiging uit het Westen. Alleen al vanwege het territorium van Rusland zullen de Russen kernwapens nooit opgeven. We zullen levenslang onder een atoomdreiging leven (al beseffen de meeste mens dit niet). Dit alles gezegd zijnde in de wetenschap dat president Poetin inmiddels een dictator is geworden (veranderd eigenhandig de termijn waarmee hij aan de macht blijft) en Rusland als land een gemankeerde democratie is zonder persvrijheid, maar met onderdrukking.

Update 19.06.2019

Het neerschieten van vliegtuig MH17 is 5 jaar geleden, 298 doden, waarvan 196 Nederlanders. Boven heb ik de geopolitieke kant beschreven, in 2014. We moeten enorm oppassen niet meegesleept te worden de verwerpelijke Amerikaanse oorlogsretoriek. Op meerdere gebieden zijn de Amerikanen hun beleid aan het uitvoeren. Troepenopbouw, Iran onder druk zetten enzovoort. Ik schreef het eerder.

De geschiedenis hoeft zich niet te herhalen en we kunnen leren van de geschiedenis, maar dan moeten we niet dezelfde fouten maken als in het verleden. Maar ik denk dat het al te laat is. Dit gaat een paar jaar goed en dan zoekt de VS een argument voor een volgende oorlog, net als in Irak, vooral als president Trump herkozen wordt, dan heeft hij zijn handen vrij voor acties want hij kan dan niet meer worden herkozen.

Update 19.07.2019

Feiten en cijfers zeggen soms veel. Peter de Waard in de Volkskrant schrijft over de defensiebudgetten. President Trump wil 750 miljard dollar gaan uitgeven aan defensie, (‘defensie’). De defensiebegroting van Frankrijk is groter dan die van Rusland. Europa samen geeft 1000 miljard uit. Rusland geeft 61 miljard dollar uit. Amerika wil dat ieder Europees land 2% van Bruto Nationaal Product gaat uitgeven aan defensie, dus nog veel meer dan nu het geval is. Nederland koopt 8 of 9 nieuwe Amerikaanse straaljagers extra bovenop de 37 al bestelde (kosten 90 miljoen per stuk).

Update 11.01.2020 (6 jaar later)

In de Verenigde Staten zit een soldaat diep onder de grond in een warme bunker, het bunkercomplex ligt midden in een woestijn in zwaar beveiligd gebied, hier is het altijd oorlog. Niemand weet waar het complex ligt en iedereen die er werkt heeft een geheimhoudingsverklaring moeten tekenen, schending zou een zware gevangenisstraf betekenen. De soldaat kijkt naar live beelden via satelliet op beeldschermen voor hem. Hij heeft een joystick in zijn rechterhand waarmee hij een zwaar bewapende drone  (een klein onbemand vliegtuig) kan besturen en iedere plaats op de aarde kan aanwijzen. Van de veiligheidsdiensten heeft hij de gegevens gekregen van twee personen die zich op het vliegveld van Bagdad in Irak bevinden. De twee personen worden al jaren in de gaten gehouden en gevolgd, net zo als honderden mensen over de hele wereld permanent worden gevolgd. De soldaat praat met zijn commandant die zojuist met de president heeft gesproken. De president zei 1 woord: GO. De soldaat drukt op de knop op zijn joystick en de raket onder de drone vliegt razendsnel richting de de auto’s die op het vliegveld staan. De inzittenden vermoeden niets, zij waren midden in een gesprek, opeens horen ze een geruis, een fluittoon. De raket slaat in, alle inzittenden zijn dood, ook omstanders zijn dood, anderen zwaar gewond. (Dit is in de huidige tijd oorlog voeren).

