(Geschreven in 2017) (Met Updates 2026) (9 jaar later)
“Langzaam zijn we in een angstmaatschappij terechtgekomen en dat is het tegendeel van de vrije maatschappij die de verantwoordelijken ons voorhouden in te leven”. (2017)
Betonblokken tegen terrorisme voor de terrassen op het Rokin in Amsterdam (20.12.2017).
Update 16.03.2018
Volgende week gemeenteraadsverkiezingen en een raadgevend referendum over de Wiv, de Wet Inlichtingen en Veilheidsdiensten ook wel sleepwet genoemd. Enkele analyses.
Wat is de Wiv/Sleepwet:
Er mag een zogenaamd ‘sleepnet’ worden ingezet om massaal online communicatie af te luisteren, ook van niet verdachte burgers. Zo mag een hele wijk afgeluisterd worden wanneer er een verdacht persoon in woont.
Alle geautomatiseerde apparaten mogen gehackt worden. Denk bijvoorbeeld aan telefoon, computer of smart-tv.
Er mag een geheime DNA-databank aangelegd worden waar iedereen in terecht kan komen.
Verzamelde data mag met buitenlandse inlichtingendiensten gedeeld worden, ook zonder deze eerst geanalyseerd te hebben.
De overheid wil dus betere mogelijkheden om telefoon-, e-mail- en internetverkeer te kunnen volgen. Men wil de mogelijkheid om alles dat via de kabel gaat ook te kunnen lezen. Het woord terrorisme valt altijd als eerste. Toch past deze hele gang van zaken in een bepaald patroon van decennia. In mijn Dossier Terrorisme heb ik al geanalyseerd dat de meeste van die jonge mannen die de aanslagen in Parijs en Brussel en elders hebben gepleegd ontspoorde jonge mannen zijn die in de westerse samenleving zijn uitgestoten en in een identiteitscrisis zaten. In 2005 waren er in de Parijse banlieus grote rellen, de autoriteiten hadden toen al moeten handelen door deze generatie jongeren een perspectief te geven op een toekomst. Molenbeek (Brussel) was al jaren een achterstandswijk die aan haar lot was overgelaten.Ze dachten dat deze jonge mannen hun leven lang op een straathoek zouden blijven staan en een jointje roken. De repressie van de staat door de politie is duidelijk. 10 jaar later zijn er wrede laffe aanslagen door verbitterde jonge mannen onder invloed van een giftig gedachtegoed dat uit de islam gehaald kan worden. Vaak is overigens gebleken dat terroristen al bekend waren bij de autoriteiten. Gelukkig hebben we in Nederland zulke grote aanslagen niet gehad, hoewel er wel jongens zijn geweest die het hadden willen doen. Journalist/regisseur Theo van Gogh (ik was geen fan van hem, dit terzijde) is door zo’n jongeman vermoord.
Nu vraagt de overheid aan de burgers (in een raadgevend referendum, het doet er niet toe wat de uitslag is) om hen te mogen bespieden als daar een aanleiding voor is.Dat is een hele moeilijke vraag, het is de vraag van de overheid aan de burger om hen totaal te vertrouwen. We leven nu in een democratie met bepaalde partijen aan de macht, hoe is dat in de toekomst? Naar men zegt zijn er veel garanties dat zorgvuldig met de gegevens zal worden omgegaan, is dat ook zo? De staat heeft nu al een enorme controle over de burger, denk aan het burgerservicenummer, dit is al gekoppeld aan van alles en nog wat (tegen fraude is het argument en dat zal voor een deel best waar zijn, voor een ander deel is het simpelweg controle en niets anders).
Wantrouwen tegen een staat is eigenlijk altijd nodig. Waarschijnlijk zal ik tegenstemmen.
De angstmaatschappij, waar ik boven over sprak in 2017, en de controlestaat zullen verder toenemen met meer wantrouwen, meer frustratie, meer afkeer van de politiek.
We leven al een paar jaar in een zogenoemd dreigingsniveau (Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN), er is een schaal van 5. Sinds 2013 is er door de organisatie die er over gaat, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV), dreigingsniveau 4 bepaald: de kans op een terroristische aanslag is reëel. Dat is wat ik bedoel met een angstmaatschappij.
Update 01.07.2020 (3 jaar later)
Inmiddels hebben we ook in Nederland een aanslag gehad van een ontspoord persoon die de weg in de maatschappij was kwijtgeraakt (hij is gek). (zie boven en in Dossier TerrorismeDossier terrorisme (Met updates) waar ik al die ontspoorde jonge mannen die in Frankrijk en België aanslagen pleegden analyseerde).
De coronacrisis doet de angstmaatschappij sterk toenemen. Lees ook Dossier Coronapandemie Waar dit toe gaat leiden is ongewis, maar dat we jaren van problemen tegemoet gaan is duidelijk.
Update 26.01.2021 (4 jaar later)
De controlestaat is al jaren aan het toenemen, maatschappelijke problemen worden niet opgelost door de gevestigde partijen, bovendien willen ze de maatschappelijke ongelijkheid in stand houden, in plaats daarvan is er meer toezicht en controle gekomen. Een illusie van veiligheid wordt gecreëerd, want (uitgaans)geweld neemt niet af. Het is beter de bron van geweld, misdaad en terrorisme te onderzoeken en daar te beginnen met een aanpak en oplossing, hoewel in iedere maatschappij altijd geweld zal voorkomen, helaas het is niet anders.
Lees ook: Dystopie over de kwetsbaarheid van moderne samenlevingen.
Update 10.08.2021
De collectieve angst neemt toe, niet alleen door de pandemie maar ook door de klimaatcrisis. Beide zijn veroorzaakt door de mens zelf, maar het zijn met name de verantwoordelijken in economie, politiek en wetenschap die decennialang een beleid hebben gepropageerd en uitgevoerd dat de wereld in zorgen voor de toekomst, vooral bij jongeren, heeft doen terechtkomen. Niets is zo erg als een gebrek aan een goede toekomstverwachting, zonder toekomst geen leven. Uit de psychologie is bekend dat ontkenning de eerste reactie op een dramatische gebeurtenis is, daarom zijn er nog steeds mensen die de pandemie ontkennen (‘is maar een griepje’) en ook klimaatverandering wordt door velen ontkend. Gisteren verscheen het nieuwste rapport van de Verenigde Naties klimaatgroep IPCC vol met alarmerende feiten over het klimaat (lees Dossier Broeikaseffect (CO2)). Veel mensen op de in het begin zo geroemde, maar inmiddels verguisde, sociale media ontkennen de klimaatverandering. Waarbij overigens de vraag is wie het zijn zijn, want door de anonimiteit kletsen veel mensen waar wat en willen ze anderen de kast op jagen (ik schreef er over in: Meningen en sociale media).
De angstmaatschappij neemt toe, het bange individu klampt zich vast aan illusoire zekerheden, kijkend naar rampenfilms die werkelijkheid zijn geworden in het nieuws…….
Update 28.10.2021
We gaan momenteel van crisis naar crisis.
Niets is zo erg en beschamend voor een maatschappij om mensen, jongeren in het bijzonder, angst voor de toekomst te bezorgen. Deze situatie kan alleen ontstaan vanuit politiek die geen visie en beleid heeft.
Update 06.11.2021
Dit Blogbericht begon in 2017 met angst voor terrorisme en in 2018 voor de aantasting van privacy. De angst voor de coronapandemie is erbij gekomen en heeft al zorgwekkende vormen aangenomen. Net zo als men zichzelf niet ouder ziet worden als je iedere dag in een spiegel kijkt, zo ziet men niet hoe deze maatschappij in verval is. De coronapandemie begon in China 2 jaar geleden (ze geven daar geen openheid van zaken, het is een dictatuur, zie Dossier China) en sloeg over naar de hele wereld. Aangezien dit nooit eerder in de moderne tijd is voorgekomen, in ieder geval niet na de Tweede Wereldoorlog, is dit een enorme beproeving voor individuele mens en de mensheid als geheel in een globale wereld (met 7.5 miljard mensen) die bijna, of misschien wel helemaal, zich als een (1) geheel voortbewegend organisme is geworden. De psychische belasting is hoog, vooral voor mensen aan de ‘onderkant’ van samenlevingen die een existentiële bedreiging ervaren en angstig worden en in complotten gaan geloven (ook enkele politici uit de populistische hoek die garen spinnen bij het verlies aan vrijheid en dit dan ook als speerpunt van hun retoriek hebben genomen). Mensen met een vaste baan en een goed inkomen hoeven vooralsnog niet veel te vrezen (en dat wordt vergeten). Dat er een groot kwaliteitsverlies van de maatschappij is staat echter buiten kijf en dat er vandaag weer oude coronabeperkingen terug komen is deprimerend. De vraag is of we in een structurele voortdurende situatie van angst zijn terecht gekomen met aanhoudende corona maatregelen/beperkingen waaronder een jaarlijkse vaccinatie en afstandhouden (dat tegennatuurlijk is).
Nog groter is de klimaatcrisis en angst voor de toekomst, vooral voor jongeren. In het Schotse Glasgow is deze week een klimaatconferentie en het ene na het andere doemscenario is te lezen en te zien, waarbij voor Nederland de stijgende zeespiegel het meeste aandacht krijgt. Niet toevallig schreef ik hierover mijn afstudeerscriptie met de zin ‘Breda aan Zee’ (lees Dossier Broeikaseffect (CO2)).
Waarschijnlijk lag het hoogtepunt van de welvaarts- en consumptiemaatschappij in de jaren 1970 met onbezorgde toekomstdromen en onbegrensde groei van de economie. Er waren echter een stel vervelende milieufanaten die een rapport schreven waarin stond dat er grote problemen in de toekomst zouden komen (de bekende ‘Club van Rome‘). Zelf heb ik altijd, sinds mijn studie, het verband gelegd met het gekozen economisch systeem dat bekend staat onder de naam kapitalisme. Kapitalisme is niets anders dan mensen hun goddelijke gang laten laten gaan op de vrije markt en veel en goedkoop laten produceren en consumeren, natuur en milieu spelen geen rol. Ik schreef er in de jaren 1990 al over dat dit spaak zou lopen. Er is, welswaar beperkte, sturing van een overheid nodig, geen planeconomie zoals in het communisme: deze werkt nog slechter (met schaarste en ook milieuaantasting).
Al deze maatschappijen zijn ver heen, dit is een Gordiaanse Knoop (uit de Griekse oudheid) geworden, de mensheid loopt langs een ravijn (van een werkende vulkaan) en er in vallen wordt steeds makkelijker, maar niet onvermijdelijk….
Update 31.01.2022 (5 jaar later)
Net zo als men zichzelf niet ouder ziet worden omdat men iedere dag in de spiegel kijkt, zo zien we niet hoe de maatschappij is achteruitgegaan omdat we er iedere dag in leven. Zou men de klok terug kunnen zetten naar (zeg) 10 jaar geleden, dan zou men zien wat er allemaal is veranderd en niet ten goede. Alle westerse maatschappijen zijn in crisis geraakt, de verantwoordelijken zullen het nooit hardop zeggen, dat zou de mensen alleen maar verontrusten. Opnoemen van de problemen deed ik onder andere in 16 Dossiers.
Een toegangsbewijs (vaccinatiebewijs) moeten tonen om in een café iets te gaan drinken is vanuit het bestrijden van de pandemie wel te begrijpen, maar absurd blijft het. Het woord ‘wappie’ gebruik ik zelf niet (is te denigrerend, dit zijn mensen die de hele gang van zaken niet begrijpen, het moet beter uitgelegd worden), maar ze voelen aan dat hun vertrouwde leven weg is, voorbij. Het worden ook steeds meer mensen, overal op de wereld. De autoriteiten hebben strenge maatregelen (inperking vrijheden, lockdown) genomen om de pandemie te bestrijden, de duur ervan is niet bekend en de angstmaatschappij zal hierdoor toenemen met meer wantrouwen.
‘De beschaving zal eindigen als een klucht’, geschreven in de jaren 1990 (in de Notities). Toen dacht ik aan ergens ver weg in deze eeuw (als ik al lang dood zou zijn), maar dat ik het zelf zou gaan meemaken had ik niet verwacht. De ene absurditeit na de andere volgt elkaar op, in steeds sneller tempo, we gaan van crisis naar crisis….
Absurditeit en angstmaatschappij accepteren is geen optie. In een angstmaatschappij wil je niet leven.
Update 20.05.2022
De pandemie, corona, lijkt voorbij, er komt echter alweer een nieuw virus aan: het apenpokkenvirus.
De angst is toegenomen met de oorlog in Oekraïne, de angst voor de atoomoorlog. Wie de jaren 1980 heeft meegemaakt (ondergetekende) weet wat de dreiging met de totale vernietiging is: de MAD doctrine, de Mutual Assured Destruction (de wederzijds gegarandeerde vernietiging) die inhoudt dat de VS en Rusland elkaar en de hele wereld kunnen vernietigen, TOTAAL. Zover zal het niet komen, maar de dreiging alleen al zorgt voor angst. Veel jongeren zijn in de problemen en vertonen gedrag dat niet past bij jong en onbezorgd zijn. Triest. Bovendien is de hulpverlening door jarenlang verkeerd beleid (= bezuinigen) achteruit gegaan (lange wachtlijsten). De gevestigde politiek is onmachtig om problemen op te lossen, er wordt wel veel onderzocht en vergaderd en er worden plannen gemaakt…Het parlement heeft zich 1 dag bezig gehouden met de TELEFOON van de minister-president.
Update31.05.2022
Inlichtingendiensten slaan massaal gegevens op van miljoenen burgers en deze worden bovendien langer bewaard dan is toegestaan. Burgerrechtenbeweging Bits of Freedom gaat een klacht indienen.
Verbazen doet het niet, de controle van de burger neemt door de digitalisering toe, het is een wedloop tussen burgers en overheid. Waarbij gezegd moet worden dat criminaliteit en terrorisme wel degelijk een gevaar zijn. De maatschappij is verhard en gepolariseerd, de mentaliteit van ‘ieder voor zich‘ is als een onuitroeibare schimmel vast komen te zitten. De verantwoordelijken in politiek en economie zullen dit echter nooit beamen of toegeven.
Update 02.07.2023 (6 jaar later)
“De angstmaatschappij en de controlestaat zullen verder toenemen met meer wantrouwen, meer frustratie, meer afkeer van de politiek“.
De angst neem toe, een grafiek met een stijgende lijn: terrorisme (waar ik mee begon in 2017, nieuwe aanslagen in Frankrijk en België), klimaatverandering (de ijskappen smelten), corona (sommige mensen zijn er nog mee bezig, ook mensen die er nu niets mee te maken hebben), oorlog (Rusland gaat door, de defensiebegroting stijgt), Israël (een kwestie die decennialang is vooruitgeschoven tot het land werd aangevallen door terroristen). ed.
Mpox MonkeyPox Apenpokken in opkomst in Afrika, maar doordat direct fysiek contact nodig is voor besmetting zal het geen pandemie worden (daar gaan we nu van uit). Aangezien we in een Global Village leven (de wereld als een dorp, term bedacht door filosoof Marshall Mcluhan in de jaren 1960) en sociale media de dorpspomp zijn geworden is zo’n gebeurtenis direct reden voor hypersnelle toename van de berichten over Mpox en van angst en de vrees voor herhaling van corona. Corona is voor velen een traumatische ervaring geweest (lees als er tijd voor is Dossier Coronapandemie), veel mensen zijn er na jaren nog mee bezig. Sociologisch gezien is de pandemie een grote schok geweest voor al die generaties die nooit dreiging of tegenslag hebben gehad in de welvaartsmaatschappij waarbij alles mogelijk leek.
Uit 2017: “Langzaam zijn we in een angstmaatschappij terechtgekomen en dat is het tegendeel van de vrije maatschappij die de verantwoordelijken ons voorhouden in te leven”.
Update 02.11.2024
De angstmaatschappij neemt toe, de wereld is vol met dreiging van oorlog en geweld. Mensen worden opgeroepen noodpakketten te kopen.
Update 11.02.2025 (8 jaar later)
De wereld is in onrust geraakt, de conflicten stapelen zich op.
Update 28.03.2025
Collectieve angst neemt toe. Aanvallen met messen op straat en in het uitgaansleven (ook jongeren), in meerdere landen. Oorlogsdreiging. Oproepen om noodpakket in huis te halen. Meer geld voor wapens. Nederland is in onderzoeken een van de gelukkigste landen in de wereld. Er wringt hier iets.
Update 15.05.2025
De angstmaatschappij neemt zorgwekkende vormen aan, hysterie ligt op de loer. Iedere wijk moet een noodsteunpunt krijgen waar mensen terecht kunnen bij crisis. Bij langdurige stroomuitval of andere noodsituatie kan iedereen daar terecht om laatste informatie te horen, apparaten op te laden, vermisten op te geven of voor drinkwater.
Update 24.03.2026 (9 jaar later)
De collectieve angst neemt toe. Overal is dreiging. Oorlogen, klimaatverandering enzovoort. Kapitalisme maakt mensen ziek.
Update 09.04.2026
Het natuurfenomeen El Nino, dat zorgt voor opwarming van zeewater, wordt extremer, men vreest een ‘Super El Nino dit jaar. Dit kan tot klimaatextremen leiden zoals droogte en bosbranden.
Een nieuw AI/kunstmatige intelligentie programma heeft de mogelijkheid om alle bestaande computersystemen te verstoren (hacken).
De president van Amerika (de VS) dreigde met de totale vernietiging van de Iraanse beschaving (werd op het laatste moment gestopt).
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
(Geschreven in 2014) (Met Updates 2026) (12 jaar later)
Uit 2018: “Wil geen doemdenker zijn, maar er is anno 2018 een giftig mengsel van conflicten ontstaan, gegroeid in 25 jaar: handelsoorlogen, terugkeer Koude Oorlog en wapenwedloop met nieuwe wapens, regionale conflicten (Syrië), Noord-Korea (zie Dossier Geopolitiek), de klimaatcrisis, de schuldencrisis (wereldwijd zijn er enorme schulden), de mondiale kloof tussen arm en rijk en dergelijke”.
Uit 2014: “Economie is de voortzetting van oorlog met andere middelen’.
Geschiedenisles
2014. Economie is de voortzetting van oorlog met andere middelen. Dit is een variant op het bekende gezegde van Carl von Clausewitz (1780-1831) “Oorlog is de voortzetting van politiek met andere middelen”. Hieraan moest ik denken na het zien van de documentaire Master of the universe (uitgezonden door de VPRO op Holland Doc) over een Duitser die een boekje open deed over zijn werk bij enkele Duitse banken in de jaren voor de economische crisis van 2007/2008 Hij geeft onthullende inzichten over de praktijken van financiële instellingen en van zichzelf. Zijn woordgebruik is doorspekt met militaire termen. Te zien op http://www.hollanddoc.nl/
“Het is 1992 en de Derde Wereldoorlog is begonnen. In tegenstelling tot de Eerste en de Tweede Wereldoorlog is er geen oorlog die met wapens wordt uitgevochten, maar een Economische Wereldoorlog. Het is de strijd van allen tegen allen, van individu tegen individu. Het door het kapitalisme gecultiveerde egoïsme en eigenbelang heeft ervoor gezorgd dat mensen elkaar op wereldschaal zijn gaan bevechten. De ‘battle ground’ is de ‘markt’ en de inzet is de economische macht en overheersing. Tot in de perfectie uitgevoerde marktstrategieën zorgen ervoor dat bedrijven zich beramen over het veroveren van een volgend continent als markt en handelsoorlogen tussen de verschillende werelddelen moeten de economische suprematie garanderen. Het kapitalisme kraakt en piept in al zijn voegen onder het gewicht van de uitputting van grondstoffen en energie en de ecologische vernietiging, maar de strijd moet doorgaan”.
Veel echte oorlogen gingen en gaan om het toegang krijgen tot energie- en grondstoffenvoorraden. De inval van de VS in Irak in 2003 ging om de oliereserves en bouwbedrijven die opdrachten kregen. Een bevriend regime werd geïnstalleerd en de positie in het Midden Oosten zeker gesteld. De VS steunde in de jaren 1950 in Iran al een staatsgreep toen de oliebelangen in gevaar kwamen, daar komt de Amerika aversie vandaan in het land. In 1989 kwam er een islamitische revolutie (maar daarover een andere keer).
Een van de rijkste mensen ter wereld Carlos Slim (Mexicaans zakenman) ziet zaken doen ook als oorlog (hij wilde in 2013 KPN overnemen):
Carlos Slim. Screenshot uit 2012.
Update 16.03.2018 (4 jaar later)
Handelsoorlogen zijn actueler dan ooit. De Verenigde Staten van Amerika hebben de handelsoorlog als middel ingezet om weer suprematie te krijgen op economisch vlak. Importheffingen (op staal) moeten concurrentie uit de rest van de wereld tegengaan.
Ik wil geen doemdenker zijn, maar er is anno 2018 een giftig mengsel van conflicten ontstaan, gegroeid in 25 jaar: handelsoorlogen, terugkeer Koude Oorlog en wapenwedloop met nieuwe wapens, regionale conflicten (Syrië), Noord-Korea (zie Dossier Geopolitiek), de klimaatcrisis, de schuldencrisis (wereldwijd zijn er enorme schulden), de mondiale kloof tussen arm en rijk en dergelijke. In een documentaire van de VPRO over klimaatverandering spreekt de Indiase schrijver Amitav Ghosh er over dat mondiale elites een ‘Malthusiaanse correctie’ zien aankomen (vermindering van bevolkingsaantal door rampen). Zelf combineer ik deze analyse met het gegeven dat vermogenden hun geld in belastingparadijzen hebben ondergebracht en sommigen bezitten zelfs eigen eilanden (zie Het Einde van Kapitalisme, rechts in de tijdbalk). Als de grote kladderadatschkomt zitten ze zelf in veiliger oorden.
Nieuw is de cyberoorlog, dit is oorlog voeren vanachter een bureau. Tanks en vliegtuigen zijn niet meer nodig om de tegenstander aan te vallen. In de nieuwe oorlogvoering gaat het om internet, elektriciteit en dataverkeer. Het is nu (in theorie, misschien zelfs in de praktijk, dit staat natuurlijk niet de krant) mogelijk om op afstand een land lam te leggen, zelfs om schade aan te richten, bijvoorbeeld door de beveiliging van kerncentrales uit te schakelen (er is een paar jaar geleden een aanval van het westen op het Iraanse kernprogramma geweest met een virus), chemische fabrieken te ontregelen en om de stroomvoorziening uit te schakelen. Men vraagt zich wel eens af wat er gebeurd als de Trans-Atlantische kabels die op de bodem van de zee liggen voor het internet en communicatie worden doorgeknipt….(het schijnt dat Russische onderzeeërs ze al in kaart hebben gebracht, dit is niet te beveiligen), de wereldeconomie zou volledig instorten (als eerste de handelsbeurzen).
Update 2019 (5 jaar later)
De president van van de Verenigde Staten van Amerika ziet een handelsoorlog als legitiem middel om de positie van zijn land te versterken. Vooral China is de tegenstander, maar ook de Duitse auto-industrie (en Europa). Het moet echter gezegd dat wij, de nieuwsvolgers, er geen echte mening over kunnen hebben, want we kennen de feiten niet. Wat wel een feit is is dat het Amerikaanse bedrijf Apple (een van de rijkste bedrijven in de wereld) al haar producten in China laat assembleren (ik schreef er over in Dossier China (Met Updates)). Daar horen we de president nooit over.
Jammer dat er geen dagelijks buitenland/achtergrond programma is op de publieke omroep, direct na het 20.00 uur Journaal. Ze zouden dan de verbanden kunnen leggen en zaken uitleggen met deskundigen. Maar dat is toch teveel gevraagd. Daarom weten zoveel mensen van niets.
Update 27.07.2021 (7 jaar later)
China is de grote uitdager in de wereld geworden, het land wordt autoritair geleidt door een president die voor het leven kan blijven zitten, zo heeft hij zelf bepaald. (Doet aan de oude keizers denken). Over de hele wereld doet China zaken, ze kopen havens en grond en leggen wegen en spoorlijnen aan en dat doen ze goedkoop. Inmiddels is hun elektronica even goed of misschien wel beter dan in het westen. Ze hebben hetzelfde gedaan als Japan in de jaren 1970: eerst alles namaken en technologie overnemen en daar mee verder gaan. Het is de bekende wet van ‘de remmende voorsprong’. De vergissing is dat ze zich in China baseren op een achterhaald groeimodel dat in het westen voor veel welvaart heeft gezorgd, maar waarvan de nadelen, zoals de klimaatcrisis, aan het licht zijn gekomen en een bedreiging voor de mensheid zijn. Onbegrensde groei van productie en consumptie is niet mogelijk, ik schreef het in 1996 in: Energie en grondstoffen quotum
Update 04.06.2022 (8 jaar later)
Economie als oorlog. Rusland met president Poetin en zijn getrouwen (een clan van vermogenden die hij vanaf de jaren 1990 kent) is Oekraïne binnengevallen (lees Dossier Geopolitiek). Een nieuwe dimensie aan economie als oorlog. De oostelijke provincies van Oekraïne zijn economisch belangrijke regio’s met kolenmijnen en een kerncentrale. De in decennia ontstane afhankelijkheid in het westen van gas, olie en kolen als wapen gebruiken en de export van graan en andere landbouwproducten blokkeren.
Update 22.10.2022
Uit 2018 (zie boven): ‘Nieuw is de cyberoorlog, dit is oorlog voeren vanachter een bureau. Tanks en vliegtuigen zijn niet meer nodig om de tegenstander aan te vallen. In de nieuwe oorlogvoering gaat het om internet, elektriciteit en dataverkeer. Het is nu (in theorie, misschien zelfs in de praktijk, dit staat natuurlijk niet de krant) mogelijk om op afstand een land lam te leggen, zelfs om schade aan te richten, bijvoorbeeld door de beveiliging van kerncentrales uit te schakelen (er is een paar jaar geleden een aanval van het westen op het Iraanse kernprogramma geweest met een virus), chemische fabrieken te ontregelen en om de stroomvoorziening uit te schakelen. Men vraagt zich wel eens af wat er gebeurd als de Trans-Atlantische kabels die op de bodem van de zee liggen voor het internet en communicatie worden doorgeknipt….(het schijnt dat Russische onderzeeërs ze al in kaart hebben gebracht, dit is niet te beveiligen), de wereldeconomie zou volledig instorten (als eerste de handelsbeurzen)’.
Hier heb ik geen gelijk gekregen, want oorlog met tanks gebeurt nu in Oekraïne waar Rusland het buurland is binnengevallen. Maar het laat wel zien hoe ouderwets Rusland oorlog voert, daarom zijn ze ook aan de verliezende hand (hoewel niets zeker is). Hun materieel is (deels) zelfs oud en hun strategieën ook.
Het is een verwarrende tijd waar oude zekerheden zijn weggevallen. Kern van de zaak blijft dat de wereld door de afhankelijkheid van fossiele energie en de klimaatverandering snel naar alternatieven toe moet (ik schreef er in de jaren 1980 over) en dat we in een tijd van schaarste leven (ik schreef er in de jaren 1990 over), schaarste aan grondstoffen energie, schoon water en lucht, ruimte enzovoort. Als men heel lang het verkeerde doet komt er een culminatiepunt waarop alles tegelijk komt.
Update 28.08.2023 (9 jaar later)
Economische oorlogen woeden naast de fysieke oorlogen in een duizelingwekkend tempo. De wereld is door de globalisering een interdependent organisme geworden, afhankelijkheden worden als wapen ingezet. China krijgt geen westerse technologie (van het Nederlandse bedrijf ASML), het westen krijgt geen zeldzame aardmetalen van China. Oekraïne mag geen graan exporteren van Rusland, in Afrika ontstaat honger. Enzoverder.
Update 31.03.2024 (10 jaar later)
Uit 2018, 6 JAAR geleden (zie boven): ‘Ik wil geen doemdenker zijn, maar er is anno 2018 een giftig mengsel van conflicten ontstaan, gegroeid in 25 jaar: handelsoorlogen, terugkeer Koude Oorlog en wapenwedloop met nieuwe wapens, regionale conflicten (Syrië), Noord-Korea (zie Dossier Geopolitiek), de klimaatcrisis, de schuldencrisis (wereldwijd zijn er enorme schulden), de mondiale kloof tussen arm en rijk en dergelijke‘.
Geen wijzigingen en/of aanpassingen. De wapenindustrie bloeit als nooit tevoren.
Update 28.01.2025 (11 jaar later)
De economische oorlog is in volle gang (mijn voorspelling in 1992). Kunstmatige intelligente heeft een boost gegeven, iedere paar maanden nieuwe AI mogelijkheden. De nieuwe president van de VS ziet handelsoorlog als een goed middel (en echte militair aanpak ziet hij ook voor zich (Panama, Groenland). China, groot gemaakt door het Westen, dreigt nu nummer 1 te worden. Een autocratie met kapitalisme maar zonder vakbonden werkt veel sneller dan een democratie. Er wordt iets BESLOTEN en dat wordt uitgevoerd. Miljarden worden in wereldwijd AI gestoken. Europa weet niet meer wat te doen tegenover zoveel economisch geweld.
Oorlog is vrede, Vrijheid is slavernij, Onwetendheid is kracht, 2 + 2 = 5. (Orwell)
“We moeten echter heel goed uitkijken dat democratische rechten en vrijheden niet beperkt worden onder het mom van terrorismebestrijding“. (Uit 2016)
“…wantrouwen is als het virus van een pandemiede wereld overgegaan”. (2024)
2016. Afgelopen zomer 5 boeken herlezen na 25 tot 30 jaar om te zien wat ze nog waard zijn: George Orwell: 1984 en Animal Farm, Aldous Huxley: Brave New World, Voltaire: Candide en Amusing Ourselves to Death van Neil Postman. Dit blijven allemaal klassiekers met voorspellende waarde.
George Orwell (1903-1950) beschreef in 1948, toen hij het boek 1984 schreef (toen nog heel ver weg in de toekomst), de totalitaire staat (gebaseerd op het communisme in de Sovjet-Unie en het verslagen fascisme/nationaal-socialisme van Nazi-Duitsland). Het individu is ondergeschikt aan de staat, privacy is er niet want in ieder huis is een beeldscherm voor de staatspropaganda en een camera (we zouden nu webcam zeggen) voor de controle. Beide kunnen niet uitgezet worden en iedere hoek van het huis is zichtbaar, alleen in een heel klein hoekje kan de hoofdpersoon in een schriftje schrijven. Hier komt het beroemd geworden ‘Big Brother is watching you’ vandaan.
Waarheid bestaat niet meer, de geschiedenis wordt tot in details herschreven in het voordeel van de staat. Er is een nieuw gebruik van taal, de Newspeak (Nieuwspraak). Het ministerie van Waarheid heeft voor een omkering van betekenis van woorden gezorgd, dus: Oorlog is vrede, Vrijheid is slavernij, Onwetendheid is kracht en 2 + 2 = 5. Het gaat altijd goed met de economie (je leest hier de beroemde 5-jarenplannen van de Sovjet-Unie in waarin de productiecijfers altijd rooskleurig waren terwijl er schaarste was). Er is altijd oorlog met een buitenlandse vijand, maar dit kan van de ene op de andere dag een andere vijand zijn.
Een man en een vrouw onttrekken zich aan het systeem, zij willen zichzelf zijn en niet de staat dienen. Er is een vermoeden van het bestaan van een verzetsgroep. Ze vinden een schuilplaats waar ze af en toe naar toe kunnen. Maar de staat is niet te verslaan,wint altijd en beide worden niet alleen onderworpen, uiteindelijk houden ze zelfs van van Grote Broer en accepteren dat 2 + 2 5 is.
Als je het boek uit hebt wil je het nog een keer lezen, je vraagt je telkens af: hebben wij dat in deze maatschappij ook niet. De controlestaat is er, maar hij is niet totaal. Tenminste daar gaan we van uit op dit moment, maar er is een race om de techniek gaande. Staten zullen nooit laten weten wat ze kunnen, Snowden heeft laten zien dat de VS wereldwijd telefoonverkeer kan scannen en ze doen het ook. De botsing ontstaat daar waar democratische rechten en privacy geschonden worden om bijvoorbeeld terroristen op te sporen. We moeten echter heel goed uitkijken dat democratische rechten en vrijheden niet beperkt worden onder het mom van terrorismebestrijding (in andere landen gebeurt dit al).
Ook het begrip Newspeak zie je in deze tijd. Bezuinigingen noemen ze altijd ‘hervormingen’, liefst de ‘noodzakelijke hervormingen’. Stijging van de huizenprijs is goed. Prijsstijgingen in het algemeen, ook wel inflatie genoemd, zijn goed. Veel consumeren is goed. Geld lenen is goed. Schulden zijn geen probleem. etc.
Het tweede boek van Orwell is Animal Farm, De Boerderij der Dieren in de vertaling. Gepubliceerd in 1945. Dit boek is een komisch geschreven, maar tragisch, verhaal over de ontsporing van het communisme in de Sovjet-Unie. De revolutie in 1917 (volgend jaar dus 100 jaar geleden) beloofde veel, maar mondde uit in wreedheden, kampen en een nieuwe elite. De hoofdpersonen uit het boek zijn dieren. Het begint met een gelijkheidsideaal, maar eindigt in: Alle dieren zijn gelijk, maar sommige dieren zijn meer gelijk dan andere dieren.
Orwell stierf jong aan een ziekte (46 jaar), het einde van het communisme zou nog 39 jaar op zich laten wachten (in 1989). Of de controlestaat waarheid is geworden is niet duidelijk. In ieder geval heeft iedereen nog de keuze om de tv weg te doen, geen webcam te gebruiken en de telefoon thuis te laten….
1984 wordt ook wel een dystopie genoemd, de tegenhanger van een utopie, een schrikbeeld van de toekomst. Het woord utopie komt van Thomas More en zijn boek Utopia, dit jaar is het boek 500 jaar oud (1516). Dit ben ik nu aan het lezen, het boek is een omissie op mijn leeslijst, heb het vreemd genoeg vroeger nooit gelezen.
(Vreemd dat zowel de woorden Big Brother en Utopia zijn gekaapt door de zogenaamde ‘amusementsindustrie’. Dit laat een ander soort cultuurrelativisme zien dan waar we gewoonlijk aan denken: hogere en lagere cultuur (ja, die bestaan) zijn in deze tijd op één hoop gegooid. Iemand die niets kan, nog nooit een boek heeft gelezen, er aantrekkelijk uitziet en in het ware leven geen uitdagingen meer heeft, maar wel de onbenulligheid heeft om in een tv format te willen optreden en onzin uit te kramen, tussen de reclameblokken door, kan rekenen op veel aandacht).(Maar dat terzijde).
Big Brother en de controlestaat zijn werkelijkheid geworden in China. De controle van de burger is totaal (of bijna totaal), algoritmes bepalen wie de wet zou kunnen gaan overtreden, Een paar keer door een rood stoplicht lopen en er volgt een negatieve aantekening in het sociale paspoort. Gezichtsherkenning op straat. Angstwekkend. (Lees ook Dossier China (Met Updates))
Maar het is niet allen China, dit is een cultuurverschijnsel: de technologie is de moraal gaan bepalen (ik schreef er in 1993 over) en het individu heeft steeds minder inzicht en invloed op zijn eigen bestaan. Zichtbare en onzichtbare controlesystemen gaan levens bepalen en beïnvloeden. In een digitale wereld kan alles met alles worden verbonden, het mag niet maar het kan wel: nummerborden, Burgerservicenummers, belastinggegevens, postcodegebieden enzovoort. Soms komen er ook goede toepassingen bijvoorbeeld in medische aangelegenheden. Ook het individu heeft met technologie meer mogelijkheden gekregen, maar er is een wedloop tussen overheden en burgers en burgers onderling.Bij dit laatste valt te denken aan mensen met geld die door internet hun vermogens buiten controle van een staat kunnen beheren (vroeger gingen deze mensen met een koffertje met contanten met de auto naar Zwitserland of Liechtenstein), mensen zonder geld hebben niets om op terug te vallen.
Er is een tegenstelling gegroeid tussen mensen die over de middelen beschikken om hun leven in te richten zoals ze willen (zolang ze maar hun deel belasting betalen) en anderen die ondergeschikt zijn gemaakt en gedwongen worden de grillen van de liberaal-kapitalistische markt te ondergaan. Hierdoor is het populisme ontstaan, de problemen in verschillende samenlevingen komen terecht bij diegenen die er het minst verantwoordelijk voor zijn. Hieruit is de Brexit voortgekomen en ook de rechts-radicale partij Alternatieve für Deutschland (AfD) (in de VS president Trump).
Bedrijven hebben zich met de komst van internet en de globalisering meer macht toegeëigend dan overheden. Hun moraal is geld verdienen. Ze hebben meer geld dan overheden en betere mensen in dienst. Ze hebben nog meer gegevens van het individu dan overheden en het meest zorgwekkende is dat mensen die vrijwillig afstaan door het gebruik van hun producten, waarbij door het accepteren van algemene voorwaarden persoonsgegevens handelswaar zijn geworden. Het vrijwillig meewerken is van Aldous Huxley’s Brave New World waarover het mooie citaat van Neil Postman gaat (zie De geschiedenis herhaalt zich).
Orwell (geschreven in 1948) en Huxley (geschreven in 1932) hebben allebei gelijk gekregen.
We moeten veel kritischer zijn tegenover deze technologieën, het is de reden dat ik tot nu toe geen smartphone heb gekocht (wel een mobieltje), maar men wordt er bijna toe gedwongen….
Update 25.06.2020
De coronapandemie met de daaruit voortgevloeide economische en sociale crisis geeft overheden steeds meer mogelijkheden om de burger in de gaten te houden, dat alles met het (deels terechte) argument dat de pandemie zo beter onder controle gehouden kan worden. De vraag is of de controle in de toekomst zal verdwijnen. De technologie heeft de mens in haar greep, ontsnappen is onmogelijk.
Op YouTube is een verfilming van 1984 (gemaakt in 1956) te zien die in al zijn eenvoud een beklemmend beeld van een controlestaat geeft.
Update 13.12.2021
NOS: ‘De autoriteiten in de Zuid-Koreaanse stad Bucheon gaan positief geteste mensen vanaf januari volgen met behulp van bijna 11.000 beveiligingscamera’s, gezichtsherkenning en kunstmatige intelligentie. Het systeem bekijkt de bewegingen van positief geteste mensen, houdt in de gaten of ze contact hebben met anderen en of ze wel een mondkapje dragen, meldt persbureau Reuters’. In wat voor maatschappij komen wij terecht?
Update 12.03.2022
Rusland is buurland Oekraïne binnengevallen vanwege geopolitieke redenen.
Wat opvalt is de Newspeak(Nieuwspraak) van Orwell in Rusland. De volledige omkering van de betekenis van woorden en de indoctrinatie van een bevolking door gecontroleerde staatsmedia is te zien. Huiveringwekkend en mogelijk gemaakt door de alomtegenwoordige media, in Rusland met name de televisie. De inval van Oekraïne (een oorlog tegen een buurland om geopolitieke redenen (zie Dossier Geopolitiek) wordt een ‘speciale militaire operatie’ genoemd. Als een gebouw is gebombardeerd wordt in de Russische media gezegd dat ze het zelf gedaan hebben. Op het gebruik van het woord ‘oorlog’ staat 15 jaar gevangenisstraf. Demonstreren is verboden. Politieagenten mogen in een telefoon kijken of er geen staatsvijandige berichten in staan. Persvrijheid is afgeschaft, de staat bepaald wat waarheid is. Een foto van een bebloede vrouw wordt als een in scene gezette foto afgedaan. Internet met westerse sociale media wordt uitgezet (net als in China).
Onder onze ogen is Rusland met president Poetin (vooral na 2014) in een dictatuur veranderd. (Lees ook Dossier Geopolitiek, er zit een lange geschiedenis achter).
Update 19.01.2024
In de huidige tijd worden feiten betwijfeld door velen, wantrouwen is als het virus van een pandemiede wereld overgegaan. Er is een overstelpende hoeveelheid nieuws en informatie door de mogelijkheden van alle (sociale) media. Van Trump tot Poetin worden massa’s gemanipuleerd met leugens. Trump zou herkozen kunnen worden, Poetin en zijn clan stoppen niet….het is 2024.
De EU (Europa) wil strenge wetten tegen AI kunstmatige intelligentie en de macht van de Amerikaanse technologiebedrijven (Big Tech). Men is bang dat democratieën ondermijnd gaan worden door fakenews (nepnieuws, verzonnen teksten en foto’s). (Lees ook als er tijd voor is: Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI)).
Update 21.01.2025 (9 jaar later)
De sterfdag van George Orwell (in 1950).
Update 22.03.2026
Er is een documentaire gemaakt met de titel ‘Orwell: 2+2=5’ (regie Raoul Peck). Soms iets teveel van-dik-hout-zaagt-men-planken, maar wel indrukwekkend. Eigenlijk laat de film de Condition Humaine zien, want de geschiedenis is een eindeloze herhaling van hetzelfde gedag van de mens. In deze tijd zijn de extremen zichtbaar van dictatoren en onderdrukten, de afgelopen 35 jaar was het verhuld.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma (tekst en foto’s).
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
(Begonnen in 2011) (Met Updates 2026 15 jaar later)
“Macht is macht, maar GEZAG moet men verdienen door jarenlang goed beleid. Alle politici streven naar gezag, maar de meesten zullen het nooit bereiken. Ze willen allemaal graag een Winston Churchill (vastberaden tijdens WO2), Willy Brandt (Duits politicus) of Robert Schuman (oprichter EU) zijn, maar ze zullen slechts kruideniers en boekhouders blijven”. (2023)
“Voor deze MP geldt: hoogmoed komt voor de val“.(Uit 2016).
“De VVD met MP Rutte verloor weer, ze verliezen sinds 2012: 2012 41 zetels, 2017 33 zetels, 2021 34, nu 24”. (2023)
Kerstfilm 2010.
De kerstfilm van 2010 is in 2011 waarheid geworden. Vandaag hebben het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een rapport gepubliceerd waaruit blijkt dat er dit jaar 70.000 mensen zijn bijgekomen die onder de armoedegrens leven. Het aantal mensen dat minder dan 1000 euro in de maand te besteden heeft is nu ruim 1 miljoen en de verwachting is dat dit in 2012 verder zal stijgen.
Update 07.12.2011
Minister-president Mark Rutte ziet in Nederland geen armoede en wil het woord armoede daarom niet gebruiken.
(De link die hier stond van het CBS is op de website vervallen).
Update 14.01.2012
Minister-president Mark Rutte riep op tot het stellen van vragen via Twitter aan hem. De vragen werden beantwoord in een 10 minuten durend filmpje op YouTube. De vragen waren goed, maar de MP blonk uit door het debiteren van nietszeggende algemeenheden. Mijn vraag was: “Is een sociaal-liberaal beleid niet beter geschikt om Nederland door de crisis te loodsen?” Helaas werd de vraag niet beantwoord.
Update 10.02.2012
Het Europees statistiekbureau Eurostat heeft berekend dat bijna 25% van de Europese bevolking onder de armoedegrens leeft. Het percentage is gestegen van 23,1 naar 23,4. In Nederland is volgens dit erkende onderzoeksbureau 15% van de bevolking arm. Deze cijfers zijn van 2010, dat betekent dat de armoedecijfers aanzienlijk zullen stijgen met de aanhoudende crisis.
Griekenland is het voorland van armoede in Europa, in Griekenland wordt het minimumloon, dat lager is dan in Nederland, met 20% verlaagd. Griekenland is een land dat als eerste geofferd wordt. De schulden zijn zo groot dat die de komende decennia niet meer afbetaald kunnen worden.
Update 12.02.2012
De ZZP-er is de dagloner van deze tijd, zo bleek uit het tv programma Buitenhof vandaag. De Zelfstandige Zonder Personeel, de 1 pitter, is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en heeft vaak geen verzekeringen en wordt onderbetaald. Ze horen tot de ‘werkende armen’, de ‘working poor’ (die ook in de Verenigde Staten van Amerika zo’n groot deel van de beroepsbevolking uitmaken). Mensen worden voor de keuze gesteld hun werk te verliezen of als ZZP-er terug te mogen komen, uiteraard tegen minder loon en niet verzekerd. Wat vroeger een bouwvakker was met een contract, is nu een ZZP-er, geen werk, geen geld.
Er komen steeds meer mensen die van een minimuminkomen moeten rondkomen volgens de brancheorganisatie van de Schuldhulpverlening (NVVK). Nieuw is dat steeds meer mensen met de betere inkomens in de problemen komen.
Update 19.12.2015 (4 jaar later)
Minister-president Mark Rutte zit er nog steeds. Afgelopen week was er een Kamerdebat over een deal van 15 jaar geleden met een crimineel (door iemand die toen officier van justitie was en staatssecretaris is geworden, hij is inmiddels afgetreden). Op zich al vreemd, of laat dit juist een lange tijd omspannende structuur zien. MP Rutte is verbaal erg begaafd, misschien wel de meest begaafde van allemaal. Als een politieke Houdini (de bekende boeienkoning die zich uit iedere situatie wist te redden) heeft MP Rutte zich weten te bevrijden uit een wirwar van keuzes en fouten uit het verleden. Hij gebruikte weer prachtige volzinnen en beeldspraken. Hij zei oa ‘dat hij meer op de bal had moeten zitten’ in de zin van beter moeten handelen. Veel mensen begrepen deze uitdrukking niet. Dit doet mij denken aan een Nederlandse voetballegende die ook een verbale kunstenaar is. Kortom, MP Rutte is de Johan Cruijff van de Nederlandse politiek.
Wat ook niet meer ter sprake komt is de opmerking van MP Rutte over vluchtelingen in het voorjaar van dit jaar. Hij zei toen dat Italië de vluchtelingenstroom zelf moest oplossen ‘omdat het daar nu eenmaal ligt’. In mijn artikel over vluchtelingen heb ik hier ook over geschreven. Begin september is de vluchtelingencrisis in alle hevigheid zichtbaar geworden. Europees beleid was er niet, de buitengrenzen zijn niet bewaakt, een goed voorbeeld van falend Europees bestuur. Nog steeds maakt men geen onderscheid tussen vluchtelingen met economische redenen en vluchtelingen met politieke motieven om naar Europa te komen.
Update 11.01.2016 (5 jaar na begin van dit bericht)
MP Rutte werd in het tv programma Buitenhof geïnterviewd (10.01.2016). Soeverein pakte hij de drie interviewers in met vlotte volzinnen. In Engeland werd Tony Blair ‘Teflon Tony’ genoemd, alle kritiek kon hij van zich af laten glijden. Wij hebben onze ‘Teflon Mark’, Mark ‘Teflon’ Rutte, hij is pas 48 en zal dus nog decennia in de politiek of het bedrijfsleven zijn stempel op de Nederlandse maatschappij drukken.
Update 13.02.2016
Kopie van 12.02.2012: De ZZP-er is de dagloner van deze tijd, zo bleek uit het tv programma Buitenhof vandaag. De Zelfstandige Zonder Personeel, de 1 pitter, is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en heeft vaak geen verzekeringen en wordt onderbetaald. Ze horen tot de ‘werkende armen’, de ‘working poor’ (die ook in de Verenigde Staten van Amerika zo’n groot deel van de beroepsbevolking uitmaken). Mensen worden voor de keuze gesteld hun werk te verliezen of als ZZP-er terug te mogen komen, uiteraard tegen minder loon en niet verzekerd. Wat vroeger een bouwvakker was met een contract, is nu een ZZP-er, geen werk, geen geld.
Het tv programma EenVandaag weidde vandaag een hele uitzending aan de ZZP-er met dezelfde conclusies die ik 4 jaar geleden al trok…..(verbijsterend).
MP Rutte deed afgelopen week mee aan een zogenoemd correspondentendiner, een komisch bedoelde avond met de minister-president en journalisten. Het ging hem goed af, zoals boven al gezegd hij is de Johan Cruijff van de Nederlandse politiek. Hij kon even oefenen voor het volgende interview waarbij hij journalisten weer met boter en suiker zal inpakken.
Update 29.02.2016
Het aantal mensen met een bijstandsuitkering blijft groeien. Eind 2015 waren het er volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek 450.000. Dat zijn er 16.000 meer dan een jaar eerder. Vooral meer jongeren en 45-plussers zijn vorig jaar in de bijstand terechtgekomen. Cijfers van het CBS. Als mensen werkloos worden, krijgen ze eerst een WW-uitkering. Daarna komen ze in de bijstand terecht. Al sinds 2009 stijgt hun aantal gestaag. Dat was te voorspellen dus, want de werkgelegenheid stijgt niet. Het valt te verwachten dat de werkeloosheid gaat stijgen, hele landelijke winkelketens sluiten momenteel.
Update 01.03.2016
Vandaag in de Volkskrant een artikel over de sterk toegenomen armoede in Nederland, gebaseerd op een onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP)
Het opnoemen van de feiten is voldoende:
Door de crisis is het aantal mensen die langdurig in armoede leven gestegen.
In 2013 waren er 1,25 miljoen armen, de helft hiervan leefde minstens 3 jaar onder de armoedegrens (1061 euro netto per maand voor 1 persoon, 2000 voor een gezin met twee kinderen).
De helft van de armen heeft werk, maar krijgt niet genoeg loon.
Het aantal armen zal hoog blijven door de toename van tijdelijke contracten en Zelfstandigen Zonder Personeel (ZZP-ers).
Armen wonen slechter dan anderen.
Sinds 2008, het begin van de crisis, is het aantal armen ieder jaar gestegen.
Hoe langer de armoedesituatie duurt, hoe moeilijker het wordt er ooit nog uit te komen.
Mensen die uit de armoede komen vallen later weer vaak weer terug.
Ouderen met alleen AOW blijven altijd arm. (Zit je in de leeftijdscategorie 55 tot 65 jaar, dan hangt er een grote donkere wolk boven je hoofd. Boven de 55 ben je op de arbeidsmarkt afgeschreven, je heb geen ‘rendement’ meer, maar de pensioenleeftijd is opgetrokken tot 67 jaar, veel ZZP-er hebben geen pensioen kunnen opbouwen en zullen alleen AOW krijgen).
66% van niet-westerse immigranten met minderjarige kinderen kinderen is langdurig arm. (Vooral dit laatste is verontrustend, dit is de groep waarvan we al decennia zien dat ze in de criminaliteit terecht kunnen komen of zich de laatste jaren laten paaien door de extremistische kant van een religie).
De opsomming laat de structuren zien in deze kapitalistische maatschappij. Juist de ontkenning in 2011 dat er geen armoede is, leidt ertoe dat mensen in een beschaafd land ertoe gedwongen zijn een situatie te ondergaan die niet nodig is. We moeten zoals ik al vaker heb geschreven de samenhang zien. Na 8 jaar crisis (men spreekt nu al weer over de volgende crisis, het recept van geld in de economie pompen en lage rentes is uit gewerkt, het kapitalisme is nu zelf failliet en we zijn in een staat van permanente crisis) is er nagenoeg niets veranderd in de maatschappelijke verhoudingen.
De cijfers zijn uit 2013, we zijn al weer 3 jaar verder…..
Iedereen die iets van de geschiedenis weet is zich ervan bewust dat een maatschappij een kantelpunt heeft waar sociale onrust zal ontstaan. Het tragische is dat de meeste mensen de verkeerde schuldigen aanwijzen, dit is wat men de zondeboknoemt die alle schuld krijgt. Dit zien we in deze tijd ook, waar een partij zonder leden met een charismatische leider die grossiert in eenvoudige oplossingen, sommige bevolkingsgroepen over een kam scheert. Het verbaasd niet dat deze partij het in peilingen goed doet, het zal tot meer polarisering leiden. Maar we moeten vooral niet vergeten dat we deze partij te danken hebben aan al de partijen die sinds 15 tot 20 jaar, sinds Pim Fortuyn en Rita Verdonk, niets gedaan hebben om een brede onderstroom in de maatschappij te erkennen als een feit waarmee rekening gehouden moet worden.
Update 03.03.2016
Het aantal daklozen is toegenomen met 74 procent, het zijn er ruim 30.000. Er zijn er 13.000 bijgekomen in 6 jaar tijd. De economische crisis wordt als belangrijke factor gezien, mensen worden hun huis uitgezet als ze de huur niet meer kunnen betalen. Er is bezuinigd op de geestelijke gezondheidszorg waardoor mensen eerder dan vroeger geen behandeling meer krijgen. Vooral het aantal allochtone daklozen neemt toe. Dat is verdubbeld van bijna 6.500 naar 13.000. Onder allochtone Nederlanders is meer werkloosheid en meer armoede dan onder autochtonen. Als ze werk hebben, zijn het vaak de slechter betaalde banen. Bovendien hebben niet alle immigranten een sociaal netwerk om zich heen. Als ze dan werkloos raken, vangt niemand ze op. De crisis heeft niet-westerse allochtonen sterker geraakt dan autochtonen. (Cijfers van het CBS).
De werkeloosheid, de armoede en het aantal daklozen is toegenomen in de regeerperiode van MP Rutte die sinds 2010 (6 jaar) in wisselende kabinetten verantwoordelijkheid draagt, dat is in ieder geval een feit.
Update 05.09.2016
De MP was te gast bij het tv programma Zomergasten.
In Nederland is er geen journalist die deze MP intellectueel aankan. Misschien zou Paxman (journalist uit Engeland) hem aankunnen. Mede door deze avond, waar de MP het deed voorkomen alsof hij boven de partijen staat, zal de VVD het verlies beperkt weten te houden bij de komende verkiezingen, de PvdA zal worden weggevaagd, de PVV zal winnen en de grootste partij worden. We hebben dan een versplinterd en gepolariseerd land, onregeerbaar en een herhaling van de LPF tijden (2002) met vastgoedjongens en andere dilettanten in de politiek. (Bijna iedere bevolkingsgroep heeft nu zijn eigen partij). En dat na 8 jaar crisis en een onrechtvaardige bezuinigingspolitiek waarvan de MP 6 jaar regeerde.
Op deze avond dacht ik aan het boek De Heerser van Machiavelli (1469 -1527):
“Een verstandig heerser (politicus) kan nog mag zijn woord houden wanneer dit hem schade berokkent en wanneer de redenen die hem tot zijn belofte gebracht hebben, zijn weggevallen.”
Over de politicus “Wanneer men hem ziet en hoort, moet hij een en al barmhartigheid, betrouwbaarheid, oprechtheid en godsdienstigheid schijnen.
“De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.”
Kort samengevat.
Deze MP komt sympathiek over en doet het uitstekend in de media, we moeten echter naar de feiten kijken, 6 jaar MP: meer armoede (die hij ontkent), daklozen en mensen in de bijstand; hogere BTW en accijnzen, de verhuurdersheffing (een extra belasting); meer flexibilisering (dus onzekerheid) op de arbeidsmarkt, minder vaste contracten, de werkeloosheid is gestegen; uitzendbureaus laten Polen en andere werkers uit MOE-landen voor lage lonen werken; banken gaan grotendeels op oude voet verder na de crisis, betalen geen rente meer op spaargeld, maar rekenen zelf wel rente; belastingparadijs Nederland blijft grote internationale bedrijven bevoordelen (voor arme landen betekent dat minder inkomsten en mede hierdoor stijgt het aantal economische vluchtelingen); voortdurende woningnood mede door de zogenoemde statushouders (ontstaan door de ongecontroleerde instroom van vluchtelingen sinds 2015); vergroting van de kloof arm-rijk (het aantal vermogenden nam toe tijdens de crisis); meer luchtvervuiling door 130 km toe te staan (dus fijnstof, een doodsoorzaak); jarenlang geen pensioenindexatie enzovoort enzovoort.
Dit is de man die in april 2015 zei dat Italië het vluchtelingenprobleem zelf moest oplossen ‘omdat het daar nu eenmaal ligt’, 6 maanden voor de vluchtelingencrisis (impliciet aangevend dat er geen Europees beleid is); de man die zei ‘geen visie’ te hebben want dat hindert maar; de koopman MP die oproept ‘kóóp toch die auto’; de man die beloftes doet en na de verkiezingen breekt (1000 euro erbij, geen geld naar Griekenland, geen beperking van aftrek hypotheekrente) en nu excuses aanbiedt; de man met excellente verbale technieken die nooit antwoord geeft op vragen maar alleen zegt wat hij kwijt wil (in Buitenhof van 10.01.2016 pakte hij moeiteloos 3 interviewers tegelijk in); de man die door zijn beleid en van zijn partij de VVD wegbereider is voor de PVV door een brede onderstroom in de maatschappij te negeren (samen met al die andere partijen die de afgelopen 20 jaar regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen). In Engeland hadden ze ‘Teflon Toni’ (Toni Blair, bekend om zijn niet speken van de waarheid tav Irak), Nederland heeft Mark ‘Teflon’ Rutte.
We kunnen inmiddels ook over president Rutte spreken, want hij heeft zich boven de partijen verheven.
Er zijn wat barstjes in zijn imago gekomen. Hij gebruikt formuleringen die laten zien dat hij het gevoel heeft de greep kwijt te raken. Voor deze MP geldt: hoogmoed komt voor de val.
Update 16.01.2017 (6 jaar later).
De MP werd in het programma Buitenhof door 3 journalisten geïnterviewd (15.01.2017), net als een jaar geleden (zie boven). Moeilijk kreeg hij het niet. Uit het korte verhaal ‘Een interview met de MP’: ‘Interviews vond hij leuk om te doen, hij wist inmiddels dat hij in Nederland iedere journalist de baas was.’ (Een interview met de MP (Kort verhaal)
Update 20.03.2017 (Na de verkiezingen)
Wat hr Rutte en de VVD gedaan hebben is knap, erg knap, het is politiek bedrijven op hoog niveau. Wel jammer dat de uitkomst zo desastreus is, maar dat terzijde. De VVD verloor dus 8 Kamerzetels en is de grootste partij met 33 zetels, de PvdA verloor 29 Kamerzetels (houd er 9 over, zie Dossier PvdA/SP), het gevoerde beleid is dus massaal weggestemd. Iemand, weet niet meer wie, ik geloof hr Kamp, zei iets in de trant van: ‘het gaat goed met de economie, maar de mensen ervaren het niet zo’. We weten dus niet dat het goed gaat en daarom stemden we niet voor het gevoerde beleid. De VVD heeft een deel van het jargon van de PVV overgenomen en veel mensen hebben strategisch op de VVD gestemd om de PVV buiten de deur te houden. ‘Iedereen’ is nu blij dat de PVV niet de grootste geworden is en ik heb nog nooit een partij gezien die zo snel is afgeserveerd, hoewel, misschien de SP in 2012, die partij is toen kapot gemaakt door alles en iedereen. Dat is politiek, de VVD gaat nu met hr Rutte regeren in Rutte 3, ze zeggen het niet maar je weet dat ze binnenskamers denken: “we rule this country”. Ze vergeten dat de PVV gegroeid is. Dat komt een keer terug.
Maar de VVD is toch die partij die de afgelopen jaren uitblonk in vriendjespolitiek, nepotisme en zwakke en falende ministers? Complete wetten die niet werken, liegen in de Tweede Kamer en een kruideniersmentaliteit (“koop toch die auto”) etc.
Wat we zien in Nederland is verrechtsing, meer polarisatie en meer versplintering. In het parlement zullen de debatten fel worden tussen DENK (‘allochtonen’) en de PVV (en hr Baudet, Forum voor Democratie, een vreemd amalgaam van standpunten, met een advocaat als tweede man). Iedere bevolkingsgroep heeft nu haar eigen partij, inclusief de dieren.
De Republiek van Weimar had er ruim 10 jaar geharrewar en chaos opzitten tot er een verkapte staatsgreep plaatsvond in 1933 (die Adolf Hitler aan de macht bracht).
Update 09.02.2018 (Update die bevestigd wat ik in 2011, 7 jaar geleden schreef, zie boven)
Het aantal daklozen is de afgelopen 7 jaren bijna verdubbeld tot 30.000 (Bron: EenVandaag 08.02.2018). Oorzaak is mede de woningnood en de stijging van de huurprijzen. Afgezien van EenVandaag is dit geen nieuws meer, dit is in een beschaafd en welvarend land volkomen irrelevant geworden. We hebben nog steeds dezelfde MP als 7 jaar geleden.
Update 21.03.2018
Minister-president Rutte is sinds gisteren Wilders-light geworden. Hij regeert 8 jaar, heeft de woningnood verergerd door verkoop van sociale huurwoningen en de verhuurdersheffing, maar betrok in het verkiezingsdebat voor de gemeenteraadsverkiezingen (op NPO Nederland Kiest 20.03.2018) ineens de vluchtelingen (statushouders) erbij die voorrang krijgen bij de toewijzing van een woning en dat dat moet worden afgeschaft. Het woord populisme wordt vaak verkeerd gebruikt, maar hier is het wel van toepassing, dit is populisme van het erge soort. Je eigen fouten op anderen afwentelen.
Een paar jaar geleden heb ik al gezegd dat een politicus met visie in 2015, toen er een onverwachte vluchtelingenstroom op gang was gekomen uit Syrië (naast de vluchtelingenstroom uit Afrika via Italië, al 25 jaar aan de gang, zie Dossier Vluchtelingen), direct had gezegd: “Er komen veel vluchtelingen die onze hulp nodig hebben, we beginnen direct met een grootschalig woningbouwprogramma om de woningnood voor autochtone Nederlanders niet te laten oplopen”.Door dit te zeggen wordt het ‘populisme’ de wind uit de zeilen genomen, want veel mensen willen wel solidair zijn, maar niet als ze het zelf moeilijk hebben (dit is al duidelijk sinds Pim Fortuyn, 20 jaar geleden). Dit is een structureel probleem gebleken in Nederland in de afgelopen decennia: Men vraagt solidariteit van mensen die het zelf niet breed hebben, die hun wijken zien veranderen terwijl ze er niet om gevraagd hebben. Zelf heeft die economisch-politiek elite er geen last van, want ze wonen in de beste gebieden van het land. Het woningbouwprogramma zou overigens betaald moeten worden met een extra heffing op de hoge inkomens, de tegenhanger van de verhuurdersheffing die is opgelegd aan mensen die in een sociale huurwoning wonen.
We zijn natuurlijk al jaren te laat, dat is duidelijk, de polarisatie, de versplintering en het ‘populisme’ zitten diep in de samenleving.
Update 26.04.2018
Een Kamerdebat over de dividendbelasting en of de MP de Tweede Kamer wel goed heeft geïnformeerd. De Mark ‘Teflon’ Rutte was in vorm, hij kan praten als Brugman en zou iemand een rolstoel kunnen verkopen en diegene laten geloven dat het luxe auto is en dat is een gave. We schieten er niets mee op, de woningnood blijft, de armoede blijft, de tijdelijke baantjes blijven, de werkdruk is hoog waardoor veel mensen, zelfs jongeren, stress en een burn-out hebben, in de zorg en het onderwijs zijn grote problemen en te weinig mensen die er willen werken enzovoort.
Een motie van afkeuring haalde het niet, het is het wachten op het wegvallen van die ene zetel meerderheid en dan zijn er nieuwe verkiezingen.
Update 28.05.2018
Veel zin om hier nog wat aan te voegen heb ik niet. Voor mij is het wel duidelijk: het gaat om macht en geld.
De VVD heeft een voorjaarscongres gehouden. Ze zien zich als winnaar. Klaas Dijkhoff (37 jaar jong, fractievoorzitter in de Tweede Kamer) zei het zo: “We hebben strijd gevoerd. Nu zijn we de dominante stroming. We hebben gewonnen”. Een krachtige uitspraak. Komt hoogmoedig over en meestal gaat het een paar jaar later bergafwaarts.
Gisteren in tv programma Buitenhof een discussie over armoede en mensen met schulden. (zie boven in 2011, 7 jaar geleden).
Update 24.08.2018
“…het is het wachten op het wegvallen van die ene zetel meerderheid en dan zijn er nieuwe verkiezingen”, zie boven. Er is een Kamerlid van de VVD en die bezit 100 huizen voor de verhuur in Amsterdam. Op zich al ongelofelijk,hij heeft fouten gemaakt in zijn verhuur en dat wordt onderzocht. Laat dit nu net die ene zetel zijn die het kabinet overeind houdt! Het was een maand geleden aan de orde, we hebben er niets meer over gehoord. Ze moeten hem wel heel veel beloofd hebben, of gesmeekt hebben, om bij de VVD te blijven en niet over te stappen met die ene zetel naar Forum voor Democratie van hr Baudet…..
Update 03.10.2018
De armoede is sterk toegenomen onder werkende mensen, ‘werkende armen’ (‘working poor’ zoals dat in de VS heet) tot 320.000. Sinds 2000 is er een toename van 60%. Onderzocht door het Sociaal en Cultureel Planbureau. Vooral zelfstandigen, zzp’ers en schoonmakers zitten in de armoedesituatie. Een van de redenen is de toename van flexcontracten, 0-uren contracten, tijdelijk werk enzovoort. De cijfers zijn van 2014, midden in de crisis. Het is geen toeval dat de VVD met MP Rutte al 8 jaar regeert, de lonen zijn al die jaren kunstmatig laag gehouden onder het mom van herstel van de economie (zie boven in 2011, 7 jaar geleden, dat is het voordeel als je Dossiers over een lange tijd bijhoudt). Positief is dat de middenklasse na 10 jaar wakker is geworden, er zijn demonstraties!
Update 22.03.2019 (8 jaar later)
Mark ‘Deadalus’ Rutte verzamelde veren die hij samenbond met touwtjes en bijenwas en op deze manier maakte hij vleugels. Deadalus waarschuwde Klaas ‘Icarus’ Dijkhof om niet te hoog in de lucht te gaan en ze bonden de vleugels vast, maar Icarus luisterde niet en vloog steeds hoger de lucht in en hoogmoed maakte zich van hem meester en hij riep: “We hebben gewonnen!”. In de hitte van de zon echter smolt de bijenwas en Icarus stortte in zee. Deadalus leefde ongelukkig verder. (Uit de Griekse mythologie 4000 jaar oud).
Update 23.08.2019
Het aantal daklozen is in de periode VVD en MP Rutte (sinds 2010) verdubbeld. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft dit vandaag bekend gemaakt: CBS. Schokkend maar niet verbazingwekkend (zie boven vanaf 2011). Een van de oorzaken is de ook toegenomen woningnood, in Dossier Woningnood (Met Updates) staat de analyse over de structurele woningnood sinds de Tweede Wereldoorlog.
De maatschappij van vandaag is het resultaat van de keuzes van gisteren. Meer daklozen, meer armoede, meer voedselbanken, meer woningnood, lerarentekort enzovoort zijn het resultaat van de beleidskeuzes sinds 2010 van de VVD en MP Rutte, het CDA, D66 en PvdA.
Moeilijker moeten we het niet maken, wel duidelijker.
Update 13.09.2019
Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft berekend dat bijna de helft van de bevolking in 2017 en 2018 er financieel op achteruitis gegaan. Dus twee jaar waarin gezegd werd dat iedereen er op vooruit zou gaan
In de categorie ongelofelijk maar waar: grote bedrijven gaan in 2021 winstbelasting betalen. Dat deden ze dus niet.
Het Koningshuis heeft 30 jaar een dubbele vergoeding gekregen voor onderhoud van meubilair.
Enzovoort.
Een fotoreportage over armoede in Nederland is hier te zien.
Update 23.10.2019
Je zult maar 10 jaar geregeerd hebben en beleid hebben gemaakt zoals de VVD, of lid van deze partij zijn, of er op gestemd hebben.
Iedere maatschappelijke sector (oa. onderwijs, zorg, politie) is momenteel aan het protesteren of gaat in staking.
Het aantal daklozen is toegenomen (geschat op 40.000 mensen die geen huis hebben en op straat verblijven).
Er is een tekort van meer dan 300.000 woningen (oa door de verhuurdersheffing en de verkoop van sociale huurwoningen, mensen zijn wanhopig op zoek naar een plek om te wonen die bovendien betaalbaar is, gebouwd kan er niet worden vanwege de stikstofcrisis.
Er is een ernstige milieucrisis (CO2, stikstof, PFAS) die heeft gezorgd voor acute problemen in de landbouw en de bouw.
Tijdelijk werk is de norm geworden, er zijn steeds minder vaste contracten (uitzendbureaus floreren hierdoor, veel illegale uitzendbureaus want controle is er niet).
De werkdruk is overal hoog, veel mensen zijn ziek van de maatschappij. De oplossing is oa. een cursus mindfulness, want het probleem ligt bij het individu.
Zelfs de sectoren die de VVD bedient zijn ontevreden. De moraal van deze partij is eigenbelang eerst,meerdere integriteitskwesties hebben dit laten zien.
MP Rutte heeft 10 jaar alles weggelachen, ‘koop toch die auto’gezegd, gratis gas uit de Groningse bodem gehaald (50 jaar lang, een hele provincie is in rep en roer), economische groei als doel gesteld zonder de nadelen aan de mensen te vertellen (wij weten wel wat goed voor u is) enzovoort.
Update 13.02.2020 (9 jaar later)
Een staatsman zal deze MP nooit worden, meer dan een boekhouder en kruidenier is hij niet (wel een intelligente) inclusief zijn partij, de partij van het welbegrepen eigenbelang die zovelen in Nederland ondersteunen…..
Update 07.08.2020
De beleidsmakers zijn al een tijd aan het stikstofkwartetten: koeienpoep inruilen voor woningbouw (de boeren zijn daarom boos en protesteren en demonstreren). Dit is de technocratische economische politiek die ‘aan de knoppen draaien’ genoemd wordt. De illusie van een oplossing van bijna alle politici (vooral op rechts), hele generaties moeten aan hun kinderen en kleinkinderen uitleggen dat papa en opa het eigenlijk verkeerd heeft gedaan en ze niet alleen aan economische groei hadden moeten werken maar meer aan sociaal welzijn en milieu en natuur.
De coronapandemie is gaande. China is een kapitalistische dictatuur (zie Dossier China) de massaconsumptie van vlees, inclusief ‘culturele ‘gebruiken’, is net als in het westen normaal geworden. De autoriteiten hebben om de economische belangen niet te schaden de uitbraak van het nieuwe virus verzwegen en deden in het begin (in 2019) niets. China is de assemblagehal van de hele westerse industrie geworden, zo goedkoop mogelijk produceren daarom is weinig kritiek op het land en mag het virus nooit het China of Wuhan virus heten. Hieruit voortvloeiend is de dolgedraaide wereldhandel waardoor zeer veel containerschepen de wereld rond varen (af en toe verliest er een een paar honderd containers in een storm, zoals vorig jaar boven de Waddeneilanden, ze zijn nu nog aan het opruimen). Ook bleek dat alle medische zaken inclusief geneesmiddelen in China gemaakt worden en er dus een grote afhankelijkheid is gegroeid. Naast het menselijk leed van de pandemie stelt de coronacrisis het hele liberaal-kapitalisme op de proef, de gevolgen zullen ongekend zijn en decennia doorwerken. Een systeemcollaps van de hele kapitalistische ordening is zeker niet uit te sluiten.
Voor deze MP (en de VVD) geldt: hoogmoed komt voor de val, (2016).
De toeslagenaffaire (waarbij bijna 30.000 burgers onterecht tot fraudeurs werden bestempeld en tot wanhoop werden gedreven) zou wel eens de nagel aan de doodskist van MP Rutte en de VVD kunnen worden. Morgen zal het blijken.
Alles in dit bericht is gelezen en geaccordeerd, er hoeft na 10 jaar niets teruggenomen te worden. De coronacrisis en de milieu-klimaatcrisis (etc) zullen de polarisatie, de armoede, de versplintering doen toenemen (misschien wordt dit nog aangevuld).
Update 17.03.2021
Verkiezingen vandaag. De VVD met MP Rutte staat op winst. Verbazen zal het niet als dat ook uitkomt. In onzekere tijden zoals deze willen mensen graag een leider die hen bij de hand neemt en hun (eigen)belang verdedigd, dan komen ze bij de VVD, de partij van het welbegrepen eigenbelang en het gecultiveerd egoïsme die moraal als iets voor anderen ziet. “De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.” (Machiavelli, zie boven). Maar filosofisch gezien krijgt iedere tijd de politici die het verdiend, er is een organische samenhang en wisselwerking tussen bevolking en politiek.
Update 18.03.2021 (10 jaar later)
De uitslag van de verkiezingen volgens de prognoses laten kort samengevat meer verrechtsing, meer versplintering en meer polarisatie zien. 20 jaar 20 tot 30 Kamerzetels populisme sinds Fortuyn. Dat belooft nog wat te worden als de gevolgen van de coronacrisis gaan beginnen.
Update03.04.2021
Een historisch 14 uur durend Kamerdebat. De MP wankelde, maar bleef overeind voor zolang het duurt. Hij is een politieke Houdini met Machiavelli als handboek (ik schreef er 6 jaar geleden over in 2015). Ruim 2 miljoen mensen stemden op de VVD, bijna 2 miljoen op MP Rutte als persoon, 2 miljoen mensen kunnen zich niet vergissen (toch?).
Niet dat het zin heeft er iets over te schrijven, maar een opvallende verdediging van de MP van de VVD staat op NOS website: ‘Ze erkennen dat er fouten zijn gemaakt. Maar “waar het om gaat is dat de intenties oprecht zijn…”Goede bedoelingen zijn echter niet genoeg, niet in de politiek, niet in het leven zelf. Er komen 2 parlementaire enquêtes aan (Gronings gas en toeslagen), de woningnood is structureel (door stikstofbeleid kan er minder gebouwd worden, er zijn meer daklozen, mensen zonder huis, starters en eenpersoonshuishoudens zitten klem ed.), de arbeid is geflexibiliseerd, de lonen zijn laag gehouden, alle maatschappelijke sectoren zijn ontevreden, een paar jaar geleden was 130 kilometer rijden het streven ongeacht de gevolgen voor het milieu, de BTW is op de eerste levensbehoeften is 2x verhoogd enzovoort De VVD regeerde bijna 11 jaar. Moet er nog meer gezegd worden?
Zoals te verwachten was hebben veel mensen geen onderscheid gemaakt tussen MP Rutte en de coronacrisis en 10 jaar VVD beleid. Want je moet er niet aan denken dat zijn voorganger MP was geweest in de coronacrisis (toch?).
2 miljoen mensen kunnen zich niet vergissen (toch?).
Politicus Rutte werd geïnterviewd bij Nieuwsuur, conclusie: hij komt er weer mee weg, ondanks de goede interviewer. Zoals boven gezegd (en in Een interview met de MP (Kort verhaal)) er is geen journalist die hem aankan. Deze persoon werkt vanuit het brein, de intelligentie, die iedere situatie in zijn eigen voordeel weet te pareren en om te buigen. Dit kunnen niet veel mensen, alleen uitzonderlijke staatslieden (Churchill, Brandt), maar hij zal nooit een staatsman worden, daarvoor is hij teveel kruidenier en boekhouder, teveel poldermodel.
Absurditeit komt naar voren in de politiek van vandaag, de voortgang van de kabinetsformatie hangt nu af van Pieter Omtzigt van het CDA die deed wat een kamerlid moet doen: de regering controleren. Dit wordt als ongewenst gezien vanuit de macht (het kwam toevallig naar buiten door een foto waarop een tekst te lezen was). Hij zit ziek thuis, politicus Rutte wil met hem spreken, want zonder CDA geen regering. Ze weten niet meer hoe het verder moet, dit is mijn ‘Het is een democratie in crisis’ en ‘Nederland is een onregeerbaar land’ uit 2016 in De Boze Burger en het ‘populisme’ De door politicus Rutte beloofde nieuwe aanpak is een ongeïnspireerde pleister op de wonde (burger moet meer te zeggen krijgen), hij zal niet ‘alles anders gaan doen’ en is bovendien ‘trots’ op 10 jaar regeren: er zijn meerdere crises: wooncrisis (door de verhuurdersheffing en verkoop sociale huur lees Dossier Woningnood), klimaatcrisis (economische groei met consumeren en produceren als doel), flexibilisering van het werk, de stiksofcrisis en de uit de hand gelopen agrarische sector (alles voor de export) enzovoort enzovoort. Daar kan men niet trots op zijn. Het is een klucht geworden. Dat komt ervan als na Fortuyn er 20 jaar lang 20 tot 30 zetels ‘populisme’ is waar niets mee gedaan wordt en er vanuit achterkamertjes geregeerd wordt, inclusief de vakbonden met het ‘polderen’.
Overal in al die achterkamertjes zitten ze nu te delibereren, hoe moet het nu verder, hoe blijf ik aan de macht, kun je niet dit zeggen morgen in het debat of beter dat zeggen. Al die goedbetaalde adviseurs en spindoctors die bespreken hoe de massa te bespelen.
Ik zeg nog steeds: Hoogmoed komt voor de val.
De huidige politiek gaat uit van macht, het is echter veel moeilijker politiek te bedrijven met gezag. Gezag kan een politicus opbouwen, dat duurt jaren en velen willen het, weinigen zullen er in slagen.
(Misschien wordt dit bericht aangevuld).
Update 16.07.2021
Nieuw geformuleerd: ‘Het verschil tussen macht en gezag is dat macht is gebaseerd op kracht en gezag op argumenten en moraliteit. Macht roept spanningen op. Gezag moet worden opgebouwd en kan lang aanhouden terwijl macht even snel vergaat zoals een bos bloemen in een vaas’.
‘Als er 1 ideologie gefaald heeft in afgelopen decennia is het wel het liberalisme (in Nederland VVD, Rutte, Dijkhoff ea maar ook internationaal) met zijn gecultiveerde egoïsme, eigen verantwoordelijkheid en de vrije markt die alles beter zou doen’.
(Misschien wordt dit bericht aangevuld).
Update 12.08.2021
Als je bij de VVD jarenlang goed hebt gefunctioneerd en altijd trouw bent geweest aan de leider en het partijprogramma hebt verdedigd, vooral op radio en tv (Goedemorgen Nederland), ja, dan wordt je beloond met een hogere functie zoals minister, staatssecretaris of iets anders.
De vaste positie van MP Rutte binnen zijn partij doet denken aan die van Trump en zijn Republikeinse Partij: ze laten hem niet vallen, wat hij ook doet.
Update 29.08.2021
DMP Rutte (demissionair, maar regeert gewoon door) gaat binnenkort een nieuw plan lanceren om extra huizen te bouwen voor statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) net zo als zijn voorgangers MP Lubbers in de jaren 1980, MP Kok in de jaren 1990 en MP Balkenende in het eerste decennium van deze eeuw om zo het populisme de wind uit de zeilen te nemen, want het is niet gewenst dat autochtone Nederlanders in een tijd van woningnood en wooncrisis nóg langer op een woning moeten wachten en om solidariteit te vragen aan mensen die het in de maatschappij al moeilijk hebben (door de pandemie verergerd). Door de crisis in Afghanistan komen er momenteel veel nieuwe vluchtelingen bij, er worden nieuwe opvanglocaties gebouwd. Door gebrek aan doorstroming naar huizen blijven statushouder (momenteel 11.000 mensen) lang in volle asielcentra wonen en gemeenten kunnen niet meer doen door de woningnood, want er zijn ook veel andere mensen met urgentie.
De populistische partijen hebben sinds Fortuyn (20 jaar) 20 tot 30 Kamerzetels. De schuld van de woningnood wordt door hen bij immigratie gelegd (waar veel over te zeggen is, in Dossier Migratie/Immigratie schreef ik er over, dit begon al in de jaren 1980) en niet bij het hele liberaal-kapitalistische naoorlogse woningbouwbeleid waar het echte probleem ligt.
Een nieuwe regering is op komst. Veel ambitieuze plannen, maar fundamentele verhoudingen en uitgangspunten blijven hetzelfde dus al de in de afgelopen 11 jaar (niet toevallig het begin van dit bericht toen MP Rutte ontkende dat er in Nederland armoede was terwijl dat bewezen door het CBS wel zo is) ontstane en veroorzaakte crises door het VVD/MP Rutte beleid zullen voortduren: de wooncrisis, de stiksofcrisis, de klimaatcrisis, de grote welvaartsverschillen enzovoort, enzovoort. De MP zelf is nog steeds ‘trots’ op zijn prestaties en zei dat ‘er ook veel dingen goed gegaan zijn‘ toen hij kritisch bevraagd werd (een ietwat kinderlijke verdediging).
Interessant is dat MP Rutte (1967), eindelijk na 11 jaar, zijn intellectuele meerdere gaat tegenkomen in de politiek in het algemeen en in de regering in het bijzonder in de persoon van Robbert Dijkgraaf (1960) die directeur van een van de meest gerespecteerde universiteiten in de VS was (Pinceton), een aimabel man die zachtmoedig overkomt (gaat onderwijs, cultuur en wetenschap doen voor D66). Dijkgraaf zal het echter toch moeilijk krijgen tegenover Rutte die in het grootste deel van zijn leven in de politiek werkte, helemaal niets anders in het leven heeft en dus natuurlijk alle politieke trucs kent, dat heeft hij laten zien met zijn selectieve geheugen dat alles onthoud wat nuttig is en alles vergeet (‘verkeerd herinneren’) dat niet van pas komt. Dit zijn de mensen die van het politieke schaakspel houden en de VVD wil hem daarom ook niet kwijt ongeacht wat hij doet. (Het niet zo bekende gezegde is ‘wie nooit liegt hoeft ook weinig te onthouden’, ik voeg daar aan toe dat als je veel liegt veel moet onthouden en dus heel intelligent moet zijn, want je moet precies onthouden wat je gezegd hebt en tegen wie).
Update 21.02.2022
We mogen wel uitkijken dat de coronapandemie 11 jaar VVD-Rutte beleid niet gaat verhullen: wooncrisis, stikstofcrisis, vertrouwenscrisis, toename flexwerk, laag houden minimumloon, problemen in de jeugdzorg (wachtlijsten), asielcrisis (er zijn geen woningen voor statushouders waardoor de opvangcentra vol zijn) (et cetera).
Niet uit bovenstaand bericht wordt verwijderd of aangepast.
Update 18.03.2022
We mogen wel uitkijken dat de coronapandemie en de vluchtelingencrisis 12 jaar VVD-Rutte beleid niet gaat verhullen: de wooncrisis/woningnood, de stikstofcrisis, de vertrouwenscrisis, afname vertrouwen in de politiek zelf (50% opkomst van kiezers, de helft blijft thuis), toename flexcontracten, laag houden van minimumloon, problemen in de jeugdzorg (wachtlijsten), asielcrisis (er zijn geen woningen voor statushouders waardoor de opvangcentra vol zijn) (et cetera). Bij de VVD zijn ze het stadium van gevoelig zijn voor kritiek al jaren voorbij, het maakt ze niet uit zolang ze maar de grootste partij zijn, simpel machtsdenken. Maar zoals eerder gezegd is macht iets anders dan gezag, macht is eenvoudig, gezag en respect moet je verdienen en is maar voor heel weinigen weggelegd…..
Update 13.05.2022
Je moet de tijd ‘lezen’. Zelden zal een partij en haar leider zo’n antipathie hebben opwekt als de VVD met MP Rutte. Ze mogen wel uitkijken dat de onvrede niet uit de hand loopt.
Update 28.07.2022
Het land staat in brand (letterlijk langs en op de snelwegen door de boeren ‘protesten’. In de jaren 1980 werd het leger ingezet tegen demonstranten, de krakers, er was toen woningnood, dezelfde woningnood als heden). Alle crises die in de afgelopen jaren zijn ontstaan zijn samengekomen, beïnvloeden elkaar en versterken elkaar tot een giftige cocktail: stikstofcrisis, natuurcrisis (verlies biodiversiteit) wooncrisis, vluchtelingencrisis (geen huizen voor statushouders = volle aanmeldcentra), klimaatcrisis, Schipholcrisis ea. Maar ook crisis in de jeugdzorg, de gezondheidszorg, eigenlijk overal is er crisis. De croronapandemie en de oorlog in Oekraïne spelen weliswaar een rol, maar kunnen geen excuus zijn.
Ondertussen maakt minister-president en VVD leider Mark Rutte zich op voor het jubileum van langst zittende minister-president dat tot nu toe in handen was van MP Lubbers (CDA 1982-1994)…..Overigens zegt het langst zittende MP meer over de Nederlandse bevolking dan over de MP zelf, want de persoon is uiteindelijk toch een pragmatisch bestuurder die flexibel en intelligent met de tijdgeest meegaat, maar de VVD is nog steeds de grootste partij van het land. Nederland is in diepste wezen een conservatief land, dit stamt al uit de VOC tijd: de koopman en de dominee gaan hand in hand om handel te drijven (Max Weber/kapitalisme/calvinisme) en de hele wereld over te gaan, BID EN WERK en de VOC mentaliteit (Balkenende), het is nooit veranderd.
Update 01.08.2022
Bij de VVD weten ze momenteel het beste wat machtspolitiek is, beter dan andere partijen, ‘We rule this country’. (CDA had deze mentaliteit vroeger: Lubbers (MP 1982-1994, de langst zittende tot morgen). Klaas Dijkhoff (toen 37 jaar jong) zei in 2018 op het VVD voorjaarscongres: “We hebben strijd gevoerd. Nu zijn we de dominante stroming. We hebben gewonnen”. Vroeg mij wel af of de MP lid is geweest van een corps…waar al die maniertjes worden aangeleerd die later woorden gebruikt (en ze komen elkaar later in de maatschappij telkens tegen en doen wat voor elkaar (wederdienst).
Update 24.01.2023 (12 jaar later)
Cultuursociologisch gezien heeft liberalisme in de vorm van liberaal-kapitalisme-neoliberalisme afgedaan als ideologie en gefaald. Het huidige tijdperk met multiple crises laat dat zien. De vrije markt met haar individualisme en ‘gecultiveerde eigenbelang’ (geschreven in 1992) dat door overheden wordt ondersteund, is niet adequaat. Er is woningnood (onoplosbaar, men spiegelt illusies voor van een oplossing over 7 jaar in 2030), werkonzekerheid (tijdelijk minder door krapte op de arbeidsmarkt, voor het eerst in tijden hebben werkers macht), onbeheersbare migratiebewegingen (ik schreef erover in 2015 in Het Einde van het Kapitalisme) met de asielcrisis als gevolg (men spiegelt oplossingen voor die er niet zijn), jongeren (de toekomst) zijn pessimistisch over de toekomst (de jeugdzorg is slecht), de klimaat-milieucrisis is diep en ernstig (economische groei zonder milieu en natuur er bij te betrekken heeft tot de huidige situatie geleid: van crisis naar crisis, van klimaatramp naar klimaatramp). De armoede (waarmee dit artikel begon in 2011) is toegenomen, de rijken zijn rijker geworden (ondanks de crises, er is vermogensongelijkheid en inkomensongelijkheid (dit wordt altijd ontkend door de VVD), de armen armer. Rijken wonen aan de rand van de steden en in de buitengebieden, armoede is in de steden. Er zijn meer voedselbanken (die de vraag niet aankunnen). (ea).
Liberalisme met democratie als enig overgebleven staatsvorm waar Fukuyama over schreef (1992) en waar ieder land zich toe zou bekeren (na de terechte val van het communisme) was een wensdroom. Ik zag het in 1992 (maar sprak mijzelf wel tegen). Rusland en andere landen laten zien dat er altijd machthebbers zullen zijn die lak aan democratie hebben. Maar ook democratieën staan onder druk, dat laat de Verenigde Staten van Amerika zien waar een president eigenhandig een staatsgreep wilde plegen (die mislukte). Toch wil hij het opnieuw proberen, terwijl hij een rancuneus warhoofd is en veel aanhang heeft. Dit is de ‘voorbeeld democratie’ voor de wereld. (in Dossier Amerika (VS) meer).
Daar tegenovergesteld zeg ik dat we van individueel belang naar sociaal-gemeenschappelijk belang zullen gaan met meer rechtvaardigheid. De tegenkrachten zijn echter heel groot. De mensen die dit betreft houden hun mond (zij hebben wat te verliezen) en bij anderen zien we machteloze verontwaardiging die zich uit in (veel) goede tv programma’s, goede artikelen en nutteloze sociale media activiteit die allemaal niets zullen veranderen. Bovendien reageren mensen de schier onoplosbare kluwe van problemen inmiddels op elkaar af op de sociale media en dat is triest. Ook het populisme is hier voor een deel uit te verklaren (lees De Boze Burger en het populisme).
Update 31.01.2023
Ondertussen komt de VVD met een heel oud verstoft angstbeeld over links, ze weten niets beter meer te verzinnen. De VVD = MP Rutte inmiddels zijn ze de schaamte voorbij en hebben bovendien geen eergevoel. Ze laten zich alles zeggen, van ene belediging naar de volgende, het maakt ze niets uit, alles voor de macht. Dat we naar Provinciale verkiezingen gaan is blijkbaar niet helder, dit gaat om provinciaal bestuur (en later de Eerste Kamer).
Update 18.02.2023
Mijn analyse van jaren geleden staat vandaag in de Volkskrant: de MP (Rutte) heeft inmiddels een presidentiele aanpak (volgens politicologen). Hij reist de wereld over en bemoeit zich overal mee. Op een foto is hij te zien voor ca 30 journalisten die allemaal naar hem luisteren. In Nederland is echter al jaren sprake van door zijn partij veroorzaakte multiple crises (woningnood, stikstof, asielcrisis, jeugdzorg, basisbeurs enzovoort). Hij is een overschatte politicus, welswaar hoogbegaafd, maar hij bediend zijn eigen achterban (telefoonnummers van ondernemers in zijn mobieltje, ze kennen elkaar allemaal van vroeger, de studietijd en het bedrijfsleven).
Wat ook opvalt is dat we van deze persoon in 12 jaar niets hebben gehoord met enige diepgang, een gedachte, een overpeinzing (alleen iets met een ‘vaasje’). Verder kenmerkt hij zich door het ieder jaar hebben van een andere mening. Bekend is zijn opvatting (2015) dat Italië (dat aan de buitengrens van de EU ligt waar al die vluchtelingen naartoe gaan (en Spanje, Griekenland) het vluchtelingenprobleem zelf moest oplossen (daardoor is dat populisme zo toegenomen), nu is hij voor meer hulp uit de EU. Beter is mijn analyse in 1992 toen ik de huidige vluchtelingencrisis zag aankomen en schreef dat Afrika economisch ontwikkeld moest worden en migratie moest worden tegengegaan. Dat is 31 jaar geleden….
Macht is macht, maar GEZAG moet men verdienen door jarenlang goed beleid. Alle politici streven naar gezag, maar de meesten zullen het nooit bereiken. Ze willen allemaal graag een Winston Churchill (vastberaden tijdens WO2), Willy Brandt (Duits politicus) of Robert Schuman (oprichter EU) zijn, maar ze zullen slechts kruideniers en boekhouders blijven.
Update 04.06.2023
De VVD heeft een congres, de kritiek op MP Rutte komt nu ook uit eigen gelederen. Wat ze nog niet begrijpen is dat ze een probleem hebben als hij gaat terugtreden, dan valt de partij in een diep zwart gat. Rutte heeft 20 jaar lang alle energie naar zich toegetrokken, binnen en buiten zijn partij, voor anderen was geen plaats.
Update 10.07.2023 (13 jaar later)
Eigenhandig forceerde MP Rutte een kabinetscrisis (hoewel de asielproblematiek een harde, maar geheel andere, aanpak vergt, lees Dossier Vluchtelingen). Een staaltje botte machtspolitiek, wat we niet vaak zien in Nederland (in het buitenland wel, bijvoorbeeld Orban in Hongarije en in Polen (rechters zelf benoemen ed.). Zijn partij de VVD staat vierkant achter hem, want ze zijn tevreden met hem en ze hebben niemand anders. Het begint bij meer mensen te dagen dat schijn bedriegt, wat Machiavelli zegt, een politicus moet in de eerste plaats een beeld van betrouwbaarheid uitstralen. Dat heeft de MP altijd gehad, hij komt sympathiek over, ziet er fris uit (eet een appel op de fiets) en spreekt makkelijk.
Er is psychologie voor nodig om iemand te ontleden: wat is iemands persoonlijk profiel, achtergrond, karakter en dergelijke. Dat de MP hoogbegaafd is schreef ik eerder, maar bij hoogbegaafdheid liggen hoogmoed en arrogantie op de loer. De politicus denkt dat hij alles aankan. Tot het moment van de waarheid. Iedereen komt in het leven een keer een MEESTER tegen. We zullen vandaag zien hoe dit gaat eindigen.
10.30 uur.We zijn na 13 jaar verlost van een politieke kwelgeest die met zijn liberaal-kapitalistische-neoliberale partij zorgde voor multiple crises: meer armoede (zie boven 2011), woningnood, asielproblematiek, toeslagenschandaal, Gronings gas kwestie, enzovoort enzovoort, bovendien voor populisme (maakt de politiek ruim 20 jaar onwerkbaar), polarisatie en versplintering. Over 10 jaar begrijpen mensen het pas.
Zelfs de aankondiging van zijn terugtreden uit de politiek (VOOR het debat) is strategie, hij ‘deed alles voor het land’, de weg is nu vrij voor een hoge internationale functie (EU, NAVO, VN ed.).
NB. Bij mij gaat het niet om politiek, het gaat om intellectuele zuiverheid en de kracht van argumenten.
Update 06.09.2023
Zelden zoveel verandering in de politiek gezien als afgelopen tijd. Een generatiewisseling na verkiezingen KAN een verbetering zijn, maar het is niet zeker. De maatschappij, de wereld, is op drift geraakt en drijft als een ijsbeer op een losgeraakte ijsschots de zee op….
Update 21.09.2023
Een interview met de MP in de Volkrant laat zien dat er parallele analyses zijn over de stand van het land, want het meeste gaat goed in NL volgens de MP.
Wat MP Rutte en zijn partij de VVD achterlaten na 13 jaar: een wooncrisis (400.000 woningen te kort, de bouw neemt af), een asielopvangcrisis (de opvang is vol, er zijn geen huizen voor statushouders), een stiksofcrisis (agrarische sector op ‘industriële’ wijze als beleid), een bestuurscrisis (vertrouwen in politiek en bestuur is gedaald, veel mensen zijn pessimistisch), armoede is toegenomen, een verdubbeling van het aantal daklozen (ook door wooncrisis), klimaatcrisis (decennia ontkennen van klimaatprobleem, economische groei zonder de impact op klimaat/natuur/milieu/gezondheid mee te nemen), flexibilsering van werk als beleid, laag houden van minimumloon (na 2016, 10% erbij bij een laag loon is verwaarloosbaar), de zorgsector wordt door investeerders overgenomen (niet mijn deskundigheid), ouderenzorg, onderwijs, personeelstekort (‘vergrijzing‘ was 30 jaar geleden al te voorzien in de bevolkingspiramide), de politiek na 2014 tegenover Rusland (ze hebben allemaal hun ‘Chamberlain-Appeasement moment gehad).
De ‘Puinhopen van Paars’ (Pim Fortuyn na 8 jaar VVD/PvdA/D66, 1994-2002), zijn klein vergeleken met de huidige situatie.
Update 28.10.2023
MP Rutte (demissionair) heeft vandaag gezegd dat hij TE LANG is aangebleven. Typerend, zijn opvolger had dit al eerder gezegd, wat kan men dan het beste doen als je toch gaat vertrekken: beamen. We zullen deze MP vooral herinneren op de momenten dat het NIET over politiek ging (want dat deed hij goed). Tevens liet hij weten toch een internationale functie te willen en geen leraar te worden. Typerend, ieder jaar wat anders zeggen. Momenteel is het belangrijkste in Nederland bij de komende verkiezingen dat zijn partij de VVD niet meer de grootste wordt en haar macht wordt gebroken (het CDA waar ze vroeger ook altijd zeiden ‘we run this country‘ (Lubbers jaren 1980) heeft haar eigen graf al gegraven. De vernieuwing moet komen van de partij van Pieter Omtzigt (NSC) die heeft laten zien de intelligentie te hebben voor een andere aanpak. Het is weliswaar een middenpartij, maar meer zit er in Nederland, een door en door conservatief land, niet in.
Update 29.11.2023
Lees De Boze Burger en het populisme voor een analyse na de verkiezingen november 2023. De VVD met MP Rutte verloor weer, ze verliezen sinds 2012: 2012 41 zetels, 2017 33 zetels, 2021 34, nu 24, hier zwijgen ze liever over, want ze bleven de grootste partij tot deze verkiezingen. Rutte heeft met zijn machtspolitiek het land 13 jaar gegijzeld doordat ze wel altijd de grootste partij bleven. De VVD laat een ongekende puinhoop achter, van vergeten bonnetjes tot Gronings gas tot uithuisplaatsing van kinderen door de toeslagenkwestie. Enzovoort.
Update 28.01.2024 (13 jaar later)
Een VVD congres, ze weten niet meer hoe het verder moet. Gisteren gaf ik 5 euro aan de dakloze man die ik vorig jaar fotografeerde. (zelf heb ik ook geen geld, maar wel meer dan een dakloze). Grote welvaartsverschillen blijven in NL buiten discussie, men accepteert bij de VVD armoede zoals in 2010 al geconstateerd (zie boven). Elders op dit blog de constatering dat de maatschappelijke onvrede bij de verkeerde partij is terechtgekomen, we zullen er nog jaren mee bezig zijn.
Update 07.02.2024
De balans: 13 jaar VVD/Rutte beleid:
Kinderen uit huis geplaatst door toeslagenschandaal, mensen werden onterecht beticht van fraude en kwamen in de schulden, kinderen konden niet meer thuis blijven wonen, het ergste dat een kind kan overkomen. 60.000 kinderen. Ex minister Henk Kamp staat nog achter het hele beleid. Hij werd erelid van de VVD.
Mensen wonen in verzakte huizen in Groningen, NA de aardbevingen werd de gaskraan opengedraaid vanwege het geld dat nodig was na de economische crisis van 2008. 100.000 getroffenen (die nu nog bezig zijn met schadeherstel van huizen).
Migratiecrisis: asiel: er is te weinig opvangcapaciteit en er zijn geen woningen voor statushouders, hierdoor nog vollere opvang en mensen sliepen buiten bij Ter Apel
Migratiecrisis: arbeidsmigranten, het zijn er 800.000, huisjesmelkers kopen huizen en onttrekken zo woningen aan de krappe woningmarkt.
Stikstofcrisis, de natuur (biodiversiteit) staat onder druk door alle economische bedrijvigheid: industrie, landbouw en veeteelt, verkeer, bouw etc. Alles tegelijk kan niet, lees ook: Economisch beleid in Nederland
Jongeren zijn depressief, de wachtlijsten voor jeugdzorg zijn lang (soms 1 jaar wachten op een gesprek)
De woningnood is structureel, beloften worden niet waargemaakt. (Dossier Woningnood
Enzovoort.
Conclusie: het is net als in het bedrijfsleven, iemand die het werk niet goed doet krijgt nooit promotienaar een hoge internationale functie.
Update 02.09.2024
Bovenstaande resulteerde in brede matschappelijke onvrede die in verkiezingen tot uiting kwam, eerst de BBB en in november 2023 de grote winst voor de PVV. Wat de hieruit voortgekomen regering gaat doen is afwachten, de ontstane problematieken zijn te groot om snel op te lossen. Er worden nu boeken en documentaires over ex-politicus Rutte gemaakt.
De VVD en ex-politicus Rutte zijn momenteel de enigen die denken dat het land na 13 jaar hoofdverantwoordelijk voor beleid in goede orde is overgedragen. Het afscheidsfeest van de ex-MP kostte 150.000 euro waar 30.000 normaal is.
Update 06.01.2025 (14 jaar later)
Het kerstreces voor politici is volgende week voorbij. Armoede neemt toe (veel bedelaars op straat in de steden), woningnood is extreem (gemiddelde koopsom bijna 5 ton (meer dan een miljoen in guldens), vergeefse pogingen polarisatie tegen te gaan, etc. We moeten naar een geheel andere aanpak met hoge belastingen voor vermogenden, minder consumptie, meer woningbouw, meer openbaar vervoer in plaats van particulier vervoer, beperken immigratie (arbeidsmigratie en asielmigratie) en dergelijke.
Update 04.07.2025
De nieuwe partijleider van de VVD overtreft de vorige in opportunisme. Ondertussen slepen alle crises zich voort: stikstof, migratie, biodiversiteit. Omdat na decennia de migratie problematiek een onontwarbare kluwe, een Gordiaanse Knoop van ‘Schengen’ (open grenzen voor handel en goedkope werkers) en ‘Dublin’ (eerste asielaanvraag, verdeling over Europa) en de VN/EU vluchtelingen verdragen is geworden is symptoomaanpak het gevolg (hulp aan illegalen strafbaar, statushouders geen voorrang bij sociale huur). Op 29 oktober zijn verkiezingen en NL staat op een kruispunt van rechts-populistische politiek (met Hongaarse/AfD toestanden) of op een niet-xenofobe wijze de hele migratie kwestie opnieuw bezien.
Update 25.08.2025
De maatschappij zit op een hellend vlak (naar beneden). Hypes en hysterie laten het dagelijkse patroon zien. Verbazen doet het niet, lees bovenstaande tekst vanaf 2011.
De VVD staat op flink verlies in de peilingen.
Update 31.10.2025
Uit 2023:
“Lees De Boze Burger en het populisme voor een analyse na de verkiezingen november 2023. De VVD met MP Rutte verloor weer, ze verliezen sinds 2012: 2012 41 zetels, 2017 33 zetels, 2021 34, nu 24, hier zwijgen ze liever over, want ze bleven de grootste partij tot deze verkiezingen. Rutte heeft met zijn machtspolitiek het land 13 jaar gegijzeld doordat ze wel altijd de grootste partij bleven. De VVD laat een ongekende puinhoop achter, van vergeten bonnetjes tot Gronings gas tot uithuisplaatsing van kinderen door de toeslagenkwestie. Enzovoort”
De VVD verliest weer, (min 2) tot 22 Kamerzetels met Yesilgoz (niet meer de grootste partij).
Vanaf 2012 gerekend is de VVD gehalveerd.
Rechts-populisme neemt toe, links verliest. 25 jaar na Fortuyn 20 tot 30 Kamerzetels, nu boven de 40 Kamerzetels. Vol met warhoofden (reptielendenkers), klimaatverandering ontkenners en dieners van het eigenbelang.
Nederland is als natie rechts-conservatief, het zit in de volksaard vanaf de VOC tijd 500 jaar geleden.
Update 07.12.2025
Pokeren in de politiek, dat is de huidige VVD opstelling. De fractievoorzitter is een vrouwelijke Rutte, intelligent en carrière jager. Jarenlang om 07.00 uur in de tv studio in Hilversum het VVD verhaal van Rutte uitdragen en beloond worden met promotie. Zij heeft persoonlijk het adagium van partijgenoot Rutte waargemaakt: mensen moeten zich ‘invechten’ (met name burgers met een buitenlandse afkomst). Dat zorgt voor de verharding op alle gebieden in de maatschappij. Helaas, niets meer tegen te doen.
(Geschreven in 2022) (Met Updates 2026)(4 jaar later)
“De mensheid is te dom om van de geschiedenis te leren, echter het zijn in de eerst plaats de verantwoordelijken in politiek en economie die niets geleerd hebben. Met name de opstelling tegenover Rusland na 2007 en 2014. Eerst de handel, daarna de moraal. (Vreesde er in de Fukuyama tijd (1992) al voor)”. (2024)
“Helaas wordt de geschiedenis niet vanuit moraliteit gevormd, maar vanuit geweld en strijd, opportunisme en eigenbelang”. (2022)
“Eerst de handel, daarna de moraal”. (2022)
“We leven in de tredmolen van de geschiedenis, niets geleerd in 1000 jaar”. (2024)
“Ironisch genoeg beseffen veel mensen nu pas wat een unipolaire door de VS gedomineerde wereld betekent”. (2025)
“Humanity is too stupid to learn from history, but it is primarily those responsible in politics and economy. In particular the attitude towards Russia after 2007 and 2014. First trade, then morality. (Already feared it during the Fukuyama era (1992)”.
Geschiedenisles
2022. De internationale spanningen nemen toe door de oorlog in Oekraïne waar Rusland een buurland is binnengevallen om het te bezetten. Westerse wapenleveranties met steeds zwaardere wapens. Zinspelingen in Rusland op een allesvernietigende kernoorlog. Wij leven IN de geschiedenis, we moeten altijd voortbouwen met en op de geschiedenis en moeten er rekening mee houden. Een analyse.
Misschien was het in 2014, toen Rusland een bevriend land was en er volop handel werd gedreven, beter geweest om Oekraïne een onafhankelijk, niet aan machtsblokken gebonden, land te maken en niet direct het land na de interne revolutie (Maidan, 2013/2014) in de westerse invloedsfeer te trekken net zo als gebeurde met alle Oost-Europese landen na de val van de Berlijnse Muur (1989) en de ineenstorting van de van de Sovjet-Unie (1991) die het einde van de Koude Oorlog markeerden. We kennen de opstelling van Rusland die uit de geopolitieke historie voortkomt. De dreiging komt vanuit hun optiek uit het westen: Napoleon (1812) en 2 Wereldoorlogen, waarbij in de laatste oorlog het fascisme werd verslagen dankzij de de Sovjet-Unie met ongeveer de helft van het aantal doden van 50 miljoen (inclusief de grootste massamoord uit de menselijke geschiedenis (6 miljoen mensen vermoord in een genocide). (Bovenstaande schreef ik IN 2014, 8 jaar geleden).
Na de omwenteling in Oekraïne in 2014, de inname van Rusland van de Krim en delen van de Donbas en het neerschieten van een vliegtuig (MH17) met burgers (het luchtruim was niet gesloten ondanks een oorlog (vanwege de kosten van omvliegen) kwamen er sancties, maar deze werden halfslachtig, want de handel moest doorgaan en olie, gas (de aanleg van een nieuwe gaspijpleiding ging door (Nordstream2) en kolen moesten worden geleverd. De politieke en economische machten in Rusland, de oligarchen (al sinds de implosie van de Sovjet-Unie aan de macht (het was 30 jaar lang voor het westen nooit een probleem: huizen kopen in Londen, voetbalteams kopen of geld geven en luxe-lachten gebouwd in Nederland etc.) hebben vastgehouden aan hun aanpak en er werd veel geld verdiend door hen en in het Westen. In Rusland zelf was de president Poetin ondertussen al volop bezig met het vormen van een autocratie, een dictatuur, waarbij tegenstanders werden vermoord of in een strafkamp gevangengezet. Het westen stond erbij en keek ernaar en deed niet veel, met terugblik te WEINIG. De oorlogen die toen gevoerd werden (zuidelijke landen van Rusland) waren ver weg….
Is er keuze in de geschiedenis? vraagteken, of is er een niet te beïnvloeden noodwendigheid die de geschiedenis en ons lot bepaalt, dat is de vraag. Ik zeg er zijn wel degelijk keuzes, maar deze kunnen alleen uit moraliteit voortkomen. Helaas wordt de geschiedenis niet vanuit moraliteit gevormd, maar vanuit geweld en strijd (voor veel mensen een te harde waarheid), opportunisme en eigenbelang. Eerst de handel, daarna de moraal. We moeten er blijkbaar mee leven, maar zoals hier geschreven is het ons recht in een vrije samenleving om een eigen mening te hebben. Met het dominante narratief (zo heet dat tegenwoordig) heb in nooit meegedaan (het ‘Einde van de Geschiedenis’ is een illusie (1992), maar zelfs ik was nog te optimistisch) en dat zal ik nooit doen.
De NATO verwacht een lange oorlog in Oekraïne. Dat verbaasd niet. De strategie van Rusland om heel het land te bezetten is mislukt, ze vechten nu alleen in het oosten van het land aan een front van 1300 kilometer. Er is wel een groot strategisch belangrijk gebied rond de zee van Azov bezet. De overmacht aan mankracht en materieel van Rusland is groot, maar ze vechten alsof het de Eerste Wereldoorlog en Tweede Wereldoorlog is. Oekraïne heeft een heel gemotiveerd leger en ze krijgen enorme hoeveelheden wapens en geld, miljarden (vooral van de Verenigde Staten). Drones spelen een grote rol in de oorlog, veel wordt op YouTube geplaatst (door Oekraïne). In feite vechten de Oekraïners voor het hele westen want Rusland/Poetin en zijn getrouwen zullen niet opgeven, ze hebben geen keuze meer (opgeven betekent voor het internationale strafhof gedaagd worden voor oorlogsmisdaden). Onvoorspelbaar is het woord waar dit toe gaat leiden….
Update 04.09.2022
De parabel van de beer.
Rusland is de beer die jarenlang door het Westen (EU) is gevoed, vetgemest zelfs. Ook toen de beer zijn territorium iets vergrootte ging het voeren door want het was goed zaken met hem doen en er was inmiddels afhankelijkheid ontstaan. De beer dacht inmiddels alles te kunnen doen wat hem het beste uitkwam en hij vergrootte zijn territorium nog meer. Mensen die hem gevoed hadden begrepen dat het niet verstandig was geweest om een beer te voeden want nu moest hij worden teruggedrongen naar zijn oorspronkelijke leefgebied, ze konden echter niet meer zonder hem....
Update 22.01.2023
Iemand schrijft een artikel waarin Eerste en Tweede Wereldoorlog door Rusland zijn veroorzaakt en het westen volledig vrij wordt gepleit van iedere schuld. Boeiend om te lezen, maar een fraai staaltje van het volledig herschrijven van ruim 100 jaar geschiedenis met de ogen van deze tijd. Ik zie verwarring, ook bij intellectuelen die niet meer weten waar dit allemaal toe gaat leiden (en dat is ook onbekend).
Ondertussen profiteert de internationale wapenindustrie, gaat de bewapening van Oekraïne verder door en op de Russische tv overtreffen ze zichzelf met doembeelden van de Apocalyps… In Friedrich Nietzsche (1844-1900) heb ik een cultuur-analyse gemaakt waar de strijd tussen moderniteit en traditie als verklaring wordt beschreven.
Update 20.02.2024
We leven in de tredmolen van de geschiedenis, niets geleerd in 1000 jaar.
“De mensheid is te dom om van de geschiedenis te leren, echter het zijn in de eerst plaats de verantwoordelijken in politiek en economie die niets geleerd hebben. Met name de opstelling tegenover Rusland na 2007 en 2014. Eerst de handel, daarna de moraal. (Vreesde er in de Fukuyama tijd (1992) al voor)”.
Humanity is too stupid to learn from history, but it is primarily those responsible in politics and economy. In particular the attitude towards Russia after 2007 and 2014. First trade, then morality. (Already feared it during the Fukuyama era (1992).
Update 02.06.2024
De wapenindustrie groeit en bloeit, bedrijven en mensen worden rijk van oorlog en conflict. Dat alles onder het bekende excuus-volksmotto: “Als ik het niet doe, doet een ander het”. De directie en werknemers zitten in de tuin van hun huis en drinken een glas wijn of een biertje en de wereld draait wel door. Een Duitse voetbalclub heeft de grootste wapenproducent van het land als sponsor, de supportersverenigingen en kerk zijn tegen, verder is iedereen er voor.
Er zijn innige banden tussen Rusland, China en Iran (te zien in een uitstekende documentaire op de tv zender ARTE, we zullen dit op de Nederlandse tv niet zien (daarom weten zoveel mensen van niets, dit terzijde). Olietankers varen met olie naar Rusland ondanks de boycot. Voeg Syrië, Noord-Korea, Venezuela bij dit rijtje en we zien dat wereld steeds meer is verdeeld in GOED tegen KWAAD. De escalatie in een Derde Wereldoorlog zou dit als ‘motto’ kunnen hebben. Maar ook territorium en macht zijn het doel zoals in IEDERE oorlog. In de toespraak van president Poetin in 2007 zegt hij dat een unipolaire wereld met 1 dominante macht de VS niet wenselijk is. Zonder hem te verdedigen is dat begrijpelijk, in 2007 waren er nog mogelijkheden om daar rekening meer te houden, echter ‘het Westen’ deed dat niet, wel was Rusland goed voor de levering van fossiele brandstoffen (zoals gas in pijpleiding Nordsteam voor de Duitse auto-industrie die Mercedessen naar China (ook een autocratie) wilde exporteren) en de export van producten (Nederlandse tomaten en bloemen etc). Zo werkt geschiedenis.
Onderbelicht aspect is dat het bij Poetin niet alleen over politiek gaat, maar hij heeft een clan van rijke oligarchen die hij al 30 kent en ze willen geld en macht houden en uitbreiden (Donbas in Oekraïne was voor de verwoesting een industrieregio). Echter, vergeten wordt dat de VS ook een economische klasse heeft van rijken die de dienst uitmaken, de HELE geschiedenis lang. Dat is ‘Corporate America’ (Bedrijfs Amerika), machtige industriebedrijven zoals de staalindustrie, auto bedrijven, lobby’s etc. Er zijn veel zaken die onderbelicht zijn en blijven en die niet in de lesboeken staan.
Update 28.09.2024
De wapenindustrie draait op volle toeren en de aandeelhouders worden rijk, soldaten sterven in loopgraven, politici houden conferenties over vrede, de Verenigde Naties weten het niet meer. Het is 2024. In slechts een paar jaar tijd (na 30 jaar) is de wereld veranderd van (relatieve) vrede naar een wereld vol met conflicten en bijbehorende wapenwedloop. Zouden politici en beleidmakers zich zelf ook niet afvragen: wat hebben wíj toch verkeerd gedaan?
Update 18.02.2025 (3 jaar later)
De VS heeft een nieuwe regering die autocratische tendensen heeft en zich nergens wat van aantrekt. De NAVO is waarschijnlijk de steun van de VS kwijt en Europa moet nu zelf voor haar veiligheid zorgen. 30 jaar lag de nadruk in Europa op economische groei, handel en welvaartsvermeerdering, de defensie werd verwaarloosd. Er werd ruim 100 miljard niet uitgegeven doordat de afgesproken 2% van BBP niet werd nagekomen. Dat is dus geld dat ‘geconsumeerd’ werd.
Update 24.02.2025
3 jaar na de invasie van Oekraïne door Rusland.
“We leven in de tredmolen van de geschiedenis, niets geleerd in 1000 jaar”. (2024)
Update 03.05.2025
De uitgaven aan wapens, ook wel defensie genoemd, moeten volgens de secretaris van de NAVO Rutte (waar kennen wij hem van), omhoog naar 5% van het bbp, hetzelfde als Amerika (VS). Veel analisten (ook de bekende generaal buiten dienst) blijven zeggen dat Rusland de voormalige Sovjet-Unie wil herstellen, dat is niet juist. Rusland, president Poetin en clan van getrouwen) wilden van het begin ‘bufferstaten’ rondom hun land (Belarus (collega dictator), Oekraïne, Georgië, Kazachstan ea). Het is ouderwets Koude Oorlog denken. Ze denken daar nog steeds aan oprukkend fascisme. Het is goed een onderscheid te maken tussen de geopolitieke situatie van Rusland en Poetin. Poetin gebuikt ouderwetse retoriek om economische belangen voorop te zetten. Omdat Poetin zijn doel (bezetting Oekraïne) niet gehaald heeft is de oorlog in zinloze wreedheden ontaard (burgerdoelen) en zijn ze nu volop bezig met wat de hybride oorlog wordt genoemd (ontregeling, cyber aanvallen (vanuit huis), het einde is nu zoek.