Iran is een islamitische dictatuur sinds 1979 (en de gedode militair een medeverantwoordelijke), maar men kan de antipathie tegen de VS in Iran en in het hele Midden-Oosten niet los zien van de geschiedenis vanaf de jaren 1950: de door de VS gesteunde staatsgreep in 1953 om toegang tot de olie te behouden (ook in Irak in 1991 (eerste Golfoorlog) en 2003 (Nederland verleende politieke steun). De kritiekloze houding tegenover Israël, het 30 jaar steunen van Moebarak in Egypte (tot hij verdreven werd na een volksopstand). De decennialange vriendschap met Saoedi Arabië (vanwege de olie, ook een verwerpelijke dictatuur). Enzovoort. Als ieder land naar eigen goeddunken mensen gaat elimineren is het einde zoek en het verbaasd dan ook dat zoveel intellectuelen en ‘intellectuelen’ en ‘opiniemakers’ en ‘deskundigen’ van de talloze adviesbureaus en ‘denktanks’ dit zonder voorbehoud goedkeuren.

Update 09.08.2020

De VS wil militairen uit Duitsland verplaatsen naar Polen, de Duitsers geven te weinig uit aan defensie en de Polen hebben een rechtse regering die graag militairen op haar grondgebied wil hebben.

Wat moet gebeuren:

Alle Amerikaanse soldaten worden teruggetrokken uit heel Europa. alle Amerikaanse kernwapens worden weggehaald uit Europa, er komt verregaande samenwerking in een defensief Europees leger, Oekraïne wordt een ongebonden land (ed.). De betrekkingen met Rusland worden hersteld nadat ze de betrokkenheid bij het neerschieten van een passagiersvliegtuig hebben toegegeven (dit is zo goed als bewezen).

Het gaat niet gebeuren:

In de jaren 1990 was er een kans dat bovenstaande werkelijkheid was geworden en de wereld was bevrijd van de last van de geschiedenis, (hoewel het ‘Einde van de geschiedenis’ (Fukuyama) nooit zal aanbreken, ik schreef dit in 1992 in: De Geschiedenis herhaalt zich met Updates). De westerse ‘Drang nach Osten’ en expansiedrift (Lebensraum’ voor het bedrijfsleven, techbedrijven en fastfood enzovoort) onder aanvoering van de Verenigde Staten was echter te groot….

Helaas het is nu te laat…..

de oorlog is al gaande, het is echter een cyberoorlog, wij zien er niets van, maar op dit moment dat u dit leest zijn militairen in de VS en in Rusland en in China (en elders) bezig om bij computers in te breken, te verstoren, kapot te maken, te stelen, te spioneren, nepnieuws te verspreiden enzovoort. Wees niet naïef….

Update 30.08.2020

Dat de geschiedenis zich herhaalt schreef ik in 1992, tenzij de verantwoordelijken anders handelen, maar politici met kennis van de geschiedenis en met moraal zien we niet veel. In Wit-Rusland, ook Belarus genoemd, dreigt nu dezelfde situatie als in 2014 in Oekraïne. Maar we zien overal herhaalde patronen van onzekere burgers die een ‘sterke man’ willen die hen leidt. Het liefst scanderen ze in een vol station de leider na: ‘Sluit haar op’, ‘Maak Amerika weer groot’ en ‘Amerika Eerst’ .

Kort samengevat.

Fukuyama’s voorspelling (een wensdroom) in de jaren negentig (‘The End of History‘) had (misschien) kunnen uitkomen en de mensheid had uit de tredmolen van de geschiedenis kunnen stappen, maar de “Drang nach Osten’ van het Westen was te groot, geleid door de VS. Veel diplomaten erkennen dit (waaronder Jaap de Hoop Scheffer). Onafhankelijke historici weten dat de dreiging voor Rusland uit het Westen komt: Napoleon (1812) en twee wereldoorlogen. Europa 500 miljoen inwoners, Rusland 150 miljoen inwoners op 2 x zo groot grondgebied. De Russische economie is klein en drijft vooral op fossiele grondstoffen en delfstoffen die geld moeten opleveren. Oekraïne had in 2014 een onafhankelijk land moeten worden, zoals momenteel ook Wit-Rusland/Belarus (als het in die richting gaat). De handelwijze van president Poetin (20 jaar macht) is niet te verdedigen, de geopolitiek van Rusland is wel verklaarbaar, maar weinig mensen nemen de moeite zich in de historie van Rusland te verdiepen. Niet alleen politici, maar ook bekende journalisten en historici. Daarom spreek ik van de ‘tredmolen van de geschiedenis’ waarin de mensheid zich bevind en de geschiedenis zich daarom altijd herhaalt, tenzij er anders gehandeld wordt (zie De Geschiedenis herhaalt zich).