Elders beschreef ik Rusland als een conservatief land, economisch zwak, met ouderwetse opvattingen over kerk, staat en gezin. In 2007 in München liet Poetin al weten dat hij geen unipolaire (1 land dat de wereld domineert) wil en ironisch genoeg beseffen veel mensen nu pas wat een unipolaire door de VS gedomineerde wereld betekent. Amerika wil de wereld economisch en politiek domineren met hun BigTech, Fastfood, streaming, AI (etc) en met hun ca. 800 militaire bases over de hele wereld van waaruit ze hun oorlogen voeren (Vietnam, Irak, Afghanistan (allemaal verloren). Helaas te laat. Wat we nu meemaken is een herhaling van de geschiedenis, extreme bewapening, florerende wapenindustrie (zorgt voor veel werkgelegenheid). Het lijken de jaren 1930 wel, de wereld keek toe hoe Hitler in 1933 aan de macht kwam, een falende politiek-economische klasse (in deze tijd met name de binnenlandse migratiepolitiek die tot verrechtsing heeft geleid). Dit mondde uit in de Tweede Wereldoorlog die in september 1939 begon met de inval in Polen en die tot mei 1945 zou duren.
Update 16.08.2025
De ontmoeting van Poetin met Trump in Alaska (waar Oekraïne niet bij was) leverde zoals verwacht niets op. Beide houden de wereld voor gek. Poetin wil Oekraïne inlijven, Trump wil een internationaal gewaardeerde president zijn (schijnt dat hij de Nobelprijs wil (onmogelijk). Dit zijn bijeenkomsten die in de hele geschiedenis zitten. Een bekende Rusland kenner blijft herhalen (ook anderen) dat Rusland de Sovjet-Unie (1917-1991) wil herstellen, dat is geen goede analyse. Rusland wil ‘bufferstaten’ (voor de veiligheid) langs het hele land met heel lange grenzen (het grootste land op aarde met slechts 144 miljoen inwoners). Van west naar oost: Belarus, Oekraïne, Moldavië, Georgië, Tsjetsjenië, Kazachstan, Mongolië. Ieder land heeft een eigen historie die te veelomvattend is voor dit bericht. Na 3 jaar oorlog ziet Rusland nu het Westen als geheel als vijand (door de wapensteun). Poetin (en Lavrov de gehaaide minister van Buitenlandse Zaken met een leven lang ervaring) weet dat NAVO landen de grens zijn tot waar hij kan gaan. Het Westen begreep de Russisch opstelling niet (zie boven). Het was beter geweest na Maidan (de revolutie (veel jongeren) in Oekraïne in 2013/2014) Oekraïne en niet aan oost of west gebonden land te maken zodat ze intern die oude corrupte Sovjet/oligarchen mentaliteit hadden kunnen bevechten, nu moet de hele wereld de gevolgen dragen (schreef er over in meerdere Dossiers). Helaas te laat.
Een ander punt is dat de Oekraïne oorlog onderdeel is op het schaakbord van de internationale geopolitiek, Amerika (de VS) en China vechten om de dominantie in de wereld. Zij pakken het tactischer aan door handel als oorlog te bedrijven. (lees ook Economie als oorlog). Rusland heeft hoofdzakelijk fossiele brandstoffen waar de economie op draait maar waar de hele wereld van af wil vanwege de klimaatproblematiek, de VS heeft met Silicon Valley al een dominante positie ingenomen, de Chinese economie (staatskapitalisme) draait al jaren op volle toeren en beconcurreert de hele wereld met goedkope producten. Europa, de EU, komt als laatste, het is geen eenheid, ze volgden de VS altijd trouw, maar met Trump blijken er ook nadelen aan te zijn want de VS is een onbetrouwbaar land (altijd, zeg het al zo lang, 30 jaar Dossier Amerika (VS)).
Van Amsterdam naar het oorlogsfront is 3000 kilometer oostwaarts rijden (net zo ver als Griekenland), hier wordt op het Europese continent een bloedige anachronistische oorlog gevochten. Waar het allemaal toe gaat leiden is ongewis, het is balanceren op een dun koord zonder valnet………
Update 28.09.2025
We ervaren de ‘Stepping Stone’ theorie (het 1 volgt op het ander) die in 2022 begon met het leveren van helmen aan Oekraïne, daarna zwaardere middelen, daarna raketten die niet ver konden reiken, enzovoort. De wapenindustrie in Oekraïne zelf heeft zich snel ontwikkeld. Russische drones vliegen boven Polen en Russische straaljagers vliegen over zee. De volgende stap zou neerschieten kunnen zijn en zo zou escalatie door kunnen gaan. Een niet voorziene gebeurtenis kan WO3 ontketenen, zo begon WO1 met een moord door een gefrustreerde nationalist. (Uitgebreid te vinden op Wikipedia).
Update 21.02.2026
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Alle genoemde personen worden besproken in hun functie.
April 2025. Oosterbeek Arnhem Netherlands Airborne Museum WO2.
(Geschreven in 2016). (Met Updates 2026, 10 jaar later)
‘Het is een democratie in crisis’, ‘Nederland is een onregeerbaar land’(Uit 2016).
“We zien de klassieke links versus rechts polarisatie”. (2016)
“Iedere maatschappij, democratie en dictatuur, heeft een verzadigingspunt van onvrede. Boven dat verzadigingspunt ontstaan volksbewegingen, nieuwe partijen, soms zelfs revoluties”. (Uit 2016).
“Wilders is echter niet de oorzaak, maar het gevolg..(..)”. (2016).
“….de sociale media die razend snel massa’s kunnen mobiliseren. Er kunnen in een mum van tijd massa’s op de been zijn, de autoriteiten zullen hier geen antwoord op hebben”. (2016).
Geschiedenisles.
2016: “In Nederland staat de PVV (Partij voor de Vrijheid, een eenmanspartij zonder leden die vrijheid als uitgangspunt heeft, maar die een complete religie wil verbieden) van politicus Wilders (zelfbenoemd godsdienstdeskundige en ex-VVD’er) al een paar jaar op kop in de peilingen. Hij gebruikt steeds hardere bewoordingen en heeft het over ‘schoon schip maken’. Als politici het over schoon schip maken hebben is beter te gaan opletten, dit zijn in de geschiedenis voorbodes geweest voor duistere tijden. Tevens laat zijn taalgebruik zien dat hij de democratische rechtsstaat en de rechterlijke macht in twijfel trekt. Veel politici kijken er naar zoals een konijn ’s nachts midden op de weg in de koplampen van een aanstormende auto kijkt en niet beweegt. De verkiezingen zijn komende maart, over 3 maanden. Wilders is echter niet de oorzaak, maar het gevolg: Wilders hebben we te danken aan al die politieke partijen die sinds hr Fortuyn (en mw Verdonk) (meer dan 15 jaar lang) regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen en niet genoeg gedaan hebben om een brede en groeiende onvrede in de samenleving weg te nemen (6 jaar Rutte/Asscher, 8 jaar Balkenende, 8 jaar Kok/Zalm)”.
Schokkend bericht in de Volkskrant van 22.11.2016. De Nederlandsche Bank (DNB), die toch niet bekend staat als een radicaal linkse organisatie, bepleit een snelle loonsverhoging. Wat blijkt, sinds 2008 (dus al 8 jaar) is de winstgevendheid in een groot aantal bedrijfstakken toegenomen, maar de lonen niet. Wel profiteerden de aandeelhouders. De sectoren waar de lonen omhoog moeten zijn de horeca, postbodes, schoonmakers, het binnenlands vervoer (chauffeurs), de bouw en de handel. (Overigens pleiten ze voor hogere lonen niet om de mensen een plezier te doen, maar voor de economie al geheel, dus consumeren om economische groei te stimuleren).
In een ander bericht schreef ik al eerder dat de toestand in Nederland dramatisch is: verregaande polarisatie van de bevolking, versplintering van de politiek (afsplitsingen van parlementariërs die een eigen partij of beweging beginnen). Verruwing van de omgangsvormen en het taalgebruik in de politiek en daarbuiten, vooral in de zogenaamd ‘sociale media’. Openlijke discriminatie en racisme (geculmineerd in de ‘Zwarte Pieten discussie’). Het is een democratie in crisis, de instituties zelf zijn in een kwaad daglicht komen te staan met graaiende bestuurders (zelfs bij de politie). We zien de klassieke links versus rechts polarisatie. Overal zien we de gevolgen van het ontketende kapitalisme met zijn ‘gecultiveerde egoïsme’. We zien meer armoede, meer daklozen, meer mensen in de bijstand, meer voedselbanken en grotere welvaartsverschillen (het aantal vermogenden nam tijdens de crisis toe). Individualisme en de ieder-voor-zich mentaliteit zijn de norm geworden.
Mijn inziens is vooral de sociaal-economische situatie de oorzaak van populisme, polarisatie en verrechtsing, want zoals de geschiedenis vaker heeft laten zien kiest een groot deel van de bevolking bij een crisis van het kapitalisme voor rechts en niet voor links, vooral de middenklasse liet zich in de jaren 1930 door Adolf Hitler paaien met valse beloften en een zondebok, de joden. De toenmalige elite liet het toe. Tijdens de afgelopen 8 jaar crisis zijn veel mensen ontslagen, afgeknepen en/of failliet gegaan, tijdelijke contracten en ZZP constructies zijn de norm geworden, onzekerheid is toegenomen. Er is een structurele woningnood (zie Dossier Woningnood). De ongecontroleerde instroom van vluchtelingen (ontstaan door Schengen zonder grensbewaking van de buitengrenzen van Europa) in 2015 heeft laten zien dat bestuurders hebben gefaald. Tevens heeft Schengen (vrij verkeer van personen, goederen en diensten in Europa) geleid tot goedkope werkers die autochtonen werkeloos maken (een van de redenen voor de uittreding van Groot-Brittannië, de Brexit). Griekenland in de euro is ook een grote fout geweest (zie Dossier GriekenlandDossier Griekenland (Met Updates)). De Europese Unie is een ondemocratische megalomane geldverslindende moloch geworden waar teveel fouten worden gemaakt door mensen met exorbitante salarissen, die bovendien na hun ambtstijd bij het bedrijfsleven gaan werken.
Men heeft het tegenwoordig vaak over ‘de elite’ zonder dat er een goede invulling van dit woord wordt gegeven. In Nederland, in Europa, maar eigenlijk overal, is er een economisch-politiek-financiële (en ook culturele) elite die veel macht heeft en de gang van zaken bepaald of beïnvloed. Het zijn de succesvolle ondernemers die de politici kennen en elkaar in formele of informele circuits ontmoeten en vanuit een machtspositie handelen. Maar ook hoge ambtenaren zijn hierbij betrokken. Lobbyisten van het bedrijfsleven vormen een beroepsgroep, ze proberen met hun contacten economische doelen te bereiken, vooral bij de EU in Brussel. Zelfs journalisten kunnen tot de elite behoren, dit zijn de mensen die hun beroepsgroep verlaten en ineens voorlichter bij een departement worden (of parlementariër). Allemaal hebben ze hun netwerken en kennen ze de beste boekhouders/accountants die advies geven voor belastingparadijzen en het internet geeft deze mensen de mogelijkheid zeer gemakkelijk geld naar iedere denkbare plaats en naar ieder denkbaar land weg te sluizen en zo belasting te ontduiken. (wat soms in het nieuws naar boven komt door gelekte e-mails of een klokkenluider is het topje van de ijsberg). (zie artikel Het Einde van het Kapitalisme: Het Einde van het Kapitalisme).
(De culturele elite zijn de mensen die de subsidies verdelen en bepalen welk museum mag uitbreiden en welke kunstenaars geld krijgen).
Een voorbeeld: de directeur van een uitzendorganisatie komt op een verjaardagsfeestje (of op de golfbaan, de hockeyclub, de tennisvereniging) een politicus tegen. Ze praten over een verandering van het belastingstelsel en de directeur vraagt of de politicus niet iets voor hem kan doen. De politicus vraagt dan of de directeur van het uitzendbureau niet ergens een stageplaats kan regelen voor zijn dochter die studeert of een baan na haar afstuderen.
De VS is een afschrikwekkend voorbeeld van bovenstaande, de VS is een gekochte democratie. Alle congresleden zijn miljonair, lobbyen is de normale gang van zaken (de machtige wapenlobby, de militair-industrieel complex lobby, de farmaceutische industrie etc.). De zojuist gekozen president is een zakenman met een geschat vermogen van 3 miljard. (Zie Dossier Amerika VS: Dossier Amerika (VS) (Met Updates)).
“Iedere maatschappij, democratie en dictatuur, heeft een verzadigingspunt van onvrede. Boven dat verzadigingspunt ontstaan volksbewegingen, nieuwe partijen, soms zelfs revoluties. De onvrede kan links of rechts haar uiting vinden. Dit was in 1989 in de DDR (en heel Oost-Europa, ook de ‘Fluwelen Revolutie’ in Tsjechoslowakije), in Oekraïne in 2014, maar ook Syriza (linkse politieke partij) in Griekenland. Zeer recent is de nieuwe politieke partij Alternative für Deutschland (AfD) in Duitsland die rechts is en opgericht werd uit onvrede met de immigratiepolitiek van de Duitse regering”.
Men heeft het nu over de ‘boze witte man’ die voor de verrechtsing in de politiek zou zorgen, ook in de VS met Trump (zie artikel over de VS). De beste remedie tegen de ‘boze burger’ (het is diverser dan witte mannen) is zorgen voor werkzekerheid (geen halfjaarcontracten, uitzend/payroll/ZZP constructies) tegen een redelijk loon, goede betaalbare woningen in een veilige wijk, gelijke en betaalbare onderwijskansen, goede betaalbare gezondheidszorg en het tegengaan van discriminatie (leeftijdsdiscriminatie en discriminatie op grond van ras en huidskleur). Vermindering van welvaartsverschillen.
In Nederland staat de PVV (Partij voor de Vrijheid, een eenmanspartij zonder leden die vrijheid als uitgangspunt heeft, maar die een complete religie wil verbieden) van politicus Wilders (zelfbenoemd godsdienstdeskundige en ex-VVD’er) al een paar jaar op kop in de peilingen. Hij gebruikt steeds hardere bewoordingen en heeft het over ‘schoon schip maken’. Als politici het over schoon schip maken hebben is beter te gaan opletten, dit zijn in de geschiedenis voorbodes geweest voor duistere tijden. Tevens laat zijn taalgebruik zien dat hij de democratische rechtsstaat en de rechterlijke macht in twijfel trekt. Veel politici kijken er naar zoals een konijn ’s nachts midden op de weg in de koplampen van een aanstormende auto kijkt en niet beweegt. De verkiezingen zijn komende maart, over 3 maanden. Wilders is echter niet de oorzaak, maar het gevolg: Wilders hebben we te danken aan al die politieke partijen die sinds hr Fortuyn (en mw Verdonk) (meer dan 15 jaar lang) regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen en niet genoeg gedaan hebben om een brede en groeiende onvrede in de samenleving weg te nemen (6 jaar Rutte/Asscher, 8 jaar Balkenende, 8 jaar Kok/Zalm).
Gelijk hebben met iets waar je liever geen gelijk in zou willen hebben is eigenlijk vervelend, maar de twee artikelen de ik begin jaren 1990 na de val van het communisme (1989) schreef en waar ik een balans probeerde op te maken zijn voorspellend geworden. De wereld was in hosanna stemming, het ‘Einde van de Geschiedenis‘ (het boek van Fukuyama) was bereikt met het democratisch liberaal-kapitalisme als enig overgebleven maatschappelijk model. De ‘nieuwe economie’ zou voor economische voorspoed zorgen zonder crisis. De ‘nieuwe wereldorde’ zou na de Koude Oorlog voor langdurige stabiliteit zorgen. Hoe anders is het gelopen. De wereld is meer verdeeld dan ze in lange tijd geweest is, we hebben de ergste economische crisis sinds de jaren 1930 gehad (de banken stonden in 2008 op omvallen en moesten worden genationaliseerd (een uit het communisme stammende praktijk) en we zijn in een permanente economische crisis terechtgekomen waar de oude recepten van lage rente, geld in de economie stoppen en de consumptie stimuleren niet meer werken en er wereldwijd enorme schulden zijn ontstaan. De Koude Oorlog (oost-west) is terug, geopolitiek/machtspolitiek heerst. Maar ook tal van andere conflicten (terrorisme) en crises laten zich dagelijks zien. De vluchtelingencrisis en migratiestromen (zuid-noord) laten zien waar grote welvaartsverschillen toe leidden (zie Dossier Vluchtelingen). De milieucrisis is een feit, maar velen willen deze niet onderkennen en ontkennen deze zelfs. (Dossier Broeikaseffect (CO2) (Met Updates)
“Het einde van de geschiedenis is niet bereikt en zal ook nooit bereikt worden aangezien de mensen het nooit helemaal eens zullen worden. Het lijkt in deze tijd eerder op een hernieuwd begin van de geschiedenis waar in verhevigde vorm zal terugkeren wat geweest is en zelfs oorlog met militaire middelen, met alle daarbij behorende wreedheden, behoort tot de mogelijkheden…”
“De door bevolkingsgroei en economische en politieke crisis op gang gekomen migratiestromen zorgen ervoor dat we geconfronteerd worden met vele van de eigen cultuur vervreemde, van hun wortels losgeraakte en daardoor identiteitszoekende mensen en dit, in combinatie met de botsing tussen de verschillende culturen, levert nu reeds in vele samenlevingen grote spanningen op.”
“Anonieme individuen, op gang gekomen in grote migratiestromen over de hele wereld, gaan soms letterlijk ten onder in de zeeën die grenzen aan de rijke delen van de wereld…” (over de eerste bootvluchtelingen in 1992).
“…vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk…
“Het communisme is dood, de behoefte aan een alternatief voor het kapitalisme blijft. Het gaat er om in deze tijd te komen tot een afweging van prioriteiten. Het grotendeels ongestuurde kapitalisme laten voortdenderen, met alle gevolgen vandien, of kiezen voor een sterk gematigd kapitalisme. Rekenen op het eigen initiatief en de verantwoordelijkheid van mensen, maar tegelijkertijd grenzen stellen aan de groei.”
Om bovenstaande in 1991 en 1992 te kunnen zeggen (nu 25 jaar geleden) moet je eerst de historici en de filosofen lezen en de leidraad van dit blog hanteren: geschiedenis op de lange termijn bekijken, l’histoire longue durée. De geschiedenis beweegt zich cyclisch en lineair voort, er is een geweldige ontwikkeling van wetenschap en techniek, maar de mens is hetzelfde gebleven en alles komt terug (uit artikel Condition Humaine Condition Humaine).
Update 05.12.2016
In het tv programma Buitenhof (04.12.2016) zei historicus Blom veel interessante dingen. Hij vertelde over zijn collega-historicus Kershaw die de jaren 1930 analyseerde en tot de volgende factoren kwam die toen speelden en de maatschappij bedreigden: 1) territoriale conflicten 2) nationalistisch racisme 3) klassenconflicten in de maatschappij 4) voortdurende crisis van het kapitalisme. De vraag is welke van de 4 punten er vandaag de dag ook zijn en of de geschiedenis zich herhaalt….
Update 11.12.2016
De politieke peilingen vandaag (voor wat ze waard zijn natuurlijk) laten een verregaande versplintering zien, ieder deel van de samenleving heeft nu zijn eigen partij: ouderen, rijken, progressief/links (3x, een steeds kleiner wordend deel), allochtonen, gelovigen (3 x), de middenklasse, de verontwaardigden (2x) (deze term gebruik in plaats van populisten) en de dieren. Het is een hernieuwde verzuiling die we van vroeger kennen (zelfs in omroepland zien we dit).
De PVV staat op 36 zetels in de peilingen, de grootste partij.
Wat de politiek zaait, moet de politiek oogsten…
Update 18.12.2016
In de Volkskrant de bekende Top 200 van invloedrijkste Nederlanders, ook wel de elite van de maatschappij genoemd (zie boven). Er zijn zorgen bij de elite, men begint de PVV van hr Wilders te vrezen bij de komende verkiezingen, want politieke instabiliteit is slecht voor de zaken. Het R-woord is gevallen, Revolutie. Een ex-ondernemer zegt: “De Franse revolutie brak mede uit omdat het volk het steeds slechter kreeg, maar moest toezien hoe de adel almaar rijker werd”.
Het is te laat, de geest is al uit fles. Verschil met de Franse revolutie (1789) zijn de sociale media die razend snel massa’s kunnen mobiliseren. Er kunnen in een mum van tijd massa’s op de been zijn, de autoriteiten zullen hier geen antwoord op hebben. In 2017 verkiezingen in Duitsland, Nederland en Frankrijk.
Update 10.01.2017
Minister Asscher wil tegengaan dat er concurrentie binnen de EU plaatsvindt op loon. Dit om de MOE-landers hetzelfde te laten verdienen en niet goedkoper te laten werken dan werkers uit de landen zelf. Zelden was het spreekwoord ‘Als het kalf verdronken is dempt men de put’ zo van toepassing als op deze minister. Hij gaat nu zijn eigen beleid bestrijden. Tevens is concurrentie op loon al 10 JAAR aan de gang. Tevens had een sociaal Europa in 1992 het uitgangspunt moeten zijn van de EU. Domheid, naïviteit en slechtheid strijden hier om de voorrang. (Ja slechtheid, want goedkope werkers was de bedoeling van het vrije verkeer van personen mogelijk gemaakt door het verdrag van Schengen, niemand, ook de PvdA niet, heeft hier iets tegen gedaan).
Overigens ziet de Poolse regering al die honderdduizenden landslieden die in West-Europa aan het werk zijn als verdienmodel voor de eigen economie, want veel geld komt zo het land binnen. Al deze landen houden andere regels binnen de EU daarom tegen. Dat werd laatst duidelijk.
Update 30.01.2017
Kort samengevat in andere woorden na aanleiding van een discussie op de Facebookwebsite van het tv programma Buitenhof: De EU heeft teveel fouten gemaakt, het liberaal-kapitalisme heeft voor 8 jaar crisis gezorgd en de sociaal-democratie (in heel Europa) heeft haar beginselen verkwanseld, het gevolg is afkeer van de gevestigde politiek en het ‘populisme’.
Update 15.02.2017
Tekst NOS: Veertig procent van de Turkse en Marokkaanse Nederlanders voelt zich niet meer thuis in Nederland. Ze zijn de laatste jaren minder positief geworden over hun kansen en ervaren vaker discriminatie. Dat schrijft het Sociaal en Cultureel Planbureau in een rapport over maatschappelijke kwesties die een rol kunnen gaan spelen bij de verkiezingen in maart.
Ze hebben voorbereidingen getroffen voor het geval Wilders de verkiezingen wint en overwegen een vertrek uit Nederland. Hoe triest is het dat er zo’n situatie is ontstaan, mensen die het land willen ontvluchten…..
De vraag is ook waar een autochtone Nederlander, die ook genoeg van dit trieste en zelfgenoegzame land heeft, naar toe moet vluchten….
Update 23.02.2017
Of je het nu met Groen Links, de SP of 50+ eens bent of niet, de gevestigde partijen zullen alles doen om deze partijen af te breken. We herinneren ons nog dat de SP met hr Roemer in 2012 voor de verkiezingen in de peilingen op 37 zetels stond, het werden er 15. Er is alles aan gedaan om hem af te breken, van rechts (waarvan je dat van kan verwachten) tot links (Diederik Samsom met veel adrenaline), want dat links in Nederland het voor het zeggen gaat krijgen is natuurlijk niet mogelijk.Links heeft nog nooit geregeerd, Joop Den Uyl deed in de jaren 1970 een poging, maar dat was snel afgelopen. In DWDD (VARA, de presentator van een publieke omroep verdient nog steeds meer dan twee maal het salaris van een minister-president) werd hr Roemer gefileerd en ondervraagd oa. door de bekende ‘politiek’ journalist hr De Vries (Peter R.) die met behulp van politie-ondervragingstactieken wel even liet blijken wie de baas is. De presentator behandelde hr Roemer met een grote arrogantie. Ook de rol van een opiniepeiler met een ongezonde neiging om het politieke proces te beïnvloeden speelde een bedenkelijke rol in 2012. (Het gevolg is het beleid van de afgelopen 4 jaar waarin de polarisatie en versplintering zijn toegenomen).
Klaver (Groen Links) en Krol (50+) ondergaan nu hetzelfde. Wie hard ondervraagd moeten worden zijn hr Rutte (hoeft geen toelichting) en hr Asscher (is nu zijn eigen beleid aan het bestrijden), de wegbereiders van het zogenaamde populisme. En de vraag is natuurlijk: waar is Diederik nu?Hij gebruikte in 2012 de woorden “het roer moet om”, daar is niets van terecht gekomen.
(De uitzending van 10.09.2012 is nog terug te kijken).
Update 01.03.2017
Een Commissaris van de Koning geeft een familielid werk, twee managers van de NS kregen samen ruim 500.000 euro ontslagvergoeding. Veel mensen denken dat het uitzonderingen zijn, maar dit is de normale gang van zaken in Nederland en het heet nepotisme.
Update 13.03.2017
We leven in een maatschappij van ‘haves’ en ‘have nots’, de een heeft een vaste baan, is gezond, heeft een mooi huis en kan de hypotheek betalen, heeft een werkende partner en studerende kinderen, er staat een mooie middenklassenauto voor de deur waarmee ze net naar de wintersport zijn geweest. De ander heeft een tijdelijk contract, bijvoorbeeld als zzp-pakjesbezorger, moet zijn eigen busje betalen, werkt lange dagen, heeft een beginnend gezondheidsprobleem, heeft een partner die schoonmaker is via een uitzendbureau, woont, na 10 jaar wachttijd, in een kleine huurwoning en heeft last van lawaai van de buren, de kindertoeslag is niet voldoende. De auto komt ieder jaar net door de keuring. De vakantie is een weekje naar Vlieland.
Er is een politicus die zegt dat je tevreden moet zijn en dat we in zo’n ‘gaaf land’ wonen, hij beloofde dat je meer geld zou krijgen, je kreeg het niet, maar je kreeg wel hogere lasten. En er is een politicus die belooft dat het allemaal beter gaat worden als we op hem stemmen, dat er ‘schoon schip’ gemaakt moet worden en alle ellende daarna verdwenen zal zijn en geeft één bevolkingsgroep/religie de schuld: de klassieke zondebok.
Waarmee gezegd is: dat hele ‘populisme’ komt voort uit sociaal-economische omstandigheden, niet alleen in Nederland, maar in de hele EU. De politiek moet altijd oogsten wat het zelf heeft gezaaid, zo werkt dat nu eenmaal, dat heeft de geschiedenis laten zien.
Als we Normaal. Gedaan. hádden in de afgelopen jaren was het minimumloon verhoogd (zoals door economen bepleit) en was de flexibilisering van werk tegengegaan (uitzendbureau/pay-roll/tijdelijke contracten/zzp). Was er in 2015, toen er 50.000 asielzoekers kwamen, direct begonnen met een grootschalig woningbouwprogramma om ze te huisvesten (ook voor de Poolse werkers die nu in caravans wonen) en was er niet doorgegaan met het verkopen van corporatiewoningen enzovoort.
Paul Verhaeghe (1955, hoogleraar Psychoanalyse en Klinische Psychologie aan de universiteit van Gent, België) zei dit zo: “Flexibilisering is een verbloemde uitdrukking om aan te geven dat bazen kunnen beslissen over wanneer ze iemand nodig hebben, hoelang en waarvoor- om vervolgens te zeggen ‘Dank u wel en tot de volgende keer’. Flexibilisering is een mooi woord om aan te duiden dat mensen te verbruiken grondstof zijn. Dit geeft een enorme onzekerheid. het bevorderd in eerste instantie angst. De angst heb ik volgende maand nog een baan”. Het neoliberalisme gaat uit van macht, het presenteert zich als de realiteit zonder dat er een alternatief is en zet mensen tegen elkaar op, hier worden ze ziek van. (Zie ook Dossier Depressie Dossier Depressie (Met Updates)).
Update 22.05.2017
Wat te verwachten was zien we nu in de kabinetsformatie. De verkiezingen waren 15 maart, maar er is geen zicht op een nieuw kabinet. We zien allerlei absurditeiten. De VVD verloor 8 zetels (33 over), de PvdA verloor 29 zetels (9 over). De conclusie is dan: het gevoerde kabinetsbeleid is massaal weggestemd. Toch gaat de VVD in de persoon van hr Rutte gewoon door alsof er niets aan de hand is. Een meerderheid is moeilijk te vinden, Groen Links won (heeft 14 zetels), maar samen met de VVD is vooralsnog niet mogelijk. Er wordt volop gespeculeerd hoe dat nu verder moet. Toch is de analyse dat al die partijen die sinds Fortuyn regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen verantwoordelijk zijn voor de huidige versplintering, polarisatie en het ‘populisme’ en het dus ook moeten oplossen.De PVV won en is de tweede partij van het land (20 zetels), maar niemand wil met ze regeren. De VVD moet nu toch draaien en met de PVV gaan regeren samen met de christelijke VVD, het CDA. Over een jaar zijn er dan nieuwe verkiezingen, niet dat het dan iets oplost, want de stemming in Nederland is conservatief.
Update 27.06.2017
Ruim 3 maanden na de verkiezingen, nog geen nieuwe regering. Groen Links viel af na 3 maanden, waarbij het breekpunt de migrantenkwestie (in Libië) is. (Huh?).
Men moet de tijd waarin men leeft kunnen lezen, zo noem ik dat. Daarom schreef ik eerder dat we een onregeerbaar land zouden krijgen met de versplintering en de polarisatie.
Nu is Gerrit Zalm ten tonele verschenen als informateur. De Christen-Unie doet weer mee, samen met D66, de VVD en het CDA. Dat belooft wat voor de toekomst: een conservatief-christelijk-rechts kabinet. Het gaat er nu om hoe D66 met hr Pechtold zich door hr Buma en hr Rutte laat aftroeven, zijn principes ondergeschoffeld worden en hij zelf denkt dat hij het goed gedaan heeft.
Ondertussen verdrinken er iedere dag mensen in de Middellandse Zee, hebben economen het over de dreiging van een nieuwe economische crisis en staan Rusland en de VS in Syrië tegenover elkaar….
Het ‘populisme’ is een, tot nu toe, vreedzame revolutie. We hebben het al 15 tot 20 jaar, sinds Fortuyn, over hetzelfde.
Update 05.10.2017
Het probleem is dat wat de nog steeds zittende regering (demissionair, VVD/PvdA) ‘het gaat weer goed met de economie’ en ‘de crisis is voorbij’ noemt, in feite een bezuiniging van jaren is geweest die is afgewenteld op de maatschappij: het leger, het onderwijs, de zorg (ouderen), gezondheidszorg (eigen risico) de arbeidsmarkt (zzp in plaats van vast), de woningmarkt (huurdersheffing en te weinig bouwen, gevolg woningnood), hogere btw en accijnzen en dergelijke. We krijgen, naar alle waarschijnlijkheid, een christelijk-rechtse regering (VVD/CDA/D66/CU), dus meer van hetzelfde.
Er schijnt 3,3% economische groei te zijn, maar loonstijging is achtergebleven (zie boven 1 jaar geleden).
Update 04.11.2017
Goed artikel in de Volkskrant vandaag met waar dit bericht een jaar geleden mee begon: de salarissen lopen structureel achter bij de economische groei. Er zijn diverse oorzaken. Productiviteitsgroei is steeds moeilijker te behalen in een verregaand geautomatiseerde economie. De flexibilisering heeft de macht van werkers onderuit gehaald, het kapitaal heeft gewonnen. Met de globalisering is er steeds meer concurrentie uit de lage lonen landen, dit is de internationale race to the bottom en de sociale dumping die in volle gang zijn. Ik heb dit een paar jaar geleden al voorspeld en boven beschreven.
Ondertussen is de nieuwe rechts-christelijke regering begonnen. We zagen afgelopen week president Rutte (hij heeft zich ver boven de partijen verheven) die arrogante zelfgenoegzaamheid etaleren die deze maatschappij zo vervelend maakt. Die dominee-koopman mentaliteit die diep in de Nederlandse volksaard zit, al 500 jaar, sinds de VOC tijd. Want laten we niet vergeten dat de verkiezingen hebben laten zien dat de meeste mensen in Nederland het met de hele gang van zaken eens is.
Update 06.02.2018 (2 jaar later)
‘Huishoudens zijn er sinds 1977 bijna niet op vooruitgegaan in koopkracht’. Een bericht in de Volkskrant vandaag waar een rapport van de Rabobank wordt aangehaald. De economische groei is door de overheid en het bedrijfsleven ingepakt. De overheid heeft het geld wel geïnvesteerd in de voorzieningen voor de burger (om ‘Amerikaanse toestanden te vermijden’), maar de zogenoemde ‘arbeidsinkomensquote’ is ten gunst van het bedrijfsleven veranderd (het bedrijf houdt meer over dan de werknemer).
Wat ik zeg is dat in Nederland (maar ook bijvoorbeeld in Duitsland) de lonen kunstmatig en structureel gedrukt worden ten gunste van het bedrijfsleven. Een belangrijke reden voor het ‘populisme’. (zie boven in 2016).
Hr Roemer van de SP is vertrokken, hr Rutte zit er na 8 nog steeds. Dat zegt toch genoeg: hr Roemer een fatsoenlijk man (zonder de SP in alle opzichten te verdedigen), iemand van wie je een tweedehands auto zou kopen en het zou een goede auto zijn. Hr Rutte is de autoverkoper die je een auto beloofd met 1000 euro aan extra’s. Na aankoop rammelt de auto en ontbreken de extra’s en moet je ze zelf betalen (Zie Dossier VVD/Rutte).
Update 11.02.2018
Een discussie in Buitenhof (samen met Nieuwsuur een baken in de tv journalistiek in Nederland*), over de verruwing en versplintering in de politiek (zie boven 2016). Dit na aanleiding van het eerste debat voor de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018. Vreemd genoeg waren er alleen landelijke politici. De enkele fragmenten die ik zag lieten tamelijk gênante discussies zien. Zonder een aanhanger van FvD (Baudet) te zijn zie ik ook een partijkartel, ik schreef er boven vaak over. Alles wat niet past binnen het toegestane kader wordt afgebrand. Dit begon zelfs al met Janmaat in de jaren 1980, daarna: Fortuyn, Verdonk, Wilders en nu Baudet. Maar ook de SP is in 2012 in collectief afgebroken (zie Dossier PvdA/SP). Daarom zijn de VVD, de PvdA, D66 en het CDA verantwoordelijk voor het populisme en de versplintering.
In de discussie in Buitenhof werd terecht gezegd dat er veel meer debatten op tv nodig zijn, niet een half uurtje even snel. De publieke omroep moet eens ophouden met volwassen mensen dirigent te laten spelen, of als amateur curling te laten doen, of in een soort nep-uitdagingen programma te laten optreden en daar dan weer een talkshow over te maken enzovoort…..
(*Het baken Buitenhof is omgevallen, aangezien presentator Jort Kelder hier gaat werken. Een journalist kan niet bevriend zijn met de minister-president (zoals het geval is).
Update 22.03.2018 (Na de gemeenteraadsverkiezingen)
Minister-president Rutte is een Wilders-light geworden. Hij regeert 8 jaar, laat de woningnood bestaan, maar betrok in het verkiezingsdebat voor de gemeenteraadsverkiezingen (Nederland Kiest 20.03.2018 NPO 1) ineens de vluchtelingen (statushouders) erbij die voorrang krijgen bij de toewijzing van een woning en dat dat moet worden afgeschaft. Het woord populisme wordt vaak verkeerd gebruikt, maar hier is het wel van toepassing, dit is populisme van het erge soort. Je eigen fouten op anderen afwentelen.
Een paar jaar geleden heb ik al gezegd dat een politicus met visie in 2015, toen er een onverwachte vluchtelingenstroom op gang was gekomen uit Syrië (naast de vluchtelingenstroom uit Afrika via Italië, al 25 jaar aan de gang, zie Dossier Vluchtelingen), direct had gezegd: “Er komen veel vluchtelingen die onze hulp nodig hebben, we beginnen direct met een grootschalig woningbouwprogramma om de woningnood voor autochtone Nederlanders niet te laten oplopen”.Door dit te zeggen wordt het ‘populisme’ de wind uit de zeilen genomen, want veel mensen willen wel solidair zijn, maar niet als ze het zelf moeilijk hebben (dit is al duidelijk sinds Pim Fortuyn, 20 jaar geleden). Dit is een structureel probleem gebleken in Nederland in de afgelopen decennia: Men vraagt solidariteit van mensen die het zelf niet breed hebben die hun wijken zien veranderen terwijl ze er niet om gevraagd hebben. Zelf heeft die economisch-politieke elite er geen last van, want ze wonen in de beste gebieden van het land. Het woningbouwprogramma zou overigens betaald moeten worden met een extra heffing op de hoge inkomens, de tegenhanger van de verhuurdersheffing die is opgelegd aan mensen die in een sociale huurwoning wonen.
We zijn natuurlijk al jaren te laat, dat is duidelijk, de polarisatie, de versplintering en het ‘populisme’ zitten nu diep in de samenleving.
Enkele opvallende zaken na de verkiezingen (absurditeiten):
De versplintering is sterk toegenomen op lokaal niveau.
De oud-chauffeur van Pim Fortuyn heeft in Tilburg de meerderheid behaald met 10 zetels.
Een ex PVV-er is in Den Haag de grootste partij geworden.
Hr Baudet (FvD) wantrouwt de verkiezingsuitslag.
De opkomst is 55%, 45% gaat niet stemmen. (Dit verzwakt de waarde van een verkiezing als een democratie haar burgers niet weet te interesseren, wat de oorzaken ook zijn).
Hoe (veel, niet alle) politici achterlopen blijkt uit de nieuwe maatregelen van de EU. Al die grote (Amerikaanse) bedrijven betalen weinig belasting en dat willen ze veranderen. Dit zijn de bedrijven die miljarden hebben verdiend in de afgelopen jaren, ze konden doen wat ze willen, hebben betere mensen in dienst dan overheden. Ze houden de lonen laag met toestemming van regeringen.
Ik zeg al een paar jaar dat de Vereenigde Staten economisch imperialisme bedrijven, op grote schaal, wereldschaal, dat zijn de huidige handelsoorlogen. Je hoeft maar in een willekeurige winkelstaat te kijken en je ziet de fastfoodketens, koffietenten, taxibedrijven, internetbedrijven (enzovoort) als sprinkhanen door de straten gaan en alles leegvreten en dat is wereldwijd zo. (Zie Dossier Amerika VS). Waar bedrijven weinig belasting betalen betaald de burger meer, daar gaat het om (zie boven).
Overigens is het ‘populisme’ (wellicht) ook een generatiekwestie: een nieuwe generatie politici wil haar plaats in de maatschappij veroveren. Ik denk dan aan de PVV en FvD.
Er was afgelopen week een uiterst gênant debat (10 uur lang) over de afschaffing van de dividendbelasting (zie boven). Het debat werd rechtstreeks uitgezonden. We zagen politici die zinnen uit hun mond lieten komen waar een middelbare scholier op school een onvoldoende voor zou krijgen vanwege onbegrijpelijkheid. Hr Buma spande de kroon, we zagen een haast stotterende persoon die opgelucht was als hij het eind van een zin gehaald had. MP Mark ‘Teflon’ Rutte was in vorm, deze hyperintelligente persoon heeft de gave van het woord. Hij kan ieder argument pareren, iedere twijfel wegnemen. Als het moet komen er geheel nieuwe woorden uit zijn mond: zijtafel, geitenpaadje ed. Ik heb al eerder gezegd dat hij de beste MP ooit had kunnen zijn als hij in 2010 een sociaal-liberaal beleid had ingezet om de crisis te bezweren en niet voor een deelbelang in maatschappij had gekozen, namelijk het bedrijfsleven (vandaar de afschaffing van de dividendbelasting).
De oppositie liet zien dat de afschaffing van de dividendbelasting in het regeerakkoord staat terwijl het in geen enkel verkiezingsprogramma heeft gestaan. Dit toont aan wat ik al vaker op dit blog heb geschreven: er is een economisch-politieke elite die de macht heeft. Dit zijn de mensen uit het bedrijfsleven en de politiek die elkaar in formele en informele circuits tegenkomen en overleggen wat ze gaan doen. De politici zelf hebben in het bedrijfsleven gewerkt en soms kennen deze mensen elkaar van hun studie (een studievrindje). Wat tevens verbaasd is dat er mensen verbaasd zijn over deze gang van zaken. Minimaal 30 jaar geleden was dit al bekend. Ik kan mij nog herinneren dat ondernemers in de aluminiumindustrie vroeger dreigden met vertrek uit Nederland als ze geen goedkope stroom zouden krijgen. Toen al kreeg het bedrijfsleven enorme subsidies, dit is de normale gang van zaken Nederland.
Uiteindelijk kwam er een motie van afkeuring, maar de regeringspartijen sloten de rijen en de meerderheid van 76 zetels is voldoende om door te gaan. Overigens zouden verkiezingen niets oplossen, zoals ik een paar jaar geleden al zei is Nederland door de versplintering en polarisatie een onregeerbaar land.
Ondertussen op de arbeidsmarkt schijnen er mensen te zijn die op oproepbasis ’s nachts in ploegendienst werken met een nulurencontract, ze moeten dan 4 uur opdraven om in de piekuren te werken. Op aanstaande Dag van de Arbeid 1 mei zijn er demonstraties hiertegen.
‘De staatssecretaris die in kabinet Rutte 1 in 2010 verantwoordelijk was voor de bezuinigingen is in het huidige kabinet beloond met een ministerspost (Buitenlandse Zaken), want voor wat hoort wat, zo gaat dat in Nederland’.
Dat schreef ik in november 2017, die minister is na een paar maanden al weer afgetreden vanwege een leugen (zijn naam is Halbe Zijlstra). Hij fantaseerde de aanwezigheid in een Russisch buitenverblijf van president Poetin. Hij fantaseerde uitspraken van Poetin die op de wens naar Russische expansiedrift zouden moeten wijzen. Dit zijn onze politici, ze kletsen, liegen en fantaseren er op los voor hun eigen doelen. (In Dossier Geopolitiek heb ik uitgebreid aan bod laten komen waarom ze dat doen).
Update 30.08.2018
Die ene zetel meerderheid van de huidige regering staat al onder druk. Een Tweede Kamerlid van de VVD bezit 100 huizen in Amsterdam voor de verhuur (dit is het mensentype dat zich altijd goed weet te redden in de maatschappij, net als het koninklijk huis waarvan een lid ook huizenbezitter is), maar hij heeft zich niet aan de geldende verhuurregels gehouden. Zelfs binnen de VVD is dit toch wat te gortig (hoewel ze wel veel gewend zijn). Als hij zijn zetel meeneemt, in de Tweede kamer blijft voor bijvoorbeeld Forum voor Democratie, of een eigen partij gaat beginnen (iedereen kan nu zijn eigen partij beginnen, ook ik, zie onder), dan valt het kabinet, nieuwe verkiezingen, meer versplintering, meer polarisatie, ja dat ziet er dan niet goed uit.
Wat vaak vergeten wordt is dat de gevestigde partijen CDA, VVD, D66 de versplintering van het politieke landschap helemaal niet erg vinden. Hoe meer partijen en versplintering deste makkelijker ze zelf aan de macht blijven. Wat hun macht zou kunnen aantasten is een brede sterke oppositie.
D66 zit kraaiend van plezier in de regering, eindelijk hebben ze de positie die ze zo graag willen: macht.
De zelfbenoemd godsdienstdeskundige hr Wilders (PVV) gaat een cartoonwedstrijd houden met als onderwerp het ridiculiseren van de islam en de hele islamitische wereld is nu boos (op tv zijn beelden uit Pakistan te zien: “Dood aan Holland”). De PVV zit sinds de nieuwe partij Forum voor Democratie (FvD) van hr Baudet in de verdrukking, hr Wilders moet iets doen om de aandacht op zich te vestigen. Het is een zinloze actie,de PVV zou zich beter druk kunnen maken over de woningnood en sociale problemen in de oude wijken om de onvrede daar weg te nemen (een belangrijke reden voor het ‘populisme’, zie boven), want dit is sinds Pim Fortuyn in 20 jaar niet beter geworden, we hebben het al 20 jaar over hetzelfde.
Ze hebben het net als 2 jaar geleden in 2016 nog steeds over het achterblijven van de lonen bij de economische groei. We zouden er allemaal op vooruitgaan, maar we wachten nog steeds. Volgend jaar komt de btw verhoging op de eerste levensbehoeften, een sterk denivellerende maatregel. Ook de energietransitie dreigt op vergroting van welvaartsverschillen uit te lopen.
Lees hier over de nieuwe partij, de Humanistisch Sociale Partij: Humanistisch Sociale Partij het nieuwe alternatief.
Update 09.09.2018
Er zijn wel mensen die het begrijpen. Het is precies wat ik jaren zeg (zie boven).
Tekst website Radio 1. De elite in Nederland leeft te veel in een luxebubbel en heeft te weinig oog voor sociale problemen. Dat stelt macro-econoom en publicist Frits Bosch in zijn nieuwe boek met de titel ‘In Holland staat een huis, ja ja’. Hij bedoelt dat de bovenlaag van onze bevolking, de mensen die beslissingen nemen en die sleutelposities bekleden in het bedrijfsleven, verblind worden door de eigen welvaart. “Ze werken hard en zijn alleen maar bezig met hun tweede huis in Frankrijk, ze hebben het zelf goed en zolang dat zo is hebben ze geen oog voor sociale problemen.”
Bosch heeft het dan met name over problemen door migratie. Gesteund door een verkenning van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, stelt hij dat de toegenomen diversiteit in Nederland tot steeds meer sociale problemen leidt. “De toegenomen diversiteit maakt dat mensen zich steeds meer terugtrekken in hun eigen bubbel. Er komt steeds meer criminaliteit en het veroorzaakt ook economische achteruitgang in het westen”, stelt Bosch.
“Als je naar landen als Frankrijk en Groot-Brittannië kijkt, zie je voorbeelden van hoe slecht het kan gaan als de diversiteit toeneemt. In Nederland gaat het nog vrij goed”, zegt Bosch.
“De vrede die wordt bewaard door onze sociale arrangementen.” Bosch doelt daarmee op de sociale zekerheid die wij hebben en die voor stabiliteit zorgt. Hij maakt zich dan ook zorgen over wat er gebeurt als er een nieuwe economische crisis komt, iets dat in zijn ogen onvermijdelijk is.”Als die arrangementen wegvallen en onze onderklasse in conflict komt met de onderklasse met een migratieachtergrond, dan voorzie ik heibel”, zegt Bosch.
Wat is mijn analyse op dit moment: Er is een economisch-politieke elite die de gang van zaken bepaald (afschaffing dividendbelasting, verhoging btw en energieheffingen etc). Ze vragen al decennia solidariteit van de bevolking met ‘vluchtelingen’ (vaak migranten met een economisch motief), maar zelf hebben ze er geen last van in de oude wijken, want ze wonen er niet. De huidige minister-president (VVD) regeert 8 jaar, verergert de woningnood door verkoop sociale huurwoningen en te weinig nieuwbouw, maar laat de druk op de woningmarkt toenemen door ‘statushouders’. Op deze manier is de onvrede al jaren gegroeid, de economische opleving heeft de onvrede getemperd, maar men moet vrezen voor de volgende economische crisis. Deze situatie is momenteel in heel Europa zo, in heel Europa is er sterk toegenomen verzet tegen de gevestigde partijen en het eind daarvan is niet inzicht.
Update 12.10.2018
Enkele treffende zaken van deze week.
Econoom Wimar Bolhuis heeft door onderzoek laten zien dat verkiezingsbeloften nooit worden nagekomen. Hij onderzocht de afgelopen 30 jaar en daaruit blijkt dat na verkiezingen bijvoorbeeld belastingverlaging voor de burger niet doorgaat maar voor het bedrijfsleven wel. Beschamend.Ik leg de koppeling dus met de partijen die al 40 jaar regeren: VVD, CDA, PvdA, D66 (zie boven).
Gisteren gingen 16 commissarissen van de grote bedrijven op bezoek bij de minister-president. De dividendbelasting blijft, dus nu mogen de bedrijven aangeven waar ze die 1,9 miljard graag naar toe zien gaan. Dit is wat ik bedoel met die economisch-politieke elite die het voor het zeggen heeft (zie boven, ik schrijf daar al zo lang over). Gênant.
De huizenmarkt is volledig ontspoord door de krapte aan huizen, de woningnood (zie Dossier Woningnood). De gemiddelde huizenprijs van 3 ton is nu zo hoog dat mensen het niet meer kunnen betalen. Verwerpelijk fenomeen is dat beleggers huizen opkopen, ze hebben zoveel geld dat ze het bedrag direct kunnen betalen. De Nederlandse overheid schijnt op een website beleggers te werven met de tekst dat het zo aantrekkelijk is om in de huizenmarkt te investeren. Ongelofelijk.Er staat een rij mensen tot om de hoek als er een huis bezichtigd kan worden. Makelaars willen dat er snel nieuwe huizen gebouwd gaan worden, maar ze weten niet waar….We roepen even in herinnering dat er de afgelopen 10 jaar tijdens de crisis 100.000 bouwvakkers ontslagen zijn, er nauwelijks nieuwbouw was, de verhuurdersheffing corporaties ervan weerhield om huizen te bouwen enzovoort.
De energietransitie gaat heel veel geld kosten. Ik moet dat nog uitzoeken, maar mijn vermoeden is dat de hele aanpak om particulieren van het gasgebruik af te halen er op neer komt dat de burger meer gaat betalen en dat bedrijven voor een groot deel gespaard gaan worden.
Heb elders al eens gezegd dat het jammer is dat Nederland zo slecht bestuurd wordt. Dan krijg je dit.
Is het niet die baby-boom generatie die er een potje van gemaakt heeft, ik vraag het mijn af (ik ben van de generatie erna, de verloren generatie). In de jaren 1960 bevlogen begonnen, alle kansen gehad, maar door de realiteit ingehaald en daarna hebben ze voluit het kapitalisme omarmd en hun idealisme laten varen. Dit zie je in het bedrijfsleven en in de politiek…..
De middenklasse is nu aan het beginnen te begrijpen dat we de verkeerde kant zijn opgegaan, ze zijn allemaal aan het protesteren. Veel zal het niet helpen, na de laatste twee verkiezingen, landelijk en gemeente, was voor mij duidelijk dat er niets meer gaat veranderen in Nederland. Al die mensen van de economisch-politieke elite hebben allemaal hun geld al via constructies naar het buitenland gesluisd. Ondertussen laten ze JOU voor hen werken volgens hun voorwaarden, ze hebben je in de tang….
Update 03.11.2018
Treffend cijfer in de Volkskrant vandaag: de partijen VVD, CDA en PvdA hadden vroeger samen 80 procent, nu nog 39 procent van de kiezers achter zich, dus zeg de helft. Tel D66 er nog even bij op en dan is mijn analyse in beeld: de gevestigde partijen hebben 40 jaar geregeerd en zijn door de kiezer afgestraft. Dat is mijn theorie dat de politiek altijd moet oogsten wat het zelf heeft gezaaid, namelijk in dit geval het populisme (zie Over Democratie).
In 2008 werden de banken van faillissementen gered, het was binnen 1 weekend geregeld, een ziekenhuis gaat failliet en moet binnen twee dagen ontruimen. Dat geeft ook een inzicht hoe Nederland bestuurd wordt.
Update 21.02.2019 (3 jaar later)
De verkiezingen voor de Provinciale Staten (en getrapt de Eerste Kamer) zijn geweest (slechts weinig mensen weten wat de provincies doen, daarom gaat meer dan 40% niet stemmen). Versplintering, polarisatie en ‘populisme’ zetten door (zie boven 2016). Janmaat, Fortuyn, Verdonk, Wilders en in deze tijd Baudet laten zien dat de gevestigde partijen VVD, CDA, PvdA en D66 (die al 40 jaar regeren) een brede en groeiende onderstroom in de maatschappij niet tegemoet willen komen…………. we kunnen toch moeilijk zeggen dat een groot deel, van de bevolking niet goed bij zijn hoofd is, dit is een lang proces. Ik schreef er al zo vaak over: ‘de politiek moet altijd oogsten wat het zelf heeft gezaaid’. Thierry Baudet van de partij Forum voor Democratie (FvD) (ontkend klimaatverandering) lijkt het stokje van Wilders te hebben overgenomen en de VVD is aan hoogmoed ten onder aan het gaan (maar zijn nog wel groot). De enorme winst van FvD doet denken aan 20 jaar geleden, aan de Fortuyn overwinning in 2002. Dilettanten in de politiek, vastgoedjongens, amateurs….’De geschiedenis herhaalt zich eerst als een tragedie en daarna als klucht’, Karl Marx.
Tevens is er sprake van algemene verwarring en onzekerheid, waar dit toe gaat leiden is niet te voorspellen. Er is niet alleen een politiek-economische-klimaat-vluchtelingen crisis, het is een crisis binnen de westerse cultuur, in alle landen…...de roep om een sterke man om een eind te maken aan de chaos….in de hele wereld….
Er is veel meer over te zeggen en misschien komen er nog toevoegingen.
Update 23.03.2019
Pim Fortuyn was 20 jaar geleden een wake-up call, maar de gevestigde partijen hebben halsstarrig vastgehouden aan de macht, we zijn in 20 jaar NIETS opgeschoten. Men dacht met ‘Vogelaarwijken’ (genoemd naar een zwakke minister die die PvdA regenten mentaliteit goed symboliseerde) wel van het populisme af te zijn.
Vandaag in de Volkskrant enkele verontrustende artikelen, de situatie is nog ernstiger dan ik dacht. Er staan commentaren in van rechts-extremistische websites, buitengewoon erg hoe er op dit moment in deze maatschappij over bevolkingsgroepen gesproken wordt. Je vreest voor de toekomst.
10 zinnen die weergeven wat er in de afgelopen 15 jaar is gebeurd. Vast werk en zekerheid waren vroeger normaal, nu is tijdelijk werk normaal. Tevens rekende het NIBUD uit dat 40% van de huishoudens geldzorgen heeft. Meer dan de helft van het inkomen van mensen gaat naar vaste lasten, dit nam de afgelopen 10 jaar toe. 53% van de huurders heeft geldzorgen. 700000 burgers hebben betalingsproblemen. Het aantal wanbetalers bij zorgverzekeraars en energieleveranciers is toegenomen. De gevestigde partijen noemen dit ‘het gaat goed met de economie’. Mooier moeten we het niet maken, wel duidelijker.
Update 26.04.2019
“Het is een democratie in crisis, de instituties zelf zijn in een kwaad daglicht komen te staan met graaiende bestuurders (zelfs bij de politie)”. Zie boven 2016 (3 jaar geleden).
Inmiddels is Nederland het stadium van gênant voorbij.
2 Mensen van justitie hebben sinds 2011 (!) een relatie met elkaar (ze hadden beide al een relatie, op zich hun eigen zaak, maar niet als collega’s met een gezagsverhouding), spelen elkaar en bekenden de bal toe, zorgen voor voordeeltjes. Een poel van beschamende feiten (die hier niet genoemd worden, in de Volkskrant van 25 april staan ze). Zij worden gezien als elite (zie boven) van Nederland, mensen waarvan je verwacht dat ze hoge morele standaarden hanteren. Kost handen vol geld om weer een commissie een jaar lang aan het werk te houden. De presentatie is live op tv. (Het is La charme discret de la bourgeoisie, de beroemde film Luis Buñuel uit 1972). (Integere werkers niet te na gesproken, er zijn overal mensen die nauwgezet hun werk doen).
Forum voor Democratie, de grootste partij van Nederland bij de laatste verkiezingen, is twee weken na de enorme verkiezingswinst al aan het desintegreren. Ze weten niet hoe het verder moet. De belangrijkste man is in diskrediet gebracht of hij heeft het zelf gedaan, de nieuwsvolger moet weer eens een mening hebben over zaken waarvan we de details niet kennen, de talkshows doen goede zaken.
De VVD zag zich bij het voorjaarscongres 2018 als winnaar, in Dossier VVD (Dossier VVD (Met Updates) schreef ik in mei 2018: “Ze zien zich als winnaar. Klaas Dijkhoff zei het zo: “We hebben strijd gevoerd. Nu zijn we de dominante stroming. We hebben gewonnen”. Een krachtige uitspraak. Komt hoogmoedig over en meestal gaat het een paar jaar later bergafwaarts”. De deconfiture is een jaar later al in volle gang, ze verloren, politici van de partij blinken uit in het nastreven van eigenbelang, MP Rutte is aan het eind van zijn latijn, plannen werken niet, de beeldvorming heeft negatief resultaat. Vandaar dat hr Dijkhoff een jaar na zijn eerder uitspraken tot een nieuwe koers is gekomen: een middenpartij worden, zeg maar D66 strong. Gaat niet werken, wat ze nu moeten doen is zeggen: wij zijn voor de grootverdieners en de bedrijven, dat schept duidelijkheid. Een VVD senator wordt uit de fractie gezet wegens belangenverstrengeling.
De Humanistisch Sociale Partij uit 2017 (HSP 2017) (Humanistisch Sociale Partij) staat in de koelkast, gezond verstand zegt dat het geen zin heeft om er tijd in te steken. Zoals de Franse filosoof Voltaire in 1759 al schreef in zijn boek Candide: bezig zijn in de politiek leidt tot afbraak. Vandaar dat hij tuinieren als oplossing zag, daar komt zijn beroemde uitspraak vandaan: ‘We moeten onze tuin onderhouden’ (‘Il faut cultiver notre jardin’). We moeten doen wat binnen onze mogelijkheden ligt om verandering en verbetering in de wereld te brengen en laten we dichtbij beginnen: met onze tuin. Dat is een heel mooie gedachte.
Update 07.10.2019
Geschreven 30.08.2018: Die ene zetel meerderheid van de huidige regering staat al onder druk. Een Tweede Kamerlid van de VVD bezit 100 huizen in Amsterdam voor de verhuur (dit is het mensentype dat zich altijd goed weet te redden in de maatschappij, net als het koninklijk huis waarvan een lid ook huizenbezitter is), maar hij heeft zich niet aan de geldende verhuurregels gehouden. Zelfs binnen de VVD is dit toch wat te gortig (hoewel ze wel veel gewend zijn). Als hij zijn zetel meeneemt, in de Tweede kamer blijft voor bijvoorbeeld Forum voor Democratie, of een eigen partij gaat beginnen (iedereen kan nu zijn eigen partij beginnen, ook ik, zie onder), dan valt het kabinet, nieuwe verkiezingen, meer versplintering, meer polarisatie, ja dat ziet er dan niet goed uit.
Dat Kamerlid is uit de VVD gezet (hij overtrad de regels, zich niet met zijn bedrijf bemoeien) en houdt zijn zetel in de Kamer, het kabinet is zijn meerderheid kwijt. Getuigt van grote arrogantie en hoogmoed van de persoon in kwestie. Patjepeeër Nederland is dit. Zouden mijn voorspellingen dan toch uitkomen:Nederland is een onregeerbaar land. Het is een democratie in crisis. Het Kamerlid wil wel het regeerakkoord blijven steunen, tevens wil hij zich voor ondernemers inzetten, zijn eigen zaak dus, puur eigenbelang. Vreselijk. Ben benieuwd hoe dit verder gaat.
Update 23.02.2020 (4 jaar later)
Een discussie in Buitenhof over oa dat de lonen omhoog moeten (zie boven 2016). De koek moet eerlijker worden verdeeld. Een ex werkgeversvoorman heeft in de nadagen van zijn bestaan ineens een andere visie gekregen. We zien veel naïviteit in deze dagen.
Update 30.05.2020
Aan bovenstaande wordt niets veranderd.
De coronacrisis heeft veel blootgelegd, de maatschappij kraakt en er komen enorme bezuinigingen aan. De politiek in Nederland is een klucht geworden, misschien een soap. Zo erg als in Amerika is het niet, maar de absurditeiten zijn groot. De sterkste wint, dat is de modus operandi. Soms delft de burger het onderspit zoals in de toeslagenaffaire: mensen worden naar de afgrond gedreven. Gaan we nog veel meer zien, want de meeste mensen begrijpen nog niet dat we (de mensheid) in de periode van de verdeling van schaarste terecht zijn gekomen. Schaarste aan alles: grondstoffen, energie, natuur, voedsel, water, welvaart en dergelijke….
‘De beschaving zal eindigen als een klucht’, mijn analyse in de jaren 1990.
Update 16.01.2021
Een implosie, niet alleen van de PvdA maar van de maatschappij als geheel. Alle crises komen samen en vormen een onontwarbare kluwe en culmineren in een stuurloos land, een schip dat op een woeste oceaan zonder kapitein ronddobbert.
Update 18.03.2021
De uitslag van de verkiezingen volgens de prognoses laten kort samengevat meer verrechtsing, meer versplintering en meer polarisatie zien. 20 jaar 20 tot 30 Kamerzetels populisme sinds Fortuyn. Dat belooft nog wat te worden als de gevolgen van de coronacrisis gaan beginnen.
Update 07.05.2021
Het is 19 jaar geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord. Veel bespiegelingen, waarbij de meest opvallende was dat we in die 19 jaar niet veel zijn opgeschoten. Een jonge intelligente schrijfster met een Turkse achtergrond (24 jaar, in Nederland geboren) schreef een boek over de beklemmingen van de Islam waarmee zijn opgroeide. Bedreigingen waren het gevolg en uitstoting uit haar familie.
Ondertussen een bericht in de krant dat steeds meer mensen Nederlands willen verlaten, ze hebben genoeg van het leefklimaat….
Aanvullingen mogelijk.
Update 23.06.2021
‘Het is een democratie in crisis’, ‘Nederland is een onregeerbaar land’(Uit 2016). Het is een klucht, een politieke klucht geworden. Nog net geen soap.
> De formatie is vastgelopen. Er deden 37 partijen mee met de verkiezingen, 17 werden gekozen.
> Er zijn twee afsplitsingen dus nu 19 partijen in de Tweede Kamer. 1 afsplitsing is een mevrouw voor de ouderenpartij die zelfstandig verder gaat en de ouderpartij in de Kamer dus opheft. 1 afsplitsing is Pieter Omtzigt (CDA), een kamerlid die doet wat een kamerlid moet doen: de regering controleren. Daar houden ze niet van, dat is lastig, liever bespreken ze op maandagmorgen wat er besloten gaat worden. Omtzigt is voorlopig ziek.
> MP Rutte stond lang ter discussie, zijn partij VVD won (1 zetel), maar hij maakte fout op fout en gaat nu ‘gewoon’ door.
> 28 Kamerzetels ‘populisme’ doen automatisch niet mee. Zorgwekkend. Deze partijen vertegenwoordigen heel veel kiezers, burgers, en de uitingen van de partijleiders en ook van hun aanhang worden steeds absurder en dat kan in de toekomst gaan ontsporen. (Politicus Baudet wil zijn eigen land gaan beginnen (?) met alles erop en eraan…..). In feite worden deze mensen terzijde geschoven, dat is niet goed voor een democratie. 20 jaar geleden na Fortuyn hadden de partijen hun beleid meer moeten aanpassen. Het hele vluchtelingen/asielzoekersbeleid deugt niet, 20 jaar lang. Ik schreef er jaren geleden al over. (Dossier Migratie/Immigratie en Dossier Vluchtelingen).
> Alles wordt nu vooruitgeschoven naar augustus, en Rutte en Kaag (D66) gaan nu samen iets opschrijven waar anderen zich bij kunnen aansluiten. Dat zien we niet gebeuren, waarschijnlijk gaat de Christen Unie net als in 2017 weer voor een meerderheid zorgen….
> Enzovoort.
Zouden die mensen zich zelf ook niet afvragen waar ze mee bezig zijn.
Update 31.08.2021
Ruim 5 maanden na verkiezingen is er geen regering, vandaag sloten de verschillende partijen elkaar uit. ‘Het is een democratie in crisis’, ‘Nederland is een onregeerbaar land’, geschreven in 2016. Is uitgekomen. In 2017 heeft de Christen Unie voor uitstel van executie gezorgd en voor 1 zetel meerderheid. Die viel na 2 jaar al weg toen Van Haga uit de VVD werd gezet. D66 wil nu geen CU meer, VVD/CDA willen niet met PvdA/GroenLinks samen. Zoals eerder gezegd weten ze bij de VVD wat machtspolitiek is: je eigen lijn volgen en schijt aan de rest hebben (sorry voor het woord). Wat ook opvalt is duiventil regering, ze komen en gaan, doen waar ze zin in hebben, nieuwe carrière en/of uitdaging: direct pakken. Is er niet meer zoiets als een roeping een eergevoel, iets voor je land doen…..
Update 16.12.2021
Na 9 maanden een nieuwe regering met de oude partijen. Er is ineens heel veel geld gevonden om verkeerd beleid van de afgelopen jaren te herstellen (ondanks de pandemie). Het minimumloon wordt iets verhoogd, de achterliggende politiek is dat VVD en CDA dit dus een jaar of 6 hebben weten te blokkeren aangezien er in 2016 al sprake van was (zie boven). Alles voor het Bruto Nationaal Product. Het gaat om geld, macht een connecties, dat is de economisch-politieke elite die regeert. De meeste mensen keuren dit beleid goed.
Lees het goed.
Update 17.03.2022
Opkomst gemeenteraadsverkiezingen is bijna 5% gedaald tot 50,3%, dus overheid weet de helft van de stemgerechtigde burgers niet te interesseren. Lokale partijen (nu ruim 1/3) winnen, versplintering en populisme nemen toe, Zou de gevestigde politiek zich ook niet afvragen: wat doen wij verkeerd? (Komende 4 jaar zullen we er niets meer over horen en Nederland zal zich als voorbeelddemocratie presenteren).
Wantrouwen van burgers in overheid en instituties is toegenomen (zie boven 2016).
Update 06.05.2022
20 jaar na de moord op Pim Fortuyn. Hij was een (flamboyante) rebel die tegen de gevestigde politiek inging (VVD, CDA, PvdA, D66), ze voelden dat de vanzelfsprekendheid van hun positie werd bedreigd en waren allemaal bang van hem.
Heel kort samengevat:
Fortuyn kanaliseerde de in de 20 daarvoor ontstane onvrede (doordat Hans Janmaat in de jaren 1980 geen charisma had), deels door de ontstane multiculturele samenleving (waar de nadelen van gastarbeid in de oude wijken terecht waren gekomen) en deels door sociaaleconomische-maatschappelijke zaken (wachtlijsten in de zorg, de bestuurscultuur en dergelijke). Vanaf de jaren 1980 is er een overlapping geweest met rechts-extremisme die er ook vandaag nog is (rechts-extremisme komt (helaas) in iedere maatschappij voor (moet worden tegengegaan door opvoeding en onderwijs). Of zijn oplossingen inhoudelijk zouden hebben gewerkt zullen we nooit weten, maar de problemen zijn echter na 20 jaar nog grotendeels hetzelfde, er zijn zelfs talloze problemen bijgekomen. (Lees het goed). (Misschien wordt dit nog uitgewerkt).
Archieffoto’s uit 2002.
Update 15 maart 2023 (7 jaar later)
Er doen 277 partijen mee (landelijk) bij de Provinciale Verkiezingen. Ieder deelbelang heeft nu een eigen partij. We hebben versplintering, polarisatie en populisme te danken aan de partijen die decennia regeerden en zich vervreemd hebben van hun achterban/kiezers.
Als populisme meerderheid krijgt hebben we dat te danken aan VVD en CDA, D66, PvdA volgden, aangezien ze ruim 20 jaar (sinds Fortuyn 20-30 Kamerzetels (met wisselende partijen) hun beleid, dat tot huidige multiple-crises heeft geleid, niet hebben gewijzigd.
Macht is macht, maar GEZAG moet men verdienen. Alle politici streven naar gezag, maar de meesten zullen het nooit bereiken. Ze willen allemaal graag een Churchill, Brandt of Schuman zijn, maar ze zullen slechts kruideniers en boekhouders blijven.
Populisme is zeggen wat mensen graag horen en de kiezer naar de mond praten, maar tegelijkertijd weten dat het niet waar is.
Update 16 maart 2023
De Boer Burger Beweging (BBB) heeft veel gewonnen bij de verkiezingen, zeer veel, de partijen die regeerden verliezen.
Update 14.07.2023
In 1 week is de politiek in Nederland in een stroomversnelling terechtgekomen, hopelijk geen draaikolk. Bijna iedere partij moet een nieuwe lijsttrekker/persoon zoeken. Politici, nationaal en regionaal, zijn bang geworden voor hun veiligheid door het huidige politieke klimaat, dat net zo heftig veranderd als het natuurlijke klimaat. Een geheel nieuwe generatie zal politiek gaan bedrijven. Kan goed gaan, kan slecht gaan, het is koffiedik kijken. Koffiedik kijken doen waarzeggers, ze schudden een beker met koffiedik, kijken naar het resultaat en doen voorspellingen. Beter is te doen wat Marshall McLuhan (filosoof/media-analist) zei: voorspellingen doen is goed naar het heden kijken. In de tijd waarin men leeft is de toekomst al zichtbaar. maar men ziet ook de uitwerking van het verleden, daarom schreef ik eerder: “Iedere maatschappij krijgt de burgers die ze zelf heeft opgevoed”.
Veel mensen zijn onzeker en soms bang geworden voor de huidige tijd, een pandemie is te groot om te bevatten, daar komen al die complot-en samenzweringsgedachten vandaan. Ook oorlog is te groot om te bevatten. Klimaatverandering is te groot om te begrijpen, zelfs deskundigen zijn zoekende.
Dit is allemaal mondiaal, daarom is de diepere laag de cultuur waarin wij leven, het westen vooral, een hyperindividualistische ‘samen’leving, waar het nastreven van je eigen geluk het hoogste doel is geworden, slaag je niet dan heb je pech, dan had je maar beter je best moeten doen. Burgers worden er ontevreden van, soms worden ze boos. Daarom moeten we naar het nieuwe sociale, gemeenschapszin, non-consumentisme, uitbanning van armoede, tevreden mensen komen niet in opstand. De heersende economisch-politieke klasse wil echter alles zo houden, hoewel we in Nederland er nog heel goed vanaf komen internationaal gezien. In de VS is een structurele armoede crisis waar miljoenen op de trottoirs in de grote steden bivakkeren, de mede burgers stappen er overheen. Over de banlieus van Parijs (huidige rellen) schrijf ik zo lang, hier wonen de verstotenen van de moderne samenlevingen. Geen werk, geen toekomst = onvrede en geweld.
Update 19.11.2023
Verkiezingen komen eraan, het lijkt er op dat de kiezer een rechtse regering gaat kiezen, met de VVD (13 jaar beleid en falen op alle gebieden, liberalisme als ideologie heeft gefaald) en de PVV (20 jaar Wilders met louter verstoring, een partij zonder leden met een zelfbenoemde godsdienstwetenschapper die een complete religie wil verbieden en zich met de Islam in Pakistan wil bemoeien).
Update 24.11.2023
Net als de BBB partij (boeren) eerder dit jaar een grote verkiezingswinst haalde heeft de PVV dat nu gedaan. Pim Fortuyn was ruim 20 jaar geleden een wake up call, maar de regerende partijen wilden niet luisteren. De regerende partijen hadden TOEN de ‘rechtse’ agenda deels moeten overnemen (goed immigratiebeleid (asielzoekers en arbeidsmigratie). Dit falen zal Nederland veel schade berokkenen.
Update 25.11.2023
De verkiezingswinst voor de PVV is ingeslagen als en bom. De analyses en verklaringen voor dit succes buitelen over elkaar heen. Misschien is het hoogtepunt van verwarring bereikt (maar het kan nog erger). Duiding is moeilijk. (Misschien later meer als er tijd voor is, want er zijn nog wel wat onderbelichte aspecten).
Update 26.11.2023
Enkele analyses.
Met name de VVD faalde en heeft met haar beleid dat in schijn de immigratie politiek wil aanpakken, maar er voor heeft gezorgd dat mensen in Ter Apel buiten moesten slapen en op cruiseschepen moeten worden ondergebracht, voor onvrede gezorgd. Heel veel VVD-ers stemden op de PVV/Wilders en dus hebben ze deze partij zo groot gemaakt. Dat ze zelf niet weten waar ze mee bezig zijn blijkt uit de woorden van partijleider (met de onschrijfbare naam) Yesilgoz die nu niet met de PVV wil regeren, maar zegt naar ‘de mensen te willen luisteren’, dat moet men juist wel gaan samenwerken.
De VVD met Rutte verliest al sinds 2012: 2012 41 zetels, 2017 33 zetels, 2021 34, nu 24, hier zwijgen ze liever over, want ze bleven de grootste partij. In Dossier VVD schrijf ik er over vanaf 2010. Rutte heeft met zijn machtspolitiek het land 13 jaar gegijzeld doordat ze wel altijd de grootste partij beleven.
Wilders werd altijd buitengesloten, maar sinds Fortuyn zijn er structureel 20 tot 30 Kamerzetels populisme, dat gaat niet vanzelf weg, daar moet de politiek iets mee doen. Door dat niet te doen is de PVV nu de grootste partij geworden.
Dat de geschiedenis zich herhaalt is bekend, zien we nu ook, de LPF (Lijst Pim Fortuyn, na zijn dood) won enorm in 2002 en had 26 zetels. LPF was een verzameling politieke amateurs (daarom was het snel afgelopen met regeren en met de hele partij), net zoals de PVV nu. Ze kunnen niet regeren, het is eigenbelang eerst. LPF mensen waren vastgoed mensen en de PVV zijn mensen uit ‘de praktijk’.
De PVV heeft geen coherent programma, het is een ratjetoe van voornemens en beleid. Vaak tegen de grondwet. Sociaal links, maar belastingen willen ze niet verhogen om alles te betalen (wat op zich in Nederland wel nodig is, we moeten de enorme welvaartsverschillen verkleinen en armoede uitbannen).
MP Rutte aast op een hoge functie in het buitenland, zorgde voor de huidige situatie en vertrekt.
Wilders kan het allemaal zelf niet aan, hij verliet de VVD (…) in 2004 en heeft in 20 jaar iets opgebouwd dat geen toekomst heeft. Hij heeft al 20 jaar beveiliging en woont anoniem.
De Europese tendens naar extremen is groot, waar dit toe gaat leiden is onbekend. Een giftige cocktail van onvrede in veel landen, falende immigratiepolitiek, arbeidsmigratie, grote welvaartsverschillen met veel armoede en klassentegenstellingen, een economisch-politieke klasse die de macht wil houden en dergelijke….
Pieter Omtzigt met zijn partij Nieuw Sociaal Contract was en is de partij die Nederland misschien vooruit had kunnen helpen, maar nu na de verkiezingsuitslag is het te laat. De maatschappelijke onvrede is bij de verkeerde persoon terechtgekomen, Wilders met zijn PVV (een eenmanspartij zonder leden) heeft een charisma dat veel mensen aanspreekt: zijn uiterlijk en hij spreekt hard en duidelijk. Doet aan Machiavelli denken: het gaat bij de politicus om de schijn. Omtzigt heeft geen charisma (met alle respect).
Het geheel doet ook denken aan de Fortuyn tijd, het is een kopie ervan. Fortuyn had ook een sterk charisma, sprak duidelijk en had kritiek op de regerende partijen (VVD, PvdA, D66, 1994-2002) ‘Paars’ met Wim Kok, Gerrit Zalm, Ad Melkert, Van Mierlo . Politieke onderwerpen waren hetzelfde: immigratie, de multiculturele samenleving, (wachtlijsten in de) zorg ed.
Momenteel gaat het nergens heen met de politiek en met Nederland,een stuurloos schip zonder kapitein. Binnen 4 jaar nieuwe verkiezingen. Als Wilders iets overkomt (wordt in de hele moslim wereld gehaat door zijn anti-Islam opstelling) krijgen we een volksopstand (zie boven). Dit is in de geschiedenis vaker gebeurd.
Update 20.01.2024 (8 jaar later)
In veel landen dit jaar verkiezingen, men vreest rechtse en extreem rechte partijen die overal in opkomst zijn. In Duitsland de Alternatieve fur Deutschland AfD een partij met nostalgie naar een duister Duits verleden, ze staan op winst. In de VS Trump, een klassieke volksmenner met charisma die simpele taal spreekt en het volk in vervoering brengt (liefst in een vol stadion net als jaren geleden).
Zou ik dan toch gelijk krijgen met ‘De Geschiedenis herhaalt zich’ uit 1992 toen ik schreef: “De geschiedenis herhaalt zich; kapitalisme zal leiden tot ecologische (klimaatverandering) en sociale rampen (migratiestromen); alles komt terug: nationalisme, fascisme, religie (fundamentalisme), communisme, monarchie, oorlog“.
De diepere achtergronden zitten inmiddels in de cultuur zelf (in het westen), onbehagen in de post-christelijke kapitalistisch-individualistische angstmaatschappij waar het individu zich vastklampt aan de smartphone als schijnbare reddingsboei. (Lees ook als er tijd voor is Friedrich Nietzsche (1844-1900)).
Update 07.02.2024
De VVD moet nu haar zelf veroorzaakte probleem van populisme oplossen.
Update 26.02.2024
Geen regering, wel veel gesprekken. Politicus Wilders heeft veel van zijn in 20 jaar opgespaarde plannen ingetrokken, met name de door deze zelfbenoemde ‘godsdienstdeskundige’ aanpak van de Islam.
‘Het is een democratie in crisis’, ‘Nederland is een onregeerbaar land’(Uit 2016).
Update 19.05.2024
Na maanden formeren is er een rechtse regering. Mensen weten niet hoe de regering te noemen, rechts, extreem rechts, ed. Het beginakkoord is een verlanglijst van punten die partijen graag willen hebben. Voor iedere partij wat wils. De problemen zijn echter nu zo groot dat er geen oplossingen meer zijn. Decennia beleid heeft tot een onontwarbare kluwe van problematieken geleid.
Oorzaak en gevolg zijn omgedraaid (zie boven). De VVD (politicus Rutte) regeerde 13 jaar en CDA, PvdA, D66 en Christen Unie deden mee met liberaal-kapitalistisch beleid (ook wel neoliberaal genoemd) (Christen Unie verdient een speciale vermelding, ze maakten 2x een VVD regering mogelijk, de voorman vertrok een jaar geleden haastig na het zien van de resultaten). De uitkomsten van beleid, het enige dat telt in de politiek, zijn negatief:
Migratie is de crux, open grenzen (Schengen (EU) en VN vluchtelingenverdrag) doen mensen naar Nederland komen, vluchtelingen en arbeidsmigranten, studiemigranten. Als er vluchtelingen komen moet er wel opvang zijn en later woningen voor erkende vluchtelingen (de statushouders), dan moet men huizen bouwen, er is woningnood, er wordt niet genoeg gebouwd, daar ontstaat het probleem (opvang vol). Ook asielprocedures deugen niet, dit is 30 jaar oud (zie Dossier Vluchtelingen).
Arbeidsmigranten zorgen voor neerwaartse druk op de lonen, huisjesmelkers onttrekken huizen aan de woningmarkt, daarom moeten werkgevers en uitzendbureaus ZELF huizen bouwen, anders geen arbeidsmigranten.
Studiemigranten heeft men liever dan Nederlandse studenten want zij brengen geld MEE, NL studenten KOSTEN geld. Ook rekenen ze er op dat studiemigranten blijven en dat goed voor de economie. Zo wordt geredeneerd.
Kwalijkst is de redenatie dat er geen oplossingen zijn voor open grenzen van Schengen, want dat wordt voorgespiegeld als FEIT. Ook het VN Vluchtelingenverdrag wordt als feit gepresenteerd. Als beide niet aangepast kunnen worden moet men met politiek bedrijven STOPPEN en iets anders gaan doen. Zo worden maatschappijen onder druk gezet, want dit speelt in alle Europese landen (Duitsland zit op een hellend vlak met de partij AfD). AL die politiek-economische klassen, economisch-politieke klassen redeneren hetzelfde. Cruciaal worden de EU verkiezingen op 6 juni, als rechtspopulisten grote winst behalen is het einde zoek en zal verdere fragmentatie gaan optreden. 2500 kilometer naar het oosten is het oorlog, Rusland heeft het liefst een verdeeld Europa.
Tekst uit 2016, 8 jaar geleden:
In Nederland staat de PVV (Partij voor de Vrijheid, een eenmanspartij zonder leden die vrijheid als uitgangspunt heeft, maar die een complete religie wil verbieden) van hr Wilders (zelfbenoemd godsdienstdeskundige en ex-VVD’er) al een paar jaar op kop in de peilingen. Hij gebruikt steeds hardere bewoordingen en heeft het over ‘schoon schip maken’. Als politici het over schoon schip maken hebben is beter te gaan opletten, dit zijn in de geschiedenis voorbodes geweest voor duistere tijden. Tevens laat zijn taalgebruik zien dat hij de democratische rechtsstaat en de rechterlijke macht in twijfel trekt. Veel politici kijken er naar zoals een konijn ’s nachts midden op de weg in de koplampen van een aanstormende auto kijkt en niet beweegt. De verkiezingen zijn komende maart, over 3 maanden. Wilders is echter niet de oorzaak, maar het gevolg: Wilders hebben we te danken aan al die politieke partijen die sinds hr Fortuyn (en mw Verdonk) (meer dan 15 jaar lang) regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen en niet genoeg gedaan hebben om een brede en groeiende onvrede in de samenleving weg te nemen (6 jaar Rutte/Asscher, 8 jaar Balkenende, 8 jaar Kok/Zalm).
Update 08.08.2024
“We zien de klassieke links versus rechts polarisatie” uit 2016, 8 JAAR geleden geschreven. Dit is toegenomen, 30 jaar gemankeerd EU migratiebeleid (vluchtelingen en arbeidsmigranten) (open grenzen (Schengen) voor handel en economie, grensbewaking (Frontex) begon 10 jaar later etc) en falen van een politiek-economische klasse (net als in de vorige eeuw in de jaren 1930 in Duitsland) hebben ervoor gezorgd dat ‘de migrant’ de zondebok is geworden en daarmee de links-rechts polarisatie.
Ernstige rellen in Groot-Brittannië na een moordzaak door een in Engeland geboren (maar met immigratie achtergrond) tiener (waarschijnlijk heeft hij een psychische stoornis (hij is gek) en een identiteitsprobleem (zoals vaker voorkomt). Gevaarlijke rechts-radicale elementen namen de overhand, echter ook hier is sprake van gemarginaliseerde verarmde bevolkingsgroepen in verpauperde multiculturele steden in een klassenmaatschappij met haves-and-have-nots, maar dat is in al de liberaal-kapitalistische-neoliberale maatschappijen een taboe onderwerp.
Update 16.11.2024 (8 jaar later)
“We mogen wel uitkijken dat politiek geen klucht wordt” schreef ik jaren geleden, helaas zitten we er nu midden in. Van crisis naar crisis strompelt een regering door de tijd, hele en halve dilettanten besturen, opportunisme, eigenbelang en ophef van de dag. Veel mensen zijn nu al vergeten dat we dit alles te danken hebben aan 13 VVD-politicus Rutte beleid waar populisme toenam door gebrek aan daadkracht. Als er migratie is van arbeidsmigranten (bijna 1 miljoen) en asielzoekers (bijna 50.000 per jaar) moet er beleid komen: werkgevers/uitzendbureaus moeten zelf voor huisvesting zorgen en geen huizen aan de krappe woningmarkt onttrekken en de staat moet voor opvanglokaties zorgen voor asielzoekers en voor woningen voor statushouders (erkende vluchtelingen die noodgedwongen in de opvang blijven waardoor mensen in Ter Apel buiten moesten slapen). Net zo als in de vorige eeuw is er een politiek-economische klasse die heeft gefaald, dit begon al bij de economsche crisis van 2008. De consequenties zijn groot en momenteel is onvoorspelbaar waar dit heen zal gaan.
Update 03.02.2025 (9 jaar later)
In de westerse wereld is de ruk naar rechts-populisme-conservatisme gaande. Met name de verkiezingsoverwinning van meneer Trump (strafblad, poging tot staatsgreep, laag gedrag tegenover vrouwen enzovoort) zorgt eigenlijk overal voor een op rancune gestoeld sentiment. Echter, zoals boven beschreven, is er wel een verklaring voor en dat is het falen van gevestigde politiek op vele beleidsterreinen, waarvan migratie de belangrijkste is. De migrant is in deze tijd de zondebok voor alle kwaad. Dat de grip op migratie verloren is gegaan is echter wel een feit. In de VS komen ongecontroleerd duizenden migranten de grens over lopen hopend op een betere toekomst. Ze komen bijna allemaal uit landen die in het verleden rechtse militaire dictaturen waren die in de hele vorige eeuw door de VS werden gesteund. Deze landen hebben zich nooit kunnen ontwikkelen. Populistische partijen zullen echter niets oplossen, daar zijn ze niet intelligent genoeg voor. In de roep om een sterke leider (meestal een man ‘de strerke man’) schuilt een gevaar, dat heeft de geschiedenis laten zien. Ook de massale herbewapening wereldwijd is verontrustend, politiek leiders die geen oplossingen meer hebben grijpen naar oorlog om problemen ‘op te lossen’.
Update 10.08.2025
Uit 2016, 9 jaar geleden, de PVV blijft hoog in de peilingen en gebruikt dubieuze tactieken om de komende verkiezingen te winnen en weer de grootste partij te worden. “In Nederland staat de PVV (Partij voor de Vrijheid, een eenmanspartij zonder leden die vrijheid als uitgangspunt heeft, maar die een complete religie wil verbieden) van politicus Wilders (zelfbenoemd godsdienstdeskundige en ex-VVD’er) al een paar jaar op kop in de peilingen. Hij gebruikt steeds hardere bewoordingen en heeft het over ‘schoon schip maken’. Als politici het over schoon schip maken hebben is beter te gaan opletten, dit zijn in de geschiedenis voorbodes geweest voor duistere tijden. Tevens laat zijn taalgebruik zien dat hij de democratische rechtsstaat en de rechterlijke macht in twijfel trekt. Veel politici kijken er naar zoals een konijn ’s nachts midden op de weg in de koplampen van een aanstormende auto kijkt en niet beweegt. De verkiezingen zijn komende maart, over 3 maanden. Wilders is echter niet de oorzaak, maar het gevolg: Wilders hebben we te danken aan al die politieke partijen die sinds hr Fortuyn (en mw Verdonk) (meer dan 15 jaar lang) regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen en niet genoeg gedaan hebben om een brede en groeiende onvrede in de samenleving weg te nemen (6 jaar Rutte/Asscher, 8 jaar Balkenende, 8 jaar Kok/Zalm)“.
Lees het goed.
Update 22.09.2025
9 jaar later.
Uit 2016: “….de sociale media die razend snel massa’s kunnen mobiliseren. Er kunnen in een mum van tijd massa’s op de been zijn, de autoriteiten zullen hier geen antwoord op hebben”.
Ernstige rellen in Den Haag, ca 1000 hooligans/rechts-extremisten die tegen de politie vechten of het oorlog is. Deze hooligans hebben de autoriteiten niet zien aankomen (op sociale mediakanalen). Polarisatie, gescheld, partijen die elkaar uitsluiten en verketteren. Het gaat niet de goede kant op in Nederland.
Een steigerbouwer, iemand die onmisbaar werk doet voor iedere bouwactiviteit, heeft een salaris van 14,11 euro per uur (via een uitzendbureau). Het is zwaar werk, in Nederland denken politici dat mensen tevreden zullen zijn met 14,11 euro. Dit is de uitbuitingseconomie waarover elders is geschreven, het zorgt voor ontevreden burgers.
Update 11 maart 2026
Een tijdloze analyse. Dit bericht krijgt geen Updates meer.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en onafhankelijk.
Een uit de jaren 1990 stammende analyse (van mij) was dat we een Babylonische spraakverwarring krijgen, mensen zullen elkaar niet meer begrijpen en samenlevingen zullen uiteenvallen. De Babylonische spraakverwarring komt uit de Bijbel (Genesis 11). Mensen wilden een toren tot in de hemel bouwen, maar God zag dit als hoogmoed en strafte de mensen, die tot dan toe 1 taal spraken, door ze verschillende talen te laten spreken zodat ze elkaar niet meer begrepen en de bouw van de toren werd gestopt. (Schilder Pieter Bruegel de Oude maakte er een buitengewoon schilderij over (2 versies) in 1563). Kapitalisme is de menselijke hoogmoed van de afgelopen 250 jaar. Kapitalisme is de Toren van Babel, iedereen weet waar het eindigde. Een louter door winst gedreven systeem kan niet functioneren, zorgt voor sociale uitbuiting en armoede (Karl Marx zag het al in 1848, maar zijn alternatief het communisme werkte niet) en ecologische vernietiging. (NB. ben zelf niet religieus).
De mensheid zit momenteel in een diepgaand proces van ontnuchtering waarvan de loop niet bekend is. IEDERE dag zien we nu de gevolgen van uitbuiting en klimaatverandering. Ook de verantwoordelijken weten geen oplossingen meer. We zullen geheel nieuwe uitgangspunten voor maatschappij inrichting moeten vinden die veel verder reiken dan alledaagse politiek. Centraal staat de analyse dat als men lang, decennialang, het verkeerde doet alles uiteindelijk tegelijk gebeurt. (Lees ook als er tijd voor is Het Einde van het Kapitalisme uit 2015).
De Babylonische spraakverwarring is er op vele gebieden in politiek en economie in deze tijd, in toenemende mate. Iedere dag zien we voorbeelden. Oorzaken en gevolgen worden omgedraaid en nog eens omgedraaid zodat ieder verband vervaagd. Wetenschap en media worden gewantrouwd. Het overstelpende aanbod van nieuws doet geen goed. (Mediasocioloog Neil Postman schreef er over in de jaren 1980 in zijn boek ‘We amuseren ons kapot’). Nieuws is handelswaar geworden waar geld mee kan worden verdiend.
Ook het multiculturalisme zorgt voor verwarring, een heikel onderwerp (en taboeonderwerp (vanaf de jaren 1980) dat door rechts-populisme gebruikt/misbruikt wordt om verwerpelijke ideeën te ventileren. 100 jaar geleden waren er 2 miljard wereldbewoners, heden ten dage bijna 8 miljard. De wereld is een ‘Global Village’ geworden (Marshall McLuhan in de jaren 1960), een groot dorp (en TwitterX is de dorpspomp). Mensen reizen (scheep- en luchtvaart) de hele wereld over voor hun plezier (toerisme) en voor werk (gastarbeiders, arbeidsmigranten) en als vluchteling en ontheemde uit armoede of door klimaatverandering (droogte).
Migratie is er altijd geweest, maar het is exponentieel toegenomen (er zijn meer 100 miljoen vluchtelingen). Het is voor velen de gedachte en de wens dat alle mensen elkaar respecteren en begrijpen, maar dat is een illusie, culturen verschillen. Mensen voelen zich vervreemd in hun eigen land en wijk, maar beleidmakers in politiek en economie drukken hun aanpak door, verschuilen zich achter internationale verdragen (VN vluchtelingenverdrag) en economische samenwerkingsverbanden (EU verdrag van Schengen) (‘Er is geen alternatief’), bovendien werd en wordt kritiek in de rechts-extreme/xenofobe hoek gedrukt. Dit alles is een van de oorzaken voor de huidige ruk naar rechts (internationaal), samen met sociaaleconomische factoren (angst voor sociale neergang).
Een kort voorbeeld. Het broeikasverschijnsel en klimaatverandering zijn sinds de jaren 1970 bekend (oorspronkelijk 100 jaar bekend in wetenschap), lange tijd is ontkend dat er een verband is tussen het gebruik van fossiele brandstoffen en klimaatverandering. In de eerste plaats ontkenden bedrijven het, want dat zou hun zakenmodel schaden. In deze tijd komt nu alles tegelijk, klimaatrampen en extreem weer. De gemiddelde mens begrijpt hier niets meer van en gaat klimaatverandering ontkennen (‘Het klimaat veranderd altijd’) en discussies ontaarden.
Kunstmatige intelligentie heeft een geheel nieuwe dimensie aan de Babylonische spraakverwarring toegevoegd. Wat is waar, wat is niet waar, dit is elkaar niet meer begrijpen. (Lees als er tijd voor is Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI)
Update 15.06.2025 (2 jaar later)
De spraakverwarring van Babylon neemt angstwekkende vormen aan, op ieder maatschappelijk gebeid, nationaal en internationaal. De regering in Nederland viel, verkiezingen over ruim 4 maanden. De argumenten buitelen nu al over elkaar heen. MIGRATIE in totaliteit (arbeidsmigranten, kennismigranten, asielzoekers, studiemigranten) verdeeld de maatschappij al 40 jaar, maar alles loopt nu door elkaar heen.
Internationaal is de verdeeldheid niet meer te overzien, de president van de VS heeft iedere dag een andere politieke aanpak. China wil een grootmacht worden. Rusland speelt een achterhoedegevecht (ze zijn economisch zwak, een oorlogsindustrie brengt geen vooruitgang). Israël is in gevecht met de geschiedenis zelf (schreef er in 2008 over), een existentiële strijd van een getraumatiseerd land. De wereld is met elkaar verbonden, het is 1 organisme geworden, een voorval, een oorlog heeft direct gevolgen voor de hele wereld. Het individu wacht in angst af wat er gaat gebeuren en klampt zich vast aan de mobiele telefoon als reddingsboei.
Update 25.09.2025
Kapitalisme is de Toren van Babel, iedereen weet waar het eindigde.
Update 17.12.2025
Curieus genoeg is er nieuwe technologie op komst die een directe vertaling van een gesprek per telefoon mogelijk maakt….. iedereen begrijpt elkaar! Is dit niet de hoogmoed die boven beschreven is, kapitalisme is de menselijke hoogmoed waarbij alle mensen dezelfde taal spreken, maar een crisis kan het allemaal teniet doen. Er is een multicrisis op veel gebieden zijnde klimaat, milieuvervuiling, honger, armoede. We weten niet waar dit heengaat, misschien is alles over een paar jaar tot rust gekomen, is de mensheid bij zinnen gekomen is de technologie in staat gebleken het bestaan te verbeteren.
Overigens is de god die in de bijbel beschreven is een heel wrede god, in alle verhalen. Dat blijkt goed uit de vertaling van de bijbel naar gewone taal die een paar jaar geleden is verschenen. Door de gewone taal zijn de verhalen, want dat zijn het, beter te begrijpen. God straft mensen die niet in hem geloven en hem niet gehoorzamen. (Dit is iets voor een andere keer). Over religie schreef ik in 1999 voor de eeuwwisseling in: 2000 A.D.
Update 08.03.2026 (3 jaar later)
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is onafhankelijk en komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding.
(Geschreven in 2015) (Met Updates 2026, 11 jaar later)
The End of Capitalism (English language below)
“Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnood, uitstervende diersoorten (verlies aan biodiversiteit), ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen”. (Geschreven in 2015)
“Bedrijven hebben nu meer macht dan overheden, ze werken wereldwijd, hebben veel geld (voor juristen en fiscalisten) en beter gekwalificeerd personeel in dienst”. (2015)
Geschiedenisles.
2015.In deze tijd van wereldwijde permanente crises met de economische crisis, de vluchtelingencrisis, de klimaatcrisis en de toegenomen sociale onrechtvaardigheid binnen westerse landen, moeten we de ideeëngeschiedenis van de achterliggende economische systemen analyseren en de samenhang tussen de crises zien.
Het dominante huidige economische systeem, het kapitalisme, cultiveert het in de mens inherent aanwezige egoïsme en individualisme.Adam Smith (1723-1790) heeft hiervoor de onderbouwing gegeven (wel met grenzen). De ideeën vanKarl Marx(1818-1883) (en Friedrich Engels) waren een reactie op de uitbuiting die met de industriële revolutie was ontstaan (verkapte slavernij, kinderarbeid ed.) en gingen uit van collectivisme (1848 en 1867). In de praktijk die na de Russische revolutie (1917) is ontstaan werd het collectieve belang opgelegd in de marxistisch-leninistische totalitaire bevelsmaatschappij met kampen en miljoenen doden tot gevolg (ook in China e.a.). Na ruim 70 jaar implodeerde de Sovjet-Unie. Velen dachten dat met het mislukken van het communisme eind jaren 1980 het liberaal-kapitalisme had overwonnen, zoals Fukuyama met zijn Einde van de Geschiedenis. Sindsdien wordt bijna de hele wereld door het vrije markt principe gedreven. We hebben sinds de jaren 1980 Reganomics, Thatcherism en No Nonsence gehad, onderbouwd door o.a. Milton Friedman, Ayn Rand, Alan Greenspan (was een volger, 20 jaar FED). De sociaal-democratie heeft de echt scherpe kanten van het kapitalisme afgeslepen met de verzorgingsstaat in de westerse wereld (uitgezonderd (oa.) de VS met bijna 50 miljoen mensen die voedselbonnen nodig hebben). Maar in de globale wereld die met internet is ontstaan kunnen slimme mensen en bedrijven zich onttrekken aan iedere controle door een overheid. Daardoor zien we ons geconfronteerd met de ontsporingen die Joris Luyendijk goed liet zien in het VPRO programma Tegenlicht en in zijn boek (iemand die bij een bank werkt kijkt 5 minuten vooruit; je kunt iedere dag onverwacht ontslagen worden). Thomas Piketty (1971) heeft aangetoond dat rijkdom steeds meer bij een bepaalde groep terechtkomt en armen armer worden. In 2008 ontstond de ernstigste economische crisis sinds de jaren 1930 en duurde 7 jaar.De verliezers zijn miljoenen werkelozen en de gedepriveerden in achterstandswijken die zich tot misdaad of religieus extremisme wenden en de mensen die de armoede willen ontvluchten en verdrinken in de Middellandse Zee, sinds begin jaren 1990 tienduizenden…..
Het kapitalisme zal ooit als een irrationeel, absurd en onrechtvaardig economisch systeem worden gezien. Dit kan nog decennia duren, misschien een eeuw en dan zal men tot de conclusie komen dat het kapitalisme een verwoestend effect heeft gehad op de mens en de natuur. Op demens vanwege dezelfde analyse van Karl Marx van uitbuiting en onrechtvaardigheid. Op de natuur vanwege de ecologische kortzichtigheid die tot uitdrukking is gekomen in grootschalige aantasting van de natuur en het ecosysteem door energie- en grondstoffengebruik en massaconsumptie.De wereld heeft momenteel ruim 7 miljard bewoners die allemaal dezelfde welvaart en consumptie willen als nu een klein deel van die 7 miljard. De groei van de wereldbevolking gaat door (geschat op 9 tot 11 miljard aan het eind van deze eeuw). Alleen als er energievormen worden gevonden die de aarde niet aantasten, bijvoorbeeld met behulp van zon, wind en water is welvaart van al die miljarden wereldbewoners mogelijk.
Wellicht zijn er revoluties en rampen nodig om tot een nieuw economisch systeem te komen met een mengvorm van egoïsme en altruïsme, eigenbelang en gemeenschappelijk belang. Revoluties, aangezien de mondiale economische en politieke elites hun macht nooit vrijwillig zullen opgeven, de moderne technieken (internet) hebben hen onkwetsbaar gemaakt waardoor ze voor hun kapitaal altijd een vrijhaven vinden. Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnoden, uitstervende diersoorten (verlies aan biodiversiteit), ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen. We moeten daarom zoeken naar een economisch systeem met respect voor de mens en de natuur (inclusief de dieren) en ons niet laten dwingen in de aloude kapitalisme tegenover communisme discussie.
Ik schreef er in 1991 en 1992 over dat we het kapitalisme moesten aanpassen (niet afschaffen):
Wellicht zijn er revoluties en rampen nodig om tot een nieuw economisch systeem te komen met een mengvorm van egoïsme en altruïsme, eigenbelang en gemeenschappelijk belang. Revoluties, aangezien de mondiale economische en politieke elites hun macht nooit vrijwillig zullen opgeven, de moderne technieken hebben hen onkwetsbaar gemaakt waardoor ze voor hun kapitaal altijd een vrijhaven vinden. Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnoden, uitstervende diersoorten, ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen(Zie boven).
De verschillende crisissen spitsen zich toe, de klimaatcrisis en de migratiecrisis in het bijzonder.
In Engeland is er een nieuwe beweging met de alarmerende naam Extinction Rebellion (opstand tegen uitsterving). Vooral jongeren zijn zeer bezorgd over hun toekomst, dat kan ook niet anders, want de berichten en rapporten over de klimaatsverandering zijn verontrustend. Er is nog nooit zoveel CO2 in de atmosfeer geweest als nu en dat vergelijkt men dan met de periode voor er mensen op aarde waren (eigenlijk pre-industrieel). Tevens gaat de stijging door ondanks de doelstellingen. Het kan vanaf nu weer honderden jaren duren voordat de hoeveelheid CO2 weer gaat afnemen (de mens heeft ca 250 jaar lang de CO2 doen toenemen door het stoken van fossiele brandstoffen (kolen/olie/gas), er is uitgerekend dat dit 300 miljard ton is). Sommige mensen denken dat het klimaat een soort knop heeft, zoiets als een elektriciteitsschakelaar die je even kunt omzetten en dan stopt de opwarming van de aardatmosfeer. De gemiddelde temperatuur kan in de toekomst 3 graden hoger zijn en de zeespiegel 10 meter hoger….in de slechte scenario’s. Hoe snel dat zal gaan is onbekend, maar als men bedenkt dat een kind dat vandaag wordt geboren aan het eind van deze eeuw 80 jaar oud zal zijn en de klimaatmodellen ook van zo’n termijn uitgaan, moet er toch wel snel duidelijkheid komen of de milieumaatregelen wel snel genoeg gaan. Dit jaar zijn er veel weerextremen geweest met onder andere door droogte veroorzaakte bosbranden. Nederland beleeft een zeldzaam droog jaar met weinig neerslag en problemen voor de landbouw. (zie Dossier Broeikaseffect (CO2) (Met Updates).
We hebben naast klimaatvluchtelingen(mensen die vanwege de zeespiegelstijging hun eilanden moeten verlaten in de oceanen) nu ook klimaatrellen (grootschalige rellen in Parijs tegen verhogingen van de brandstofprijzen, deze worden in het kader van het klimaat opgelegd. De betogers dragen gele hesjes. Ook in België zijn er rellen). In Nederland zal de energietransitie (overschakeling van fossiele brandstoffen naar duurzame energie) tot stijging van de kosten leiden en dat doet men door energieheffingen. Deze werken denivellerend, de welvaartsverschillen zullen toenemen tussen mensen die geld hebben en mensen die niet voldoende geld hebben voor een normaal bestaan. Dat kan natuurlijk niet. (zie het Energie en grondstoffen quotum).
De migratiecrisis is gaande. Opvallend is de vluchtelingenstroom in Midden Amerika met economische vluchtelingen die naar de VS lopen (…..). Ze komen allemaal uit de landen die in het verleden door de VS zijn gesteund door rechtse dictators in het zadel te helpen en te houden. Ze willen een beter leven in de VS, maar president Trump heeft gedreigd op de mensen (ongewapende burgers) te schieten. In Afrika worden de vluchtelingen/migranten nu tegengehouden met westers geld. De buitengrens van Europa ligt nu in Afrika zelf. Er is een enorme bevolkingsgroei in Afrika, allemaal jonge mensen die hetzelfde leven willen als ze op tv zien, met auto’s, huizen en luxe (zie Dossier Vluchtelingen/Migratie (Met Updates).
In dagblad Trouw een interview met de voor mij onbekende filosoof Akeel Bilgrami (India, geboren in 1950). Hij heeft goede analyses in het kader van de opkomst van het populisme en het kapitalisme. “Wanneer toekomstige historici schrijven over de geschiedenis van de politieke economie, zullen zij de periode tussen de jaren vijftig en de jaren tachtig beschouwen als een ongekende uitbarsting van het kapitalisme. Een complete aberratie. Terugkijkend zullen zij het zien als de bron van populisme.” Hij ziet de oorzaken voor het het huidige ‘populisme’ als hoofdzakelijk van sociaal-economische aard. (ik schreef er zelf in 2016 over in ‘De boze burger en het ‘populisme’) Het interview is hier te lezen: Akeel Bilgrami
Het broeit in heel Europa….ik zie het op de sociale media, nog niet in de officiële media. Oproepen voor demonstraties in december, het bekende gele hesje is het symbool.
Mijn voorspelling 30 jaar geleden: “De mensen zullen vechten om de laatste restjes welvaart” (……..).
Uit 1992: De geschiedenis herhaalt zich (met een analyse waarom het kapitalisme veel opleverde, maar de nadelen groot zijn).
Uit 2017: Humanistisch Sociale Partij (een poging tot het opstellen van een alternatief om uit de verstikkende beklemming van de illusieloze gevestigde politiek te komen).
Update 21.03.2019
Een mooie bevestiging (in de Volkskrant vandaag) van wat ik (boven) in 2015 al schreef. De rijken worden rijker, de armen worden armer,in Nederland (maar ook elders op de wereld). Hoogleraar Bas van Bavel zegt onder andere dat de kredietcrisis de rijken en vermogenden niet heeft geraakt en dat ze zich onkwetsbaar hebben gemaakt. Er is een erfelijke klasse die zonder al te veel belasting vermogen kan doorschuiven naar de volgende generatie. Ik schreef er boven al over dat dankzij internet en duur betaalde goede boekhouders en vermogensbeheerders rijken hun vermogen overal in de wereld kunnen onderbrengen. De belastingdienst doet veel, maar tegenover dit soort mensen staan ze machteloos.
Historicus Rutger Bregman (30 jaar jong) is onze hoop in bange dagen, in het hol van de leeuw Davos (waar de internationale elite vergaderd over de economische situatie in de wereld) pleitte hij voor meer belastingen en daar schokken ze erg van. Ze houden, vooral in de VS, van filantropie, het geven van veel geld aan goede doelen. Filantropie geeft zo’n warm gevoel, je kunt er zo van genieten om iets goeds voor de wereld te doen…..Ze bezitten eigen eilanden en vliegtuigen en hebben zich onttrokken aan de maatschappij. Sommige rijken (miljardairs) zijn zo rijk dat ze een Afrikaans land zouden kunnen kopen.
Update 12.05.2019
De biodiversiteit neem dramatisch af. De vooruitzichten zijn bij ongewijzigd beleid slecht.
Het ijs op de Noordpool verdwijnt steeds sneller. China ziet dit als positief, ze willen olie en gas gaan winnen en ze willen de noordelijke vaarroute gaan gebruiken om zo hun producten naar Europa te vervoeren.
De dertig rijkste mensen hebben evenveel geld als 3 miljard mensen. Een Engelse journalist heeft een boek geschreven met de titel ‘Moneyland’, een fictief land waar de rijken der aarde hun vermogens onderbrengen (postbusadressen) en buiten iedere controle leven, belasting betalen doen ze niet.
Ik denk nog wel eens aan mijn constatering in de jaren 1990: “We beleven een goed gedocumenteerde ondergang”. Daarmee bedoelde ik toen AL dat de onderzoeken (het zijn er heel veel) een dramatische toekomst voorspelden, maar er niets gebeurde. Is nog steeds hetzelfde, de onderzoeken zijn steeds beter en nauwkeuriger (en dramatischer) geworden, maar de mensheid kijkt als een konijn in de koplampen van een aanstormende auto.
Ook uit de jaren 1990:“De mensen zullen vechten om de laatste restjes welvaart”.
Ik zeg: we moeten soberder gaan leven, de vermogenden eerst, want die dragen het meeste bij aan de achteruitgang. We krijgen een grote herschikking van de welvaart en rijkdom. Mensen die veel bezitten hebben ook veel te verliezen dat is nu eenmaal de logica.Er zal een nieuw gelijkheidsstreven komen, ditmaal niet vanuit een verwerpelijk ideologisch ideaal (de communistische klasseloze maatschappij), maar vanuit een rechtvaardigheidsstreven.
Een nieuwe aanpak voor de 21e eeuw: Humanistisch Sociale Partij om uit de illusieloze gevestigde politiek te komen.
Een lang en boeiend artikel van de: BBC over beschavingen en de gevaren voor ondergang en systeemcollaps.
Update 17.03.2020 (5 jaar later)
Wellicht zijn er revoluties en rampen nodig om tot een nieuw economisch systeem te komen met een mengvorm van egoïsme en altruïsme, eigenbelang en gemeenschappelijk belang. Revoluties, aangezien de mondiale economische en politieke elites hun macht nooit vrijwillig zullen opgeven, de moderne technieken hebben hen onkwetsbaar gemaakt waardoor ze voor hun kapitaal altijd een vrijhaven vinden. Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnoden, uitstervende diersoorten, ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen(Zie boven uit 2015).
Een wereldwijde pandemie is een feit, de gevolgen zijn al zichtbaar, maar dit is nog maar het begin. Bedrijven gaan dicht, winkels moeten sluiten en dat wekenlang. Het zal niets verbazen als er een totale systeemcollaps, een instorting van het hele kapitalistische systeem zich zal voltrekken in de komende tijd, inclusief China en Rusland, want deze landen hebben ook het kapitalisme als economisch maatschappijmodel, staatskapitalisme. Er is met de globalisering in decennia een wankel systeem in opgebouwd. Kapitalisme is zo goedkoop mogelijk produceren met zo weinig mogelijk kosten en zoveel mogelijk winst (De analyse van Karl Marxis nog steeds correct (niet zijn oplossing, ik schreef er in 1991 over in ‘Het einde van het communisme’). Daarom is er kinderarbeid in Azië, is er slavernij in de mijnen in Afrika (voor de smartphones) en komen auto onderdelen uit de hele wereld: dit is de globalisering met de wereldhandel waarbij duizenden containerschepen over de oceanen varen met goederen (soms verliest er een containers in een storm) China heeft zich in 20 jaar ontwikkeld tot de assemblagehal van de hele wereld (inmiddels maken ze zelf ook alle producten tegen lage kosten en dumpen deze over de hele wereld). (Zie Dossier China (Met Updates) China heeft havens over de hele wereld gekocht (oa. Griekenland en in Afrika) en een spoorlijn naar het westen (de Nieuwe Zijderoute) aangelegd.
Het griepvirus heet Corona, COVID-19. Niets op deze wereld is neutraal, ook deze pandemie niet. Goede onderzoeksjournalistiek moet uitzoeken hoe dit heeft kunnen gebeuren. De analyse op dit moment is dat arme mensen in China (Corona) en Afrika (Ebola) inferieur vlees slachten en verhandelen op illegale en vervuilde vlees en vismarkten die niet door een overheid gecontroleerd worden, waarbij virussen van dier op mens overgaan. De verantwoordelijken, in China, maar in de hele wereld, willen deze pandemie met enorme economische, sociale en misschien ook politieke gevolgen, aanpakken zonder de de oorzaken te benoemen onder ‘niemand heeft schuld’ en ‘we zijn allemaal verantwoordelijk’ om het economische systeem niet te veranderen en door te gaan op deheilloze weg van productie, consumptie en ecologische vernietiging. Dit moet worden tegengegaan, want dat er per direct zaken moeten veranderen is duidelijk.
Het virus is in China ontstaan. Kritiek op China is er niet, wel lof voor hun aanpak met militaire middelen die ze daar gewend zijn. We moeten niet vergeten dat het mogelijk is dat er geen kritiek op China is omdat alle westerse bedrijven hun producten in China goedkoop laten assembleren, daarom is Apple het rijkste bedrijf van de wereld geworden. Als je een telefoontje in China laat maken voor 300 euro en je verkoop hem in de rest van de wereld voor 900, begrijpt iedereen dat het makkelijk geld verdienen is. In 2010 (10 jaar geleden!) begon ik hierover mijn Dossier China.
Ook actueel is de analyse van Naomi Klein, Amerikaans schrijfster en activist, zij schreef in 2007 onder de titel ‘Disaster Capitalism’ (shockdoctrine/rampenkapitalisme) over het feit dat in tijden van rampen en onzekerheid het kapitalisme zijn greep verstevigd op maatschappijen. Massa-ontslagen zijn dan ‘gerechtvaardigd’. In Nederland heeft de ernstigste economische crisis sinds de jaren 1930 in 2008 niet geleidt tot structurele aanpassingen van het systeem. (Ik schrijf er vanaf 2011 op dit blog over).
Maar ook de ‘Malthusiaanse correctie’ van de wereldbevolking is mogelijk met tienduizenden doden. Ik schreef erover in ‘Economie als oorlog’. (Economie als oorlog). Het zat in een tv programma (VPRO Tegenlicht) en is een uitspraak van Amitav Ghosh (die hij gehoord had bij mensen aan de top, niet van hemzelf) vermindering van bevolkingsaantal door rampen. De gemiddelde leeftijd van mensen is door goede voeding en medische zorg (in het westen) gestegen. 100 jaar geleden was 60 jaar oud, 40 jaar gelden was 75 jaar oud, nu is 80+ oud (er komen steeds meer mensen die 100 jaar oud worden). De cijfers zijn onduidelijk, maar onder de doden zijn veel ouderen en mensen met andere gezondheidsproblemen (obesitas). Als iemand boven de 70 een zware longontsteking krijgt door het coronavirus (COVID-19, internationale naam is SARS-CoV-2) en daaraan doodgaat is dat triest, maar niet vreemd. Een harde waarheid, die echter wel gezegd moet worden. Mensen worden steeds ouder door betere voeding en medische zorg, maar ergens is een grens….
Door massaconsumptie zijn natuur, milieu en het totale ecosysteem, inclusief de productie van dierlijk vlees, zwaar belast. One way or another moet er een prijs betaald worden. Nieuwe virussen ontstaan niet zomaar, maar zijn een (ook) gevolg van menselijke handelwijze net zo als opwarming van de aardatmosfeer.
Update 22.03.2020
Een lezenswaardige Zaterdagbijlage van de Volkskrant. Alle artikelen zijn de moeite waard om te lezen. Dit artikel is wat ik boven bedoelde met die vleesmarkten in China waar deze pandemie is ontstaan: Volkskrant
Uit een ander artikel over de klimaatcrisis: Johan Rockström (een Duitse klimaatdeskundige): “We aarzelen om het te zeggen om niet te profiteren van de angst van mensen(in de coronacrisis) maar dat (de gecombineerde klimaat- en biodiversiteitscrisis) wordt een nog veel ingrijpender crisis dan deze”.Het wordt gezien als generale repetitie….
Update 24.03.2020
Uit dit soort situaties van internationale crisis, verwarring en onzekerheid bij grote groepen mensen kunnen grootschalige sociale opstanden, ja zelfs revoluties voortkomen. Het is in de geschiedenis eerder gebeurd.
Het begint steeds meer op een oorlog te lijken:een vijand (weliswaar onzichtbaar, het coronavirus), een uitgaansverbod (in andere landen bijna totaal), een samenscholingsverbod (met meer dan 3 personen), hamsteren (angst voor schaarste). En dergelijke.
Update 27.03.2020
De economische gevolgen van de wereldwijde coronacrisis grijpen om zich heen. Er zijn al berekeningen van een komende recessie van -1 tot -10 procent. We hoeven geen dystopische romans of tv series op Netflix te lezen en zien.
In Europa worden gigantische schulden gemaakt door de EU door garantstellingen. Italië is nu al in zwaar weer. Wat de verantwoordelijken (bewust) weg laten is dat de welvaartsverschillen in Italië, net als in alle andere landen, heel groot zijn. Er is veel geld, maar de verdeling is niet goed. In de huidige aanpak zouden rijke landen Nederland en Duitsland bij problemen in Italië moeten betalen en daarna de mensen in Nederland, ze verzinnen een nieuwe belasting (zoals de verhuurdersheffing bij de vorige crisis).