De huidige minister van Buitenlandse Zaken (Blok, VVD) studeerde bedrijfskunde. Deskundigheid: Volksgezondheid, Financiën, Integratie, Wonen (verhuurdersheffing), kortom, de aangewezen persoon voor Buitenlandse Zaken. (Hij volgde Halbe Zijlstra op na een verzonnen ontmoeting met Poetin waarin die blijk zou hebben gegeven van een streven naar een Groot-Rusland). Dat is het niveau in Nederland.

Echte maatschappijkritiek is bijna geheel verdwenen (vanaf de jaren 1990 toen alles en iedereen naar het midden is opgeschoven), slechts enkele media (De Groene Amsterdammer, Zembla, Tegenlicht ea.) zijn overgebleven met een kritische benadering. De publieke omroep staat onder druk door bezuinigingen. Sommige partijen willen het liefst zonder publieke omroep verder…..

Update 13.02.2021 (7 jaar later)

Dat het goed is Rusland proberen te begrijpen en niet alleen te veroordelen en zo de Koude Oorlog te doen herleven wordt slechts door enkelen begrepen. Vooral Duitsland zou meer moeite moeten doen. De Duitse Bondspresident Frank-Walter Steinmeier wordt in een artikel in de Volkskrant geciteerd: ‘Meer dan 20 miljoen mensen uit de toenmalige Sovjet-Unie zijn destijds omgekomen. Dat rechtvaardigt geen wangedrag van de Russische politiek vandaag, maar we moeten de historische dimensies wel in het oog houden.’ Precies wat ik in 2014 zei.

Zelf spreek al een paar jaar van ‘de tredmolen van de geschiedenis’ waar we door politici telkens in terechtkomen. Daarom herhaalt de geschiedenis zich zoals ik in 1992 schreef.

Update 25.03.2021

President Poetin is in 20 jaar afgegleden tot een ordinaire dictator waarbij alle middelen worden toegepast inclusief liquidaties en opsluiting in kampen van tegenstanders. De voorgeschiedenis vanaf de val van de Muur (1989) en de ineenstorting van de Sovjet-Unie (1991) beschreef ik boven. De vraag die hier beantwoord wordt is waarom Rusland aan zijn kernmacht vasthoud en waarom digitale spionage en het verspreiden van nepnieuws de aanpak is. Het is antwoord is simpel: kernwapenafschrikking is relatief goedkoop. Zoals boven beschreven zijn de defensie-uitgaven van Rusland in vergelijking met die van de VS niet hoog, zelfs laag te noemen. Bovendien is het bevolkingsaantal van 150 miljoen tegenover 500 miljoen Europeanen en 330 miljoen Noord-Amerikanen erg laag. Ze moeten roeien met de riemen die ze hebben. Ook digitale spionage en het verspreiden van nep-nieuws (fake-news) is goedkoop en kan makkelijk vanuit het land zelf gedaan worden (je hoeft er de deur niet voor uit). Opvallend genoeg gebeurt dit met de gratis door het Amerikaanse bedrijfsleven aangeboden sociale media. Het is de achterdeur van je huis niet op slot doen en dan klagen dat er is ingebroken.

Ze zullen alles doen om het land te beschermen. Ze moeten inventief zijn en strategisch denken, daarom was laatst in het nieuws dat het waarschijnlijk is dat Russische onderzeeërs weten waar de trans-Atlantische onderzeese kabels lopen van de VS naar Europa (Ierland), ze zullen alles netjes opgeslagen hebben op hun computers. Sabotage zou ontwrichting van de totale maatschappij betekenen (we horen politici er nooit over praten). Iedereen met een strategisch doel zoekt naar de meest effectieve methodes om de vijand tegen te werken. De satellieten van de VS houden de hele wereld in de gaten, drones bespioneren de hele wereld (soms wordt er een neergeschoten), afluisteren is normaal zoals Edward Snowden heeft laten zien (hij woont nog steeds als banneling in Rusland).

Ik schreef het al eerder: er is in 30 jaar een giftige cocktail van honderden problemen ingeschonken, opdrinken zou de dood betekenen…..