In een ander bericht (kan niet vinden waar) beschreef ik eerder de ultieme dystopie: de schulden van staten zijn zo hoog geworden dat de economieën in elkaar klappen (de wereldwijde schulden zijn in de menselijke geschiedenis nog nooit zo hoog geweest). Voor Nederland: men wordt ’s morgens wakker en de pensioengelden (1400 miljard) en spaargelden (368 miljard) zijn VERDWENEN…., alle uitkeringen worden gehalveerd. Het kan dan jaren duren voor er een samenleving opnieuw is opgebouwd van de grond af aan. Maar zover is het nog niet. Misschien is Amerika ons voorland, mensen slapen in tenten onder viaducten, ontwikkelingsland taferelen in een rijk westers land….
In de VS is de dystopie ook al zichtbaar. In de Volkskrant vandaag een artikel vol met verbazingwekkende feiten. De president Trump wil geen geld aan New York (de hardst getroffen stad) geven. De tweedeling van het land is zichtbaar. Men denkt in termen van: we laten een een hoeveelheid mensen doodgaan en dan kunnen we weer verder, liefst met komende Pasen. Voeg er aan toe dat de wapenverkoop in het land enorm is gestegen, de burgers zijn zich aan het bewapen………
Angstwekkende hoeveelheden geld worden ‘vrijgemaakt’ (geleend, dus vergroting van schulden) door overheden om de economie te redden. Het woord ‘coronakladderadatsch’ wordt gebruikt en ‘we gaan zo naar de ‘ratsmodee’ (mooi woord, ik gebruikte het een paar jaar geleden al eens). Er schijnt wereldwijd 8000 miljard dollar mee gemoeid te zijn. In Amerika zijn in 1 week 17 miljoen werklozen erbij gekomen. Op tv beelden van mensen die werkloos zijn en alleen nog een auto hebben en in de rij staan voor een uitkering.
In de Volkskrant vraagt politiek filosoof Rutger Claassen zich af of de overheid burgers of bedrijven moet redden aangezien de steun vooral bedrijven betreft. In de vorige crisis werd het bedrijfsleven gesteund, vooral de banken door nationalisaties. Ik noemde dat toen ‘kapitalisme à la carte’:de lekkere delen kiezen met subsidies en steun, als het moeilijk wordt helpt de staat, dus de belastingbetaler (bijvoorbeeld door btw verhogingen, energieheffingen, verhoging accijnzen en de verhuurdersheffing en dergelijke, allemaal denivellerende maatregelen die de armoede doen toenemen). Dat krijgen we nu weer. We kijken (niet) uit naar Prinsjesdag komende september met de door de koning uitgesproken (door de minister-president geschreven) troonrede: “Wij bevinden ons in zwaar weer, onze economie heeft zware klappen gehad en harde maatregelen zullen helaas nodig zijn”. Enzovoort.
Ook in de Volkskrant (11 april 2020) een geweldig artikel over hoe Amerika (Noord-Amerika, de VS) de hele wereld in haar greep heeft met de dollar, zelfs de vijanden en concurrenten van de VS zijn afhankelijk van de dollar. 80% van alle handelstransacties gaat in dollars. Als de dollar valt is de hele wereld failliet, de ultieme dystopie (zie boven). Dan staan we in Europa in de rij, niet zoals nu om elkaar niet besmetten, maar vanwege voedselschaarste.
In tv programma Buitenhof een discussie over de steun aan Italië. Italië is in Europa de derde economie en ze moeten hulp krijgen, dat is een tegenstelling, het kan niet allebei tegelijk. Wat ik nu al zie is dat de Europese economisch-politiek elites elkaar de hand boven het hoofd zullen gaan houden en de burger laten betalen in de komende decennia.Italië is ondanks alles een rijk land met grote welvaartsverschillen, er is geld maar het is niet goed verdeeld.
Ook in Buitenhof een opmerking van de coronagezant Feike Sijbesma (ex DSM) die zich afvraagt hoe het kan dat al de geneesmiddelen in China en Azië worden gemaakt en dat dat misschien toch niet zo goed geweest is.
‘Het kapitalisme zal ooit als een irrationeel en absurd economisch systeem worden gezien. Dit kan nog decennia duren, misschien een eeuw en dan zal men tot de conclusie komen dat het kapitalisme een verwoestend effect heeft gehad op de mens en de natuur’. Dit schreef ik in 2015, was ik toen niet te optimistisch met decennia en een eeuw…
De vraag is ook waar wetenschap en techniek zijn om de mensheid te behoeden voor rampen zoals deze. Het geloof in Wetenschap en techniek heb ik eerder een seculiere religie genoemd, het verblind het zicht op de werkelijkheid.
Zouden mijn voorspellingen uit de jaren 1990 dan toch uitkomen….
Wat deze coronacrisis laat zien is dat we in door en door dolgedraaid kapitalistisch systeem leven. We gaan barre tijden tegemoet…
Update 18.04.2020
‘Uit dit soort situaties van internationale crisis en verwarring kunnen revoluties voortkomen. Het is in de geschiedenis eerder gebeurd.’ (Zie boven 24.03.2020). Vandaag in de Volkskrant een artikel over het manipuleren van cijfers van doden en besmettingen in China (het verbaasd niets, het zijn er meer dan eerder aan de wereld gemeld). Mooie bevestiging van wat ik schreef, China manipuleert cijfers omdat ze de gevolgen kennen uit hun geschiedenis. Een in Engeland wonende historicus met een Chinese naam zegt: ‘Gedurende de hele geschiedenis hebben epidemieën, oorlogen en natuurrampen de val van dynastieën ingeluid’.
Update 09.05.2020
Wat de coronapandemie laat zien:
De mensheid is tegen de grens gebotst van een economisch systeem dat gebaseerd is op de ongebreidelde groei van productie en consumptie zonder daarbij acht te slaan op natuur, milieu, dier en ecosysteem.
‘Bedrijven hebben meer macht dan overheden, ze werken wereldwijd ze hebben meer geld en betere mensen in dienst’. Een paar jaar geleden geschreven.
Google heeft via Nederland in acht jaar tijd 128 miljard euro belasting ontweken via een Nederlands dochterbedrijf naar belastingparadijs Bermuda. Dat leverde de Nederlandse Belastingdienst tussen 2012 en 2019 ruim 25 miljoen euro op. Ze zeggen dat er inmiddels toch belasting in de VS (hoofdvestiging) is betaald.
Dat de coronapandemie voor een ongekende economische crisis gaat leiden hoeft geen uitleg. Dat gaat jaren duren, net als na een oorlog moet er wederopbouwplaatsvinden. In Nederland krijgen we na de verkiezingen een grote sociale en economische shake-out, een herschikking met faillissementen (die nu door de overheidssteun zijn uitgebleven) en leegstand in de winkelstraten (Retail). Tegelijkertijd profiteren en ook veel bedrijven zoals Ahold (Albert Heijn, Etos BolPuntCom, GalEnGal) die allemaal open zijn en profiteren van lockdown en winkelsluiting. Zij zullen de extra winst moeten afdragen aan die sectoren die nu dicht zijn.
Update 26.02.2021
Dat het kapitalisme op zijn laatste benen loopt en ten onder zal gaan is wel duidelijk, veel berichten wijzen in die richting. De wereldwijde schulden zijn gigantisch gestegen door de steunpakketten om de coronacrisis te bezweren. Zolang rente en inflatie laag blijven zal dit zo verder kunnen gaan, maar als ze gaan stijgen is er natuurlijk een probleem. In de Volkskrant een kort bericht over de zogenoemde negatieve rente. Na de economische crisis van 2008 (de triple dip, 3 elkaar opvolgende crisis) is de geldkraan opengezet om de economie te stimuleren. Goedkoop geld moet bedrijven overhalen te investeren en werkgelegenheid te creëren. De rente op spaartegoeden is al jaren nul, daarom is er een boete op het hebben van een geldvoorraad, het geld moet rollen, sparen is niet goed. Dit wordt Europees opgelegd (vanuit de centrale bank in Frankfurt). Bedrijven, banken en particulieren met veel geld moeten betalen als ze teveel geld hebben (boven de 250 duizend euro, het bedrag wordt steeds lager, het verschilt per bank). Door de inflatie, die welswaar laag is, wordt vermogen echter minder waard. Alles in de hoop dat het geld geïnvesteerd wordt. Ook particulieren moeten hun geld uitgeven, want consumeren moet de economie stimuleren. Dat dit eigenlijk niet wenselijk is vanwege de milieu- en klimaatcrisis laat zien dat we in een doodlopende straat terechtgekomen zijn: het gaat nergens meer heen. We gaan nog wat meemaken…
Update 26.07.2021
De wereld is in een diepe crisis geraakt, de pandemie duurt voort en economieën kraken, we zijn terra incognita binnengetreden. Wat we zien zijn onverwachte effecten van de pandemie-ontwrichting, we leven in een globale wereldeconomie met grote interdependentie. Dit is ook iets waar de chaostheorie/vlindereffect die ik onder Over/About schreef van toepassing is: ‘Een bekende theorie is: als een vlinder ergens op de wereld opvliegt (metaforisch gezien) ontstaat er ergens anders op de wereld een orkaan (het vlindereffect van Edward Lorenz 1917-2008). Dit is ook toepasbaar op andere gebieden, kleine gebeurtenissen kunnen grote gevolgen hebben. Naar deze tijd vertaald: als de Chinese economie in een crisis komt, kan de hele wereld gevolgen ondervinden‘ (een paar jaar geleden geschreven…..).
Vandaag in het nieuws: een goedlopend Nederlands bedrijf met een Amerikaanse eigenaar (sinds 2016) verplaatst de productie naar Slovenië (EU land) vanwege de lagere loonkosten daar (de helft), bijna 100 mensen worden werkeloos. Dit is het kapitalisme waar we vanaf moeten. Amerikaans kapitalisme dat de wereld kapot maakt en als 1 grote markt ziet met winstmogelijkheden. Maar ook de EU politiek van open grenzen met grote loonverschillen is verwerpelijk, begon al in de jaren 1990, ik schreef erover in Dossier Migratie/Immigratie.
Helaas zijn de meeste mensen onwetend en naïef, kwalijk kun je ze het niet nemen want niemand protesteert ook de gevestigde politiek niet (VVD, CDA, D66, PvdA), dit is ‘zoals het nu eenmaal gaat’. Moraliteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid van de eigenaren is afwezig. Kapitalisme kent geen moraliteit, een hard feit. De tweedeling in de maatschappij tussen winnaars en verliezers neemt al jaren toe, de coronapandemie is het vuurtje dat dat verder zal doen aanwakkeren als een bosbrand in een droog bos (momenteel over de hele wereld gaande).
Het is beter ons op sociaaleconomische misstanden, de pandemie en klimaatverandering te richten die de maatschappij aan het ontwrichten zijn in plaats van ons bezig te houden met identiteitspolitiek en genderkwesties die tegenwoordig velen zo bezig houden.
Gelukkig wordt dit bericht steeds vaker gelezen.
Update 07.08.2021
Ook de ING bank is verwerpelijk bezig zo is vandaag in de Volkskrant te lezen. De feiten:
kwartaalwinst vervijfvoudigd, 1.5 miljard winst
aandeelhouders krijgen geld: 3,6 miljard
coronavoorzieningen niet meer nodig
beleggingsproducten zijn populair door de lage rente
de komende reorganisatie behelst de sluiting van de helft van de kantoren (alles gaat digitaal)
440 banen gaan verloren
Het argument van het bedrijfsleven is altijd dat ‘alles volgens wet en regelgeving’ gaat en legaal. Dit is juist het probleem, de staat, de overheid faciliteert het bedrijfsleven. In Nederland is er economisch-politieke elite die het beleid richting geeft (ik schreef eerder over). Dat zijn de ondernemers die de politici kennen en elkaar in formele en informele circuits treffen, vooral VVD en CDA. Vaak kennen ze elkaar nog van de studie (een vrindje, studie rechten of bedrijfskunde). MP Rutte werkte voor de politiek in het bedrijfsleven en als hij een bekende van vroeger tegenkomt dan spreken ze de zaken even door. Dit is de netwerkmaatschappij en de meeste mensen zijn zich er niet van bewust.
Wat ook opvalt is dat het kapitalisme er in is geslaagd om mensen volledig en totaal in te palmen, tegenwoordig zijn er apps waarmee op de beurs kan worden gehandeld, het is 1 groot casino geworden. Ook de Bitcoin en andere zogenoemde cryptovaluta zijn een casino waar mensen op de korte termijn geld kunnen verdienen, controle is er niet, de populariteit bij criminelen verbaasd daarom niet (vooral hackers met gijzelsoftware). De overheden staan erbij en kijken ernaar, ze weten niet wat ze er mee aan moeten. Overigens is alle digitale geld waardeloos bij een echte crisis waarbij de stroom uitvalt of een onbeheersbaar computervirus toeslaat. In zo’n geval tellen alleen goud, sieraden, kunstverzamelingen en degelijke, ik schreef erover in Dystopie
(Aanvullingen mogelijk).
Update 10.08.2021
De resultaten van Verenigde Naties IPCC rapport laten zien dat het (gekozen) economisch systeem kapitalisme (waarvan de meeste denken (is voorgehouden vanaf het basisonderwijs) dat er geen alternatief is) zelf het probleem is: op winst gerichte productie met als doel economische groei en consumptie zonder milieu en natuur mee te rekenen gedoemd is uit te monden in rampen. Ik schreef het 40 jaar geleden in 1981 al in mijn afstudeerproject/scriptie: Dossier Broeikaseffect (CO2)
Straat in Nijmegen-Lent. De analyse van het kapitalisme van Karl Marx blijft, niet zijn oplossing en alternatief ervoor (geschreven in 1991).
Update 12.12.2021
Wat is het goede kapitalisme: een (biologische) boer verbouwd graan op zijn land en na het oogsten verkoopt hij het graan aan een bakker (hiernaartoe gebracht door een vrachtwagenchauffeur), de bakker bakt met het graan brood, het brood wordt in de winkel gekocht door de consument. Iedereen maakt een kleine winst. Is dit niet wat Adam Smith oorspronkelijk bedoelde, in tegenstelling wat vaak wordt gedacht en wat de praktijk van het kapitalisme is geworden (het aandeelhouderskapitalisme dat in de jaren 1990 dominant is geworden). (Dit ga ik nog eens uitzoeken als er tijd voor is).
Update 31.01.2022 (7 jaar later)
Een voorbeeld van dolgedraaid kapitalisme in de dolgedraaide consumptiemaatschappij: de zogenoemde flitsbezorging: binnen 10 minuten een product aan huis bezorgd door een onderbetaalde jongere die op een fiets of met bakfiets ’s door de regen avonds een zak chips komt bezorgen. De panden in steden worden Dark Stores genoemd, het is geen winkel maar een opslagplaats. Een van de bedrijven is in Duitsland begonnen wat laat zien dat het Amerikaanse kapitalisme zich net als de corona pandemie over de hele wereld heeft verspreid als een besmettelijk virus. De jongeren die met deze nieuwe tech-ontwikkelingen door zogenoemde start-ups (een nieuw geloof, de technologie) iets nieuws ontwerpen (op zich een knappe prestatie) laat het volkskapitalisme zien dat door de meeste mensen volledig is geïnternaliseerd en waarop geen kritiek meer wordt gegeven (op een enkeling in de marge na).
Dolgedraaid kapitalisme met instant behoeftebevrediging in de consumptiemaatschappij.
Update 22.05.2022
We gaan van crisis naar crisis, van recessie naar recessie, van ramp naar ramp.
Update 01.09.2022
Uit 2015 (zie boven): “Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnoden, uitstervende diersoorten (verlies aan biodiversiteit), ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen”.
Update 21.12.2022
We gaan van crisis naar crisis, van recessie naar recessie, van ramp naar ramp. (zie boven). De ‘milde recessie’ is al weer voorbij, de economie groeit, maar de voedselbanken kunnen het werk niet meer aan. Als een flipperbal in een flipperkast gaat de postmoderne mens door het leven….
Update 26.12.2022
De Duitse journalist Ulrike Herrmann (1964, een generatiegenoot) schreef dit jaar een boek met de titel ‘Das Ende des Kapitalismus‘ (Het einde van het Kapitalisme, net zoals de titel van dit blogbericht uit 2015). Zij legt het verband tussen de consumptiemaatschappij en de klimaatcrisis en heeft het zelfs over rantsoeneren. ‘Groene groei’, ook in Nederland door velen als redding gezien, ziet zij niet als mogelijk. Voorzover ik begrijp (zonder het boek gelezen te hebben) legt zij niet het verband tussen arm en rijk en consumptie, want dat was in 1996 mijn conclusie: rijken moeten als eerste minderen, want armen consumeren al veel minder en en kunnen niet verder terug (uit Energie en grondstoffen quotum). Dit is een klassenstrijd geworden. Het boek is nog niet vertaald, maar dat gaat ongetwijfeld gebeuren.
Het verband tussen het economisch systeem kapitalisme, een op winst gericht systeem dat de natuur als hulpmiddel dat onbegrensd kan worden (mis)gebruikt, ziet, legde ik in 1981 (41 jaar geleden) in mijn afstudeerscriptie en later nog vele malen…..De rest is geschiedenis.
Update 07.01.2023 (8 jaar later)
Er zijn tijden geweest dat het woord kapitalisme niet meer gebruikt werd (niet meer gebruikt mocht worden want kapitalisme was een feit en er was geen alternatief (in de jaren 1990 na de (terechte) val van het communisme (1989/1991), maar in deze tijd is het woord weer terug. Gelukkig ook bij de nieuwe generaties die inzien dat er een economisch model is dat al die crises veroorzaakt en dat we dit ter discussie moeten stellen en moeten aanpassen. (Zelf schreef ik er in in de jaren 1980 al over).
Update 17.01.2023
In Davos (Zwitserland) het World Economic Forum (WEF) waar een week gepraat wordt over de economie en de problemen in de wereld, ze dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was….WEF is door populisten en complotdenkers een speerpunt gemaakt van hun kritiek samen met de zogenoemde Great Reset. De uitleg ervan op Wikipedia is idealistisch te noemen: ‘verantwoord kapitalisme’ en dat is te prijzen. (Dit vraagt echter om nader onderzoek (als er tijd voor is).
Update 10.04.2023
De fundamentele keuzes van deze tijd zijn: kiezen voor economische groei, welvaartsvermeerdering (ongelijk verdeeld), consumptie, vliegvakanties, particulier vervoer (autowegen) (ea) OF natuur, biodiversiteit, milieu, klimaat, gezondheid, toekomst voor nieuwe generaties (ea).
Update 03.11.2023
Het aandeelhouderskapitalisme betstaat (nog steeds): Shell maakte grote winsten door in te zetten op fossiele brandstoffen (waar we van af moeten) want de Amerikaanse concurrenten doen dat ook en kunnen meer dus geld aan de aandeelhouders uitkeren. Shell keert ook uit aan de aandeelhouders. ING bank maakte grote winsten en keert uit aan de aandeelhouders ten koste van de klanten-spaarders want de rente blijf laag. Zouden mensen het echt niet begrijpen. Mij interesseren alleen de achtergronden en de vraag waar dit toe leidt. In geval Shell moeten we aan klimaat denken, we gaan van klimaatramp naar klimaatramp, in sommige gebieden gaan nu al mensen dood door slechte oogsten en overstromingen. In geval ING profiteren de rijken en neemt de armoede toe, het is te zien op straat waar steeds meer daklozen rondzwerven.
Definitie: Aandeelhouderskapitalisme is een economisch systeem waarin het doel van een bedrijf primair gericht is op het creëren van waarde voor de aandeelhouders. In dit systeem hebben de aandeelhouders de controle en beslissingsbevoegdheid over het bedrijf en hebben zij als doel het maximaliseren van de winst en waarde van hun investeringen. De aandeelhouders kunnen profiteren van het ontvangen van dividenden, het behalen van meerwaarde op hun aandelen en het uitoefenen van hun stemrecht tijdens de algemene vergadering. Deze focus op financieel rendement kan ervoor zorgen dat bedrijven strategieën en beslissingen nemen die gericht zijn op korte termijn winstmaximalisatie, soms ten koste van andere belanghebbenden zoals werknemers, klanten, het milieu of de bredere samenleving. Er zijn echter ook critici van het aandeelhouderskapitalisme die betogen dat dit systeem kan leiden tot excessieve ongelijkheid, een gebrek aan langetermijnvisie en een beperkte verantwoordelijkheid ten aanzien van sociale en milieu-impact. Sommige pleiten voor een breder stakeholdermodel waarbij naast de aandeelhouders ook andere belanghebbenden, zoals werknemers, klanten en de samenleving als geheel, worden betrokken bij de besluitvorming en waardecreatie van het bedrijf. Het debat over het aandeelhouderskapitalisme en alternatieve bedrijfsmodellen blijft actueel en wordt vaak besproken in de context van maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaamheid.
Update 06.01.2024 (9 jaar later)
In de Volkskrant vandaag een interview met de bovengenoemde Ulrike Herrmann (in een serie over Kapitalisme). De meest radicale denker over onze economie en klimaatverandering: Ulrike Hermann in de Volkskrant Helaas denk ik nu (na 30 jaar) dat mensen niet meer terug kunnen in hun welvaart naar 1978 (zoals in het interview wordt gezegd). Ik blijf bij wat ik in 2015 (9 jaar geleden) schreef:
“Wellicht zijn er revoluties en rampen nodig om tot een nieuw economisch systeem te komen met een mengvorm van egoïsme en altruïsme, eigenbelang en gemeenschappelijk belang. Revoluties, aangezien de mondiale economische en politieke elites hun macht nooit vrijwillig zullen opgeven, de moderne technieken (internet) hebben hen onkwetsbaar gemaakt waardoor ze voor hun kapitaal altijd een vrijhaven vinden. Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnood, uitstervende diersoorten (verlies aan biodiversiteit), ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen. We moeten daarom zoeken naar een economisch systeem met respect voor de mens en de natuur (inclusief de dieren) en ons niet laten dwingen in de aloude kapitalisme tegenover communisme discussie“.
Update 26.04.2024
Kapitalisme loopt op haar laatste benen, crises alom: de wooncrisis, milieu/klimaat/natuur crisis, migratiecrisis, energiecrisis, toegenomen armoede en grotere welvaartsverschillen enzovoort. Mensen die het begrijpen willen wel veranderen maar niemand wil een bevoorrechte positie opgeven. De gewone burger is in de wirwar van crises het spoor al lang bijster en heeft de toevlucht genomen tot het ontkennen van problemen en/of complottheorieën. Iedereen wil wel de eigen Tesla elektrische auto opladen bij de privé thuisoplader aan een huis aan de randen van de stad of in de buitengebieden en het betalen met een vaste baan en 2x per jaar in een vliegtuig stappen naar een ver oord (in de zomer en de winter), maar dat kan niet.Er zal een grote herverdeling van welvaart en vermogen komen, ditmaal niet vanuit het verwerpelijke gelijkheidsstreven van het communisme, maar vanuit rechtvaardigheid. (Lees ook (als er tijd voor is) Energie en grondstoffen quotum uit 1996 waarin dit al werd aangekondigd).
Uit 2015:Bedrijven hebben nu meer macht dan overheden, ze werken wereldwijd, hebben veel geld (voor juristen en fiscalisten) en beter gekwalificeerd personeel in dienst. De EU loopt achter Facebook aan. Elon Musk bedrijft politiek met zijn eigen platform en geeft geld aan Trump. De naïviteit van vroeger over sociale media is weg, oplossingen zijn er niet meer, ons hoofd zit in de strop en bewegen kan niet.
Update 15.11.2024
De Autoriteit Financiële Markt (AFM) is bezorgd over de macht van grote bedrijven, vooral de bedrijven uit de VS: Amazon, Microsoft, Google en Alibaba. 80 procent van de Europese financiële instellingen maakt voor hun dienstverlening gebruik van de cloud (opslaan data).
Update 10.01.2025 (10 jaar later)
Meneer Musk gebruikt zijn eigen platform X/Twitter voor politieke doelen en gaat voor de komende president van de VS meneer Trump werken. Meneer Zuckerberg van Facebook en Instagram wil berichten op zijn platforms niet meer controleren op nepnieuws. Tik Tok heeft een Chinese eigenaar en ook daar worden berichten verspreid om politiek te beïnvloeden. De EU heeft inmiddels regels, weliswaar heel laat, maar de toepassing is moeilijk. Kort samengevat heeft de VS de rest van de wereld volledig afgetroefd met hun agressieve kapitalisme en China is hetzelfde gaan doen. Helaas, niets meer tegen te doen, te laat.
Update 12.04.2025
Hoe kapitalisme kan ontsporen zien we in de VS. Een economisch-politieke klasse (die er in de VS ALTIJD is geweest Dossier Amerika (VS)) greep de macht (weliswaar na verkiezingen) en legt anderen beleid op terwijl ze zelf rijker worden. Het is niet te voorspellen waar dit toe gaat leiden, het kan een mondiale economische crisis opleveren of tot ernstige gevolgen voor de Amerikaanse bevolking leiden. President Trump wil op dezelfde manier waarop hij zijn zakenimperium leidt de nationale en internationale economie sturen. Het is een houtje-touwtje beleid dat doet vermoeden dat ze (een hele clan van vermogenden) niet weten waar ze mee bezig zijn. 30 jaar globalisering (Een vastgelopen containerschip in het Suezkanaal (Globalisering)) heeft banen vanwege kosten naar andere landen doen vertrekken waar de lonen laag zijn. Zo werkt kapitalisme: zo goedkoop mogelijk produceren zonder met met mens en milieu rekening te houden. (milieu houdt in afval dumpen waar het kan, fossiele brandstoffen gebruiken etc). In 1 week beleid veranderen en de hele wereld moet volgen. Doet aan de achtbaan denken, omhoog, omlaag en opnieuw. In Dossier China schreef ik 15 jaar geleden al over Apple dat goedkoop in China telefoons laat assembleren en Chinese werkers werden er uitgebuit. Een groot probleem is dat kritische analyses verdwenen zijn (enkele uitzonderingen daargelaten). Voorlopig zitten we in een achtbaan op de kermis en moeten we maar afwachten of er een einde aan komt…..
Update 25.09.2025
Kapitalisme is de Toren van Babel, iedereen weet waar het eindigde.
Update 28.01.2026 (11 jaar later)
“Voorlopig zitten we in een achtbaan op de kermis en moeten we maar afwachten of er een einde aan komt…..“.
Update 07.03.2026
Geen wijzigingen en/of aanvullingen.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma (Tekst en foto’s)
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Fotogalerij. (Alle foto’s zijn te koop via ronaldpuma.nl).
English language.
The End of Capitalism (written in July 2015)
In this time of global crisis with the ongoing economic crisis, the refugee crisis, the climate crisis and increased social injustice in western countries, we have to analyze the intellectual history of the underlying economic systems and see the connection between the crises.
The current dominant economic system, capitalism, cultivates selfishness and individualism inherent to man. Adam Smith has previously given the justification. The ideas of Karl Marx were a reaction to the exploitation that the industrial revolution arose and went out of collectivism. In practice, after the Russian Revolution (1917) the collective interest was imposed in the Marxist-Leninist totalitarian command society with camps and millions of deaths (as in China and others). After more than 70 years, the Soviet Union imploded. Many thought that with the collapse of communism in the late 1980s the liberal capitalism had triumphed, as Fukuyama with his ‘End of History’. Since then, almost all the world is driven by the free market principle. We have had since the 1980s Reganomics, Thatcherism and No Nonsence, underpinned by Milton Friedman, Ayn Rand (Alan Greenspan was a follower, 20 years FED) and others. Social democracy has taken away the sharp edges of capitalism buffed with the welfare state in the Western world (except in the US with nearly 50 million people need food stamps). But in the global world internet has emerged smart people and businesses beyond any control by any government. Thus we are faced with the excesses that Dutch journalist Joris Luyendijk showed well in the program VPRO Backlight and in his book (someone who works at a bank looks ahead five minutes, you can every day be unexpectedly fired). Thomas Piketty has shown that increasing wealth reaches a certain group and the poor get poorer. In 2008 came the worst economic crisis since the 1930s and lasted seven years until today. The losers are millions of unemployed and disadvantaged persons in deprived areas who turn to crime or religious extremism and those who want to escape the poverty and are drowning in the Mediterranean sea, since the early 1990s tens of thousands…..
In the future capitalism will be seen as an irrational and absurd economic system. This may take decades, maybe a century, and then one will come to the conclusion that capitalism has had a devastating impact on people and nature. On people for the same analysis of Karl Marx of exploitation and injustice. On nature because of the ecological short-sightedness which is reflected in large-scale degradation of nature and the ecosystem by the use of energy and raw materials and mass consumption. The world currently has over 7 billion inhabitants who all want the same prosperity and consumption as a small part of the 7 billion now have. The growth of the world population continues (estimated at 9 to 11 billion by the end of this century). Only if there are forms of energy found that do not attack the earth, for example with sun, wind and water is the well-being of all the world millions of people possible.
Perhaps there are revolutions and disasters to come to get to a new economic system with a mix of selfishness and altruism, self-interest and public interest. Revolutions, as the global economic and political elites will never voluntarily give up their power, modern techniques have made them invulnerable and they always will find a safe haven for their capital. Disasters will occur that are expressed in natural disasters due to climate change, famines, endangered species, diseases and epidemics and uncontrollable migration of millions of people. We must therefore look for an economic system with respect for people and nature and not be forced into the old capitalism versus communism discussion.
(C) Ronald Puma (Tekst en foto’s)
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Op de fiets diesel uitlaatgassen inademend
een gedachte
politici verbeteren hun positie
doen waar ze zin in hebben
alles goed geregeld
loon pensioen onkosten
helemaal onderaan zwoegen kunstenaars
schilders beeldhouwers fotografen schrijvers
tegen weer en wind
en proberen op fatsoenlijke wijze
hun brood te verdienen....
Denkend aan Holland
zie ik lange files
traag door de polder gaan
treinen stilgevallen in de eerste sneeuw
vertrouwen geschaad
geklungel, gegoochel,
politiek balletje-balletje
bestuurders, banken verrijkt
woningnood
kantoren staan leeg
gebouwd voor eigen gewin
de beurs gespekt.
werk hebben een gunst
armoede in een rijk land
de een heeft, de ander niet
bezuinigen? eerst op de kunst
plezier, roken in de kroeg
niet toegestaan,
werken zal je!
’t is nooit genoeg
crisis, recessie,
Triple Dip,
red het land, consumeer
en haal die hand van de knip!
Wanhopig tolt de mensheid in het rond in steeds kleinere cirkels
ziedend zoekend naar zekerheden
vastklampend aan imaginaire zingeving
illusies hoogmoed dolgedraaid
kroon op de schepping
denkend aan Nietzsches dolle mens laatste mens
postuum geboren
produceren consumeren produceren consumeren
overgebleven zin van leven
stervende dierensoorten karkassen op de vlakten
smeltende ijsbergen toendra's hongerige ijsberen
onderzoek het bekende jaar in jaar uit
gecultiveerde machteloosheid
nieuwe kerken fabrieken zonder rook mensen zonder doel
containers over wereldzeeën met troep meer troep nog meer troep
ziekte epidemie pandemie...
Tot de botsing tegen muur en grens
sprinkhanenplaag: de mens zelf
We zagen de president van Amerika (de VS) met zijn eigen ‘Veiligheidsraad’ die de echte Verenigde Naties Veiligheidsraad moet gaan vervangen. Te gast waren allemaal ‘prominenten’ en regeringsleiders die 1 miljard dollar moesten betalen om mee te mogen doen. De president had het over ‘Vrede’ / Peace’ dat hij zal nastreven.
Dit allemaal laat de Metafysica van het Kwaad zien, het kwaad in overtreffende trap. De huidige Condition Humaine, de staat waarin de mensheid zich momenteel bevind.
Dit is een analyse waard als er weer tijd voor is.
Het boek De vrijwillige slavernij las ik in de jaren 1980 en het is mij altijd bijgebleven als een krachtige verklaring waar onderdrukking vandaan komt en waarom het altijd heeft bestaan. Het boek en de schrijver zijn volledig uit het beeld verdwenen en dat is onterecht.
Étienne de La Boétie was een Franse schrijver/filosoof die opgegroeide in een welgesteld milieu. Hij stierf jong (32 jaar) door een ziekte. Hij is van de generatie na Italiaan Niccolò Machiavelli (1469-1527) die met zijn boek De Heerser (ook wel De Vorst genoemd) politiek vanuit de macht heeft beschreven, Étienne de La Boétie doet dit vanuit de onderdrukten. Aangezien ik de boeken in dezelfde tijd las heb ik ze altijd met elkaar verbonden. Macht, onderdrukking, politiek leiders, brood en spelen, moraal, opportunisme in de politiek ed. Dit is een tijdloos verschijnsel en nog steeds actueel.
Enkele mooie citaten uit het boek:
“Denk niet dat er één vogel bestaat die zich makkelijker op de lijmstok laat vangen, en ook niet één vis die zich voor iets lekkers eerder aan de haak laat slaan, dan alle meute mensen die zich gretig tot slavernij laten paaien met het kleinste beetje honing dat men hun om de mond smeert”.
“Weest besloten niet meer te dienen en ge zijt vrij”.
“Omdat mensen onder het juk worden geboren en daarna in slaafsheid zijn gevoed en opgevoed en zonder vooruit te kijken zich tevreden stellen met te leven zoals ze zijn geboren, denken zij geen recht of goed te bezitten dan wat zij hebben aangetroffen houden ze de toestand bij hun geboorte voor hun natuurlijke staat”.
In de context van Étienne de La Boétie worden vaak de volgende personen genoemd:
Montaigne (een tijdgenoot , zij waren bevriend, ook filosoof en schrijver).
In later tijden Jean-Paul Marat (1743-1793) (in de tijd van de Franse Revolutie (hij schreef: “Het volk, niet tevreden slachtoffer te zijn van schurken, smeedt zijn eigen ketenen en biedt zijn nek vrijwillig voor het juk”),
De anarchist Proudhon (1809-1865).
Tolstoj (1828-1910, Russisch schrijver-filosoof) (“Het geweld van de heersers wordt, zoals altijd waar een meerderheid gebukt gaat onder een minderheid, uitsluitend in stand gehouden met bedrog, dat slimme lieden door de eeuwen heen hebben toegepast en dat mensen er, omwille van kleine, gemakkelijk bereikbare voordelen, toe aanzet niet slechts veel grotere belangen, maar bovendien zelfs hun vrijheid prijs te geven en zich bloot te stellen aan het meest verschrikkelijke leed.”).
Thoreau (1817-1862, Amerikaans dichter, filosoof) (“Slechts stemmen voor hetgeen rechtvaardig is beduidt: niets doen voor de rechtvaardigheid”.).
Gandhi (1869-1948, Indiaas politicus ) (“Indien de mensen slechts één woord wilden uitspreken, dat in iedere taal maar uit een paar letters bestaat, was het met alle onrecht en onderdrukking waarover zij klagen voorbij. Dit ene woord luidt NEEN”).
Martin Luther King (1929-1968, Amerikaans burgerrechtsactivist).
Hoewel het in de tijd waarin de schrijver leefde in de eerste plaats ging om echte despoten en koningen, kan dit in iedere tijd worden toegepast en ook gelden voor hedendaagse dictaturen, staatsgeleid kapitalistische landen (China) en zelfs in democratieën (Brood en Spelen: de consumptiemaatschappij en sport etc, lees in dit verband ook: Dossier Consumentisme).
Oorspronkelijke titel: ‘Discours de la servitude volontaire’. Uitgegeven in 1980 bij uitgeverij In de Knipscheer. Vertaling Ewald Vanvugt. Het boek is gratis in zijn geheel als PDF te vinden op internet.
(Begonnen in 2015) (Met Updates 2026) (11 jaar later)
2015: “Consumentisme is de nieuwe religie”.
2023: “Welvaart heeft een prijs, dat is de welvaartsillusie. Veel consumeren betekent minder natuur en milieu”.
De nieuwe kerk.
Consumentisme is de nieuwe religie.
Herbert Marcuse (1898 – 1979) was een Duitse filosoof. Er zijn weinig mensen die hem kennen. Toch heeft hij een groot aantal treffende observaties gedaan van de mens in de moderne tijd en in het bijzonder van de consumptiemaatschappij. Hij deed dit in de jaren 1960, maar de onderstaande citaten hebben in deze tijd nog steeds hun waarde behouden. Tevens is van belang dat hij in de jaren 1930 naar Amerika emigreerde en hij zijn waarnemingen in de VS deed.
Hij noemt de moderne mens de ‘eendimensionale mens’ (geschreven in 1964).
Uit een pamflet jaren 1980:
Eendimensionaal is de mens geworden in de maatschappij van overvloed. Hij is zozeer bevangen geraakt in de drang naar meer consumptie, dat hij zich zijn vermogen tot afstand nemen tegenover de welvaart en tot kritisch denken daarover heeft laten ontnemen. Hij heeft nog slechts één dimensie van zijn bewustzijn over; hij heeft geen verweer meer en daardoor valt hij ‘ten offer’ aan het systeem van de consumptiemaatschappij.
Dat mensen worden onderworpen aan de “totalitaire welvaartsstaat” merken zij zelf nauwelijks. De productiviteit is de allesbeheersende norm van het leven geworden.
“De mensen herkennen zich in hun welvaart; ze vinden hun ziel in hun auto, hun geluidsinstallatie en hun keukenuitzet”.
Dit is 40 jaar later totaal. Merken hebben die ziel gegeven, je bent wat je draagt of gebruikt, het geeft een identiteit. Een kledingstuk met een logo erop is 4x zo duur als (kwalitatief) hetzelfde kledingstuk zonder logo (alle kleding- en sportmerken hebben een markant logo dat de prijs verhoogd en daardoor status geeft). Voetbalclubs hebben een extra inkomstenbron gevonden in het verkopen van merchandise zoals shirts met de naam van een speler. Daarom wordt ieder jaar het design van het shirt veranderd, want dan kopen de fans ieder jaar een nieuw shirt.
Het Amerikaanse bedrijf Apple, een van de rijkste bedrijven in de wereld, heeft een religieuze dimensie toegevoegd aan hun producten (de tablet, de stenen tafel). Ieder jaar maken ze een nieuw model met iets extra’s. Dieptepunt zijn de mensen die voor een winkel gaan overnachten om als eerste een nieuwe telefoon te kunnen kopen.De founding father van Apple overleed op jonge leeftijd (56) in 2013, hij is voor veel mensen een heilige (er is een film over hem gemaakt). Het is plaatsvervangende religie. (In mijn Dossier China staat meer over Apple en hun productiewijze aldaar door goedkope arbeidskrachten: Dossier China).
Marcuse ziet tevens een mechanisme dat fundamentele kritiek tegenhoudt. Dit noemt hij “repressieve tolerantie”, kritiek is weliswaar mogelijk, maar tot aan een bepaalde grens: de gevestigde orde mag niet worden aangetast. Dit is zoals het in deze tijd toegaat, het communisme is (terecht) verdwenen als alternatief, maar dat wil niet zeggen dat er geen alternatief ís. Het liberaal-kapitalisme, waarin wij leven en waarvan we in deze tijd de crises en ontsporingen meemaken (zie het artikel ‘Het Einde van het Kapitalisme Het Einde van het Kapitalisme), is niet een van god gegeven economisch systeem of een natuurverschinsel waar we niets tegen kunnen doen. Toch wil een economisch-politieke elite ons doen geloven dat er geen alternatieven zijn. Na 7 jaar crisis is alles bij het oude gebleven, enkele cosmetische aanpassingen daargelaten. De volgende crisis is al in de maak…..
Maar ook anderen hebben de consumptiemaatschappij bekritiseerd, opvallend genoeg vaak in de jaren 1960, zoals dit mooie citaat van socioloog C. Wright Mills:
“Het handelen van de consumptiemens: gevangen in het beperkte milieu van het leven van alledag hebben gewone mensen vaak eenvoudigweg de mogelijkheid niet om rationeel na te denken over de rationele en irrationele grotere structuren waarvan hun eigen milieus onderdelen zijn, dus plegen ze vaak schijnbaar rationele handelingen zonder enig idee te hebben waartoe het dient en het bange vermoeden neemt toe dat de mensen aan de top ook alleen maar pretenderen dat ze het wel weten. Zonder het vermogen om een rol te spelen in de geschiedenis raakt de massamens in toenemende mate vervreemd van de wereld rondom als van zichzelf en het is juist de vervreemde mens die het tegenovergestelde is van het westerse beeld van de vrije mens.” (C. Wright Mills 1916 – 1962).
Reclame speelt een grote rol in het consumentisme. Bij bedrijven werken afgestudeerde psychologen om producten ‘in de markt’ te zetten. Ze hebben wetenschappelijke methoden om de consument te beïnvloeden. Een ervan is het creëren van onzekerheid. Een product kan die onzekerheid dan oplossen. De alomtegenwoordige reclame heeft een diep psychologische invloed op het individu. Freddy Heineken schijnt gezegd te hebben dat hij nooit bier heeft verkocht, maar een gevoel. Dat is goed te begrijpen als we naar de dure reclames van Heineken kijken, want het is bier, niets meer of minder. Al die Amerikaanse bedrijven als Coca Cola en Mc Donalds verkopen ook hun producten door het overbrengen van een gevoel, er worden miljarden aan uitgeven, waarbij niet vergeten moet worden dat dit soort bedrijven vaak uitblinken in onderbetaling van hun personeel.
Tevens is reclame vaak seksistisch, de vouw is dan het object waarmee een product moet worden verkocht, ook producten die niets met vrouwen te maken hebben. Bekend is een vrouw die tegen een auto aanleunt op een autobeurs. Protest hiertegen wordt afgedaan met het argument dat men bekrompen is, protest is eigenlijk niet toegestaan, dit is de repressieve tolerantie van Marcuse.
Door middel van fotobewerking (een bedrijf is de handeling geworden: Photoshop) worden in reclame ideaalbeelden gecreëerd die de de consument psychologisch beïnvloeden, vooral ten aanzien van het vrouwbeeld, mode en uiterlijk (de voorbeelden zijn bekend: de perfecte huid, lichaamsbouw etc.). Een product is dan de oplossing.
Sinterklaas en kerst komen er weer aan volgende maand. Wat de laatste jaren opvalt is dat beide feesten zijn gereduceerd tot koopfestijnen en het overmatig consumeren van voedsel (liefst vlees). Dat is wat Marcuse bedoeld. Tevens kunnen we er niet omheen dat de wereld in deze tijd op drift geraakt is. Politieke en economische conflicten hebben geleidt tot vluchtelingenstromen van miljoenen ontheemden, momenteel geschat op 60 miljoen.
Een boeiende analyse die aansluit op dit artikel is van Rob Riemen van het Nexusinstituut in het Belgische blad Knack van 16.11.2016 (te lezen op Blendle.nl). Het interview is afgenomen na de verkiezing van Donald Trump in de VS en staat vol met pregnante zinnen over de cultuur waarin we terecht zijn gekomen in deze tijd. “We leven in een kitschmaatschappij, je identiteit haal je niet meer uit wie je bent, uit je geestelijke waarden, maar uit wat je kunt kopen en hoe je dat op Facebook kunt zetten. (….). Wat we moeten veranderen is onze geestesgesteldheid. We moeten prioriteiten stellen. Het nu eens wel over boeken hebben. Aandacht besteden aan dingen die ertoe doen. Het onderwijs veranderen. (….) De elite heeft zich een kapitalistisch wereldbeeld toegeëigend waarin wetenschap en technologie centraal staan, noem het globalisering”.
Dat je ook goederen voor niets kunt krijgen laat deze foto zien. Deze mooie glazen schaal is door mij bij een glasbak weggehaald. De schaal was een deksel voor een braadpan, de vasthoudknop was er afgebroken, er zit dus een klein gaatje in, maar dat zie je niet. Iemand heeft de schaal bij de glasbak gezet en ik nam hem gratis mee. Zo makkelijk is dat.
Vroeger, 35 jaar geleden, had de grofvuildienst een vaste ophaaldag, mensen mochten de spullen waar ze vanaf wilden op de stoep voor de deur zetten (gaat nu op afspraak) en we gingen dan door de stad lopen en namen alles wat bruikbaar was mee: stoelen, servies en dergelijke. Stoelen werden geschilderd en jarenlang gebruikt.
Update 31.05.2017
Wat ik nooit heb gekocht / in bezit heb gehad: een elektrisch scheerapparaat, een magnetron, een videoapparaat, een elektrische tandenborstel, een iPhone of een ander product van Apple. Niet om een dogmatische reden, ik had het niet nodig.
Men zou dit ook consumismekunnen noemen, maar dat woord staat nog niet in het woordenboek. Vandaar koos ik in 2015 voor consumentisme. Kapita- lisme, het kapitaal regeert, commu- nisme, van de commmons (gemeenschappelijkheid). Consumeren, consumptie, consumisme.
Update 04.06.2017
Een opvallende nieuwe consumptiehype is de elektrische fiets. We worden overstelpt met een tv reclame (door een bekende Nederlander) en door paginagrote advertenties in de krant, om een elektrische fiets te gaan kopen. Het gebeurt ook massaal. Kritiek is er niet. De vraag is of er wel gedacht is aan de hoeveelheid stroom die er nodig is voor het opladen en het afval van de accu als de fiets versleten is. Tevens zullen mensen dikker worden, want je verbruikt minder calorieën. Voor ouderen is het natuurlijk goed, maar voor mensen die te LUI zijn om te fietsen is dit natuurlijk weer zoiets waaruit blijkt dat we moeten consumeren, er moet weer wat gekocht worden. Het is echter wel een goed alternatief voor een auto in het woon-werk verkeer.
Update 16.06.2017
Men leest veel over duurzaamheid, producten die lang mee gaan:
In de Volkskrant van 28.06.2017 een artikel over een nieuw verderfelijk fenomeen uit de reclame: ‘emotietargeting’. De bekende grote techbedrijven van de zogenaamd sociale media (namen noem ik niet) kunnen uit de vele gegevens die ze van de gebruikers hebben de gemoedstoestand afleiden en reclame daarop afstemmen. Klik je op een artikel over stress en hoofdpijn dan krijgt de gebruiker een passende reclame te zien. Dit is vooral op jongeren gericht. Er is een geheim rapport, de bedrijven ontkennen, maar zeker is dat het kan en alles wat kan zal ook gebruikt worden.
Ook nieuw is de zogenoemde ‘influencer’, dit is iemand, meestal een knappe jongeman of jongedame, die een eigen kanaal op YouTube heeft en programma’s maakt over een hobby, zoals koken, make-up, auto’s en muziek ed, en tussendoor een zak chips van een bepaald merk openmaakt of een crème aanprijst en daarvoor betaald wordt. Het aantal kijkers (views) levert ook geld op. Aangezien veel jongeren geen tv meer kijken en dus ook geen reclame meer zien hebben adverteerders de influencer als nieuwe reclamemogelijkheid aangegrepen. Het zijn kanalen met honderdduizenden volgers, dus het bereik is heel groot. De overheid doet nog wel pogingen dit tegen te gaan, maar dat gaat natuurlijk niet lukken. De algehele mentaliteit is toch ‘pakken wat je pakken kan‘ en ‘als ik het niet doe doet een ander het wel’. Het ‘moderne’ cynisme van het huidige tijdsgewricht. Als shockeren meer inkomsten oplevert dan doe je dat toch gewoon.
‘Iedere maatschappij is het product van opvoeding (door de ouders) en onderwijs (door de school)’, (door mij opgeschreven in jaar 2000). Als je als maatschappij je burgers in de eerste plaats opvoedt om consument te worden, dan krijg je de huidige moderne eendimensionaleconsumptiemens die alles zal doen om de nieuwste telefoon, gadget of computergame aan te schaffen, desnoods door er een nacht voor op de stoep van een winkel te gaan liggen (zie boven).
‘Reclame heeft onze geesten verziekt’,dat zei ik 25 jaar geleden al en de hoeveelheid reclame is exponentieel toegenomen. Ook de methodes zijn steeds gewiekster, slimmer.
Persoonlijk klik ik nooit op reclames, bij reclame op tv of radio gaat het geluid uit. Bij zoekmachines nooit ingelogd zijn. Dat is de handelwijze.
Update 04.08.2017
Een Braziliaanse voetballer (een jongeman van 25 jaar die kan voetballen) gaat naar een andere club. Er is een bedrag mee gemoeid van in totaal ca 500 miljoen. In Parijs staan mensen vandaag in de rij voor de fanshop om een shirt met zijn naam te kunnen kopen. Je hoeft mensen niet te dwingen tot consumptiegedrag, ze doen het uit eigen beweging, ze doen het vrijwillig….
Update 05.09.2017
Er komt een nieuwe telefoon van een bekend merk, er zijn meerdere websites met aankondigingen, de telefoon gaat vanaf 1100 euro kosten.
Reclameborden op het centraal station in Amsterdam hebben camera’s om te registreren hoeveel mensen er naar de reclame kijken en hoelang. Ze zeggen dat de beelden niet worden opgeslagen en dat er verder niets met de beelden gebeurt.
Reclamemakers waren in de jaren 1960 van plan om een subliminale boodschapin een reclame te stoppen. Dat is een heel kort beeld en/of tekst die je niet opmerkt of ziet, maar wel op de menselijke geest zou inwerken. Of het werkte is nooit bewezen. Het is toen toch verboden, maar het zou niet verbazen dat ze het toch nog eens geprobeerd hebben.
Update 19.09.2017
Treffend voorbeeld van zinloze verspilling in de consumptiemaatschappij. Printer (kopiëren/scannen/printen) is stuk, aandrijfsnaar is gebroken. 10 jaar gebruikt en deed het prima (moest wel eens worden schoongemaakt en die inkt is natuurlijk krankzinnig duur). Bel het bedrijf (een van de grote bedrijven die wereldwijd miljoenen printers verkopen, de naam laat ik achterwege, want dat gaat overal zo), antwoord: dat onderdeel is er niet meer, kan niet gerepareerd worden. Dan zelf maar eens kijken: maar een printer openmaken kan niet, er zijn geen schroeven, wrikken helpt niet, je moet hem openbreken en iets kapot maken.
Ze praten over duurzaamheid in het parlement en in talloze ‘commissies’ waar deskundigen plannen maken over hoe we in vredesnaam die afvalberg kunnen verminderen, maar apparaten zo maken dat ze kunnen worden gerepareerd doen ze niet, want dat gaat ten koste van de economsche groei en de werkgelegenheid (zeggen ze dan).
Update 16.12.2017
Sinterklaasinkopen 2017: ca 600 miljoen euro.
Kerstinkopen 2017: ca 900 miljoen euro.
Vuurwerkinkopen 2017: ca 68 miljoen
(Samen ruim 1.5 miljard euro).
2 interessante rapporten zijn verschenen. Ze laten beide een kloof zien die er in Nederland, maar naar mijn mening in alle liberaal-kapitalistische landen, is. We leven in de wereld van de haves-and-have-nots, nationaal en internationaal.
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft een onderzoek gedaan naar de stand van het land en het welbevinden van de Nederlander en een vergelijking gemaakt met 25 jaar geleden. De conclusie is dat het GOED gaat in Nederland, alleen de armoede is toegenomen, maar verder is bijna iedereen tevreden en is alles beter dan vroeger.
Een adviesorgaan van de overheid, de RVS (Raad voor Volksgezondheid en Samenleving) schrijft in haar rapport ‘Recept voor maatschappelijk probleem’: “Als de maatschappij het probleem is, is een recept niet de oplossing”. Ze beschrijven de impact van maatschappelijke problemen op het individu.
Update 23.08.2018 (3 jaar later)
De consumptiecultuur zorgt ervoor dat producten kort meegaan en niet kunnen worden gerepareerd. Dat dit vroeger anders was laten de foto’s van een mixer, radio en citruspers zien. Doordat er weinig gerecycled wordt is er veel afval. Plastic komt in de rivieren terecht en in de oceanen is de bekende plasticsoep ontstaan, gigantische hoeveelheden drijvend plastic. Blikjes liggen overal, dit komt omdat ze geen economische waarde meer hebben. Koeien eten ze op en gaan dood door maagperforaties.
Echte diepgaande analyses zijn er weinig, maar de hele consumptiecultuur en haar afval komt voor uit de kapitalistische (maar ook marxistische) productiewijze waar het het produceren van goederen tegen zo laag mogelijke kosten de praktijk is. Het milieu en de natuur spelen daarin geen rol omdat ze altijd als kosteloos en gratis zijn gezien, sinds de industriële revolutie. Daarom werd afval vroeger naar een stort gereden en gif gedumpt. In die zin is wel vooruitgang, want dat gebeurd nu veel minder. Deze productiewijze moet worden veranderd: ieder product moet een prijs krijgen die milieukosten en sociale kosten in zich heeft (sociale kosten zijn grondstoffen voor bijvoorbeeld al de mobieltjes (coltan, nikkel ed) die onder slavernij condities worden gedolven, dit moet worden afgeschaft). Sommige producten zullen veel duurder worden, anderen goedkoper.
Foto’s over duurzaamheid, spullen die lang meegaan en afval:
Update 04.09.2018
Met een bij de glasbak meegenomen vaas (hergebruik) maakte ik een stilleven.
Update 22.09.2018
Het is 2 1/2 maand voor Sinterklaas, er is een winkel met pepernoten geopend. Er zijn 50 smaken. (zie boven).
Apple heeft een nieuw iPhone, mensen stonden in de regen voor de winkel in Amsterdam om er als eerste een te kunnen kopen. De apparaten kosten ca 1200 euro. Een man noemt dit de mooiste dag van zijn leven. Hoe triest. (zie boven).
Update 01.11.2018
Een diep triest stemmend bericht in de Volkskrant vandaag: apps voor peuters (onder de 5 jaar) staan vol met advertenties, waarvan een deel manipulatief en ontwrichtend is. Dit is gebleken uit Amerikaans onderzoek naar de Google Play Store. Eerder was al gebleken dat er in de apps reclames met geweld voorkomen, het mag niet maar dat schijnen ze niet te kunnen voorkomen. Bedrijven doen alles om mensen van jongs af aan te indoctrineren en hun consumptiegedrag te beïnvloeden en verslaafd te maken dit begint al met kleuters…..
Update 21.11.2018
Reclamemakers zijn geen mensen met een bijster hoge intelligentie. Iedere website wordt tegenwoordig volgeplempt met paginavolle bewegende reclame, maar er is niemand die er naar kijkt of op klikt. Op YouTube kan men een reclame na 3 seconden wegklikken, dat zullen de meeste mensen doen, het geld van de opdrachtgever is binnen, maar dus volstrekt nutteloos, soms moet je een reclame helemaal uitkijken, de boodschap moet in je hoofd getampt worden. Ook de bekende buienradar (eigendom van RTL, ze wonen een prijs voor beste website (ha, ha) staat helemaal vol met reclame, soms 3 verschillende op 1 pagina, volstrekt nutteloos.
Black Friday, een uit de VS overgewaaid verachtelijk fenomeen van de dolgedraaide consumptiemaatschappij. (Lees Black Friday).
Update 24.12.2018
De kerstinkopen zijn dit jaar hoger dan 1 miljard euro. Een groot aantal supermarkten is zelfs eerste kerstdag open. Diep triest. Voor veel mensen is er in het leven niets anders meer overgebleven dan naar een winkel gaan.
Dit jaar zal ik net als de voorgaande ca 25 jaar geen vlees eten tijden de kerstdagen (een vegetariër ben ik echter niet).
Update 23.07.2019 (4 jaar later)
Het blijkt dat westerse landen massaal afval (plastic, computers etc) transporteren naar landen waar weinig milieuregels zijn (in Azië). Deze landen willen daar mee stoppen en men heeft nu problemen.
Uit Dossier Broeikaseffect (1981):
“(….) zaken die niet binnen de economische sfeer vallen, zoals het milieu, maar eigenlijk ook bij de welvaart zouden moeten worden betrokken, worden onvoldoende onder de aandacht gebracht”.
“(…) wanneer je de mate van welvaart alleen afleidt uit de toename van de productie en het nationaal inkomen blijven de milieugoederen buiten beschouwing. De reden dat dit zo gegroeid is ligt aan het feit dat die milieugoederen altijd overvloedig voorhanden leken te zijn en ze vielen buiten de economische sfeer. Nu de milieugoederen echter ‘schaars’ zijn geworden is er een conflict ontstaan tussen productie en milieu. Daarom is het noodzakelijk dat niet meer de productiegroei als doel gesteld wordt voor de welvaart, maar een veel meer afgewogen doelstelling waar het milieu bij betrokken wordt”.
“Wat willen we: productie die is afgestemd op onmisbaarheid en maatschappelijk nut en in evenwicht met de natuur òf een ongecontroleerde productiegroei met de daarmee samenhangende milieuvervuiling en grondstoffen- en energieverspilling? Eigenlijk zijn we uit lijfsbehoud voor de mens genoodzaakt voor het eerste te kiezen……”
Vertaald naar 2019: In ieder product moet alle kosten worden verwerkt, van kiwi en banaan tot en met vliegreis en tweede huis (al dan niet in Frankrijk). Enzovoort. Er moet een onafhankelijke instantie of autoriteit of instituut komen die dit gaat uitrekenen.
Dit impliceert tevens dat ieder land verantwoordelijk is voor zijn eigen afval, exporteren (en importeren) van afval is verboden.
Update 28.08.2019
De afvalverwerker in Amsterdam AEB (Afval Energie Bedrijf, de grootste in Nederland) kampt met technische mankementen, achterstallig onderhoud en miljoenentekorten. Om veiligheidsredenen liggen een aantal verbrandingsovens stil.
Het hele verhaal is tekenend voor hoe er tegen afval is aangekeken en tot welke problemen dit kan leiden. Alles hier opsommen kost teveel tijd. Enkele opvallende zaken: er is 16 miljoen noodkrediet nodig geweest, het bedrijf moet worden verkocht maar er is geen koper, het rivierslib dat er werd verwerkt kan niet worden opgeslagen, 35.000 mensen zijn afhankelijk van de warmtelevering van het bedrijf, er is een crisisteam om het ophalen van huisvuil te garanderen. Enzovoort. Miljoenentekorten hebben maar 1 reden: falend bestuur.
Update 09.05.2020 (5 jaar later)
De coronapandemie heeft de wereld in haar greep, de gevolgen zijn groot en dramatisch.
De mensheid is tegen de grens gebotst van een economisch systeem dat gebaseerd is op de ongebreidelde groei van productie en consumptie zonder daarbij acht te slaan op natuur, milieu, dier en ecosysteem.
Een analyse van de Coronapandemie die alles met consumentisme te maken heeft: Coronacrisis
Uit de inleiding van mijn afstudeerscriptie in 1981: “Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven.”
Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft nieuwe inzichten die bijzonder goed zijn, ook nooit eerder gehoord. https://www.volkskrant.nl/ts-bfa4febf we gaan vooruit!
Update 05.01.2023 (8 jaar later)
De consumptiemaatschappij kraakt in haar voegen, elders gebruikte ik het woord welvaartsillusie waarmee ik bedoel: welvaart heeft een prijs.Veel consumeren betekent minder natuur en milieu. Veel autorijden (in plaats van openbaar vervoer) betekent luchtvervuiling en fijnstof (er gaan mensen aan dood) en meer wegen, meer files, meer stikstokuitstoot. De auto is daarom een goed voorbeeld waar een aanvankelijk voordeel van individuele vrijheid (ontstaan in de vorige eeuw door massaproductie (lopende band) van auto’s (Henry Ford begreep het: geef werkers genoeg inkomen om zelf een auto te kunnen kopen) op een zeker moment in het tegendeel gaat omslaan: files, luchtvervuiling, volle steden etc). Dit was in de vorige eeuw al het geval, maar liberaal kapitalisme gaat uit van voortdurende groei en geforceerde consumptie (aangezwengeld door reclame).
Uitgaven in afgelopen december: 110 miljoen euro aan vuurwerk, 1,17 miljard aan kerstinkopen en 2,9 miljard euro gepind. Allemaal records. (Zie boven, ik schreef er eerder over). Tegelijkertijd zitten er mensen in de kou omdat ze hun energierekening niet meer kunnen betalen.
In Noord-Holland wordt reclame voor vlees, vis, vliegreizen en fossiele brandstoffen (Shell) verboden. De eerste reacties zijn die van boosheid die vooral een gebrek aan intelligentie laten zien, want er wordt niets verboden, alleen de reclame wordt verboden. Ook reclame voor gokken, momenteel overvloedig aanwezig, moet worden verboden. Mijn mening is dat alle reclame moet worden beperkt, overal….
Update 08.03.2024 (9 jaar later)
Dik zijn en obesitas nemen toe in de westerse consumptiemaatschappij waar overal eten wordt aangeboden, met name door fastfood bedrijven uit de VS. Van jongs af aan wordt een verkeerd voedingspatroon aangeleerd. In de westerse consumptiemaatschappij gaat geld verdienen met het aanbieden van voedsel boven gezondheid. In arme delen van de wereld komt een gebrek aan eten voor, waardoor er sprake is van honger. Wat moet gebeuren oa.: een bouwstop voor Amerikaans fastfood (tenzij ze alleen gezond eten aanbieden), supermarkten verplichten fruit bij de kassa te leggen en alle snoep weg te halen (alleen nog in het snoepschap), afschaffen btw op groenten & fruit (en dergelijke). Het is allemaal een heel oude discussie.
Update 27.11.2024
Lees ook Black Friday over de dolgedraaide kapitalistische consumptiemaatschappij die dit jaar 2024 een dieptepunt heeft bereikt met mensen opzwepen tot KOPEN.
Update 08.03.2025 (10 jaar later)
Er dreigt een stroomtekort doordat het netwerk te krap is voor de vraag naar stroom.
Update 14.10.2025
Sinterklaas en Kerstmis komen er aan (zie boven), winkels hebben al enige tijd snoep en spullen te koop. Ahold met AH, BOL, Etos, GallenGall adverteren nu al overvloedig met het zicht op de ‘feestdagen’/koopdagen over twee maanden…..
Update28.11.2025
Black Friday was 1 dag, toen een week, nu een maand. Een verwerpelijk fenomeen dat uit de Verenigde Staten is komen overwaaien en toonbeeld is van de dolgedraaide consumptiemaatschappij. We moeten de verbanden leggen tussen zaken: Black Friday (overconsumptie) en klimaat/milieuvervuiling/uitbuiting ed.
Update 13.02.2026 (11 jaar later)
We ervaren dolgedraaid kapitalisme, de verantwoordelijken in economie en politiek doen maar wat, produceren en consumeren is het levensdoel geworden. De internationale spanningen met handelsoorlogen (schreef er in 1992 al over) zorgen voor een ratrace. Momenteel laten de Westerse leiders zich sturen door Chinees en Amerikaans (VS) kapitalisme. Steeds sneller handelen en produceren, nu vooral met AI.
Een klein maar treffend voorbeeld: een betaaldienst voor achteraf betalen (uit Zweden) heeft geforceerde consumptie als doel, ook als men het niet kan betalen. Mensen komen er door in de problemen en het bedrijf handelt illegaal als incassobedrijf zo is vandaag te lezen (onderzoek loopt).
(C) Ronald Puma
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Hoorde een tv recensent op de radio vragen bij een gesprek over de Bekende Nederlander (ook wel BN-er genoemd) en bekende mensen wereldwijd: ‘Maar wat kan Kim Kardashian dan?’ Antwoord: ‘Zij kan zichzelf goed verkopen’. Ze hoeft niets te kunnen, haar uiterlijk is haar verkoopartikel (met name haar dikke kont, dit schijnt nog navolging te krijgen ook).
De term Ik-Tijdperk is al eind jaren 1970 ontstaan. Weekblad Haagse Post met John Jansen van Galen schreef er over. Later werd het een boek. Ik moet het eens herlezen. Ik ben bang dat we in 35 jaar achteruit zijn gegaan in plaats van vooruit. We leven misschien wel in de meest narcistische tijd ooit. De technologie heeft dat mogelijk gemaakt.
Narcissus is een persoon, een knappe jongeman, uit de Griekse mythologie (3000 jaar oud), hij was arrogant en werd verliefd op zichzelf. Hij keek in stilstaand water en zag zijn spiegelbeeld en vond zichzelf zo mooi dat hij moest blijven kijken (net als al die mensen die naar zichzelf kijken op hun smartphone en hun foto’s dwangmatig op de sociale media, Instagram ed, plaatsen). Het liep niet goed af, (we kunnen heel veel leren van de Oude Grieken). Hij vergat te eten en drinken en probeerde met zijn spiegelbeeld te praten maar dat praatte niet terug. Zijn tranen verstoorden het spiegelbeeld. De aftakeling was daar, hij verloor zijn schoonheid en ging dood. Zijn lichaam werd nooit gevonden, maar de goden waren mild: er bleef een bloem met zijn naam bestaan, de Narcis…..
Treffende recensie van een boek over narcisme van Isolde Charim (Oostenrijk 1959): Recensie Volkskrant Zelf denk ik aan de ‘collectieve identiteitscrisis’ waarin de mens in de moderne tijd terecht zou komen, door mij geschreven in 1992. Echter, men moet er eerst de filosoof Nietzsche voor lezen (lees Friedrich Nietzsche (1844-1900)).
Update 08.05.2025 (8 jaar later)
Uit 2017: “Narcissus is een persoon, een knappe jongeman, uit de Griekse mythologie (3000 jaar oud), hij was arrogant en werd verliefd op zichzelf. Hij keek in stilstaand water en zag zijn spiegelbeeld en vond zichzelf zo mooi dat hij moest blijven kijken (net als al die mensen die naar zichzelf kijken op hun smartphone en hun foto’s dwangmatig op de sociale media, Instagram ed, plaatsen). Het liep niet goed af, (we kunnen heel veel leren van de Oude Grieken). Hij vergat te eten en drinken en probeerde met zijn spiegelbeeld te praten maar dat praatte niet terug. Zijn tranen verstoorden het spiegelbeeld. De aftakeling was daar, hij verloor zijn schoonheid en ging dood. Zijn lichaam werd nooit gevonden, maar de goden waren mild: er bleef een bloem met zijn naam bestaan, de Narcis…..“.
Update 11.02.2026 (9 jaar later)
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
Dit blog is onafhankelijk en niet verbonden aan een partij.
“Oppenheimer zag direct dat de uitvinding van een bom die de wereld zou kunnen vernietigen iets vreselijks was”.
‘Wijsheid is door levenservaring gelouterde kennis’.
Er zijn twee soorten mensen: mensen met kennis en macht en mensen met wijsheid zonder macht. In de eerste categorie zien we de meeste politici en bestuurders, ze zijn intelligent en welbespraakt, maar het gaat hen om macht, status en geld. De tweede categorie is de bewuste burger die machteloos toekijkt hoe de samenleving geregeerd en bestuurd wordt. Eens in de paar jaar mag hij naar een stembureau, daarna mag hij zijn mening geven in de media en op sociale media, in een democratie mag je even stoom afblazen, maar de politiek zal zich er niets van aantrekken.
Wijsheid is door levenservaring gelouterde kennis. Slechts een enkele politicus mag zich het laatste toerekenen, dit zijn de bekende voorbeelden van oa. Gandhi, Mandela en Vaclav Havel. De laatstgenoemde was schrijver/kunstenaar/filosoof (1936 – 2011) in Tsjechoslowakije (het huidige Tsjechië) en hij was 20 jaar politiek dissident tegen het communistische bewind na WO2 (werd hiervoor vaak in de gevangenis gezet). In 1990, na de geweldloze ‘Fluwelen Revolutie’, werd hij tot president gekozen en bleef dat 13 jaar. Als hij sprak zag je een bedachtzame man die een dienaar van zijn land was, hoewel hij nooit de ambitie had om president te worden, dat is een speling van het lot die hij accepteerde. Een mooie tijdloze uitspraak van hem en die alleen iemand met veel wijsheid kan doen is: “Zoek mensen die de waarheid zoeken, maar vlucht voor mensen die de waarheid gevonden hebben”.
Een goed voorbeeld van het verschil tussen kennis en wijsheid is de uitvinder van de atoombom in de oorlogsjaren 1940-1945 in de Verenigde Staten Oppenheimer en de uitvinder van de waterstofbom (nog krachtiger dan een atoombom) Teller. Oppenheimer zag direct in dat uitvinding van een bom die de wereld zou kunnen vernietigen iets vreselijks was. Dit noem ik wijsheid. Teller had alleen kennis en was een fanatiek aanhanger van president Reagan die de MAD doctrine hanteerde, de mutual assured destruction, de wederzijds gegarandeerde vernietiging en deze doctrine was een dreiging die de wereld in de jaren 1980 en nog lang daarna in zijn greep heeft gehouden, eigenlijk tot vandaag de dag, alleen beseffen de meeste mensen dit niet meer.
Er is een film gemaakt over Oppenheimer (2023), op zich een goede film (wel lang), echter, de montage is hinderlijk snel, hypersnel en dat verbaasd niet want de regisseur (1970) maakte eerder actiefilms en dit soort montage past niet bij deze thematiek.
Update 09.02.2026 (11 jaar later)
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is onafhankelijk en komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding.
“Maar omdat buitenlanders, immigranten en vluchtelingen een makkelijk aan te wijzen groep zijn worden zij als oorzaak van de problemen gezien (de zondebok, we hebben het in de geschiedenis eerder gezien)”. (2021)
“Sociaaleconomische problemen komen samen in grote steden waar armoede en frustratie hoog zijn“. (2021)
“Als regerende partijen lang genoeg de problemen niet aanpakken, ontstaat een giftig mengsel van onvrede en woede en uiteindelijk rijdt de ME politie door straat”. (2021)
2021. De steeds vaker voorkomende berichtten en onderzoeken over misbruik van vooral jonge mensen in sport (turnen ea) komt ook voort uit de prestatiemaatschappij waar winnen het ultieme doel is geworden ten koste alles. Het is ook de uiting van de liberale ideologie van een meritocratie, je ben wat je presteert, winnen is te danken aanje eigen inspanning alleen. In de hele liberaal-kapitalistische maatschappij is winnen het doel geworden, in studie, werk, hoever je vliegreis is geweest, hoe mooi je woont en in welke auto je rijdt en dus ook sport: je wint of je verliest, als je verliest is dat je eigen schuld. Je moet winnen. In een trainingssituatie bij sport, ballet speelt de machtsverhouding tussen leraar en leerling en het leeftijdsverschil een grote rol. In de maatschappij is er ook een groot machtsverschil, dit is wat de meritocratie is gaan heten. De meritocratie gaat uit van gelijke kansen voor iedereen, in theorie, maar er zijn helemaal geen gelijke kansen hebben meerdere onderzoeken uitgewezen. Het milieu waar je geboren wordt, de stad, wijk, het schooladvies bepalen hoe het je later zal vergaan in de maatschappij. Een simpel voorbeeld is dat (witte) vermogenden steeds vaker hun kind naar een (witte) privéschool laten gaan en dat het regulier onderwijs kampt met geld- en personeel tekorten (ik schreef er jaren geleden over, als je een leidende rol wil spelen als kenniseconomie moet je er ook veel geld voor uitrekken: Kenniseconomie en onderwijs). Ook privé bijles is een steeds vaker voorkomende praktijk. Bovendien is de multiculturele maatschappij steeds complexer geworden en discriminatie een veelvoorkomend verschijnsel. Ook hier is de meritocratie aan de orde: als je niet slaagt heb je je best niet genoeg gedaan, men moet zich‘invechten’ zoals een politicus (MP Rutte) heeft gezegd, als je dat zo formuleert dan krijg je de maatschappij van vandaag.
Ook media (radio, tv etc) houden van winnaars en succes: voetballers, sporters (de Olympische Spelen met Gouden Medailles!), uit de cultuursector (kunstenaars: schrijvers, schilders, acteurs etc), succesvolle ondernemers enzovoort. Van verliezers houden ze niet, want die trekken geen publiek en kijkers, hoewel een dramatisch verhaal over een mislukking het ook goed doet (liefst met tranen).
Het is eigenlijk het idee van de Amerikaanse droom, in theorie kan iedereen rijk en succesvol worden en dat heb je dan helemaal aan jezelf te danken. De praktijk zijn miljoenen armen die onder een brug slapen en voedselbonnen nodig hebben. Ik schreef er in de jaren 1990 al over (Dossier Amerika (VS). Als een een olievlek heeft deze illusie zich over de hele wereld verspreid. Vooral in deze tijd van grote transities waar het gaat om de verdeling van schaarstezal winnen of verliezen steeds meer een rol gaan spelen, de coronapandemie versterkt dit proces ondanks de massieve overheidssteun. Schaarste aan welvaart, schone lucht, schoon water, ruimte, grondstoffen, energie (gasprijs, stroomprijs) en dergelijke. Iedere vorm van solidariteit gaat op deze manier verloren. De mensen die niet mee kunnen komen zijn de ‘deplorables‘ (sneue, betreurenswaardige mensen, gezegd door Hillary Clinton). Hier komt de winst van Trump in 2016 vandaan. Het zogenoemde ‘populisme’ is er op gebaseerd, want zoals ik eerder al schreef heeft het populisme hoofdzakelijk een sociaaleconomische achtergrond (De Boze Burger en het ‘populisme’), maar omdat buitenlanders, immigranten en vluchtelingen een makkelijk aan te wijzen groep zijn worden zij als oorzaak van de problemen gezien (de zondebok, we hebben het in de geschiedenis eerder gezien). Sociaaleconomische problemen komen samen in de grote steden waar armoede en frustratie hoog zijn. Armoede is er hoofdzakelijk in de steden, rijkdom aan de randen van de stad en in de buitengebieden. In Nederland is er al sinds de jaren 1980 populisme (Hans Janmaat) en van begin af aan is er een overlapping geweest met rechts-extremisme en het einde van deze ontwikkeling is niet te verwachten (Dossier Migratie/Immigratie).
The winner takes all.
Als de regerende partijen lang genoeg de problemen niet aanpakken, ontstaat een giftig mengsel van onvrede en woede en uiteindelijk rijdt de ME politie door straat, want de macht zal verzet altijd gebruiken om haar bevoorrechte positie te verdedigen onder het mom van rechtsorde….zo is het in de hele geschiedenis gegaan in alle landen.
Update 07.12.2021
‘De toegang tot kwalitatief goed onderwijs hangt nu teveel af van de portemonnee van ouders’. Vandaag een artikel in de Volkskrant over toegenomen kansenongelijkheid en op de NOS website: https://www.nos.nl/l/t/2408491
(Geschreven in 2018) (Met Update 2026) (8 jaar later)
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leven anno 2018 nog in de donkere Middeleeuwen vol met bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 2021
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leven anno 2021 nog in de donkere Middeleeuwen vol met geloof en bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 2023
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leven anno 2023 nog in de donkere Middeleeuwen vol met bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 2024 (6 jaar later)
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leven anno 2024 nog in de donkere Middeleeuwen vol met geloof, bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 2025 (7 jaar later)
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leeft anno 2025 nog in de donkere Middeleeuwen vol met geloof, bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 30.09.2025
In Afghanistan is het internetverkeer en gehele telecommunicatie stopgezet door de Taliban. Dit gebeurt omdat de islamitische sharia moet worden nageleefd. Vrouwen hebben geen rechten, krijgen geen onderwijs.
Update 03.02.2026 (8 jaar later)
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leeft anno 2026 nog in de donkere Middeleeuwen vol met geloof, bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
(Geschreven in 2013) (Met Updates 2026, 13 jaar later).
2013: “….mensen die zelfrespect uit de hoogte van hun inkomen moeten halen”.
2018: “Zo gaat dat in Nederland, dit is dat patjepeeër Nederland waar wel eens over gesproken wordt, die VOC-mentaliteit van JP Balkenende (Toch?). Er is wat obligaat protest, maar stilletjes hopen ze allemaal zoveel geld te gaan verdienen”.
2024: “Ze dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was”.
2013. Woordenboek Nederlandse Taal:
Grote graaier [de, een (m. en v.); grote graaiers] 0.1 mensen die met de handen rondtasten in een geldlade/kassa, figuurlijk > 0.2 wegkaper> 0.3 kan ook gelegaliseerde dief genoemd worden> 0.4 veelverdiener
> Eind 20e eeuw en begin 21e eeuw een veelvoorkomende mensensoort die te vinden is in het bedrijfsleven, semioverheid en overheid. Bij banken, woningcorporaties, besturen van universiteiten en hogescholen, energiemaatschappijen, politie, publieke omroep, openbaar vervoer, hoofden van ministeries, medische sector,en dergelijke.
> Verklaring: mensen die hun zelfrespect uit de hoogte van hun inkomen moeten halen. (Niet te verwarren met de Grote Grazers, (o.a) runderen die in de Nederlandse natuur zijn geïntroduceerd vanwege natuurbeheer).
Update 08.03.2018
Vandaag werd bekend dat Ralph Hamers (51 jaar oud) 3 miljoen euro gaat verdienen bij ING, 50% erbij. Hij kreeg dit van Jeroen van der Veer, ex Shell, President-commissaris.
Zo gaat dat in Nederland, dit is dat patjepeeër Nederland waar wel eens over gesproken wordt, die VOC-mentaliteit van JP Balkenende (Toch?). Er is wat obligaat protest, maar stilletjes hopen ze allemaal zoveel geld te gaan verdienen, want 10 jaar geleden voor de crisis was dit ook al en er is niets veranderd.
JP Balkenende zit daar in de Raad van Commissarissen. Hij is een van de zwakste MP’s die we gehad hebben in Nederland (2002-2010, 8 jaar), hij is een voetnoot in de Nederlandse politieke geschiedenis. Tijdens die 8 jaar ontstond de ernstigste economische crisis sinds de jaren 1930, in 2008. We waren dicht bij een financiële meltdown zeiden deskundigen later. Banken werden genationaliseerd (een uit het communisme stammende maatregel) en kregen overheidssteun (ook ING) om niet failliet te gaan. Er moest 50 miljard bezuinigd worden in de jaren daarna. Mijn vermoeden is dat toenmalig minister van financiën Wouter Bos (een van de minst slechte politici) later snel de politiek heeft verlaten omdat hij dingen te weten is gekomen die zo erg waren dat hij ze niet meer voor zijn rekening kon nemen.
Wim Kok was ook bij ING betrokken, de argumentatie nu voor het verhogen van het salaris is dezelfde als 10 jaar geleden (de internationale maatstaven). (Ik schreef uitgebreid over de teloorgang van de PvdA en de sociaal-democratie in Dossier PvdA / SP), want die begon in de tijd van politicus Kok).
Ben benieuwd of mijn voorspelling van een paar jaar geleden dat er bij de volgende economische crisis geen geld meer uit de geldautomaat komtbewaarheid wordt. De internationale overheden hebben dan geen geld meer om banken te nationaliseren, want wereldwijd zijn er al enorme schulden. De rente kan niet meer zakken om de economie te stimuleren, want de de rente is al 0%. Van de ene op de andere dag zijn spaartegoeden verdampt, pensioenfondsen failliet, geld weg….(is wel een scenario voor een rampenfilm).
Grappig, Jos Collignon heeft in de Volkskrant vandaag dezelfde associatie als ik in 2013 had.
Update 13.03.2018
De salarisverhoging gaat niet door door de maatschappelijke verontwaardiging (het blijft dus 2 miljoen euro….).
Update 01.05.2023 (10 jaar later)
Heer Hamers ging voor een Zwitserse bank werken, maar moest weer vertrekken.
Het aantal miljonairs neemt toe.
De armoede neemt toe, steeds meer mensen moeten bij de voedselbank gratis eten halen (begint op de VS te lijken met voedselbonnen).
Jongeren hebben het vertrouwen in de maatschappij verloren en hopen zo snel mogelijk rijk te worden met crypto-geld, een artificieel geld dat voor de korte termijn winst kan opleveren of verlies, het is 1 groot casino geworden. (Andere jongeren worden depressief en hebben psychologische hulp nodig).
Online gokken is legaal geworden, mensen willen geld zien, maar het aantal gokverslavingen neemt toe en reclame voor gokken is nu weer verboden.
Etc.
Update 31.10.2023
Het aantal miljardairs is toegenomen, zo blijkt uit de ieder jaar verschijnende Quote 500 een blad voor de rijken in de samenleving. Tevens is armoede en dakloosheid toegenomen, tegenwoordig samengevat in het woord ‘bestaanszekerheid’. Een Franse econoom zegt nog maar eens het bekende feit dat rijken weinig belasting betalen door alle sluiproutes (ik schreef er eerder over in Het Einde van het Kapitalisme en Quote 500).
Update 19.01.2024 (11 jaar later)
Ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib geeft ieder jaar een verslag van de arm-rijk situatie. De rijken worden worden rijker, het aantal armen neemt toe. Verbazen doet het niet, want dit gaat al 30 jaar zo (eigenlijk altijd al). Dereacties zijn even voorspelbaar als altijd. Niet voor niets schreef ik in 2015 in Het Einde van het Kapitalisme dat er mogelijk revoluties nodig zijn om dit tegen te gaan. Dit gaat niet vrijwillig. (Die trustkantoren moeten worden gesloten en belastingadviseurs worden filiaalhouder bij een supermarkt). (Overigens moeten al die mensen die voor en na 2014 Russische oligarchen hielpen belasting te ontduiken voor het gerecht, wat niet gaat gebeuren want de politiek in Nederland stond dit toe, het was legaal. Dit geheel terzijde). De vijf rijkste mannen verdubbelden hun vermogen tot 869 miljard dollar. De meesten komen uit de VS. Alle miljardairs bezitten samen 3300 miljard dollar. Ze kunnen een Afrikaans land kopen als ze zouden willen. In Davos Zwitserland komen de rijken samen. Ze dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was.
Update 25.05.2024
Dit is het aandeelhouderskapitalisme dat iedere partij in NL (een enkele uitgezonderd) onderschrijft. Als de macro economische cijfers goed zijn gaat het goed met het land.
Een van redenen voor populisme (dat gaat regeren) is dat de burger de indruk krijgt dat de politiek liever intelligente hoogopgeleide mensen uit het buitenland haalt (ASML/NXP) die veel gaan verdienen en direct een woning krijgen maar ook goedkope werkers uit andere buitenlanden (EU Schengen) voor het domme werk (in de kassen).
Update 05.10.2024
De boven genoemde Ralph Hamers wordt misschien nog vervolgd voor de slechte controles op witwassen, de beslissing van het OM valt later dit jaar.
Update 12.02.2025 (12 jaar later)
December 2024 is door het Openbaar Ministerie besloten Hamers niet te vervolgen vanwege gebrek aan bewijs. Deze zaak ging over de controle op witwassen van geld door de bank ING.
Update 11.04.2025
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Update 27.01.2026 (13jaar later)
De bonussen bij banken mogen weer omhoog na de beperkingen na 2008 (toen banken in handen van de staat kwamen door de financiële crisis). De bonuslimiet zorgt ervoor dat mensen eerder ergens anders gaan werken omdat ze daar meer kunnen verdienen. Het aloude liedje van het door het kapitalisme gecultiveerde egoïsme waarover ik in 1992 al schreef. Moraal en idealisme spelen geen rol.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is onafhankelijk en komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding.
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
(Geschreven in 2014) (Met Update 2026) (12 jaar later)
1993:“Technologie moet niet de moraal gaan bepalen”.
2013: “Swipen is het toonbeeld van de vluchtige, verveelde consument die zijn interesse al na een paar seconden heeft verloren en iets nieuws wil zien. Alles waar enige aandacht voor nodig is is al teveel“.
2014: “Geef mensen anonimiteit en je leert de ware aard van de mens kennen: egoïstisch, narcistisch en soms wreed”.
2014. Is het u ook opgevallen dat het zogenoemde swipen op een beeldscherm lijkt op het wegwerpgebaar, weggooien. Swipen is het toonbeeld van de vluchtige, verveelde consument die zijn interesse al na een paar seconden heeft verloren en iets nieuws wil zien. Alles waar enige aandacht voor nodig is is al teveel.
Een populaire relatie app (Tinder) werkt met swipen, bevalt het gezicht op de foto niet, gelijk wegwerpen.
Update 30.05.2018 (4 jaar later)
Tv programma Zembla over Tinder en de gevolgen. Er kwam veel voorbij. Dit is eigenlijk cultuursociologie, want dit verschijnsel heeft nu al, na 4 jaar, iets veranderd. In de uitzending: Een frisse jongeman heeft 500 matches, maar geen relatie. Hij zag gelukkig zelf in dat het eigenlijk een vreemd fenomeen is. Ghosting is, zo leerden wij, contact hebben en nooit meer wat laten horen. Filosoof Ad Verbrugge had zoals te verwachten was zinnige opmerkingen. De oppervlakkigheid en vluchtigheid noemde hij als nadelen.
Geef mensen anonimiteit en je leert de ware aard van de mens kennen: egoïstisch, narcistisch en soms wreed.
Maar er schijnen ook huwelijken en relaties uit voort te komen, dus dat is toch positief.
‘De techniek is de moraal gaan bepalen’, is een stelling van mij van 25 jaar geleden waarmee ik bedoelde dat bedrijven iets verzinnen, iets maken, en de politiek achteraf gaat kijken of er nadelen zijn. Ik dacht toen in de eerste plaats aan de medische sector. Dat is hier met Tinder ook van toepassing: een bedrijf (uiteraard Amerikaans) bedenkt iets in de internetrevolutie, doel is geld verdienen, rijk worden en het wordt wereldwijd massaal gebruikt, net als Google, Twitter en Facebook enzovoort. Inmiddels is van al deze monopoliebedrijven duidelijk geworden dat er een donkere kant aan zit met potentieel grote gevaren. Google heeft de mogelijkheid om algoritmes te laten bepalen wat er te vinden is op het web. Twitter is ideaal voor snel nepnieuws en beledigingen ed. Facebook heeft verkiezingen kunnen beïnvloeden. Enzovoort.
In tv programma Nieuwsuur deze week de uitvinder van het internet, hij had na 30 jaar toch wel bedenkingen gekregen bij wat hij had bedacht. Ik zou het nog even moeten terugluisteren, maar ik meen dat hij zei dat het idee bestond dat als mensen met elkaar verbonden zijn er meer begrip zou komen. Dan moet ik altijd denken aan de uitvinders van radio en televisie die het zelfde dachten, dat was een eeuw geleden, voor twee wereldoorlogen……
Update 10.08.2019 (5 jaar later)
Een veelzeggend en wrang-humoristisch interview in de Volkskrant vandaag met de Franse journaliste Judith Duportail (33 jaar en een knappe moderne verschijning, waarbij direct de vraag is waarom ze Tinder überhaupt gebruikt) die onderzoek deed en een boek schreef over Tinder. Enkele opvallende zaken en uitspraken:
Ze vindt aandacht fijn en noemt Tinder een narcisme-shot, het gebruik werd verslavend en net zo gewoon als tanden poetsen en koffie drinken.
Wetenschappers hebben aangetoond dat in de hersenen de beloningscentra worden geactiveerd netzo als in het casino of zoals bij een fruitautomaat. Het werkt verslavend. De ontwikkelaars van Tinder hebben dit ook zo bedoeld.
Tinder is een vluchtheuvel voor de eenzaamheid(mooi gezegd).
Het doel van de gebruiker is een partner vinden, het doel van Tinder is dat je terugkomt, een conflicterend belang.
Het bedrijf maakt 800 miljoen winst en heeft 60 miljoen gebruikers, de meest rendabele app uit de App Store.
Tinder is volgens haar de illusie dat je een mens kan bestellen, netzo als een pizza of een Uber-taxi.
Het is de tijd van de Ultra Modern Solitude (mooi gezegd).
Het kapitalisme is doorgedrongen in het diepste privéleven van de mens. (Dit is wat ik bedoel (zie boven) met ‘De techniek/technologie is de moraal gaan bepalen‘, ik schreef het in 1993. Bedrijven en onderzoeksinstituten hebben meer macht dan overheden en ontwikkelen op basis van een verdienmodel (winst) een product. Dit product kan diepgaande invloed hebben op samenleving en cultuur en de nadelen zien we in deze tijd in volle omvang, want ook de milieu/klimaatcrisis is hierdoor ontstaan, zie Dossier Broeikaseffect).
De journaliste ziet gelijkwaardigheid tussen man en vrouw door Tinder, want vrouwen zijn het gewend om op hun uiterlijk beoordeeld te worden (‘….onze waarde hangt af van ons uiterlijk….‘), nu geldt dat ook voor mannen.
Veel vrouwen gaat het om de seks. Er is sprake van seksuele overconsumptie: ‘Dat een vent alweer op zijn telefoon zit te gluren als je even naar de wc bent of dat hij al een Uber voor je heeft gebeld terwijl je nog amper je kleren hebt aangetrokken’.
Disirability scoreis de waarde die iemand heeft, je kunt een 9 zijn of een 5, onderaan staan de kanslozen die direct naar links worden weggeswiped (zie boven 2014). Tinder zegt het niet meer zo te doen, maar er is geen transparantie.
Via algoritme krijgen vrouwen een wat oudere en beter verdienende man te zien, mannen wat jongere minder goed verdienende vrouwen. Tinder zegt het niet te gebruiken.
Tinder werknemers hebben een macho-cultuur.
Online daten is in de VS belangrijker dan in real life ontmoeten
Het boek dat ze schreef is erg succesvol en er komt een documentaire.
Update 03.04.2021 (7 jaar later)
De technologie heeft de mens in bezit genomen en het neemt steeds meer toe. ‘De techniek/technologie is de moraal gaan bepalen‘ ik schreef het in 1993. Bedrijven en onderzoeksinstituten hebben meer macht en geld dan overheden en ontwikkelen op basis van een verdienmodel (winst) een product. Dit product kan diepgaande invloed hebben op samenleving en cultuur en staat soms haaks op democratie.
Goed artikel in de Volkskrant vandaag. Datingapps zijn bedoeld oom de aandacht vast te houden uit commerciële belangen. Dat schreef ik 10 jaar geleden al (zie boven). Het meeste wat ik boven beschreef komt terug. De overdaad aan keuzes leidt tot besluiteloosheid en uitstel. Keuzemenu’s door filters/voorkeuren beperken kandidaten en dat heeft nadelen (bubbles). Intuïtie valt weg.
Update 11.01.2026 (12 jaar later)
Een vergeten bericht waar niet op teruggekomen hoeft te worden. Deze hele problematiek is alleen maar in intensiteit toegenomen. Langzaam bergafwaarts met sociale mediaplatforms en vooral kunstmatige intelligentie lees hiervoor: Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI)
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid (en ‘zit’ niet op Tinder).
“Nu is er niets meer over, enkel de wereld waarin wij leven, met oorlog en vrede, honger en overvloed, armoede en rijkdom, verslagenheid en hoop. Eigenlijk zoals het altijd geweest is en ook zal zijn”. (1993)
“De geschiedenis beweegt zich daarom cyclisch én lineair voort, er is een voortgaande technische, wetenschappelijke en materiële ontwikkeling, maar binnen deze ontwikkeling is de mens hetzelfde gebleven en daarmee de vraag naar de zin van dit alles”. (1993)
“Het wrakke schip met de mensheid dobbert stuurloos op een oceaan zonder doel of richting, er is geen kapitein meer die het schip nog kan besturen want de kapitein is zelf tot wanhoop gedreven door de overweldigende hoeveelheid problemen. (2023, 30 jaar later)
1993. Is het leven zinloos of kan men er een zin aan geven? Jean-Paul Sartre schreef: ‘De mens kan pas iets willen al hij begrepen heeft dat hij alleen is, alleen op de wereld temidden van eindeloze verantwoordelijkheden, zonder hulp of toevlucht, zonder enig ander doel dan het doel dat hij zichzelf stelt, zonder enig andere bestemming dan de bestemming die hij zelf schept op deze aarde.’ De bestemming die men schept is de zin van het leven. Deze bestemming kan van alles inhouden, men kan: veel geld proberen te verdienen, een postzegelverzameling aanleggen, andere mensen helpen, als kunstenaar proberen onsterfelijk te worden, het Hogere dienen, voor nageslacht zorgen enzovoorts. Toch is dit alles maar een poging om iets te doen, meestal slechts om geld te verdienen, in leven te blijven.
Bij goede omstandigheden duurt een leven gemiddeld 75 jaar, een korte tijd op de tijdsbalk van onze jaartelling, ervoor was niets, erna is niets en de tijd van leven is voor de meeste mensen een periode van onzekerheid en lijden. Een onverdraaglijke gedachte, vandaar dat mensen een zingeving en houvast gecreëerd hebben. Vroeger haalde men zingeving uit de natuur, later uit een God en toen god dood was geconstateerd een ideologie. De ideologieën zijn in deze eeuw evenals god een illusie gebleken, wat nu? Nu is er niets meer over, enkel de wereld waarin wij leven, met oorlog en vrede, honger en overvloed, armoede en rijkdom, verslagenheid en hoop. Eigenlijk zoals het altijd geweest is en ook zal zijn. De geschiedenis beweegt zich daarom cyclisch én lineair voort, er is een voortgaande technische, wetenschappelijke en materiële ontwikkeling, maar binnen deze ontwikkeling is de mens hetzelfde gebleven en daarmee de vraag naar de zin van dit alles.
De vraag naar de zin van het leven is niet eenduidig te beantwoorden, het is uiteindelijk ‘slechts’ waarvoor je kiest, welke bestemming je schept, die keuze bepaalt (mede) je levensloop en lot. György Konrád, de Hongaarse schrijver, schreef daarom: ‘Op de vraag naar de zin van het leven antwoordt ieder met zijn levensloop.’
Update 12.12.2021(28 jaar later)
Een bijzonder mooi boek van Michael Ignatieff (1947), een erudiete man, met de titel ‘Troost’ (Als licht in donkere tijden) waarin hij in 17 hoofdstukken onderzoekt waar mensen door de eeuwen heen hun troost hebben gevonden in een weerbarstige wereld en het persoonlijke leven vol met tegenslag en ellende. Goed om te lezen in deze tijd van klimaatcrisis en pandemie.
Bekijk de foto expositie met de titel Condition Humaine met zwart-wit fotografie uit de periode 1986-2001 hier: http://www.conditionhumaine.nl
Lees hier een beschouwing uit 1999, het jaar voor de eeuwwisseling, 22 jaar geleden: 2000 A.D..
Lees hier over Albert Camus die zocht naar een antwoord op een leven zonder god: Albert Camus (1913-1960)
Update 08.04.2023 (30 jaar later)
Het wrakke schip met de mensheid dobbert stuurloos op een oceaan zonder doel of richting, er is geen kapitein meer die het schip nog kan besturen want de kapitein is zelf tot wanhoop gedreven door de overweldigende hoeveelheid problemen.
Uit 1993: “De geschiedenis beweegt zich daarom cyclisch én lineair voort, er is een voortgaande technische, wetenschappelijke en materiële ontwikkeling, maar binnen deze ontwikkeling is de mens hetzelfde gebleven en daarmee de vraag naar de zin van dit alles”.
Update 21.12.2024 (31 jaar later)
De kortste dag van jaar en de zon schijnt niet. Lees ook 2000 A.D.
De pandemie (2020), de oorlog (Oekraïne 2022), de VS president (2025) en de natuur/milieu/klimaatcrisis hebben de wereld in chaos gestort. Een onontwarbare kluwe van problematieken. Waar gaat dit heen, dat is op 8 januari 2026 de vraag.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
België, Oostende 1987. Uit de foto expositie Condition Humaine.
“Nieuws is tegenwoordig gecultiveerde machteloosheid”. (2016)
“Het is een hard ontwaken in de 21e eeuw”. (2016)
“Het gaat er om een goede balans te vinden tussen nieuws helemaal mijden en een overdosis nieuws. Men kan en hoeft niet alles te weten en te volgen en bovendien is het persoonlijke leven, de directe leef- en werkomgeving natuurlijk het belangrijkst”.
Geschiedenisles.
2016. Door de snelle communicatietechnieken zijn gebeurtenissen wereldwijd binnen een mum van tijd zichtbaar. Nieuws uit Patagonië (Zuid-Chili) of Kamchatka (Oost-Rusland) is er binnen een minuut. Filters zijn er niet of nauwelijks. Problemen ontstaan daar waar conflicten tussen landen, groepen mensen, religies als nieuws tot ons komen zonder context, uitleg of toelichting. Hier ontstaat het gevoel van machteloosheid dat de nieuwsconsument overvalt, de laatste jaren steeds vaker. Na de val van de Berlijnse Muur en het communisme eind jaren 1980 was er een periode van hoop. Er zouden geen conflicten meer zijn, de economie zou alleen nog maar groeien, het milieu zou verbeteren, de Derde Wereld zou het beter krijgen en de honger zou de wereld uit zijn: het Einde van de Geschiedenis (boek van Fukuyama) was bereikt met de democratische liberaal-kapitalistische heilstaat (lees ook De geschiedenis herhaalt zich).
Het is een hard ontwaken in de 21e eeuw. Dit begon met 11 september 2001 met de aanslagen in New York, bijna 3000 doden. In Nederland werden we midden in de zomer van 2014 opgeschrikt door het neerschieten van een passagiersvliegtuig met bijna 300 mensen onder wie 193 Nederlanders (boven Oekraïne). Het jaar 2015 was nog geen week begonnen of mannen met Kalasjnikovs oorlogswapens liepen door de staten van Parijs naar een krantenredactie, 20 doden. September 2015 begon een Bijbelse exodus van vluchtelingen uit Syrië. Enzovoort enzovoort. (Lees ook: Dossier Terrorisme).
Machteloosheid ontstaat daar waar men geen oorzaak en gevolg meer ziet. De mainstream media geven hoofdzakelijk de gevolgen weer. De oorzaken blijven te vaak achterwege of gaan niet diep genoeg, want echte goede onderzoeksjournalistiek kost veel geld en tijd. De oorzaken kennen is de mogelijkheden van oplossingen bieden.
Syrië is een voorbeeld. Rusland steunt een wrede dictator die zijn eigen bevolking afslacht en houdt in de veilheidsraad van de Verenigde Naties iedere maatregel of actie tegen Assad al 5 jaar tegen. Waarom doet Rusland dat. De wereldmachten Rusland, de Verenigde Staten, China en ook Europa zijn verwikkeld in een geopolitieke strijd om macht en invloed. Rusland is een overblijfsel van de Sovjet-Unie, ze hebben van oudsher contact met Syrië, hebben daar bases en dat willen ze zo houden. De VS moesten begin deze eeuw Saoedi-Arabië uit en willen in het Midden-Oosten blijven (niet in de laatste plaats vanwege Israël), ze vielen Irak binnen in 2003 (met vervalste bewijzen) vanwege de olie en als reactie op de aanslagen van 11 september 2001 in New York (Groot-Brittannië en Nederland steunden hen). Kortom ieder land doet wat het beste uitkomt, het is politiek zonder moraal, puur opportunisme en machtspolitiek. In het Dossier Geopolitiek heb ik een uitgebreide analyse gemaakt (Dossier Geopolitiek (Met Updates)).
Een ander voorbeeld zijn de bootvluchtelingen uit Afrika die in Italië aankomen, als ze het halen en niet verdronken zijn in de Middellandse Zee. Dit zijn de vluchtelingen met economische motieven, ze zien geen toekomst in eigen land. Ook hier zijn er oorzaken die in het nieuws vaak achterwege blijven. Zelf schreef ik hier begin jaren 1990al over, zie hiervoor het bericht Dossier Vluchtelingen met een analyse (Dossier Vluchtelingen/Migratie (Met Updates)
Er zijn nu mensen die de tv op zolder zetten of helemaal de deur uit doen en niet meer naar het journaal kijken of de krant lezen, nieuwsmijders worden ze genoemd, het is te zien als een reactie op het gevoel van machteloosheid dat in de huidige tijd is ontstaan. We moeten daarom naar veel meer duiding, grondige analyses en achtergronden kijken om de machteloosheid tegen te gaan. Dit moet vooral door de publieke omroep gedaan worden en door de kwaliteitsmedia. Het is een feit dat de Frans/Duitse zender ARTE dit simpelweg beter doet dan menig andere omroep met uitstekende thema avonden (op dinsdagen) over diverse maatschappelijke zaken, religie, economie, terrorisme en dergelijke.
Het gaat er om een goede balans te vinden tussen nieuws helemaal mijden en een overdosis nieuws. Men kan en hoeft niet alles te weten en te volgen en bovendien is het persoonlijke leven, de directe leef- en werkomgeving natuurlijk het belangrijkst.
Update 23.02.2017
In de Volkskrant vandaag een lang verhaal over nieuwsmijders, mensen die het nieuws niet meer volgen of zeer beperkt.
Update 05.08.2021 (Vijf jaar later)
Geschreven in 2016, nog steeds actueel. We worden steeds meer gedreven door ‘nieuws’, nieuws is een groot wereldomvattend organisme geworden, ook door de sociale media (meestal Amerikaans) die er er een verdienmodel van hebben gemaakt, nieuws is handel. Veel mensen hebben ‘pushmeldingen’ van nieuws op hun smartphone, ze krijgen direct bericht bij een gebeurtenis waar ze in principe niets mee te doen hebben. Voor ons is het totaal onbelangrijk of er in Zuid-Chili een bus in een ravijn rijdt. Media, televisie en sociale media zijn een integraal deel en verlengstuk van van onze psychosociale omgeving geworden (Marshall McLuhan in de jaren 1960, dit is met de sociale media exponentieel toegenomen op een wijze die hij niet heeft kunnen voorzien), we staan er mee op en gaan ermee naar bed (de smartphone).
Wat ook opvalt is dat door de financiële positie van media de zogenoemde ‘clickbait‘ (een lekker makend nieuwtje om bezoekers naar een website te lokken) is toegenomen, vooral voorpagina’s met moord en doodslag, (ongelukkige) celebrities (scheidingen) of bij aanschaf van een nieuwe dure auto, dramatische ongelukken, dodelijke ziektes die iemand persoonlijk zijn overkomen en die ze maar net overleefd hebben, sporters met succes (winnaars willen we zien!) en verzoeken voor gratis content (vooral foto’s). De berichten staan naast bewegende reclames (door elkaar heen) waarmee de noodlijdende media het hoofd boven water moeten houden (de uitgeverijen en eigenaren souperen de winst, want geld is er wel, maar dat is het kapitalisme, de bedrijfsresultaten zijn goed).
De oorzaken van het nieuws waardoor de bovengenoemde gecultiveerde machteloosheid is ontstaan verdwijnen steeds meer naar de achtergrond en ontstaat het bekende ‘wat kan ik er aan doen’ en onverschilligheid. Overigens is dit allemaal niet nieuw, Neil Postman schreef in zijn boek ‘Amusing Ourselves to Death’ (vertaald als ‘We amuseren ons kapot’) in 1985 al over de media en Marshall McLuhan deed dat al in de jaren 1960 (‘The Medium is the Message’, waar de analyse uit voortkomt dat het middel van informatieoverdracht belangrijker is dan de inhoud zelf. (Momenteel ben ik mij hierin aan het verdiepen). Van Postman is de uitspraak: ‘Maar het is de vraag of een cultuur zich kan handhaven als de mening postvat dat de wereld in tweeëntwintig minuten te overzien is en amusement de maat van alle dingen wordt’.
Een in deze tijd nieuw verschijnsel is aversie en wantrouwen tegenover ‘de media’ als geheel, veel mensen vertrouwen het nieuws niet meer en noemen dit Nep Nieuws/Fake News (er is een nieuwe omroep die het als uitgangspunt heeft genomen, de uitzendingen moeten nog beginnen). Dit is zich zelfs gaan uitten in agressie tegen journalisten die aan het werk zijn. Mijn inziens is het wantrouwen voortgekomen uit het niet begrijpen van zaken, van oorzaak en gevolg. Wat veelal wordt vergeten is dat heel veel mensen niet academisch of hooggeschoold zijn (in Nederland is anno 2021 sprake van laaggeletterdheid) en alles wat op het individu afkomt steeds complexer is geworden: zoals de pandemie en de klimaatverandering. Niet begrijpen leidt tot het ontkennen van feiten en wantrouwen tegenover de brenger van het nieuws. Het heeft groteske vormen aangenomen en zelfs politici uit de populistische hoek doen er aan mee, voor hen is het een dankbaar iets, want zeggen dat het allemaal leugens zijn, niet waar en ‘we allemaal onze vrijheid terug willen’ is een makkelijk te brengen boodschap waar veel mensen vatbaar voor zijn, dat laten de demonstraties zien. (Het is overigens een internationaal verschijnsel).
Publieke omroepen hebben hieraangaande een kans gemist (ik heb er eerder over geschreven) ze moeten de achtergronden beter uitleggen: direct na het 8 uur Journaal een rubriek met uitleg en achtergronden op een eenvoudige wijze gebracht: Wat is klimaatverandering, wat is de pandemie, waar komen al die vluchtelingen vandaan, wat is de politiek van Rusland enzovoort enzovoort.
In de Middeleeuwen werd een boodschapper die onplezierig nieuws aan een koning moest vertellen soms onthoofd. Shakespeare zei: ‘Don’t shoot the messenger’ (1598). Media (schrijvend/fotograferend etc) zijn in deze tijd de brenger van ongemakkelijk nieuws over corona, klimaatverandering, stikstof (etc) dat mensen ten diepste raakt en krijgen de schuld. Ook ‘Don’t shoot the pianoplayer’ uit het ‘Wilde Westen’ (VS 1860) roept op niet de verkeerde de schuld te geven (Karremans zei dit in 1995 tegen Mladic in Srebenica, maar dit terzijde).
Update 10.02.2023 (7 jaar later)
Nog steeds actueel. Geen wijzingen en/of aanpassingen.
Update 13.01.2024 (8 jaar later)
Mensen worden momenteel ziek van het nieuws, vooral jongeren.
Update 07.10.2024
Nieuws is tegenwoordig gecultiveerde machteloosheid. Uit 2016, 8 jaar geleden. In 2024 zijn er geheel nieuwe dimensies bijgekomen: De coronapandemie van 2020, de oorlog die Rusland begon in Oekraïne, het Midden-Oosten met Israël en de klimaat/natuur/milieucrisis. Incidenten zijn het niet, dit heeft te maken met een afkalvende westerse cultuur (in andere culturen zijn ze met overleven bezig). De pandemie (omgang met dieren) en de klimaatverandering (overvloedig gebruik van fossiele brandstoffen) zijn beide door de mens zelf veroorzaakt, veel mensen kunnen deze harde waarheden iet aan en ontkennen de feiten. De oorlog in Oekraïne is gevolg van een lange geopolitieke strijd om dominantie. Israël is verwikkeld in een 70 jaar durende strijd om het bestaan op een plek waar anderen woonden (Palestijnen), het gevolg van de Tweede Wereldoorlog. Zoals ik in 1992 al schreef herhaalt de geschiedenis zich, maar zoals de Duitse filosoof Schopenhauer al schreef herhaalt zij zich telkens op een andere manier. De politieke leiders zijn welswaar andere personen, maar ze handelen hetzelfde als hun voorgangers. De hele menselijke geschiedenis is er een van afwisselende perioden van oorlog en vrede. Na 1989/1991 de ineenstorting van de Sovjet-Unie was er 30 jaar relatieve vrede (oorlogen werden elders uitgevochten). We gaan nog wat meemaken, want ieder begin van oplossingen zien we niet.
Update 02.01.2025 (9 jaar later)
Het jaar 2025 is 1 dag oud, er zijn al 2 aanslagen in de VS geweest.
Update 07.01.2025
Op de radio een gesprek over nieuwsmijders, mensen die het nieuws niet meer volgen omdat ze er depressief van worden. Een deskundige zei wat boven geschreven is (in 2016): nieuws zonder uitleg is niet de goede aanpak, het gaat om uitleg en achtergronden. Zoals zo vaak geschreven (door ondergetekende) direct na het 8 uur Journaal. 1 Vandaag is goed, maar te vroeg (18.30 etenstijd), Nieuwsuur is te laat (21.30 uur) en te intellectueel. Terugkijken doen maar weinigen, dat zijn alleen geïnteresseerden. Men moet bij omroepen denken aan een werker, een vuilnisman, steigerbouwer, bouwvakker, bakker, pakjesbezorger, iedereen die een hele dag druk is….en voor de tv naar het Journaal kijkt.
Update 05.04.2025
Zelfs de meest geharde nieuwsvolger heeft het moeilijk in een op drift geraakte wereld.
Update 06.01.2026 (10 jaar later)
Het jaar 2026 is nog geen week oud, een overstelpende hoeveelheid nieuws komt op de mens af.
Gesprek op de radio over een rapport over de overspannen samenleving en de rol van nieuws en actualiteit. Zelfs de psychiaters weten het niet meer.
(Geschreven in 1999, voor de eeuwwisseling) (Update 2025, 26 jaar later)
2000 A.D. Anno Domini, in het jaar van onze Heer.
“Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer”. (1999).
1999. Nu de eeuw en het millennium ten einde lopen en wij in het jaar 2000 terechtkomen is het interessant hierbij te kijken naar het samenvallen van 2000 jaar christendom en het honderdste sterfjaar van Friedrich Nietzsche.
Het christendom is een sprookje voor volwassenen, maar wel een heel nuttig sprookje, dat heel lang heeft standgehouden net zo als alle andere wereldreligies die het bestaan voor velen zinvol en dragelijk maken. De hele menselijke geschiedenis op aarde en de persoonlijke geschiedenis van ieder mens afzonderlijk worden gekenmerkt door een tijdloze en onbegrensde zoektocht naar een houvast en een verklaring voor de onvolmaaktheid van het aardse bestaan.
De oermens, de jager-verzamelaar, werd gekweld en bedreigd door het hem omringende natuurgeweld. Om de angsten te bezweren werd de natuur als goddelijk gezien en vereerd: aarde-, water- en vuur godsdiensten ontstonden. De Agrarische revolutie, het zich op een plaats vestigen en het verbouwen van voedsel en domesticeren van dieren, was een belangrijke ontwikkeling. Deze heeft zich op verschillende continenten afgespeeld en was de aanzet tot verschillende beschavingen. Ieder van deze beschavingen heeft haar behoefte aan zingeving op eigen wijze beantwoordt, hoe groter de angst voor het onbekende, hoe groter de behoefte aan religie en godsdienst. Wereldse en gelovige machten strijden om de heerschappij. In ons deel van de wereld komt toevalligerwijs het christendom als invloedrijkste levensbeschouwing naar voren en daar danken wij het jaar 2000 aan.
Toch zijn er altijd mensen geweest die twijfelden aan de inhoud en de pretenties van het christendom. Deze werden in de Middeleeuwen op de brandstapel verbrand. Later ontrafelden kritische geesten samen met de voortgang met de wetenschap steeds meer van de christelijke moraal, Friedrich Nietzsche het meest rigoureus. Zijn “God is dood” is na ruim honderd jaar nog steeds niet ten volle in de beschaving doordrongen. Verklaarbaar, want de mens is nu zelf verantwoordelijk voor zijn eigen daden en keuzes en daarom blijft de behoefte aan een leidraad en een moraal onveranderd hoog. Destemeer nu in de afgelopen twee eeuwen radicale ideologieën hebben laten zien dat zij geen alternatief kunnen bieden en het aardse paradijs even moeilijk te vinden is als het hemelse paradijs. Ook de enorme wetenschappelijke, technische en materiële ontwikkeling sinds de Industriële revolutie, vooral tijdens de laatste honderd jaar, laat, ondanks alle voordelen en vooruitgang, nijpende vragen onbeantwoord en roept juist fundamentele vragen op over beïnvloeding van het menselijk leven en de natuur.
Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer.
Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer.
De pandemie en de kilmaatcrisis zijn grootheden waartegenover de mens klein wordt, de huizenhoge pretenties van wetenschap en techniek/technologie verkruimelen, hoewel een vaccin tegen covid-19 zeer snel is gevonden (door de DNA techniek als ik het goed heb begrepen). De mensheid dobbert in een schuitje op een woeste zee, maar waarheen het gaat weet niemand meer, ook de leidinggevenden niet. Er is genoeg technologie om de zaken in goede banen te leiden, maar tegenstrijdigheid in beleid en egoïsme voeren de boventoon. Zoals in 1996 AL geconstateerd leven we in een periode van schaarste, schaarste aan verantwoorde energie en grondstoffen, water, schone lucht, ruimte en dergelijke. Schaarste moet worden verdeeld en daar wringt de schoen, want het is ieder voor zich, de mentaliteit van het gecultiveerde egoïsme van het kapitalisme. Zolang hier geen verandering plaatsvindt zal het bootje blijven ronddraaien en de mens kennende is het waarschijnlijk teveel gevraagd….
Update 23.12.2022
“Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer“.
In de eeuw van de totale communicatie is, net als in de vorige eeuw, een heel land vergiftigd door staatspropaganda en dicteert de leider soldaten te sterven in loopgraven. (Rusland).
Update 21.12.2024 (25 jaar later)
De kortste dag van het jaar en de zon schijnt niet. Er hangen donkere wolken boven de wereld bevolkt door 8 miljard mensen. Oorlogen, strijd om grondstoffen, conflicten om grond (Israël), klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit e.a. In meerdere Dossiers schreef ik er over.
De paus is dood en er moet een nieuwe paus gekozen worden. De bisschoppen (tot 80 jaar) zijn in conclaaf. Over de geschiedenis van de Rooms Katholieke kerk horen we niets meer. Samen met de conquistadores (Spaanse en Portugese veroveraars) kwamen ze aan land in Midden- en Zuid Amerika (500 jaar geleden) om het ‘enig ware geloof’ te brengen bij de inheemse bevolking (‘indianen’) en hun culturen te onderwerpen, hun goud te stelen en zo meer. Hele beschavingen werden uitgeroeid: Maya’s en Azteken (Mexico) en de Inca’s (Chili). De kerk als instituut staat garant voor brandstapels in de Middeleeuwen en eeuwen misbruik binnen de gemeenschap (internaten met verkapte dwangarbeid en seksueel misbruik door de geforceerde seksuele onthouding (celibaat).
Iedere religie komt voort uit angst. (zie boven). Vanaf de oermens, de jager verzamelaar, hebben mensen hun eigen godsdienst geschapen om omringende dreiging te bezweren. Wetenschap heeft het hogere ontkracht (Nietzsche) en de mens is zelf verantwoordelijk voor haar daden. Maar dat kan de mens niet aan, de mens kan niet zonder religie, nationalisme en een monarchie (koningshuis). In het huidige tijdsgewricht kijken we naar een cultuur in verval, met name in het Westen want elders zijn ze bezig met overleven. De huidige cultuur kenmerkt zich door dolgedraaide commercialisering op alle gebieden door het (vooral Amerikaanse) liberaal kapitalisme. De paus die overleden is, paus Franciscus, had echter wel enkele goede inzichten die we niet verwachtten van dit instituut zoals aandacht voor armoede in de wereld, het misbruik en klimaatverandering. We wachten op Witte Rook voor een echt progressieve paus.
Update 30.12.2025
26 jaar later. “Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer”.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Maatschappij, moraal en tradities veranderen in de loop der tijd, eeuwen. Palingtrekken (1886), Zwarte Piet en vuurwerk zijn de voorbeelden. Nieuwe tradities ontstaan: Roetveegpiet, LAWAAI maken op potten, pannen en trommels om 24.00 uur bij de jaarwisseling (milieuvriendelijk en gratis). Het is de natuurlijke loop der dingen. Opvoeding, onderwijs en media moeten het behandelen.