Update 06.04.2021

President Poetin heeft een wet ondertekend waardoor hij aan het eind van zijn huidige ambtstermijn in 2024 nog twee keer 6 jaar president kan blijven. Het is dan 2036 en hij zal boven de 80 jaar zijn en langer dan dictator Stalin het land leiden. Waarschijnlijker is het dat hij een vertrouweling zal aanwijzen als zijn opvolger.

De ontwikkelingen zijn wat verontrustend, Rusland is troepen aan het versterken aan de grens met Oekraïne, het Verenigd Koninkrijk gaat samen met de de NAVO in Oekraïne oefenen en het leger trainen….De tredmolen is in werking….Nagenoeg alle commentatoren en analytici volgen de platgetreden paden van de geschiedenis en praten elkaar na.

Update 12.04.2021

Interessante afgeluisterde telefoongesprekken uit 2014 toen het vliegtuig MH17 werd neergeschoten. De BUK raket was Russisch (onderzoekscollectief Bellincat liet het bewijs een paar jaar gelden al zien, er zijn talloze beelden van de vrachtwagens met de raketten), maar ze wisten niet waarop ze schoten, ze dachten een Oekraïens militair toestel neergeschoten te hebben. Dat de pro-Russische separatisten in de oostelijke provincies van Oekraïne en Rusland tot op de dag van vandaag ontkennen überhaupt een vliegtuig neergeschoten te hebben zal er wat mee te hebben: het was een catastrofale fout. Ontkennen is voor ieder land in conflict met een ander land de standaard procedure.

Dat het luchtruim boven een oorlogsgebied niet gesloten was blijft overigens onderbelicht, omvliegen is duurder. Waar we ook niet meer over horen is dat tot het neerschieten van het vliegtuig Rusland een bevriende natie was, we herinneren ons de bekende foto waarop het Koninklijk Huis een glas bier heft met president Poetin (10 februari 2014) en de landbouw export naar Rusland bloeide.

Amerikaanse marineschepen gaan naar de Zwarte Zee, officieel doel zijn ‘oefeningen’, dit is ook standaard verklaring. De schepen moeten vooraf toestemming van Turkije hebben, want de wateren aldaar zijn van Turkije.

Een kat in het nauw maakt rare sprongen, Poetin verdedig ik niet, maar Rusland is in de verdediging gedrongen, dat verklaard hun handelen. De ingeslagen weg van confrontatie is heilloos.

Update 15.05.2021

In een interview met een Nederlandse journalist wordt de beroemde schrijver John Le Carré aangehaald die gezegd heeft dat na de val van de Muur (1989) Oost en West een kans hadden om een betere wereld te maken maar dat de kans verloren is gegaan in het omarmen van het neoliberalisme. Hij noemt dat het grootste verdriet van zijn leven….

Ik zeg hetzelfde. In de jaren 1990 was er even hoop, hoewel ‘het einde van de geschiedenis’ naïef was. Gelukkig zag ik het direct, geschiedenis gestudeerd hebbende, en schreef het op. Maar de westerse machten en krachten onder aanvoering van het overschatte land de Verenigde Staten wilden de wereld onder controle brengen en hun economische en militaire dominantie opleggen. Ik schreef het boven al eerder. Tot 2014 was Rusland een bevriende natie waar gretig zaken mee gedaan werd (vooral Nederland). Zolang er geld verdiend kan worden en Rusland doet wat het westen wil gaat het goed. We zitten nu op de weg van confrontatie: ‘L histoire se répète’.

Update 28.05.2021

Uit 2020: Dat de geschiedenis zich herhaalt schreef ik in 1992, tenzij de verantwoordelijken anders handelen, maar politici met kennis van de geschiedenis en met moraal zien we niet veel. In Wit-Rusland, ook Belarus genoemd, dreigt nu dezelfde situatie als in 2014 in Oekraïne.

Belarus/Wit Rusland heeft een dictator die er al 26 jaar zit, een rabiate dictator gesteund door het Rusland van Poetin. Ze schromen niet een vliegtuig dwingen te landen en een journalist te arresteren, puur staatsterrorisme. Rusland is ook afgegleden naar een dictatuur waar een oppositieleider in een strafkamp wordt opgesloten. Ondanks dit alles moet er politiek met moraliteit bedreven worden, want een alternatief is er niet, het alternatief is de hel….

Update 15.06.2021

Een NAVO bijeenkomst in Brussel, 30 landen komen bijeen en vergaderen. Het aloude vijand denken uit de Koude Oorlog is (bijna) terug, na 30 jaar. Verschil met vroeger is dat China nu ook een wereldmacht is geworden.

Fellow-travellers werden de mensen genoemd die in de tijd van de communistische Sovjet-Unie (1917/1922-1991) sympathie hadden voor het land ondanks het feit dat het een dictatuur was met stafkampen (De Goelag werkkampen). Ook in deze tijd zijn er fellow-travellers, mensen met sympathie voor Poetin (in het Duits ‘Poetinversteher’)(het is de wens voor een ‘Sterke Man’: De ‘Sterke Man’ / Leider) inclusief enkele politici. In 1991 schreef ik al dat het geloof in het communisme een substituut voor religie was, het ‘Aardse Paradijs’ met de klassenloze maatschappij (in Het Einde van het Communisme).

Update 07.08.2021

Terug geredeneerd is er een patroon:

Het is de VS (en het westen) altijd om de olie gegaan in het Midden-Oosten, in de jaren 1950 toen in Perzië/Iran een democratische gekozen premier (Mossadeq) met hulp van de CIA werd afgezet na nationalisatie van de oliesector (hier ligt de oorsprong van het diepe anti-Amerika sentiment en (mede) van de Islamitische revolutie in 1989 die tot dictatuur heeft geleidt). In 1990 toen Irak Koeweit had bezet (de 1e Golfoorlog) en ook in 2003 (de 2e Golfoorlog) toen (dictator) Saddam Hoessein werd verdreven en er een bevriend regime kwam en Irak tot op de dag van vandaag in chaos is gestort. (zie boven 2014). (Misschien wordt dit verder uitgewerkt).

Aanvullingen mogelijk.

Update 19.08.2021

De situatie in Afghanistan is binnen zeer korte tijd geëscaleerd, de Taliban hebben binnen een maand de macht veroverd na vertrek van de VS militairen en de NAVO. Een heel gecompliceerd land, daarom een korte verkenning.

Afghanistan is een heel boeiend en mooi land met een rijke geschiedenis. Het ligt in het midden in Centraal-Azië met grote buurlanden als Iran en Pakistan, in het noorden Rusland (ten tijde van de USSR/Sovjet-Unie een buurland) en grootmacht China in het oosten, Deze geografische ligging alleen al is binnen het kader van geopolitiek kwetsbaar. Dit speelt al sinds de bekende zijderoute 2500 jaar geleden toen goederen uit China (scheepvaart was er nog niet) over land naar het westen werden getransporteerd. In de koloniale tijd waren de Britten in het land (die zuidoostelijk gelegen India als kolonie hadden) tot 100 jaar geleden. Het land kende een voorspoedige periode in de jaren 1960, 1970 met een westers aandoende maatschappij (zo is goed te zien op foto’s en video’s) en ze hebben een koningshuis gehad dat voor modernisering zorgde.

Na 1979 was er een bezetting door de Sovjet-Unie die een communistische partij steunden. Het communisme was anti-religie, de islam. Het was de tijd van de Koude Oorlog en de VS steunden islamitische strijders die tegen Rusland vochten, een goed voorbeeld van geopolitiek: ‘de vijand van mijn vijand is mijn vriend’. Na 10 jaar gaven de Russen het op want ze konden niet winnen. Een burgeroorlog brak uit in verdeeld land. Afghanistan (het hele continent) is van oudsher een tribaal land/stammenland en islamitisch. Wij in het westen begrijpen niet hoe zo’n land werkt (de oorsprong van de huidige mislukking waarvan de afloop onbekend is), de Taliban kwamen aan de macht en bloedige jaren volgden met islamitische wetten van het openbaar ophangen van mensen, hand af hakken na diefstal en volledig bedekte vrouwen in boerka die geen onderwijs mochten krijgen. Ze leven eigenlijk niet in de moderne tijd, maar in de Middeleeuwen. Na de aanslagen in 2001 op 11 september Twin Towers New York (volgende maand 20 jaar geleden) en het brein Bin-Laden (uit Saoedi-Arabië) en de terroristen opleidingskampen die in het land waren ontstaan volgde een 20 jaar durende oorlog die nu verloren is.