Palingtrekken was een wreed dieronvriendelijk volksvermaak waarbij een gladde paling aan een trouw boven een gracht werd gehangen en men in een bootje eronder varend de paling los moest trekken zonder in het water te vallen. Dit speelt in volkswijk de Jordaan in Amsterdam in juli 1886. Ondank een verbod ging het palingtrekken door en de politie greep in. De volgende dag was er oproer, politie en leger schoten op mensen en er vielen 26 doden. Dit staat bekend als het Palingoproer. Achterliggende oorzaken voor het oproer waren slechte sociale omstandigheden. Een verbod werd gezien als het afnemen van vertier net zo als in deze tijd vuurwerk en Zwarte Piet.
2 doden bij vuurwerk voor en tijdens de jaarwisseling. Ook geweld en autobranden. Opnieuw discussie over een vuurwerkverbod. Ook hier is HET probleem dat ze niet kunnen kiezen tussen handel en welzijn/gezondheid. Schreef er eerder over in verband met fastfood een het aanbieden van eten waardoor mensen te dik worden (de HELFT van de mensen is te dik), hier kan ook niet gekozen worden. Eigenlijk is dit overal aan te treffen, handel en commercie gaan voor.
Update 01.04.2025
Een verbod op consumentenvuurwerk is aanstaande.
Update 15.11.2025
De laatste jaarwisseling met vuurwerk want volgend jaar verboden. Mensen kopen nu extra vuurwerk in (vermoedelijk voor volgend jaar).
De actiegroep tegen een Zwarte Piet heft zich op na 15 jaar want Zwarte Piet is nu niet zwart meer volgens het oude stereotiepe.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Fotoreportage intocht Sinterklaas in Nijmegen 2019: Sint en Piet
Sint en Zwart Piet 2019.
Hard trommelen om 12 uur ’s nachts op oudjaarsavond.
Het is kerst 2025, het Kwaad regeert. In 1992 schreef ik dat de geschiedenis zich altijd herhaalt (hetzelfde op een andere manier (Schopenhauer). De mensheid gaat gebukt onder een gebrek aan inzicht over een gemeenschappelijk belang Streven naar eigenbelang in een overbevolkte wereld waar geen vanzelfsprekendheden meer zijn leidt tot conflicten. Klimaatverandering, pandemie, oorlogen, honger en armoede (ook in rijke landen), overal gaat dreiging van uit. Incompetente leiders die geen oplossingen hebben, dictatoren en autocraten zorgen dat mensen onzeker worden en elkaar als tegenstander zien. Kapitalisme en communisme (de reactie op kapitalisme) faalden en een alternatief is niet gevonden, misschien humanisme als nieuw uitgangspunt voor deze eeuw…
Lees verder in 18 Dossiers.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid
Tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
Verhaal uit Hindoe bijbel-epos de Mahabharata/Bhagavad Gita, datering ca 1000 jaar voor Christus.
Een oude krijger met de naam Bhishma is gewond geraakt in een gevecht en vertelt een verhaal op zijn sterfbed over een man die door een groot bos loopt. Hij valt in een diepe kuil maar kan zich nog net vasthouden aan een paar boomwortels die uit de grond steken. Onder hem in de kuil sissen giftige slangen, boven hem staan wilde olifanten te stampvoeten en muizen knagen langzaam aan de boomwortels. Er vliegen enkele bijen over die druppels honing laten vallen en de man steekt zijn hand uit om ze op te vangen. De toehoorders vragen angstig: ‘Hoe kan hij ontsnappen?’ De man geeft geen antwoord meer en sterft. De moraal is dat hoop hem in leven hield.
Bhishma is een bijzonder personage in het verhaal, hoewel eigenlijk alle personages (meer dan 20) bijzonder zijn. Hij gunde zijn vader om voor de tweede maal te trouwen, maar moest daarom zelf celibatair leven. Als beloning van de goden hiervoor mocht hij zelf zijn moment van doodgaan kiezen. Hij werd bijna 100 jaar oud. De Bhagavad Gita (ook wel afgekort Gita genoemd) is een onderdeel van de Mahabharata. Er zijn twee afzonderlijke boeken van uitgegeven. Niet makkelijk om te lezen, niet makkelijk om te begrijpen, niet makkelijk om toe te passen.
In het huidige India spelen de boeken nog steeds een grote rol en worden gezien als een religieus-filosofisch verhaal waaruit morele principes gehaald kunnen worden.
Uiteindelijk zijn alle religieuze boeken door mensen bedachte en verzonnen verhalen die een verklaring moeten geven voor de existentie en een antwoord op de vraag hoe te leven. Het interessante eraan is zich af te vragen waarom ze de verhalen op een bepaalde manier vorm gegeven hebben. Ik schreef er in 1999 over in 2000 A.D., het jaar voor de eeuwwisseling, (2000 A.D.) met deze constatering:
‘Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer‘.
De mobile telefoon (smart Phone) en de computer waren nog niet zo omnipresent (alomtegenwoordig) als vandaag. Ik had er in 1999 ook ziekten bij moeten zetten, want de huidige coronapandemie veroorzaakt een ernstige, soms dodelijke, griep. De mens leeft in de illusie dat men alles onder controle heeft. De pandemie laat echter zien dit niet zo is. Eerder het tegendeel, want hoewel er geen aandacht voor is, is het coronavirus doorde mens zelf veroorzaaktdoor haar omgang met de natuur.
Hoop houdt ons in leven, wij reiken ook uit naar een beetje honing….
De boeken zijn in het verleden mooi uitgegeven door uitgeverij AnkhHermes.
Er is een 5½ uur durende verfilmde toneelopvoering gemaakt in 1989. Peter Brook/Jean-Claude Carrière. Nog steeds te koop, de taal is Engels. Hiervan is ook een boek verschenen dat nog te koop is.
Update 15.11.2021
De coronapandemie heeft de wereld in haar greep en doet landen op hun grondvesten schudden, we zien irrationaliteit, wanhoop en gekte. Dit is een beproeving die de mensheid wordt opgelegd. Ik schreef er over in meerdere Dossiers (oa. Coronapandemie, Nietzsche).
Update 13.05.2022
De geschiedenis herhaalt zich (zoals ik 30 jaar geleden (1992) voorspelde) en alles komt terug, de goede dingen en de slechte dingen (ook oorlog).
Update 23.12.2022
‘De geschiedenis beweegt zich daarom cyclisch én lineair voort, er is een voortgaande technische, wetenschappelijke en materiële ontwikkeling, maar binnen deze ontwikkeling is de mens hetzelfde gebleven en daarmee de vraag naar de zin van dit alles“.
‘….enkel de wereld waarin wij leven, met oorlog en vrede, honger en overvloed, armoede en rijkdom, verslagenheid en hoop. Eigenlijk zoals het altijd geweest is en ook zal zijn”.
“Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer“. (Uit: 2000 A.D.).
“It is better to live your own destiny imperfectly than to live an imitation of somebody else’s life with perfection.” “Het is beter om je eigen lot onvolmaakt te leven dan een imitatie van het leven van iemand anders te leven met perfectie.”. (Uit Hindoe epos Bhagavad Gita).
Update 20.12.2025 (5 jaar later)
“Hoop houdt ons in leven, wij reiken ook uit naar een beetje honing….“.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Het gevolg van de energietransitie kan natuurlijk niet zo zijn dat mensen met veel geld hun consumptiepatroon ongestoord kunnen voortzetten en anderen het niet meer kunnen betalen. Daarom moeten (particuliere) veelverbruikers van grondstoffen en energie als eerste hun consumptiepatroon aanpassen, dat wil zeggen minderen. Als het daarna nodig is moeten andere verbruikers ook minderen. Dit wordt uitgedrukt in de zogenoemde ecologische voetafdruk, de hoeveelheid grondstoffen en energie die ieder mens persoonlijk verbruikt. Daarom zijn algemene energieheffingen niet goed, mensen met geld merken het niet, anderen destemeer, dat is natuurlijk niet rechtvaardig. Het beleid is echter wel gericht op algemene heffingen en investeringen (mensen met geld kunnen hun huis isoleren, anderen niet). Voor bedrijven is een andere aanpak nodig
We zijn ongemerkt in een tijd van de verdeling van schaarste gekomen, dat beseffen de meeste mensen nog niet…..(Ik schreef het in 1996).
Update 14.10.2019
Klimaatactivisten en boeren demonstreren, het zijn de tekenen dat ons economisch systeem failliet is. Het resultaat van decennia beleid gericht op economische groei zonder milieu en natuur te waarderen.
We zijn ongemerkt in een tijd van de verdeling van schaarste gekomen, dat beseffen de meeste mensen nog niet…..
Hoorde op tv iemand voor het eerst zeggen dat we misschien moeten kiezen tussen een vliegvakantie naar Peru of het bouwen van huizen. Ik schreef het in 1996 al.
Nederlander Frans Timmermans maakte voor de EU een plan van aanpak om de klimaatcrisis te bedwingen onder de titel Green Deal. Ik zeg nog steeds hetzelfde als in 1996. Algemene heffingen in de Green Deal zijn niet voldoende, deze leiden tot grotere welvaartsverschillen en armoede. We gaan toe naar quotering en herverdeling van de welvaart, ditmaal niet vanuit een verwerpelijk gelijkheidsstreven (het communisme), maar vanwege rechtvaardigheid.
Update 06.09.2022 (7 jaar later)
We zijn ongemerkt in een tijd van de verdeling van schaarste gekomen, dat beseffen de meeste mensen nog niet…..(Ik schreef het in 1996).
Inmiddels wordt gesproken over energietekorten komende winter (mensen die letterlijk in de kou komen te zitten) extreem hoge inflatie (alles is duurder geworden) en bedrijven en bakkers die moeten stoppen….
We gaan toe naar quotering en herverdeling van de welvaart, ditmaal niet vanuit een verwerpelijk gelijkheidsstreven (het communisme), maar vanwege rechtvaardigheid.
Update 17.12.2025
10 jaar oud, geen wijzigingen en/of aanpassingen. De vraag of de mensheid de klimaatverandering aan kan blijft. Bedrijven schalen hun groene ambities af want deze kosten veel geld en in andere landen doe ze weinig vanwege dezelfde inzichten…..
(Aanvullingen mogelijk)
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
Dit bericht is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
Radio diskjockeys, tv presentatoren en journalisten die meer verdienen dan een minister-president zijn zo pretentieus…..
Een minister-president heeft een salaris van ca 160.000 euro per jaar (exclusief onkostenvergoeding), het hoogste ambt in de maatschappij met veel verantwoordelijkheid.
Bij de publieke omroep (betaald met belastinggeld) is (vanaf) 300.000 euro jaarsalaris niet ongewoon. Een radio diskjockey die zich live op de radio oraal liet bevredigen door een prostituee (ook wel pijpen genoemd) verdiende 500.000 euro. Een tv presentator verdient bijna 600.000 euro Bij een commerciële zender is een miljoen euro en meer mogelijk, daarom stappen ze de laatste tijd ook zo graag over van de publieke omroep naar de commerciële omroep van iemand met heel diepe zakken vol met geld die megalomane neigingen heeft in het medialandschap.
Het laat goed zien waar in Nederland de prioriteiten liggen.Je geeft leraren een goed salaris om kinderen goed onderwijs te geven, of je geeft het aan radio diskjockeys en tv presentatoren.
Er is een wet die exorbitante salarissen tegengaat: de Wet Normering Topinkomens (2012) die jaarlijks wordt aangepast (voor de semi-overheid). De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) gaat in navolging hiervan de salarissen aanpassen, maar bestaande contracten worden niet aangepast.
Uiteindelijk zijn het allemaal mensen die hun zelfrespect uit de hoogte van hun inkomen moeten halen. (Dat geldt voor alle grootverdieners, ook in het bedrijfsleven en bij banken, zelfs voor kunstenaars). Gelukkig heb ik dat niet nodig.
10 jaar geleden schreef ik hier al over, dat was de tijd toen er in omroepland nog niet gefuseerd was, iedere omroep leefde in zijn eigen koninkrijk met bestuurders en bazen. In Hilversumse etablissementen werd dagelijks copieus geluncht en gedineerd (allemaal declareren), daarom waren al die omroepbazen ook zo dik…..
Update 16.12.2025
7 jaar later. Er moet bezuinigd worden bij de Publieke Omroep. Iedere democratie heeft een goede Publieke Omroep nodig, echter in Nederland wil men iedereen bedienen met veel van hetzelfde, vooral de consumentenprogramma’s waar misstanden worden aanpakt. Ook de ‘survival’ achtige programma’s en verre reizen kennen een hoog nutteloosheidsgehalte (hebben die mensen in het echte leven geen uitdagingen?). Namen noemen we maar niet. Uiteindelijk gaat het om werkgelegenheid, want dat zijn natuurlijk leuke banen.
Wat nodig is zijn nieuws en achtergronden, documentaires. Aansluitend op het NOS journaal een korte verdieping van een onderwerp in een steeds complexere wereld. Documentaires zoals de zender ARTE (Frans-Duitse publieke zender) dat iedere week doet. Vanavond over Amerikaans/VS kapitalisme vanaf 1870 tot heden.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
(Geschreven in 2014) (Met Updates 2025) (11 jaar later)
“Armoede en deprivatie (achterstelling) zijn de vader en moeder van terrorisme en geweld”. (2015)
“Het gevreesde ‘middel’ van zelfmoordterrorisme is vanuit het Midden-Oosten en andere delen van de wereld naar Europa gekomen”. (2016)
Geschiedenisles.
Al die jongeren die vanuit Europa naar Syrië en Irak gaan omdat ze in een kalifaat (een door godsdienst, de islam, geregeerde staat) willen leven, zijn ontspoord in de multiculturele samenleving. Het is de derde generatie mensen die voortgekomen zijn uit de gastarbeidersgeneratie die in Nederland door de overheid en de werkgevers vanaf de jaren ’60 uit Marokko en Turkije hier naartoe gehaald zijn om goedkoop het vuile werk te doen. Men dacht dat ze wel terug zouden gaan, maar dat was naïef, want mensen aarden en de lonen zijn hier hoger dan in de landen van herkomst en de gezinshereniging kwam op gang. Maar ook massale instroom van asielzoekers in de jaren 1990 (1994-2002, toen de VVD ook regeerde met de PvdA*) heeft verstrekkende gevolgen gehad door de komst van mensen met een andere cultuur. Vooral de achterstandswijken waar de goedkopere huizen zijn werden een verzamelpunt van een botsing van culturen. (Hier begon de populariteit van Pim Fortuyn (in Rotterdam), een van eerste personen die de problemen benoemde en daardoor zo populair is geworden, daarna volgden Rita Verdonk en Geert Wilders).
(*Er kwamen in die jaren gemiddeld 50.000 mensen het land binnen. Mensen werden in tenten ondergebracht, want de opvang was vol. Het werd nooit duidelijk of het politieke of economische vluchtelingen waren. De asielprocedures duurden zeer lang, hierdoor moest er 10 jaar later een generaal pardon komen (26.000 mensen), want mensen die al zolang wachtten konden redelijkerwijs niet meer weggestuurd worden).
Ondertussen kwamen de nieuwe generaties in een voor hen vreemde cultuur en moesten een plaats vinden. Het contrast van het vrijgevochten Nederland met de landen van herkomst (van de ouders) is immens. Dit zorgt voor conflicten met de ouders. Er is verhulde discriminatie in Nederland. 10 jaar geleden bleek al dat een ‘allochtoon’ (hier geboren) die een kamer wilde huren werd afgewezen omdat het een ‘buitenlander’ was. Stageplaatsen waren er voor allochtonen niet. Men wilde een paar jaar geleden anoniem solliciteren mogelijk maken om discriminatie te voorkomen. Als je jarenlang mensen afwijst en geen eerlijke kansen biedt gaan sommigen van hen de verkeerde kant op, eerst in de criminaliteit en de laatste jaren in de extremistische religiositeit.
Men zou denken dat er uit voorgaande lessen geleerd zijn, maar vanaf 2006 is een nieuwe groep gastarbeiders hiernaartoe gehaald om in de ‘BV Nederland’ goedkoop het werk te doen: de Polen. Ze verlaten huis en haard en gaan hier in een caravan wonen of in een huis van een huisjesmelker. Malafide uitzendbureaus zijn als paddenstoelen uit de grond geschoten (na zes jaar wordt er iets aan gedaan). De Polen werken hard, maar zorgen ook voor problemen en kampen zelf met problemen. Maar dit terzijde. Conclusie: als we hier autochtonen gewoon een goed salaris betalen hebben we geen instroom van buitenlandse werknemers nodig en hebben we ook niet meer te maken met ontspoorde jongeren. Als we asielzoekers toelaten moeten de procedures wel goed zijn en we moeten niet meer willen doen dan we als samenleving kunnen dragen, hoe moeilijk dat ook is. (Lees ook Dossier Migratie/Immigratie).
Er is een uitstekende 3 delige documentaire met de titel ‘Land van aankomst’ van oa. Paul Scheffer die de geschiedenis laat zien van immigratie en de komst van gastarbeiders vanaf de jaren 1960.
Update 16.11.2015 (1 jaar later)
Van haat vervulde jongemannen uit de achterstandswijken van Parijs en Brussel stappen met hun geweren in auto’s en rijden naar drukke terrassen langs de boulevards van Parijs en naar een theater en schieten in het wilde weg 130 onschuldige mensen dood.
(stilte….
een heel lang zwijgen en nadenken, lezen…..en ons afvragen waarom dit in ons deel van de wereld, de westerse beschaving, de westerse cultuur gebeurt.
Het zijn de jongeren die niets te verliezen hebben (zie boven) en gegrepen zijn door een giftig gedachtegoed dat uit de islam te halen is en sterk anti-westers is.Deze jonge mannen zijn in de kracht van hun leven, maar de westerse maatschappij wil hen niet en zij willen de westerse maatschappij niet, dit is in heel west-Europa zo. Deze situatie is in decennia gegroeid, heeft voortgewoekerd, de opstanden in de buitenwijken van Parijs waren bijvoorbeeld in 2005.
De oplossing van deze problematiek moet in sociaal-economisch/psychologische hoek gezocht worden: mensen die wel wat te verliezen hebben doen zoiets niet, mensen met werk, vrouw, kinderen en dus een toekomst.
Het is beter een leger psychologen, psychiaters, leraren en onderwijzers naar banlieues van Parijs en de Brusselse wijk Molenbeek te sturen, dan een leger naar Syrië.
Armoede en deprivatie (achterstelling) zijn de vader en moeder van terrorisme en geweld.Deze uitspraak van mij blijft staan.
Update 20.11.2015
De man* die verantwoordelijk wordt gehouden voor 130 doden in Parijs (samen met zijn handlangers) voldoet precies aan het profiel dat ik boven schetste. Een kleine krabbelaar in Brussel van Marokkaanse afkomst die in de maatschappij ontspoort en langzaam afglijdt: afgebroken school, klein baantje, drugs, diefstallen, gevangenis.Het giftige gedachtegoed dat uit de islam te halen is en anti-westers is, zal een heel grote aantrekkingskracht hebben. Door de zogenoemd sociale media is de wereld kleiner geworden en deze jongeren zien op websites de wrede onthoofdingsvideo’s en ander geweld. Haatpredikers, die vanwege de vrijheid van meningsuiting zijn toegestaan, zeggen dingen die iemand die onzeker is een zekerheid kan geven, een schijnzekerheid.
We moeten dit vanuit de psychologie verklaren: hij had een schuldige voor zijn eigen falen en mislukken gevonden en kon wraak nemen. Tevens kon hij in zijn ogen een held zijn in plaats van een verliezer samen met heel veel andere jongemannen en vrouwen die in een cultuurdiasporaterecht zijn gekomen (zie boven) en veelal in een diepe identiteitscrisis verkeren en (soms) met ernstige psychische problemen kampen. Aangezien deze situatie in decennia is gegroeid, zal de maatschappij hier ook jaren over doen om dit tegen te gaan. Misschien is dit te vergelijken met de jaren 1970/1980 toen linkse jongeren geweld gebruikten met de RAF in Duitsland en de Rode Brigade in Italië.
(*Zijn naam noem ik expres niet in tegenstelling tot de media die ook zijn foto en filmbeelden herhaaldelijk tonen. Dit geeft hem geheel onterecht bekendheid en zijn vrienden gebruiken zijn naam als propaganda).
Update 23.03.2016 (2 jaar later)
Opnieuw aanslagen, ditmaal in Brussel, meer dan 30 doden door zelfmoordterroristen. Jongen mannen die zich zelf opbliezen, zelfmoord pleegden en anderen doodden. Het gevreesde ‘middel’ van zelfmoordterrorisme is vanuit het Midden-Oosten en andere delen van de wereld naar Europa gekomen. Het is duidelijk dat er sprake is van een patroon, een ontstane structuur die, zoals ik boven al schreef, een giftig ideologisch gedachtegoed is dat is voortgekomen of gehaald uit de islam. Het is een ideologie van de dood, de martelaarsdood die een paradijs beloofd (met 72 maagden). De terroristen zien het als een oorlog, een heilige oorlog, een jihad.
Op deze website probeer ik de lange termijn geschiedenis te analyseren. Het door de islam geïnspireerde terrorisme is eigenlijk al bezig sinds 2001 (dus 15 jaar, maar voor 2001 was het er ook al) met de aanslagen in New York. De mannen die dit deden waren intelligente jongemannen afkomstig uit Saoedi-Arabië en Egypte, ze studeerden in Hamburg. Ze namen vlieglessen in Florida en wat ik mij nog kan herinneren is dat ze alleen geïnteresseerd waren in rechtuitvliegen. Ze kaapten de vliegtuigen in de lucht en vlogen de wolkenkrabbers binnen.
Sindsdien is de geest uit de fles, er is een herhalend patroon ontstaan: Madrid 2004, Londen 2005, Boston 2013, Tunesië 2015, 2 x Parijs 2015, Brussel 2016. Op Wikipedia staat een indrukwekkende lijst die een patroon laat zien, een horribel patroon (zoekterm: lijst van terroristische aanslagen sinds 2000, filteren op islamitisch geïnspireerd terrorisme). De belangrijkste uitdaging in deze tijd is de diepere achtergronden te vinden voor dit giftige gedachtegoed dat uit de islam is gekomen. Men moet dit in de eerste plaats tegengaan met harde middelen, de staatsmacht. Dit is een kanker die in decennia gegroeid is. Kanker bestrijdt men agressief, door bestraling. In de tweede plaats moet de voedingsbodem die deze jongeren tot illusieloze zelfmoordenaars heeft gebracht diepgaand onderzocht worden. De volksmond, het gesundenes volksempfinden, doet niets liever dan alleen het eerste. Er wordt een zondebok aangewezen, in Duitsland voor de Tweede Wereldoorlog de Joden, zij werden voor alle kwaad in de wereld verantwoordelijk gesteld. Dit zou nu ook kunnen gebeuren met de islamieten.
De islam als religie zal aan diepgaand zelfonderzoek moeten doen om te verhinderen dat ze als zondebok gezien kunnen gaan worden. Dat zal een zware taak zijn. Deze religie kenmerkt zich door afzijdigheid, dat hebben de afgelopen 15 jaar laten zien, hoewel er soms een lichte verbetering is. Mijn gedachten hierover zijn dat de islam een jonge religie is, 700 jaar jonger dan het christendom, en dat ze de weg die het christendom heeft afgelegd nog moeten gaan: hervormingen en aanpassing aan de moderne tijd, de Verlichting en een filosoof als Friedrich Nietzsche. Maar aangezien er zelfs binnen het christendom nog tal van opvattingen zijn die het verlichtingsdenken (waar het bestaan van een almachtige god werd verworpen en wetenschap een hoge waardering heeft gekregen) die 300 jaar geleden in Europa ontstonden nog niet hebben geaccepteerd, laat zien dat dit een heel moeilijke en lange weg is.
De diepe haat tegen het westen en de maatschappij, waar komt die vandaan. Of is dit haat tegen het leven zelf. Is het iets in onze cultuur, de dominante westerse seculiere cultuur van de dolgedraaide consumptiemaatschappij met vervreemding, onthechting, prestatiedwang en losgeslagen seksuele moraal.
De persoonsprofielen van twee van de zelfmoordterroristen in Brussel zijn net als die van de dader van Parijs die ik boven beschreef. Het waren broers, maatschappelijk ontspoord, eerst in zware criminaliteit (overvallen, carjacking (dit is iemand uit zijn auto trekken en ermee vandoor gaan), daarna islamitisch geïnspireerd terrorisme. Ze konden hun eigen falen op de maatschappij wreken, hadden niets meer te verliezen en zouden langdurig in de gevangenis terechtkomen.
Update 03.08.2016
In de Volkskrant vandaag het verhaal van (ook) twee broers, de een is een succesvolle sportheld, zijn 4 jaar jongere broer een zelfmoordterrorist. Een treffend verhaal dat mijn bovenstaande analyse bevestigd, maar tegelijkertijd gecompliceerder maakt aangezien de een wel slaagde en de ander ontspoorde.
In de broer die zich opblies en zelfmoord pleegde zie ik de botsing van culturen in één persoon. Hijhad mijns inziens een identiteitsprobleem dat tot labiliteit en psychische problemen heeft geleid. Hij kwam vervolgens een andere jongen tegen die al geradicaliseerd was en anderen overhaalde tot geweld en reisde naar Syrië waar hij een militaire training kreeg. 3 jaar later blies hij zichzelf op in de Brusselse vertrekhal van het vliegveld.
Veel jongeren met dezelfde achtergrond worstelen met deze problematiek en er zullen jaren overheen gaan voordat dit is uitgedoofd en bedwongen. 40% van deze jongeren is zonder werk, daar ligt het begin van de oplossing.
Maar we echter moeten vooral ook niet vergeten welke rol het conflict Israël en de Palestijnen speelt. Dit heeft een wereldwijde impact, meer dan 65 jaar, sinds 1948. Over Israël praten is een taboe geworden in het westen, de status quo is geaccepteerd (bij de politiek). Veel mensen, dus ook de jongeren, die uit die regio komen hebben echter sympathie voor de underdog, de Palestijnen, moslims. Hier zit ook psychologie achter, in het westen voelen veel mensen met een Arabische achtergrond zich ook underdog door hun maatschappelijke positie waar verhulde, of tegenwoordig steeds vaker onverhulde, discriminatie en beledigingen veelvuldig voorkomen. Door de globalisering, de massamigratie en internet en sociale media voelt men zich sterk verbonden met het Midden-Oosten en de landen van herkomst.
Veel artikelen schreef ik niet, maar de twee artikelen die ik begin jaren 1990 schreef zijn pure predicties geworden. Dat we diverse ingrijpende problemen zouden gaan krijgen met de massamigratie omschreef ik in 1992 zo:
‘De door bevolkingsgroei en economische en politieke crisis op gang gekomen migratiestromen zorgen ervoor dat we geconfronteerd worden met vele van de eigen cultuur vervreemde, van hun wortels losgeraakte en daardoor identiteitszoekende mensen en dit, in combinatie met de botsing tussen de verschillende culturen, levert nu reeds in vele samenlevingen grote spanningen op’.
Update 23.12.2016 (2 jaar na het eerste bericht)
Een Tunesische jongeman van 23 rijdt met een gekaapte vrachtwagen 11 mensen dood op een kerstmarkt in Berlijn nadat hij de chauffeur had gedood. Zijn profiel: een mislukt leven in Tunesië, naar Europa als bootvluchteling gegaan, jarenlange criminaliteit, onder invloed van de giftige anti-westerse ideologie (zie boven). Er zijn duizenden van deze jongemannen, het hele midden-oosten zit er vol mee (of ze zijn al in Europa).
Verontrustend is ook geworden dat de oplossing wordt gezocht in verregaande veiligheidsmaatregelen, de totale controlestaat is er nu al en dat wordt steeds erger. In Frankrijk is al een jaar de noodtoestand van kracht waarbij de rechten van het individu op de laatste plaats komen. Uiteindelijk zal de democratie het onderspit delven als we niet oppassen.
Update 07.06.2017
Engeland is drie keer in korte tijd getroffen door terroristen. Een zelfmoordaanslag op kinderen die een concert bezoeken, lager kun je niet gaan. De persoonsprofielen laten hetzelfde zien als ik boven beschreef. Jongemannen met psychische problemen die in korte tijd radicaliseren en onder invloed komen van een giftig ideologisch gedachtegoed dat uit de islam gehaald wordt. Er is een Pakistaan, een Italiaanse Marokkaan en een Libische Marokkaan. Er is een schatting van 20.000 – 30.000 van dit soort jongemannen in Engeland (!). Ze moeten allemaal in de gaten gehouden worden. Men heeft het over het inperken van burgerrechten.
Ruim 130 imams hebben een verklaring ondertekend en willen niet bidden voor de omgekomen terroristen, want zij zien nu in dat hun geloof is gekaapt door anderen.Dit is een begin van een oplossing, want zoals ik boven beschreef heeft de islam zich altijd afzijdig gehouden, integendeel haatpredikers zijn nooit verboden of tegengegaan, ze hebben ze hun gang laten gaan, jaren lang (ook in Nederland).
Is het niet ‘gewoon’ pure godsdienstwaanzindie we in de geschiedenis al eerder hebben gezien en die we bij andere religies ook wel eens tegenkomen.
Een andere gedachte die bij mij opkwam is dat we in het westen al meer dan 100 jaar richting secularisering gegaan zijn, er is ontkerkelijking, kerken worden afgebroken of er komt een boekwinkel in. Echter via de achterdeur is een geheel andere religie, de islam, binnengekomen. Ik ben voor godsdienstvrijheid, mensen mogen geloven wat ze zelf willen, maar geloven moeten de mensen thuis doen en dat zei ik 30 jaar geleden al. Zoals boven reeds beschreven moet de islam nog door een fase van moskeehervorming en verlichting heengaan en terechtkomen in de moderne tijd.
Men vraagt zich af of bij een volgende aanslag de vlam niet in de pan zal slaan, ik lees her en der dat bij veel mensen de maat vol is. De politiek heeft laten zien geen antwoord te hebben op dit geweld. Voor veel mensen is een genuanceerde analyse zoals ik die bovenstaand heb gegeven toch teveel gevraagd….
Update 21.06.2017
Gisteren een poging tot het plegen van een aanslag in het station van Brussel. De bom ontplofte niet, de dader werd direct doodgeschoten. Zijn persoonsprofiel (zie boven): een in België geboren Marokkaan van 36 jaar die een westerse levensstijl had (te zien op foto’s) maar in de kleine (drugs)criminaliteit terecht kwam, gescheiden was van zijn vrouw en vervolgens onder invloed is gekomen van het giftige gedachtegoed dat uit de islam te halen is.
De dag voor gisteren een poging tot een aanslag in Parijs, de dader werd ook hier direct doodgeschoten. Zijn persoonsprofiel is nog niet bekend, maar het zal niet verbazen als ook hij bovenstaand persoonsprofiel heeft.
Update 09.07.2017
In de Volkskrant van 8 juli een boekbespreking van een boek over het terrorisme, IS en jihadisten. Het boek (5 sterren) is geschreven door Souad Mekhennet, een Duitse Washington Post journalist van Marokkaans-Turkse oorsprong die de moed heeft gehad met ISers te gaan praten. De conclusies van de motieven voor de wandaden van de terroristen komen overeen met wat ik boven heb geschreven. Het zijn mensen uit gebroken gezinnen, vol met geweld en drugsproblematiek. Het terrorisme biedt de jongeren een identiteit, een geborgenheid en een duidelijke vijand: alles wat Westers is.
Update 25.08.2017 (3 jaar later)
Aanslagen in Barcelona, 15 doden. Een terreurcel van ca 12 jongemannen. In de Volkskrant een goed overzicht met treffende feiten.
De instigator was een man (40), die zich imam noemt, met een crimineel verleden van hasjhandel, 4 jaar cel, ontmoet daar iemand die in 2004 bij de aanslagen in Madrid betrokken was. Uitzetten lukte niet, komt in aanraking met een groep jongeren, 20 ers, en begint hen te beïnvloeden en dat lukt. Het maken van grote bommen mislukt door een ontploffing. Dat mag een geluk heten, want ze hadden een enorme hoeveelheid explosieven.
Het is pure psychologie. De man van 40 heeft wraak willen nemen op de maatschappij waarin hij mislukt was. De jongeren zijn uiterst beïnvloedbaar, waarschijnlijk heeft de ‘imam’ hun een jaar lang gezegd dat alles wat in Westen gebeurd slecht en verderfelijk is, dat ze de koran moeten volgen, het is een plicht. Ze gingen zich anders kleden en popmuziek werd niet meer geluisterd. Een tegengeluid is er niet meer en daar ontstaat een kokerdenken richting de zelfmoord-martelaarsdood (zie boven).
Er is werk voor psychologen en voor de staat, ook in Nederland: gedragsverandering (op school, in de straat) van dit soort jongeren moet vroegtijdig worden opgemerkt en aangepakt. In iedere moskee moet worden meegeluisterd naar de inhoud van de preek. Iedere imam moet in de gaten worden gehouden.
Nieuwsuur en NRC werkten een half jaar om uit te zoeken waar het geld vandaan komt dat moskeeën krijgen uit het buitenland, in het bijzonder uit het Midden-Oosten, Saoedi-Arabië en Koeweit. Een verbazingwekkend verhaal in alle opzichten. Dit is die ‘goede oude VOC mentaliteit’ van Balkenende en Rutte. Als de handel in gevaar komt is er geen kritiek meer op verwerpelijke landen.
Er worden miljoenen geïnvesteerd in conservatieve moskeeën waar het salafisme, de fundamentalistische islam, gepredikt wordt.
Is al 8 jaar aan de gang.
Onderzoek werd tegengewerkt.
De Tweede Kamer kreeg geen informatie.
Het aantal moskeeën met anti westerse predikers is verdubbeld.
De integratie wordt belemmerd.
Imams verkondigen anti-westerse boodschappen.
In Parijs werden in november 2015 130 onschuldige burgers vermoord door jongemannen die naar anti-westerse haatpredikers hadden geluisterd (zie boven).
Het is ongelofelijk, die naïviteit, die domheid en dat opportunisme. Het is een wonder dat er in Nederland geen aanslagen zijn geweest vergelijkbaar met Parijs, Brussel en andere steden.
Vandaag in de Volkskrant. Uit een groot onderzoek van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) blijkt dat tweederde van de terreurverdachten en jihadisten een crimineel verleden heeft. Veel van wat ik boven schreef wordt bevestigd. Het zijn jongeren die in de marge van de maatschappij ploeteren, alleen lager onderwijs hebben gehad, werkeloos zijn of geworden zijn, een uitkering hebben en dus niets te doen hebben. Ze zoeken een invulling van hun bestaan. In Duitsland en Frankrijk is er hetzelfde beeld. Een persoon van de aanslagen in Parijs 2015 wordt genoemd als kleine crimineel (zie boven). IS is grotendeels verslagen, maar het schijnt dat ze nog steeds jongeren proberen te rekruteren.
Wat niet genoemd wordt, maar wat ik zeg, is dat veel jongeren die uit een andere cultuur komen, zelfs tweede en derde generatie, een identiteitsprobleem hebben. Ik schreef hier in 1992 al over dat dit een van de gevolgen van de migratiestromen zou worden.
Update 28.09.2018
De persoonsprofielen van de jonge mannen die zijn gearresteerd, vanwege een terrorismeverdenking, deze week duiden allemaal op ontspoorde jongemannen die in een cultuurdiaspora terecht zijn gekomen. Het is echter makkelijker, zoals velen doen, een zondebok, de islam (waar veel terechte zorgen over zijn) aan te wijzen. Zoiets leidt vroeger of later tot extremiteiten van alle kanten, hoe dat zal gaan weet ik niet.
Update 06.03.2020
De man die vier mensen in een tram in Utrecht doodschoot (2019) is ontspoorde persoon, hij is een mengeling van godsdienstwaanzin (islamitisch), gewone waanzin en een crimineel. Vandaag werd de strafeis van levenslang geëist. Hij had een lang strafblad van geweld, wapenbezit en diefstal. Hij past in mijn analyse dat hij een schuldige voor zijn eigen falen heeft gezocht (zie boven), het geloof gaf hem een ‘rechtvaardiging’ voor zijn daden. Hij voelde zijn geloof beledigd en riep tijdens de aanslag terwijl hij schoot ‘God is groot’, Allahu Akbar.
Het valt wel op dat de media spreken van een terrorist en de woorden islamitisch geïnspireerde godsdienstwaanzin niet vallen. Er bestaat ook christelijke godsdienstwaanzin, iedere religie heeft godsdienstwaanzinnigen. Christelijk geweld is iets van vroeger, de Kruistochten en de Middeleeuwen. Gebruiken ze allemaal geweld, dat zou nog eens uitgezocht moeten worden.
Religie is de uitdrukking van het onvermogen van de mens om de samenhang der dingen te begrijpen.
Iedere religie claimt haar eigen onverbiddelijke gelijk en daar beginnen de problemen, want niet iedereen kan gelijk hebben. Zolang de mensen niet begrijpen dat de god die ze aanbidden overal dezelfde god is zullen er conflicten zijn.
Lees ook over de angstmaatschappij waarin we terecht zijn gekomen: De angstmaatschappij
Update 19.06.2020
6 jongemannen staan terecht voor het beramen van een aanslag. Een infiltrant voorkwam de aanslag. Allemaal twintigers/dertigers die ontspoord zijn in de maatschappij. Onder invloed gekomen van het giftige gedachtegoed dat uit de uit de islam te halen is. Het patroon dat ik vanaf 2014 beschreef. Helaas worden de achtergronden niet gezocht. Wel smullen de media van het reconstrueren van het hele verhaal.
Update 29.10.2020
Nieuwe aanslagen in Frankrijk. Een leraar die een cartoon over de Islam in de klas liet zien is door een 18 jarige jongeman vermoord. Vandaag een aanslag met 3 doden.
Update 06.09.2021 (7 jaar later)
Een van de jongen mannen die de aanslagen in 2015 in Parijs pleegde staat 6 jaar later terecht. Zijn naam noem ik niet, want hij dient als mens vergeten te worden, zij allen wilden ‘martelaar’ worden, door hun namen niet te noemen zullen ze uit de geschiedenis worden gewist.
Sinds dit jaar heb ik kennis genomen van de Canadese filosoof Marshall McLuhan (1911-1980) een bijzonder interessante denker. In een van zijn vele tv interviews (op YouTube) zegt hij: ‘De zoektocht naar identiteit gaat altijd gepaard met geweld’ en ‘zelfs de bedreiging van de eigen identiteit gaat gepaard met geweld’. Dit is ook mijn eigen analyse van al die jonge mannen die terroristen werden. McLuhan noemt zelfs (in 1977) terroristen en vliegtuigkapers (wat toen geregeld gebeurde). Het is bekend dat veel politici niet naar oorzaken, achtergronden en sociologische verklaringen zoeken, ik doe dat wel.
In Afghanistan hebben de Taliban (islamitische religieuze extremisten, ze leven in de Middeleeuwen) na 20 jaar gewonnen van het VS leger, het leger met het hoogste budget van de hele wereld. De VS vochten samen met 30 NAVO landen (en andere landen) en ze hebben niet kunnen winnen. Op de tv beelden zien we jonge mannen met volle baarden, de Kalasjnikov in de hand, in pick-up trucks. Dit zijn de jongeren die 20 jaar geleden in Pakistan op Koranscholen werden geïndoctrineerd. De generatie ouderen zijn oudgedienden die zich 20 schuil hebben moeten houden en het nu voor het zeggen hebben. De les is dat ieder fanatisme met een ogenschijnlijke zwakheid toch kan winnen omdat ze weten waarom ze vechten…..
Uit de Volkskrant van dit weekend:‘Persoonlijkheidsstoornissen, autisme, laag IQ. Terroristen hebben meer psychische stoornissen dan gedacht, volgens een Nederlandse studie’. Ik schrijf er vanaf 2014 over in dit Dossier.
Dit gaat ook toenemen, want er komen momenteel uit alle delen van de wereld vluchtelingen (Afghanistan, het hele Midden-Oosten, Libië, enzovoort) mensen die al dan niet getraumatiseerd zijn en/of in de westerse cultuur vervreemd raken en een identiteitsprobleem krijgen. Ik schreef er in 1 zin al over in 1992 (De Geschiedenis herhaalt zich), maar in dit Dossier heb ik dat verder uitgewerkt. Bij de autoriteiten en verantwoordelijken is er een grote naïviteit en onkunde, of een dubbele agenda (vluchtelingen voor de arbeidsmarkt) en kritiek wordt meestal in de rechtse hoek geplaatst. Vooral in Nederland een structureel probleem.
Update 01.07.2023
Dit Dossier is 10 jaar oud, geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Update 23.10.2023
“Armoede en deprivatie (achterstelling) zijn de vader en moeder van terrorisme en geweld”. (Uit 2015). Lees ook de analyse over Israël uit 2008 (de vorige Gaza crisis), 15 jaar geleden. (Zelf hou ik mij er niet meer mee bezig).
Update 25.08.2024 (11 jaar later)
Dit Dossier is 11 jaar oud, geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Update 21.12.2024
Man uit Saoedi-Arabië pleegt terroristische aanslag in Duitsland. Zijn teksten duiden op een verwarde psychisch ontspoorde geest (hij is gek) zoals vaker is voorgekomen en voorkomt. Hij was legaal in Duitsland had werk, maar alles duidt op iemand die zich in de westerse cultuur ontheemd voelt en langzaam afglijdt. (Dit noemde ik 10 jaar geleden zie boven een cultuurdiaspora). Het probleem is dat er inmiddels veel van deze mensen zijn. Dit zal de roep om radicale maatregelen doen toenemen, bij de bekende partijen, waarbij gedwongen uitzetten er een is. Alle regerende partijen hebben nadelen en problemen met migratie (vluchtelingen en arbeidsmigratie) altijd ontkend en in de rechtse hoek gedrukt, terwijl ze dit zelf hadden moeten aanpakken. Helaas, te LAAT.
Update 07.01.2025
10 jaar na de moord op 8 journalisten Charlie Hebdo in Parijs, in totaal 12 doden.
Update 13.11.2025
10 jaar na de aanslagen in Parijs (oa Bataclan) 131 mensen vermoord. 1 dader overleefde en zit in de gevangenis.
Update 15.12.2025
Aanslag in Australië, Pakistaanse vader en zoon schieten 15 mensen dood op een Israëlische feestdag. Man was bijna 30 jaar in Australië, zoon daar geboren. Man had wapenvergunning, was lid van een schietclub, had in verleden onderzoek naar vermeend Islamitische (IS) sympathieën. Wat is er meer nodig voor een staat om deze mensen in de gaten te houden? Ze hebben (zoals boven beschreven) een giftig ideologisch gedachtengoed uit de Islam/Koran gehaald dat haat opwekt. Tevens anti-Israël, antisemitische motieven. Het onderzoek loopt en we zullen meer details horen. Meer dan 25 jaar islamitisch terrorisme en er veranderd niets.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De mondiale multicrisis heeft vele oorzaken. Het is in de eerste plaats een politiek-economische, economisch-politieke klasse die heeft gefaald. Een korte analyse die (misschien) uitgewerkt wordt.
Vanuit Europees perspectief heeft Europa zich na de Tweede Wereldoorlog afhankelijk gemaakt van Amerikaanse defensie. De eigen defensie werd na het wegvallen van de Koude Oorlog dreiging, die 35 jaar geleden na de val van de Muur en de Sovjet-Unie met Warschaupact wegviel, afgebouwd (oa. in Nederland werden alle tanks verkocht).
Europa bouwde met goedkoop Russisch gas de economie op ondanks de ontwikkeling in Rusland met een zich tot autocraat ontwikkelende president Poetin. De inschatting van de wereldorde die Poetin zag (geen Amerikaanse/VS dominantie, we weten nu wat het betekent) werd verkeerd gezien (vanaf 2007, de bekende toespraak in München (te zien op YouTube).
In China werd goedkoop gewerkt voor de westerse economieën wat zorgde voor een sterk en machtig China (een 1 partijstaat en autocratie) en afhankelijkheid, wat China nu gebruikt voor haar eigen doelen.
Dit is de klasse die faalde. Opportunisme en naïviteit strijden om de voorrang.
Volgens de secretaris generaal van de NAVO Rutte moeten we ons voorbereiden op een mogelijke oorlog met Rusland. De nationale overheid roept burgers op een noodpakket in huis te halen en stuurde een boekje met voorbereidingen op noodsituaties. De dienstplicht komt terug.
Iets ‘nieuws’, de filterkoffie is terug. Treffend, dat doe ik al een leven lang zo. Grappig dat artikel in AD waarin staat dat mensen af wilden van ‘ingewikkelde espressomachines’. Er wordt gesproken over ‘slow coffee’.
Gebruiksaanwijzing voor 1 kop koffie: plaats filterhouder op mok, doe er een papieren filter in (ik heb altijd die bruine), doe er gewone gemalen koffie in (2 à 3 afgestreken lepels), giet kokend water langzaam op de koffie, giet alleen in het midden en niet aan de randen om de koffiesmaak maximaal te benutten (zet de filter in de gootsteen om uit te lekken en gooi deze later weg met GFT), voeg suiker en melk naar keuze toe.
Gebruiksaanwijzing voor meerdere koppen koffie in een koffiezetapparaat: vul de glazen kan met water (en doe dat door te tellen hoeveel, dus 4 koppen koffie is tellen tot 4 en kijk ook naar het streepje op de kan), plaats een papieren filter in de filterhouder, doe er gemalen koffie in (4 koppen koffie is 4 à 5 afgestreken lepels), zet het apparaat aan en als het geborrel ophoud is de koffie klaar, voeg suiker en melk naar keuze toe.
Gebruik een thermoskan als je meerdere koppen koffie wil opgieten en geen koffiezetapparaat wil gebruiken.
Doe alles proefondervindelijk tot de juiste samenstelling naar eigen smaak is bereikt.
Gebruik gewone filterkoffie, maar dat bekende merk is erg duur, er is een goed alternatief dat € 1,50 per pond goedkoper is.
Mijn favoriete morgenkoffie is een dubbele koffie met warme (volle) melkin een grote kom: koop een grote kom (die je in Franse films soms ziet, om croissants in te dopen), maak de koffie op de boven beschreven wijze in een mok en gebruik meer koffie zodat de koffie sterker wordt, giet de koffie vervolgens over in de kom, doe de opgeklopte warme melk erbij en voeg suiker naar smaak toe.
Lee hier het artikel over de Consumptiemaatschappij: Consumentisme
Update 06.12.2025
De problemen zijn begonnen toen mensen onterecht zijn gaan denken dat men thuis dezelfde koffie gemaakt met hetzelfde apparaat als in een restaurant kan gaan drinken.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Kunstwerk Koffie/Coffee te koop via Werk aan de Muur (website).
(Geschreven in 2017) (Met Update 2025) (8 jaar later)
2017: “De afkeer van de politiek wordt er groter door, het cynisme van de burger neemt toe. Het was in de jaren 1920 en 1930 van de vorige eeuw in Duitsland (in de Republiek van Weimar) zo dat de democratie er 10 jaar geharrewar op had zitten tot er iemand zei: zo gaat dat niet langer en er een staatsgreep plaatsvond (1933)”.
2017. Vroeger, ja vroeger in de jaren 1980, in de Damstraat in Amsterdam waren er mannen uit onbekende buitenlanden die op straat de passanten verleidden tot het wagen van een gokje. Ze hadden 3 luciferdoosjes en een balletje van aluminiumfolie, de argeloze passant werd gevraagd om 50 gulden in te zetten. Een kompaan zette 50 gulden in en zijn partner-in-crime begon op een kleedje dat op de stoep was gelegd met de drie luciferdoosjes heel snel heen en weer te schuiven met het balletje eronder. Er moest vervolgens geraden worden onder welk van de 3 doosjes het balletje zich bevond. De kompaan won en kreeg 50 gulden en iedereen keek verwonderd toe en wilde zelf ook wel een gokje wagen. Echter, zij verloren natuurlijk altijd de 50 gulden en de boeven verdienden geld, zo makkelijk was dat. Als de politie verderop in de straat aankwam rijden werd het kleedje razendsnel opgepakt en de boeven stormden allemaal een andere kant op.
Hieraan moet ik wel vaker denken in verband met de politiek in deze tijd en in het bijzonder in de ‘uitgelekte’ plannen (doen ze opzettelijk om zich alvast te kunnen profileren) van de nieuwe rechts-christelijke regering (VVD/CDA/D66/ChristenUnie) die er aan komt. Het belastingstelsel gaat op de schop (nieuwe ‘schijven’), de btw (laag tarief) wordt verhoogd, de aftrek van hypotheekrente gaat omlaag, woningforfait/ huurwaardeforfait wordt veranderd voor mensen met een eigen woning, de belastingvrije voet wordt verhoogd (goed voor mensen die vermogen hebben), het eigen risico in de zorg blijft hetzelfde (hoog), sommige salarissen gaan omhoog, de energieheffingen gaan omhoog, er is een zorgtoeslag, een huurtoeslag en een kindertoeslag (plannen komen nog) enzovoort.
Vooral de verhoging van het lage btw tarief van 6% naar 9%, moet in de gaten gehouden worden. Van iedere transactie komt er 3% bovenop die naar de staat gaat. Het 6% tarief betreft oa. de eerste levensbehoeften eten en drinken, de kapper, de fietsenmaker, water, boeken, de horeca, kunst, kranten, geneesmiddelen, openbaar vervoer, concertkaartjes en al die andere dingen waar iedereen als eerste gebruik van maakt of aanschaft. Dit is een sterk denivellerende maatregeldie ervoor zorgt dat de lage inkomens veel meer moeten gaan betalen terwijl ze dat geld niet hebben, ze spreken over 20 euro per maand. Hoge inkomens betalen ook meer, maar ze merken dat niet of nauwelijks omdat ze het wél kunnen betalen. Dit wordt voor veel mensen niet gecorrigeerd met een andere inkomstenbelasting. De argumentatie van de toekomstige regering is dat de belastingverlaging die bedrijven krijgen tot meer werkgelegenheid zal leiden, over een paar jaar. Zo worden mensen al jaren aan het lijntje gehouden (we wachten nog steeds op ‘het zoet’ dat na ‘het zuur’ zou komen van hr Balkenende uit 2002). Los hiervan gaat de energiebelasting en de gasprijs flink omhoog.
De overheid speelt ook balletje-balletje. Door met al die bovengenoemde factoren als algemene belastingschijven en prijsverhogingen en btw te goochelen (‘aan de knoppen draaien’ het dat in technocratisch jargon) net zoals een kleine krabbelaar in de Damstraat, denkt de argeloze burger dat er iets te winnen is: dat is niet zo, onder de streep moet er betaald worden, de armoede zal toenemen net zoals het aantal voedselbanken. De welvaartsverschillen zullen nog verder toenemen dan ze nu al zijn. De kloof tussen arm en rijk zal groter worden.
(Het hoge btw tarief werd in 2012 verhoogd (19% naar 21%) om geld op te halen om de nationalisatie van banken te kunnen betalen en al die andere kosten die een ontspoord systeem moesten redden).
Overigens is de overeenkomst tussen de kleine kruimelaars in de Damstraat en de overheid ook gelegen in de naïviteit van de mensen zelf, maar dat heeft filosoof/politicus Machiavelli (1469-1527) in zijn boek ‘De Heerser’ (1515) al uitmuntend beschreven: “De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.” De verkiezingen in maart van dit jaar hebben laten zien dat de meeste mensen het helemaal niet erg vinden om meer btw, hogere accijnzen en een verhuurdersheffing te betalen. Tevens vinden ze het niet erg dat ze geen rente meer op spaartegoeden krijgen terwijl de banken zelf wel rente vragen als er geld geleend moet worden.
De Fransman Piketty schreef in 2013 (bijna 5 jaar geleden) een boek over de steeds verder toenemende kloof tussen arm en rijk. Het heeft helemaal niets uit uitgehaald. (Zie artikel Het Einde van het Kapitalisme uit 2015, rechts onder Artikelen).
Update 12.10.2017
Meer mensen hebben door dat de btw verhoging een heel slecht plan is. Verschillende maatschappelijke organisaties en politieke partijen hebben een handtekeningenactie opgezet tegen de btw verhoging. Hier te vinden: https://www.geenbtwverhoging.nl/
Update 26.10.2017
Er is een nieuwe regering, Rutte 3. En dat is knap, maar het heeft wel even geduurd. We moeten ze het voordeel van de twijfel geven, er zit niet anders op. Het komt er natuurlijk wel op neer dat ze er alles voor over hebben gehad om het door henzelf veroorzaakte ‘populisme’ buiten de deur te houden (lees De Boze Burger en het ‘Populisme’, rechts bij artikelen).
Het is echter ook een gegeven dat de meeste mensen de verhogingen van de btw, de accijnzen (roken, benzine enzovoort), de verhuurdersheffing, de lage rente op spaartegoeden en al die andere maatregelen die vanaf 2008 genomen zijn om een ontspoord economisch systeem overeind te houden niet erg gevonden hebben, dat hebben de verkiezingen laten zien.
Update 09.11.2017
Enkele losse feiten en gebeurtenissen die de tijdgeest laten zien.
Rijke ondernemers, vermogende families, huisjesmelkers en professionele beleggers, Wallenkoningen, investeerders namens pensioenfondsen en een lid van de koninklijke familie handelen op de Amsterdamse woningmarkt, aangetrokken door de almaar stijgende huizenprijzen. 21 mensen hebben meer dan 100 panden per persoon in bezit. Gevolgen zijn de gestegen prijzen en toename van de woningnood voor mensen die weinig geld hebben. Opvallende personen zijn een ex acteur en een lid van het koninklijk huis. Dit zijn de echte oorlog woekeraars, mensen die tijdens een oorlog een brood voor het 10 voudige verkopen. (Website van NOS met het bericht.) De woningmarkt is in dezelfde staat als 10 jaar geleden toen we voor de ergste crisis sinds de jaren 1930 stonden. De rente is extreem laag dus er ontstaat weer een bubbel. (Zie Dossier Woningnood). De woningschaarste blijft hoog. (Website Volkskrant)
Duidelijk is geworden dat de afschaffing van de dividendbelasting, van 1,4 miljard en waarvan de effecten op de economie en werkgelegenheid worden betwijfeld, er is gekomen nadat enkele grote bedrijven er bij de vorming van een kabinet op hadden aangedrongen en gedreigd met vertrek uit Nederland. Het stond in geen enkel verkiezingsprogramma. Zo gaat dat in Nederland, maar zo ging het vroeger ook altijd al. (Artikel op website NOS.)
Wat ook treffend blijft: Schiphol wordt decennialang geen strobreed in de weg gelegd. en gaat uitbreiden naar Lelystad. Als er ergens een economisch-politieke elite macht heeft (ik schreef er vaker over), dan is het hier. Ex bewindslieden gaan er werken, vliegtickets zijn btw vrij, er wordt geen btw geheven over de brandstof kerosine enzovoort. (Goed artikel over de luchtvaart.) Zelf was ik 25 jaar geleden toen goedkoop vliegen binnen Europa werd gestimuleerd TEGEN (ik was voor de trein en zat nooit meer in een vliegtuig).
Waar ik ook vaak over schreef is het achterblijven van de lonen terwijl de economie groeit. De salarissen lopen structureel achter bij de economische groei. Er zijn diverse oorzaken. 1) Productiviteitsgroei is steeds moeilijker te behalen in een verregaand geautomatiseerde economie. 2) De flexibilisering heeft de macht van werkers en vakbonden onderuit gehaald, het kapitaal heeft gewonnen. 3) Met de globalisering is er steeds meer concurrentie uit de lage lonen landen, dit is de internationale race to the bottom en de sociale dumping die in volle gang zijn. Ik heb dit een paar jaar geleden al voorspeld (‘we moeten hier ook lage lonen landen worden’). 4) De sociaal democratie is in de jaren 1990 (in heel Europa) een liberale koers gaan varen en er was geen oppositie meer. (Veel mensen zijn die Duitse bondskanselier vergeten die zo bejubeld werd (ook in Nederland) vanwege zijn ‘hervormingen’ (Agenda 2010). Duitsland is jarenlang een lagelonenland geweest door het ontbreken van een minimumloon, daardoor heeft de economie zo kunnen groeien. Verbijsterd is dat zo’n persoon dan bevriend met de Russische president is en bij een oliemaatschappij is gaan werken, dit zijn de ergste opportunisten, maar ze noemen zich sociaal democraat: Gerhard Schröder (zie Dossier Duitsland). In Nederland hadden we Wim Kok van de PvdA die een socialisme zonder ideologie aanhing). (Ik schreef hierover in De Boze Burger en het ‘Populisme’ als een belangrijke reden voor het ‘populisme’. Zie zijbalk rechts).