Wat hier niet aan bod komt is de grondstoffen die in het land aanwezig zijn en die een bron van rijkdom kunnen zijn. als ze goed gedolven worden. Tevens speelt de drugs/papaver/heroïne kwestie, want veel boeren hebben een inkomen hiermee. Daarom heb ik jaren geleden al een gezegd dat ze beter iedere boer met het geld dat nu gebruikt wordt aan oorlog een stuk land hadden moeten geven. Maar wel controleren dat er geen papavers worden gekweekt, dat zal niet moeilijk zijn, want Amerika heeft de mogelijkheid om de hele wereld af te luisteren en te bespioneren met drones en satellieten…..

Het VS/USA leger met het hoogste defensiebudget van de wereld (10x zo hoog als Rusland) heeft samen met de NAVO/NATO (30 landen) in 20 jaar niet kunnen winnen van een stel struikrovers met pick-up trucks en Kalasjnikovs. 3500 gesneuvelde militairen. 1000 miljard kosten. 240.000 burgerdoden. Dit geeft te denken.

Imposing democracy and western values does not work, we have seen it before in Iraq, Libya and others. The USA and NATO countries tried for 20 years in Afghanistan. Moreover, there is a past with colonialism and opposing East-West interests. Dit schreef ik elders eerder deze week, vandaag zegt mevrouw Judy Dempsey van Carnegie Europe (een Europese organisatie/denktank) in de Volkskrant: de poging van Europa en de VS om waarden, democratie of veiligheid te exporteren is mislukt. Het was te verwachten, helaas. Men is bij de NAVO ernstig bezorgd over de hele gang van zaken, want ze hebben dit nooit voorzien. Het lijkt erop dat het zo moeizaam tot stand gekomen en getrainde leger van de regering in Afghanistan (300.000 man tegen geschat 80.000 Taliban) bijna niet heeft gevochten tegen de Taliban, en, als ik mijn niet vergis, zag ik op tv beelden Taliban strijders met hypermoderne in bezit genomen Amerikaanse wapens rondrijden.

Het is moeilijk om hier een analyse van te maken. Mijn analyse is dat Amerika, de Verenigde Staten, niet de oplossing zijn maar het probleem (een groot taboe). Er is een diep antiwesters sentiment (met name de VS) in grote delen van de (armere) wereld die haar oorsprong al vindt in het vroegere kolonialisme, latere imperialisme en de huidige dominantie positie in de wereld. Ook het opleggen van westerse waarden en democratie gaat niet, dit zijn maatschappelijke processen die decennia, soms een eeuw, kunnen duren, wij moeten ons er niet mee bemoeien, we zeggen ‘bondgenoot’ (door de olie) Saoedi-Arabië, ook een dictatuur, lijfstraffen en gebrek aan rechten voor vrouwen, niet dat ze zich naar de westerse waarden moeten schikken. Het acute probleem voor Afghanistan is dat er in het land zelf een westers georiënteerd deel van de bevolking is, vooral in Kabul, die nu na 20 jaar weer anders (streng religieus) moeten gaan leven. Binnen het land speelt zich nu een strijd af tussen moderniteit en traditionaliteit/religieus conservatisme. Een duivels probleem.

Een bijzonder mooi gemaakte documentaire op tv (4 delen) over Afghanistan. Nooit geziene archiefbeelden. De strijd tussen moderniteit en traditie/religie, Amerika en Rusland/Sovjet-Unie vechten er 40 jaar lang hun geopolitieke strijd uit. Moet na het 8 uur Journaal worden uitgezonden. Nu laat op de avond als mensen die het zouden moeten zien en de volgende dag naar hun werk moeten al in bed liggen. Maar gelukkig terug te zien: https://www.npostart.nl/VPWON_1323042