Er zijn nieuwe uitgelekte documenten over belastingontduiking. Dit is al jaren aan de gang en ik schreef erover in Het Einde van het Kapitalisme (zie rechts bij Artikelen) in 2015. De grote bedrijven en de rijken en vermogenden hebben massaal hun geld verborgen in belastingparadijzen. Internet maakt dit makkelijk, vroeger moesten deze mensen, de particulieren, met een koffertje met contant geld naar Luxemburg, Zwitserland of Liechtenstein reizen om een anonieme bankrekening te openen. Dat hoeft nu niet meer, 1 klik met de computermuis na een advies van de belastingadviseur (afgestudeerd in de mazen van de wet, want het is vaak legaal wat ze doen) en het geld is buiten zicht van de nationale belastingdiensten. Echt immoreel zijn die grote bedrijven die in de ontwikkelingslanden werken, bijvoorbeeld de mijnbouwbedrijven, die via constructies via Nederland minder belasting betalen in die landen. Het gevolg is dat deze landen zich economisch niet hebben kunnen ontwikkelen. Ook de importheffingen en de lage prijzen, bijvoorbeeld voor cacao, helpen niet. Het gevolg is dat er al 25 jaar economisch vluchtelingen vanuit Afrika naar Europa komen waarvan er tienduizenden zijn verdronken in de Middellandse Zee. (Ik schreef hier in 1992 al over in het artikel ‘De geschiedenis herhaalt zich’). Uit de gelekte documenten blijkt ook dat grote bedrijven in Nederland afspraken met de belastingdienst maken (rulings geheten) en simpelweg minder hoeven te betalen. Dus een bekende producent van waspoeder en nog honderden andere producten wil dat wij de consument hun producten kopen, maar belasting betalen doen ze niet. Al de bedrijven hebben brievenbusfirma’s over de hele wereld. Ook hier is internet de grote boosdoener, want dit is voor nationale overheden niet meer bij te houden. Dit is een verloren strijd. Ze hebben het erover dat deze bedrijven en mensen een andere moraal moeten hanteren. Daar moet ik erg om lachen.Dit is hetzelfde als aan een junkie vragen of hij geen heroïne niet meer wil gebruiken. (De ‘grappigste’ redenatie over het betalen van belastingen is van de grootse zoekmachine en een van de rijkste bedrijven op de wereld. Hun redenatie is: ons personeel betaald al belasting dus dan hoeven wij geen belasting meer te betalen…..).
In Bonn in Duitsland is een klimaatconferentie over de opwarming van de aarde. 25. 000 mensen vanuit de hele wereld zijn met vliegtuigen aangekomen (!) om te praten over het klimaat. (Zie Dossier Broeikaseffect rechts onder Artikelen).
De oude NAVO commandoposten uit de Koude Oorlog worden weer in gebruik genomen, oa om Russische onderzeeërs in de gaten te houden. De defensie budgetten zijn weer omhoog gegaan en moeten 2% van het BBP gaan bedragen.
Mij interesseert alleen de lange termijn. Wat ik zie is wat ik in 1992 al zag gebeuren: de Derde Wereldoorlog als economische wereldoorlog:‘Het is 1992 en de Derde Wereldoorlog is begonnen. In tegenstelling tot de Eerste en de Tweede Wereldoorlog is er geen oorlog die met wapens wordt uitgevochten, maar een Economische Wereldoorlog. Het is de strijd van allen tegen allen, van individu tegen individu. Het door het kapitalisme gecultiveerde egoïsme en eigenbelang heeft ervoor gezorgd dat mensen elkaar op wereldschaal zijn gaan bevechten. De ‘battle ground’ is de ‘markt’ en de inzet is de economische macht en overheersing. Tot in de perfectie uitgevoerde marktstrategieën zorgen ervoor dat bedrijven zich beramen over het veroveren van een volgend continent als markt en handelsoorlogen tussen de verschillende werelddelen moeten de economische suprematie garanderen. Het kapitalisme kraakt en piept in al zijn voegen onder het gewicht van de uitputting van grondstoffen en energie en de ecologische vernietiging, maar de strijd moet doorgaan.’ (Uit De geschiedenis herhaalt zich, zie onder Artikelen rechts).
In 2017 vraag ik mij nog steeds af in welke richting een ontwikkeling gaat. Met moet het kapitalisme en de mens kennen om te begrijpen wat we zien gebeuren. De oude marxistische analyse van het kapitalisme werkt na 150 jaar nog steeds (niet de oplossing): zo goedkoop mogelijk produceren en zorgen voor winstmaximalisatie.
Waar gaat dit heen? Revoluties zie ik niet gebeuren, de bestorming van een Winterpaleis en het vermoorden van de tsaar en zijn familie, dit jaar 100 jaar geleden in Rusland bij de Russische Revolutie (1917), zie ik niet. Oprukken naar de Zuidas en brievenbussen kapotmaken en die ene kamerplant (verplicht aanwezig om aan te geven dat er bedrijfsactiviteiten plaatsvinden) het raam uitgooien zal niet werken. Wat ik zie is een diffuse en langzame desintegratie van pappen en nathouden, een wetje hier een wetje daar, volgende maand zien we verder…..De armoede en de onrechtvaardigheid nationaal en internationaal zal toenemen, er zullen mensen verdrinken in de zee…..
Update 22.11.2017
“Wat ik zie is een diffuse en langzame desintegratie van pappen en nathouden, een wetje hier een wetje daar, volgende maand zien we verder…..”. Uit de vorige update. Gisteravond was er een filibuster in de Tweede Kamer. Een filibuster is een vergadering zo lang mogelijk door laten gaan om een stemming te voorkomen. De partijen 50+ en de PVV probeerden dit (het lijkt mislukt). Voor mij is dit een voorbeeld van diffuse desintegratie in een democratie.
De aanleiding was op zich misschien wel terecht met een onverwachte belasting voor mensen die een huis hebben afbetaald op aandringen van de overheid, die vervolgens daar dan weer belasting op gaat heffen. Maar de overheid in Nederland doet niets anders dan alle manieren aangrijpen om geld bij de burger op te halen. Al jaren lang en sinds 2008 de nationalisatie van banken gebeurde helemaal (de vraag waarom dit moest is overigens nooit beantwoord). Te denken valt aan de verhuurdersheffing (Zie Dossier Woningnood, een verslag van 10 jaar), de talrijke accijnsverhogingen, de btw verhoging van 2012 enzovoort enzovoort. Enkele cijfers bekeken hebbende valt dit hele verhaal van de belasting voor woningbezitters ook onder ‘balletje-balletje’, dit is een volstrekt onontwarbare kluwe van gegevens. Dit is alleen nog te begrijpen voor belastingdeskundigen en ik geloof dat zelfs deze het er moeilijk mee hebben….
Het middel van de filibuster laat zien dat als echte problemen zoals de woningnood, de werkeloosheid en dergelijke niet opgelost worden er randverschijnselen gaan plaatsvinden die de aandacht afleiden van waar het om zou moeten gaan. De afkeer van de politiek wordt er groter door, het cynisme van de burger neemt toe. Het was in de jaren 1920 en 1930 van de vorige eeuw in Duitsland (in de Republiek van Weimar) zo dat de democratie er 10 jaar geharrewar op had zitten tot er iemand zei: zo gaat dat niet langer en er een staatsgreep plaatsvond (1933).
Ze zijn nu al bezig met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018, want dan komt de eerstvolgende peiling na de formatie van een kabinet met 1 zetel meerderheid en die partijen staan nu al op verlies.
Update 13.12.2017
Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft een onderzoek gedaan naar de stand van het land en het welbevinden van de Nederlander en een vergelijking gemaakt met 25 jaar geleden. De conclusie is dat het GOED gaat in Nederland, alleen de armoede is toegenomen, maar verder is bijna iedereen tevreden en is alles beter dan vroeger. Er wringt hier iets. Ik denk dat de talkshows weer genoeg stof hebben om een paar avonden te vullen.
Update 09.02.2018
Het aantal daklozen is de afgelopen jaren bijna verdubbeld tot 30.000 (Bron: EenVandaag 08.02.2018). Oorzaak is mede de woningnood en de stijging van de huurprijzen.
Update 16.07.2024
Uit 2017, 7 jaar geleden: De afkeer van de politiek wordt er groter door, het cynisme van de burger neemt toe. Het was in de jaren 1920 en 1930 van de vorige eeuw in Duitsland (in de Republiek van Weimar) zo dat de democratie er 10 jaar geharrewar op had zitten tot er iemand zei: zo gaat dat niet langer en er een staatsgreep plaatsvond (1933). Dat was Adolf Hitler, de economisch-politiek klasse van toen liet het toe. Hitler begon direct met onderdrukking, sloot tegenstanders op in de eerste concentratiekampen, wees Joden aan als oorzaak van alle kwaad (de zondebok) en viel 6 jaar later in 1939 Polen binnen en in 1940 begon de Tweede Wereldoorlog.
Overal in Europa, in de hele wereld, neemt rechts-populisme/rechts-extremisme/radicaal-rechts toe, de ontevreden burger is anders gaan stemmen. De afkeer van wat de ‘elite’ genoemd wordt, ik gebruik tegenwoordig het woord klasse, neemt toe. De pandemie (2020), de oorlog (Oekraïne)(energiecrisis) (2022) en de klimaatcrisis hebben de burger diep onzeker gemaakt. Iedereen weet dat onzekere en bange mensen naar de verkeerde oplossingen gaan zoeken, zoals een ‘sterke man’, lees er over in De ‘Sterke Man’ / Leider. Waar zijn we nu. De oorlogsindustrie draait op volle toeren, ‘de’ politiek is verward, Rusland is de vijand (Poetin en clan stopt niet). Waar gaat dit toe leiden?
Update 29.11.2025 (8 jaar later)
Waar gaat dit toe leiden? De Grote Verwarring neemt toe, niet alleen in politiek en economie, maar ook bij de journalistiek. De ‘zaak’ Weijers liet een klucht zien. Onderhandelaar ZOU iets gezegd hebben bleek uit privé berichten en iets gezegd hebben, treed terug maakt excuses voor iets dat hij niet gezegd had, blijkt nu helemaal niet gezegd, krant maakt excuses (begrijpt u het nog?). Het is de klucht uit de De Boze Burger en het Populisme
Uit 2017, 7 jaar geleden: “De afkeer van de politiek wordt er groter door, het cynisme van de burger neemt toe. Het was in de jaren 1920 en 1930 van de vorige eeuw in Duitsland (in de Republiek van Weimar) zo dat de democratie er 10 jaar geharrewar op had zitten tot er iemand zei: zo gaat dat niet langer en er een staatsgreep plaatsvond (1933). Dat was Adolf Hitler, de economisch-politiek klasse van toen liet het toe. Hitler begon direct met onderdrukking, sloot tegenstanders op in de eerste concentratiekampen, wees Joden aan als oorzaak van alle kwaad (de zondebok) en viel 6 jaar later in 1939 Polen binnen en in 1940 begon de Tweede Wereldoorlog”.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma (Tekst en foto’s)
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Black Friday is Black November geworden, dit is de dolgedraaide kapitalistische consumptiemaatschappij. Lees ook als er tijd voor is Dossier Consumentisme. Ook Sinterklaas en Kerst zijn ieder jaar koopgelegenheden geworden. De moderne heeft niets anders meer over dan kopen en eten (Snoep, snacks, gokken, vapen).
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Nederland is een dunbevolkte stad met de Oostvaardersplassen, de Veluwe, het Groene Hart en de Friese Meren als parken en recreatiegebieden.
Als we niet uitkijken wordt Nederland in de toekomst een díchtbevolkte stad.
Het aantal inwoners steeg van 14 miljoen in de jaren 1980 naar ruim 17 miljoen in 2018.
Update 12.10.2018
Ineens heel actueel, die discussie over de bevolkingsgroei. Men heeft het over mogelijk 20 miljoen Nederlanders en veel immigratie. Lees hierover het Dossier Migratie (Met Updates)
Update 28.06.2021
De woningnood is groot (er is een wooncrisis), er is een tekort van 330 duizend woningen; bouwen kan minder door de stikstofproblematiek, bovendien is er geen bouwgrond beschikbaar; men wil landbouwgrond een andere bestemming geven; het plan is voor 2030 1 miljoen woningen te gaan bouwen…..
Nederland heeft nu 17.5 miljoen inwoners, tendens stijgend (bevolkingsgroei en immigratie (gastarbeiders/arbeidsmigranten, het grootste taboe in Nederland sinds de jaren 1980).
De bevolkingsgroei neemt toe, er is sprake van een ‘strijd om de ruimte’, want grootschalige landbouw/veeteelt EN wegen (particulier autovervoer in plaats van openbaar vervoer) EN huizenbouw EN recreatieparken EN bedrijventerreinen EN zonneparken/windmolenparken etc gaan niet samen…..
Update 24.08.2024 (6 jaar later)
18 miljoen inwoners, 19 of 20 miljoen verwacht in de toekomst. De bevolkingsgroei komt nu hoofdzakelijk door immigratie. Er zijn 440.000 duizend woningen tekort, hoewel er overal gebouwd wordt. Doelstelling is tot 2030 900.000 woningen bij te bouwen. Jongeren blijven noodgedwongen thuis wonen.
Update 10.06.2025 (7 jaar later)
De regering viel op het thema migratie. Er is na decennia beleid dat gericht is geweest op economische groei en welvaartsvermeerdering een Gordiaanse Knoop van problematieken die het land doen wankelen, met name door rechts-populistisch gedachtengoed. Welvaart komt mede door 900.000 arbeidsmigranten (soms uitgebuit door uitzendbureaus). De asielmigranten (ca 40.000 per jaar) komen daar bij. De zogenoemde asielketen is vastgelopen door decennia gemankeerd beleid. Er is een structureel en groeiend woningtekort, er zijn geen woningen voor de erkende vluchtelingen (statushouders), de spreidingswet is niets anders dan het probleem doorschuiven naar de gemeenten die verplicht zijn statushouders onder te brengen die aan hun eigen inwoners moeten uitleggen dat er geen woningen zijn.
Update 26.11.2025
18 miljoen inwoners, 9 miljoen auto’s.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Een bijzonder interessante denker (geboren in Canada), filosoof en vooral media deskundige die in zijn tijd de opkomst van radio en tv analyseerde. Niet makkelijk om te begrijpen met soms onnavolgbare theorieën. Ben zelf pas 2 jaar in zijn spoor aan het analyseren, want hij heeft veel van wat ik zelf (op een lager niveau) al sinds de jaren 1990 denk en zie.
Wat ik schreef in 2022:
Bij ieder nieuw medium (radio (100 jaar), tv (70 jaar), internet (30 jaar) dacht men dat als mensen beter geïnformeerd zouden zijn, ze ook humaner zouden worden. Technologie kan worden gébruikt of mísbruikt. McLuhan zei dat Hitler een radio-man was, Poetin is een tv-man. Met internet mogen we wel uitkijken, deze technologie heeft verkiezingen al beïnvloed en democratieën in gevaar gebracht. Massamobilisatie is (te) gemakkelijk geworden. Lees hier verder: Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI)
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Godsdienstvrijheid is een groot goed, iedereen mag geloven wat hij of zij wil. Echter geloven moeten de mensen thuis, in de kerk en in de moskee doen en zo min mogelijk in het openbare leven. In de westerse wereld is secularisering, ontkerkelijking en emancipatie al decennia aan de gang. Daarom verbaasd het toch dat met de immigratie van mensen uit andere culturen een aan de westerse cultuur vreemde religie, de islam, ineens zo’n grote invloed op de maatschappij en maatschappelijke discussies is gaan krijgen. Wat nog meer verbaasd is dat dit al 20 jaar toeneemt, terwijl 20 jaar geleden toch al duidelijk was dat in de westerse landen veel religieus-culturele gebruiken en tradities hier niet passen. We denken daarbij onder andere aan: uithuwelijken, besnijdenis, eerwraak, rechten van de vrouw, anti-homo standpunt, kledingvoorschriften, onverdoofd ritueel slachten van dieren enzovoort. Doordat de verantwoordelijke autoriteiten dit al die jaren hebben laten gaan, niet stevig hebben opgetreden, is de chaos ontstaan die we vandaag de dag zien. Hierdoorzien we dat er talloze partijen zijn gekomen die er gebruik van maken om de sentimenten van veel mensen politiek te vertalen (sinds de jaren 1990).
Maar ook het christendom heeft ook nog steeds een grote invloed. Te denken valt aan de kabinetsformatie waar twee christelijke partijen hun stempel op gaan drukken. Wat we echter nodig hebben is een seculiere, humanistische en sociale partij.
Lees hier het partijprogramma van de nieuwe seculiere humanistische sociale partij: Humanistisch Sociale Partij
In Duitsland (Hamburg) een demonstratie waarin om de vestiging van een kalifaat wordt geroepen, een islamitische staat. Veel verontwaardiging bij politieke partijen, maar ze weten niet wat ze er mee aan moeten.
“Ieder land krijgt de burgers die ze zelf heeft opgevoed”. (Geschreven in jaar 2000, 25 jaar geleden)
“Er is een nieuw spel voor Sinterklaas en Kerst: het Nationale Gezelschapsspel Formeren”.
De situatie van een (bijna) onregeerbaarheid begon ca. 25 jaar geleden (2000) in de Fortuyn tijd. Sindsdien 20 tot 30, nu ruim boven de 40 Kamerzetels rechtspopulisme structureel. De 4 partijen die 50 jaar regeerden hadden toen kritiek moeten ontdoen van xenofobie en beleid moeten aanpassen. De problematiek van migratie en multiculturaliteit die in de oude wijken terecht was gekomen (hier begon Fortuyn) werd genegeerd maar is nooit meer weggegaan. Er is nu een amalgaam van onvrede gegroeid: sociaaleconomisch, toeslagenaffaire, Gronings gas, jeugdzorg, woningnood, pandemie etc, met wantrouwen tegen de overheid bij een grote groep burgers. D66/politicus Jetten (uitstekend gedaan in campagne) zal wat betreft migratie (arbeid/asiel/kennis) moeten kiezen/aanpassen: ‘Schengen’, ‘Dublin’, VN/EU vluchtelingverdragen zijn een erfenis van 30 jaar beleid. Een hoog welvaartsniveau (toch met armoede) heeft nadelen: aantasting natuur/milieu/klimaat en gezondheid (oa luchtvervuiling). Zal niet meevallen om dit allemaal om te buigen want het geld moet ergens verdiend worden (met minder arbeidsmigranten) en in concurrerende economieën trekken ze zich nergens wat van aan.
Veel laagopgeleiden stemden op politicus Wilders, zo is te lezen in Volkskrant, dat verbaasd niet want Wilders heeft charisma (zijn uiterlijk) en spreekt duidelijke en eenvoudige taal, de populist eigen (“Grenzen dicht”). De politiek denker Machiavelli schreef er in het jaar 1515 over: een politicus hoeft geen waarheid te spreken, het gaat er om dat hij betrouwbaar overkomt (het gaat om de schijn).
Uit 2016 ‘De Boze burger en het Populisme’ ‘Het is een democratie in crisis’, ‘Nederland is een onregeerbaar land’. De onregeerbaarheid gaat door, het nationale gezelschapsspel formeren is begonnen. Iedere partij heeft de voorkeur uitgesproken in de wetenschap dat een andere partij niet wil (stabiel met het ‘brede midden’). Curieus. Het land zelf weet niet wat het wil. Voor politici is het een schaakspel. Links tegenover rechts is echter ouderwets en achterhaald (uit de 19e eeuw). In de 21e eeuw gaat het om sociaal of niet-sociaal. De ideologie van minder overheid meer marktwerking (uit de VVD koker, andere partijen volgen dit vanaf de jaren 1990) heeft tot de multicrisis geleid op vele gebieden. In een tijd van ‘schaarste’ gaat het om solidariteit.
Ook opvallend de telkens veranderende hype van een partij/persoon die met Fortuyn (LPF) begon (25 jaar geleden), later Baudet (FvD), Van der Plas (BBB), Omtzigt (NSC) en nu Jetten (D66). De volgende staat al klaar: Karremans (VVD), hij komt goed over op tv en kreeg veel voorkeurstemmen.
In alle kapitalistische landen (maar ook elders op een andere manier) is er een welvaartskloof (verschil tussen arm en rijk, in het ene land meer (de VS) in het andere land minder (Nederland, toch is er ook hier armoede). Er is een welvaartsillusie (een hoog welvaartsniveau heeft nadelen zoals luchtvervuiling, eieren van hobbykippen kunnen niet meer gegeten worden, dierziekten etc). In alle kapitalistische landen zijn politiek-economische-bestuurlijke klassen die bepalen. In Engeland is sprake van een echte klassenmaatschappij, in Duitsland zijn machtige lobby’s zoals die van de auto-industrie, in Frankrijk zijn er bevoorrechten uit de hogere milieus die geld hebben voor hun kinderen en die goed onderwijs krijgen op elitescholen. Spanje met zijn koningshuis, Italië heeft bevoorrechten uit industrie en mediawereld (Berlusconi, de eerste populist) enzovoort. Ze klampen allemaal vast aan hun macht. Ook Nederland (schreef er over in Economisch beleid in Nederland). Dit gaat terug tot de VOC tijd (1600) met rijke kooplieden. Vroeger waren er vindingrijke ondernemers waar men nog bewondering voor kon hebben zoals Philips (lampen), Fokker (vliegtuigen), Verolme (scheepsbouw). Tegenwoordig is de mentaliteit anders, beurshandelaren, een succesvolle webshop maken ed (afgezien van ASML met een uniek product chip machines).
Update 08.11.2025
Er is een nieuw spel voor Sinterklaas en Kerst: het Nationale Gezelschapsspel Formeren. Iedere politicus, iedere journalist, iedere burger is er mee bezig. Politici zijn nu nog in het stadium van ik wil zo’n regering in de wetenschap dat het niet kan want er Nederland is met de afgelopen verkiezingen niet verder gekomen in het ontsnappen uit de klem (schreef er eerder over). De door de VVD ideologie van minder overheid meer markwerking (andere partijen volgden) veroorzaakte multicrisis is moeilijk op te lossen. De woningnood is groot en zal niet opgelost worden, mensen zullen jaren moeten wachten op een sociale huurwoning of een koopwoning. De stiksofcrisis is groot (wordt ontkend door belanghebbenden) en zal niet opgelost worden. De migratieproblematiek in totaliteit (asiel/arbeid/kennis) zal niet opgelost worden. Enzovoort. De achterliggende structuren worden niet aangepakt, lees hiervoor in andere Dossiers zoals Economisch beleid in Nederland
Voorbeeld: arbeidsmigranten (ca 1 miljoen, ze weten het aantal niet) worden vaak (niet altijd) uitgebuit. Een door de partij NSC (20 Kamerzetels verloren in het niets) gemaakte wet is door de VVD 1 dag na verkiezingen in de vuilnisbak terecht gekomen. Gênant VVD beleid dat werkgevers en uitzendbureaus tegemoetkomt. Zo gaat dat in Nederland.
Ook de gang van zaken met de door Pieter Omtzigt opgerichte partij NSC is tekenend voor Nederland. Omtzigt kwam uit het CDA deed daar goede zaken en deed zelf onderzoek. Daar houden ze niet van (‘functie elders’ kwam bij toeval aan het licht). Hij begon in korte tijd een eigen partij Nieuw Sociaal Contract. Ambitieus, gematigd en met veel voor Nederland goede punten. De verkiezingen leverden 20 Kamerzetels op. De PVV werd echter de grootste partij en de formatie mondde uit in regeringsdeelname. De regering was de slechtste die er in de historie geweest is, gênant amateurisme, van de PVV, een partijloze minister-president, pogingen om het parlement te omzeilen werden door NSC tegengehouden. (etc.). Persoonlijk was Omtzigt niet opgewassen tegen de verderfelijke machtspolitiek die in Nederland gegroeid is in 30 jaar en hij vertrok.
Er is een analogie met Fortuyn 25 jaar geleden, Fortuyn was een flamboyante rebel die met zijn deels terechte kritiek de 4 partijen die altijd regeren aan het schrikken bracht. Hij werd vermoord (2002). Zij partij LPF slaagde niet (ook hier dilettantisme en opportunisme), ECHTER, zijn electorale aanhang bleef met Baudet en Wilders (20 tot nu boven de 40 Kamerzetels). De 4 partijen die altijd regeerden hadden TOEN het beleid, met name migratiebeleid, moeten aanpakken. Nadelen van migratie (de gastarbeiders) die in de oude wijken met goedkope huizen terechtkwamen zijn vanaf de jaren 1980 (de Janmaat tijd) afgewenteld en/of ontkend (de multiculturele samenleving had ‘louter voordelen’). Na 2015 nam het aantal asielzoekers toe, maar voor extra opvanglokaties en woningen werd niet gezorgd. Ook hier afwentelen nu op de buitengebieden (Ter Apel). Het is met dit beleid van kwaad tot erger gegaan, xenofobie nam toe en openlijk spreken over (soms gedwongen) terugkeer is nu gaande. De multiculturele samenleving is een feit (begon met kolonialisme) en gaat nooit meer weg, dat begrijpen veel mensen niet, dit staat los van het huidige en toekomstige migratiebeleid, dus wat nu nodig is.
Dat het migratiebeleid niet wordt aangepast ontstaat door verschillende factoren. Arbeidsmigratie (in de vorige eeuw gastarbeid) is een belangrijk onderdeel van de economie geworden, dit zijn mensen die veel werk verrichten (met name zwaar werk, ’s nacht in distributiecentra, slachterijen, etc). Asielmigratie/asielzoekers is een internationale/EU verplichting, Nederland wil niet afwijken. Bovendien, dat weten velen niet, grenzen dicht met 100% controles kost geld, een vrachtwagen die 1 uur oponthoud heeft kost 75 tot 100 euro. Het zou de economie geld kosten.
Update 14.11.2025
Politiek is als het schaakspel, zetten vooruit kunnen denken. Jaren geleden werd hier al geschreven dat Nederland in een klem zit van de 4 partijen die altijd regeerden. Nu de partij van Omtzigt (NSC) weer buiten het machtscentrum gedreven kunnen de 4 partijen weer door. Het dilettantisme van de PVV en leverde niets op. D66 en CDA gaan nu op inhoud een plan maken. Ze hebben 2 mannen (het zijn overigens allemaal mannen), van vroeger erbij gehaald voor de inhoud.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Het probleem in deze maatschappij is een innerlijke verdeeldheid tussen economie, gezondheid en milieu. Simpel gezegd: men kan niet kiezen tussen gezondheid en geld verdienen.
Het is weer de week zonder vlees. Dit is een particulier initiatief (uit 2018, nu een stichting) waarbij opgeroepen wordt minder vlees te eten. Een goed initiatief. In Nederland is het zo dat als je mensen echt boos wil maken je moet vragen 1 dag geen vlees te eten (ik schreef er al eerder over). Komisch en gênant zijn de commentaren op de sociale media van mensen die zeggen deze week extra veel vlees te gaan eten (vooral mannen, de ‘oerkrachten’ komen los).
Ben zelf al een jaar of 30 flexitariër, hoewel ik dit woord nooit gebruik, beter klinkt half-om-half-vegetariër. In de praktijk is dat een paar dagen geen vlees eten, dan weer een paar dagen wel vlees, maar met mate.
Het probleem in deze maatschappij is een innerlijke verdeeldheid tussen economie, gezondheid en milieu. Simpel gezegd: men kan niet kiezen tussen gezondheid en geld verdienen.Het is een psychologisch fenomeen, want reclame roept op tot het eten van vlees (oa. de bekende kip reclame, fastfood op iedere hoek van de staat etc), snoep, chips enzovoort terwijl aan de andere kant al decennia bekend is dat veel vlees eten niet nodig is en het milieu belast. Snoep (suiker) maakt dik, teveel zout is niet goed. Van tegenstrijdige berichten en ook de voedingsadviezen worden mensen onzeker en uiteindelijk trekken ze zich nergens meer wat van aan.
De politiek (met uitzonderingen) speelt een negatieve rol hierin aangezien ze geen keuzes maken. Met name de VVD en CDA (een christelijke VVD, steunt van oudsher de agrarische sector), maar ook anderen, blinken uit in het niet maken van keuzes door alles af te schuiven op de ‘eigen verantwoordelijkheid’ van mensen. Mensen hebben weliswaar een eigen verantwoordelijkheid en keuzevrijheid, maar er is een ongelijke strijd tussen consument en bedrijfsleven. Laatstgenoemde heeft veel meer macht en invloed. Niet alleen door lobby’s, maar ook door haast onbeperkte reclamebudgetten (vooral al die verwerpelijke Amerikaanse fastfood/frisdrank/koffie etc ketens). (Ik schreef er over in: Dossier Consumentisme).
Economische groei wordt als noodzakelijk gezien, discussie hierover is er niet, terwijl de milieubelasting enorm is. Decennia lang wordt er over varkensstallen (stalbranden komen vaak voor) en de veestapel (mestoverschot) gediscussieerd. Dat Nederland wereldwijd na de VS de grootste exporteur van land- en tuinbouw en veeteelt producten is is absurd (het gaat om een bedrag van 92 miljard euro in 2018).
(Kan mij nog herinneren dat ik in de jaren 1980 altijd zei dat er in Nederland evenveel varkens wonen als mensen, namelijk 14 miljoen).
Nog steeds actueel. Men wil nu ook zuivel toevoegen aan de week zonder vlees, dat is niet verstandig, want dit roept aversie op en die staat bewustwording in de weg.
Update 14.10.2025
Een gehaktbal op zijn tijd is lekker, maar iedere dag vlees eten hoeft niet (is beter voor milieu/klimaat natuur/dieren). Deze kaassoufflé (foto) was goed gelukt. Bijvoorbeeld bij pasta met saus.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Helaas is het in Nederland zo dat als men zegt dat het beter is voor dier en milieu om 1 dag in week geen vlees te eten mensen BOOS worden. (2020).
Als mensen de dieren waar het vlees dat ze eten van afkomstig is zelf zouden moeten slachten, zouden er heel wat meer vegetariërs zijn. (De gemiddelde vleesconsumptie is 43 kilo per persoon per jaar in 2010). Iedereen die vlees eet zou minimaal 1 keer in zijn leven een dier moeten doden, bijvoorbeeld een kip slachten.
Update 06.12.2020
Zelf ben ik geen vegetariër en heb nooit een dier doodgemaakt, wel eet ik al dertig jaar minder vlees, wat ook wel aangeduid wordt met het lelijke woord flexitariër. Ik noem dat altijd half-om-half vegetariër (50%-50%).
Een anekdote in dit kader is een ervaring in 1983 toen ik op Kreta (Griekenland) was. Ik kwam aan de zuidkust aan met de bus in een klein dorp. Het was zomer en warm en midden op de dag. Iets buiten hetdorp hing een dood schaap aan een boom met de kop naar beneden en een slachter was bezig om het dier van zijn vel te ontdoen, dit ging door blazen (om de huid los te maken) en snijden. Na enige tijd gekeken te hebben, er stonden meer mensen te kijken, bleek dat de slachter de eigenaar van het restaurant was in het dorp. Hij vertelde dat als we die avond zouden komen eten we het vlees van dit schaap zouden gaan eten. Die avond at ik daar een heerlijke Griekse maaltijd met het vlees van het schaap.
Kortom, dit is eigenlijk zoals het zou moeten gaan en het vroeger ging (voor de industriële verwerking van ons vlees ver weg bij een bedrijf (door slecht betaalde buitenlandse werkers, dit terzijde).Toen is mijn idee dat eigenlijk iedereen een keer zelf zou moeten slachten ontstaan.
Als de mensheid in de oertijd van jagers en verzamelaars kieskeurig was geweest en geen vlees had gegeten maar vegetariër was geweest was de mens al lang uitgestorven.
Over 3 weken is het kerst, zoals de afgelopen ongeveer 30 jaar zal ik met kerst geen vlees eten maar een quiche (soms gevuld met zalm (uit blik). (1 Dag zonder vlees (Broccoli Quiche)).
Helaas is het in Nederland zo dat als men zegt dat het beter is voor dier en milieu om 1 dag in week geen vlees te eten mensen BOOS worden.
Update 14.10.2025 (
Een gehaktbal op zijn tijd is lekker, maar iedere dag vlees eten hoeft niet (is beter voor milieu/klimaat natuur/dieren). Deze kaassoufflé was goed gelukt. Bijvoorbeeld bij pasta met saus.
Kaassoufflé in de oven.Vrachtwagen met varkens op weg naar het slachthuis.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
(Geschreven in 2011) (Met Updates 2025 14 jaar later)
“Ze willen een politieke en economische unie van nu 27 landen en in de toekomst nog meer, maar er is niet genoeg deskundigheid om dit hele proces in goede banen te leiden”. (2011)
2011. Over Griekenland en de EU. Arnon Grunberg vergelijkt vandaag in zijn column Voetnoot in de Volkskrant de Griekse schuldencrisis en de enorme bedragen die Griekenland heeft geleend en moet terugbetalen met het verdrag van Versailles (1919) na de Eerste Wereldoorlog toen Duitsland gedwongen werd tot herstelbetalingen. Deze schuldenlast wordt wel gezien als de veroorzaker van de Tweede Wereldoorlog aangezien Duitsland niet aan haar betalingsverplichtingen kon of wilde voldoen. In Duitsland zelf werd het verdrag het Dictaat van Versailles genoemd. Grunberg leest in de Franse krant Le Monde dat de Grieken hard werken en niet eerder met pensioen gaan dan in andere landen en gebruikt dit als argument dat het met Griekenland wel mee valt en hij pleit voor het kwijtschelden van een deel van de Griekse schulden.
Zelf kijk ik in de Grieks/Portugees/Spaans/Ierse en sinds kort zelfs Italiaanse crisis ook naar verantwoordelijkheden. Griekenland moest 10 jaar geleden bij de Europese Unie omdat de Europese politici een sterk Europa wilden (een interne markt van 500 miljoen inwoners/consumenten) tegenover de grootmachten de Verenigde Staten, Japan en China. Griekenland kon 10 jaar zijn gang gaan en vorig jaar in 2010 bleek ‘ineens’ dat de Grieken de verkeerde cijfers over hun economie en staatshuishouding hebben gegeven, dat er geen goed kadaster is (belangrijk voor een goed werkende economie), dat het systeem van belastinginning niet goed functioneert, waarbij het feit dat de schatrijke Griekse reders, die 15% van de wereldmarkt van de handel over zee beheersen, in eigen land geen belasting betalen, wel het meest verbijsterende is. De Europese Unie stond er 10 jaar bij en keek ernaar.
‘De’ Grieken bestaan niet, net zo als ‘de’ Nederlander niet bestaat, alleen mag je dat hier geloof ik niet meer zeggen van sommigen. In Griekenland is net zo als in Nederland en alle andere Europese landen een politieke en economische elite die groot wil denken, maar het afgelopen decennium collectief gefaald heeft. Ierland heeft dankzij de lage rente teveel geld kunnen lenen, in Portugal, Spanje (enorme speculatieve woningbouwprojecten) en nu ook Italië is de staatsschuld hoog opgelopen, Duitsland en Frankrijk overtraden in 2005 zelf de Europese begrotingsregels (door ze te versoepelen) en gaven daarmee het slechte voorbeeld, zoals algemeen door economen is vastgesteld.
Arnon Grunberg heeft gelijk dat de hele reddingsoperatie van Griekenland in de eerste plaats gebeurt om de schuldeisers (de banken) en de internationale economie te redden.
Ze willen een politieke en economische unie van nu 27 landen en in de toekomst nog meer, maar er is niet genoeg deskundigheid om dit hele proces in goede banen te leiden.
Update 02.11.2011
We moeten hier in Nederland en in alle Europese landen een referendum houden over al die politici die voor deelname aan de Euro door Griekenland waren.
In 2010 bleek ‘ineens’ dat in Griekenland het belastinginning systeem niet werkt, dat er geen goed kadaster is, dat Griekenland geen goede staatsbegrotingen maakt, dat familie van overledenen een uitkering kregen op de naam van de overledene, dat de Griekse elite, bijvoorbeeld de reders, geen belasting betalen, enzovoort. Naast de verantwoordelijkheid van ‘de Grieken’ (‘de Griek’ bestaat niet) waarmee de Griekse elite wordt bedoeld, is er de verantwoordelijkheid van de Europese politici. Ze willen een Europese Unie met veel landen en 1 munt en een interne markt van 500 miljoen consumenten, maar ze hebben niet de deskundigheid om het in goede banen te leiden.
Ze hebben Griekenland meer dan 10 jaar zijn gang laten gaan (horen, zien, zwijgen), de banken hebben goed geld verdiend met het verstrekken van leningen, de bedrijven deden goede zaken met de export en de Olympische spelen in 2004 waren een feest (de meeste stadion staan al jaren te verkrotten), nu blijkt dat het niet deugde. Het brengt het bestaan van miljoenen hardwerkende mensen in heel Europa in gevaar.
Het is te hopen dat de Griekse bevolking tegen hun regering ingaat, het niet accepteert, al dan niet met een referendum, wij kunnen ‘onze’ politici dan ter verantwoording roepen.
Update 07.11.2011
Een Nederlander die bij het IMF werkte constateerde in 2009 dat Griekenland zijn schulden niet meer zou kunnen betalen, onder druk van Griekse functionarissen ontbrak zijn analyse in een officieel IMF-rapport.
Het laat zien hoe niet alleen de Griekse verantwoordelijken gefaald hebben, maar ook de controlerende instanties en politici die hiervan wisten en niets deden. Al die mensen moeten verantwoording afleggen. Tevens blijkt dat het binnen het IMF mogelijk is om de waarheid te verdoezelen, hetzelfde IMF dat, bijvoorbeeld, Italië moet gaan controleren.
Volgens de Duitse Bondskanselier Angela Merkel kan de Eurocrisis 10 jaar gaan duren.
Update 07.12.2011
Minister van financiën Jan Kees de Jager zegt al een week (o.a. op 06.12.2011 in Nieuwsuur) dat de eurocrisis nog een tijd zal duren omdat deze is ontstaan in de afgelopen 10 tot 15 jaar. Hij erkend daarmee dat de verantwoordelijken van de afgelopen 10 jaar fouten hebben gemaakt. Wie waren er de afgelopen jaren dus verantwoordelijk: minister-president W. Kok (PvdA, 1994-2002) en minister-president J.P. Balkenende (CDA, 2002-2010), samen 16 jaar regeringsverantwoordelijkheid. Verantwoording afleggen zullen ze nooit, want de Nederlandse politiek is gebaseerd op de heilige termijn van 4 jaar. Ook bij het electoraat gaat het geheugen niet verder dan 4 jaar, want anders zou de VVD nooit de verkiezingen kunnen winnen zoals in 2010. De VVD is in de Nederlandse politiek de partij die de fundamentele keuze voor liberalisering en privatisering gemaakt heeft (tijdens de Paarse regeringen). Waar dat toe leidt in de economie en de financiële wereld zien we vandaag de dag, wanorde, hebzucht, private rijkdom en publiek armoede. De PvdA heeft alles lijdzaam toegezien en stond erbij en keek ernaar. Na het plukken van de ideologische veren door Wim Kok, een van de meest tragische personen in de Nederlandse politiek, bleef er een kale kip achter. Ze zijn nu wanhopig op zoek naar een nieuwe reden voor hun bestaan. Over het CDA kunnen we heel kort zijn: een christelijke VVD, de partij die verantwoordelijk is voor de uit de hand gelopen agrarische sector met zijn megastallen en milieuvervuiling.
Als de huidige minister-president Mark Rutte zou kiezen voor een sociaal-liberale koers zou het met Nederland een stuk beter gaan. Maar iemand die accepteert dat het grotegraaien in de publieke sector en de semi-overheidsorganisaties 3 jaar na het begin van de crisis gewoon doorgaat en dat er ruim een miljoen mensen onder de armoedegrens leven zal nooit succes hebben.
Griekenland is het voorland van armoede in Europa, in Griekenland wordt het minimumloon, dat lager is dan in Nederland, met 20% verlaagd. Griekenland is een land dat als eerste geofferd wordt. De schulden zijn zo groot dat die de komende decennia niet meer afbetaald kunnen worden.
Update 01.04.2014 (3 jaar later)
Vandaag in het NOS journaal een reportage over het kadaster in Griekenland. Het kadaster is een kantoor met vergeelde boeken waar met pen wijzigingen in worden aangebracht. Dat is een euroland in 2014. 25% van de bevolking is werkeloos.
Update 20.02.2015 (4 jaar later)
In 2008 kon Griekenland niet failliet gaan want dan zouden de Europese banken in problemen komen. In 2015 kan Griekenland wel failliet gaan en uit de euro, want de schulden zijn overgenomen door Europa, dus de Europese burger/belastingbetaler. Al de noodsteun is naar de banken gegaan. Zo wordt er door de beleidsbepalers geredeneerd. Nederland zit er voor 18 miljard euro in. In totaal gaat het om een schuld van 240 miljard, afbetalen gaat tot 2054 duren.
Update 17.06.2015
Men kan met recht spreken over een Griekse Tragedie, een land in ontbinding met een enorme sociale neergang. Toch is de vraag niet beantwoord of de Grieken wel genoeg hebben gedaan om hun eigen politieke en economische elites en bevoorrechten aan te pakken. Dat zijn de verantwoordelijken die de afgelopen decennia het land bestuurd hebben. De politici, de banken, de reders (zie boven). Griekenland heeft net als overal een rijke bovenlaag die herverdeling van bezit tegengaat. We horen en zien vooral reportages over de bejaarden en werkelozen, maar over de vermogenden horen we niets.
Update 04.07.2015
Waarschijnlijk zal Griekenland wel gered worden aangezien sinds enige tijd de geopolitieke factor een rol is gaan spelen. Rusland wil Griekenland wel helpen en dan krijgen we op de zuidflank van Europa een linkse regering gesteund door Rusland (denk aan Russische oorlogsschepen die voor een vriendschapsbezoek in de haven van Athene/Piraeus liggen) en dat kan evenmin als Mexico een linkse regering zou krijgen. Geopolitiek mag wat kosten dat laat de steun aan Oekraïne zien, het land kreeg zomaar 40 miljard dollar van het IMF en zo houden we het binnen de westerse invloedssfeer.
Update 08.07.2015
In het tv programma Nieuwsuur (02.07.2015) een noodzakelijke terugblik op 15 jaar geleden toen Griekenland tot de muntunie met de euro toetrad. Het kon economisch gezien niet, maar het moest vanwege politieke redenen, Griekenland hoort bij de NAVO en westen. Hr Zalm, de toenmalige minister van financiën, was voor, er was weinig discussie. Het CDA was tegen.
Helaas was de reportage te kort, dit is een minimaal 2 uur durende documentaire over de EU en de euro op prime time uitgezonden op de publieke omroep waar man en paard genoemd worden. Kan ook 6 uur duren in delen van 2 uur, begin om 20.30 uur na het journaal, waar de Frans/Duitse zender ARTE zo in uitblinkt, maar zoals elders al gezegd: dat durven ze in Nederland niet, want dan zouden mensen misschien lastige vragen gaan stellen en zich af gaan vragen waarom er in Nederland 7 jaar bezuinigingen geweest zijn. Ze zenden liever nep-survival programma’s uit of programma’s waar alle mogelijke moeite gedaan wordt om mensen aan het huilen te krijgen, dat houdt de mensen zoet.
Wat de afgelopen dagen ook opviel was dat Griekenland intern verdeeld is. De JA stemmers waren de rijkere burgers die wel aan de eisen van de rest van Europa willen voldoen en in de euro willen blijven, de NEE stemmers (die gewonnen hebben) zijn mensen die niets meer te verliezen hebben. Komende zondag is de deadline voor Griekenland.
Update 14.07.2015
Zoals boven reeds gezegd is Griekenland in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor de huidige situatie, maar het akkoord dat nu is gesloten en een Grexit voorkomt zal geen oplossing zijn. Het land wordt onder curatele gesteld, misschien kan het woord schuldsanering gebruikt worden. Het is zelfs gênant te noemen dat Europa in feite gaat bepalen wat de economische en sociale koers wordt. De economische keuzes zijn dezelfde destructieve privatiseringsmaatregelen die bijvoorbeeld in Nederland al jaren zoveel schade hebben aangericht (denk aan privatisering van de sociale woningbouw, de spoorwegen, de nutsvoorzieningen etc). Gevreesd moet worden voor een verdere sociale neergang van de maatschappij met armoede en tweedeling.
De bekende economen Paul Krugman en Joseph Stiglitz spreken over ‘waanzin’ en ‘een gebrek aan solidariteit’.
Update 29.03.2017 (6 jaar later)
Engeland heeft bij referendum besloten tot uittreding uit de EU, de Brexit, het eerste land dat dit doet. Uit 2011 (zie boven): Ze willen een politieke en economische unie van nu 27 landen en in de toekomst nog meer, maar er is niet genoeg deskundigheid om dit hele proces in goede banen te leiden). In Engeland werken een half miljoen Polen onder de lonen van de Engelse werkers, een belangrijke reden voor de voorstanders van het verlaten van de EU. Tevens wil men geen grote aantallen vluchtelingen, immigranten, ze willen hun grenzen kunnen sluiten. Het gevaar in deze tijd is dat nationalisme gezien wordt als oplossing voor de problemen, niet alleen in Engeland. Nationalisme is echter eeuwen de oorzaak van conflicten en oorlogen geweest, een verontrustende ontwikkeling.
Uit Griekenland ‘geen nieuws’. Je leest er niets veel meer over, maar de sociale neergang is nog steeds gaande. Tevens is het falen van de hele buitenlandpolitiek (Schengen zonder bewaking van de buitengrenzen) ten aanzien van de vluchtelingenstromen op het bordje van Griekenland terecht gekomen. Er bivakkeren duizenden vluchtelingen in Griekenland. We zagen beelden van mensen op slippers in de sneeuw voor een tent. Voor Noord-Europa geldt: wat we niet zien is er niet.
Update 15.01.2018 (7 jaar later)
Protest en demonstraties in Griekenland. Het land heeft al een paar jaar een linkse regering, maar ze doen hetzelfde als ieder andere regering. Om weer een nieuw deel van het Europese steungeld te krijgen neemt de linkse regering maatregelen, 400 wetswijzigingen: oa het stakingsrecht wordt beperkt, toeslagen worden beperkt voor gezinnen, het veilen van een huis dat niet meer betaald kan worden door de bewoners wordt makkelijker via internet.
Op de Griekse eilanden en in Athene bivakkeren nog steeds duizenden vluchtelingen, ze zijn gedumpt aan de randen van Europa, net zo als in Italië.
Het land heeft een ongekende sociale neergang gekend die nog steeds doorgaat. Het zou niet verbazen als in zo’n land een opstand uitbreekt, want het is een klassieke crisis van een kapitalistisch systeem.
Update 23.06.2018
‘Griekenland kan weer op eigen benen staan’: het land heeft een schuld van 300 miljard euro die tot in 2060 afbetaald moet worden. 15.000 jongeren zijn geëmigreerd, de werkeloosheid is ruim 20%. De linkse premier draagt vandaag voor het eerst een das. Enkele feiten van vandaag in het nieuws. (Een das dragen is een teken dat je nu bij de elite hoort).
Update 20.08.2018
Griekenland ‘kan weer op eigen benen staan’ na de laatste financiële steun. In het land is echter in een diepe sociale neergang gaande, de helft van de bevolking leeft in armoede. De Europese migrantencrisis is willens en wetens op Griekenland (en Italië en Spanje) afgewend. Populisme groeit in heel Europa, rechtse partijen groeien als kool. Het is niet de eerste keer dat een ontspoord kapitalisme tot rampen leidt.
Griekenland is het land dat geofferd wordt op het altaar van het internationale kapitalisme.
2021 (10 jaar later)
Artikel geaccordeerd, er hoeft niets aangepast, verwijderd of gewijzigd te worden.
2022 (11 jaar later)
De moeite waard om nog eens te lezen.
Uit 2011: ‘Ze willen een politieke en economische unie van nu 27 landen en in de toekomst nog meer, maar er is niet genoeg deskundigheid om dit hele proces in goede banen te leiden‘.
De EU wordt steeds groter. Het opkomstpercentage bij EU verkiezingen is echter al 20 jaar lang onder de de 50%, toch regeren ze alsof iedereen het eens is met de gang van zaken. De verschillen binnen de EU zijn heel groot. Uit de geschiedenis weten we dat imperia die te groot worden aan innerlijke verdeeldheid ten onder kunnen gaan, niet iedereen streeft namelijk hetzelfde na. Fukuyama dacht in 1992 van wel, maar het was een wensdroom. (Lees hierover De Geschiedenis herhaalt zich). Hoewel democratie natuurlijk wel de minst slechte staatsvorm is (Winston Churchill).
Update 01.05.2024 (13 jaar later)
Ze willen een politieke en economische unie van nu 27 landen en in de toekomst nog meer, maar er is niet genoeg deskundigheid om dit hele proces in goede banen te leiden. Uit 2011, EU verkiezingen komen er aan in juni. Gevreesd wordt voor een toename van rechtse partijen. Veel rechtse partijen willen van de EU af, een tegenstrijdige opstelling. Ook het opkomstpercentage is belangrijk, zoals boven geschreven, met een opkomst van 50% blijft de helft van de kiezers thuis, echter, de EU regeert alsof iedereen dit politieke instituut onderschrijft.
Update 20.11.2024
Stakingen in Griekenland, het land zucht nog steeds onder de financiële crisis van 2008. Veel jonge Grieken gaan naar het buitenland.
Update 01.10.2025 (14 jaar later)
Stakingen in Griekenland. Kapitalisme, een louter door winst gedreven (gekozen) systeem maakt mensen ziek. Werkgevers willen mensen langer laten werken, de argumentatie is dat jongeren langer op een dag willen werken meer te kunnen verdienen, dit laatste is nodig omdat de lonen laag zijn. Ook in Griekenland zijn de voedselprijzen hoog. Er is een conservatieve regering. In alle kapitalistische landen zijn economisch-politiek klassen die de teveel macht hebben.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
“Een scherpzinnige weet dat het maar een klein beetje scheelt of hij was een dwaas geweest, daarom doet hij altijd moeite om de dwaasheid te ontlopen, dit is intelligentie. Een dwaas daarentegen heeft niet het flauwste vermoeden van zijn dwaasheid, hij vindt zichzelf heel slim en daaruit voort komt een benijdenswaardige rust waarmee de onnozele hals zich breeduit neerzet in zijn eigen domheid. Hem uit zijn dwaasheid krijgen is onbegonnen werk”.
Spaans filosoof. Uit het boek ‘Opkomst van de Massamens’ (1930).
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
“De beschaving zal eindigen als een klucht“. (Uit jaren 1990).
Economie is de voortzetting van oorlog met andere middelen (de handelsoorlogen) (uit 1992).
Amerika bedrijft economisch imperialisme op wereldschaal (uit 1992).
De Europese Unie heeft kapitale fouten gemaakt met SchengenVerdrag en Dublinovereenkomst die hebben geleid tot populisme in heel Europa en de Brexit. (uit Dossier Migratie/Immigratie)
We leven in de nieuwe klassenmaatschappij van hebben en niet hebben.
Migratie vanaf de jaren 1990 uit Afrika met een economisch motief is ontstaan door importheffingen, dumping van voedsel en afval, belastingparadijs Nederland, lage grondstoffenprijzen en de landen zelf (uit 1991).
De kapitalistische productiewijze heeft gezorgd voor milieuvervuiling en klimaatsverandering (uit 1981). De marxistisch-communistische productiewijze idem.
Handelsoorlogen zullen de nieuwe oorlogen zijn (uit 1992).
Mensen zijn en worden ziek van de prestatiemaatschappij.
Seks, de laatste prikkel (uit jaren 1990).
Grote delen van de wereld leven in de 21e eeuw nog steeds in de Donkere Middeleeuwen vol met geloof, bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
China is het land dat de 21e eeuw zal gaan bepalen (uit jaren 1980).
De mensen zullen vechten om de laatste restjes welvaart (uit jaren 1990).
We beleven een goed gedocumenteerde ondergang (uit jaren 1990).
De beschaving zal eindigen als een klucht (uit jaren 1990).
Ik geloof niet in de mensheid, wel in de individuele mens (uit jaren 1990).
De geschiedenis herhaalt zich (uit 1992).
Het is helemaal niet onmogelijk dat er in Europa weer een oorlog komt. (uit de jaren 1990).
Het communisme was een religie (uit 1991).
De energietransitie is de nieuwe klassenstrijd (1996)
De mensen willen de vrijheid, maar ze weten niet wat ze ermee moeten doen (uit jaren 1990, na de val van de Berlijnse Muur).
We krijgen met verschillende culturen in 1 land een Babylonische spraakverwarring (uit jaren 1980).
Mensen uit andere culturen die hier komen werken krijgen een identiteitsprobleem (1992).
‘Honderd narren op een kluitje en er zit geen verstandig mens bij’ (Arthur Schopenhauer).
Waar is nu de ‘Nieuwe wereldorde’, de ‘Nieuwe Economie’, het ‘Einde van de Geschiedenis’, het ‘Sociale Europa’ en de ‘terugtredende overheid’ waar de verantwoordelijken het over hadden in de jaren 1990 en de toekomst zou zijn.
De mensheid verdient het niet om te overleven (2020).
De mensheid is te dom om te overleven (2020).
De oorsprong van de mens ligt in Afrika en alle mensen waren zwart, maar de geschiedenis van de wereld is wit: Grieken, Romeinen, kolonialisme, industriële revolutie (2020).
Kolonialisme, slavernij en holocaust zijn allemaal ontstaan vanuit een blanke beschaving/cultuur (2020).
Aanvullingen mogelijk.
In 16 Dossiers is meer te vinden over de onderbouwing van deze constateringen.
Update 28.01.2024
“De beschaving zal eindigen als een klucht“. (Uit jaren 1990). Treffend voorbeeld van de klucht waarin we terecht gekomen zijn. In China zijn de Amerikaanse Tesla auto’s op veel plaatsen verboden. De reden is dat de Chinese overheid bang is voor het weglekken van informatie. Software in deze auto kan de omgeving van de auto op afstand in de gaten houden en zo kan ook gevoelige informatie worden vastgelegd. China is bang voor spionage. Op sommige uitnodigingen staat dat dat Tesla’s niet mogen komen. De politie dirigeert een Tesla een bepaalde kant op.
Over kunstmatige intelligentie AI is hier te lezen: Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI) De absurditeit hiervan neemt ook toe, we weten niet meer wat echt is en wat nep, de moderne mens wordt er onzeker en bang van en daar komt wantrouwen uit voort. Psychische ziekten en verslavingen aan pijnstillers nemen toe. (Lees ook als er tijd voor is Dossier Gezondheidszorg en Dystopia).
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
“Populisme is terug te voeren op sociaaleconomische omstandigheden. Mensen zijn de afgelopen jaren afgeknepen en uitgebuit maar ze komen uit bij de verkeerde politici die een zondebok als schuldige aanwijzen”.
Een klein maar exemplarisch stukje in de Volkskrant vandaag (05.12.2017, pagina 8) van hoe het níet moet op een arbeidsmarkt en in een maatschappij.
Het gaat over de postmarkt. Dit verhaal begint al in de jaren 1990 toen er een liberaliseringsgolf over de wereld trok. Het communisme was (terecht) ten onder gegaan en de liberaal-kapitalistische heilstaat was aan gebroken. De economie zou floreren door de opkomst van nieuwe technologieën en internet. (Dat er bubbels aan het ontstaan waren was nog niet duidelijk). Alle staatsbedrijven moesten worden geprivatiseerd en naar de ‘markt’: energievoorziening, woningbouw, openbaar vervoer, betalingsverkeer, de banken en de postbezorging. PPT (Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie) werd KPN en TNT, uit de laatste kwam TNT Express en PostNL. Over PostNL gaat het hier.
350 postsorteerders eisen een nabetaling van 5 miljoen euro vanwege een door PostNL gehanteerde schijnconstructie. De postsorteerders, 350 Polen, Portugezen en Nederlanders, doen het vervelende werk van in de avond en nachturen sorteren van pakketjes (honderden pakketten per uur). Zij verdienen net iets boven het minimumloon terwijl ze eigenlijk volgens de CAO van PostNL betaald zouden moeten krijgen. De schijnconstructie is dat de postsorteerders via een uitzendbureau bij PostNL werken. Het uitzendbureau is speciaal voor dit doel opgezet (het zou niet verbazen als dit door PostNL zelf is gedaan, maar dat is niet duidelijk). PostNL bespaart zo 1 miljoen euro per jaar.
Dit hele verhaal is natuurlijk zoals het niet moet, het is puur kapitalisme: zo goedkoop mogelijk produceren tegen de laagste prijs. Wat ook opvalt is dat er sprake is van Polen en Portugezen, dit zijn de mensen die meer verdienen dan in hun eigen land (zelfs met onderbetaling hier), ze stellen geen vragen en werken hard (ik schreef er eerder over in Dossier Migratie: Dossier Migratie (Met Updates)
Een besparing van 1 miljoen is goed voor de bedrijfsresultaten en de aandeelhouders en in de mooie jaarverslagen zullen ronkende teksten staan van hoe goed het allemaal gaat met het bedrijf. De eigenaren zullen in hun auto’s uit de A-klasse naar hun vrijstaande huizen rijden in de bosrijke buitenwijken van een stad en kerst vieren met dure pakjes onder de boom en trots zijn op hun prestaties.
Bij een inspectie bleek de gang van zaken en vakbond FNV heeft een rechtszaak aangespannen.
Er zijn nog meerdere ontsporingen met betrekking tot de post. 10 jaar geleden werd de postbode afgeschaft en kwam de postbezorger. Er moest concurrentie komen in de postbezorging, wat 1 normaal betaalde baan was werden 2 slecht betaalde banen (er worden door e-mail steeds minder brieven bezorgd, dat speelt natuurlijk ook een rol). Ook bekend van een paar jaar gelden is de pakketbezorger als zzp-er, als schijnzelfstandige, geen vast contract meer, maar hard werken voor weinig geld en de onkosten en verzekeringen zelf dragen. Er zijn rechtszaken gevoerd om mensen weer in vaste dienst te krijgen en het schijnt dat dit is veranderd.
Ik schreef er al vaak over: dat hele ‘populisme’ is terug te voeren op sociaal-economische omstandigheden. Mensen zijn de afgelopen jaren afgeknepen en uitgebuitmaar ze komen uit bij de verkeerde politici die een zondebok als schuldige aanwijzen. De nieuwe politicus die nu in de peilingen omhoog schiet is een intellectueel warhoofd met een jongensachtig uiterlijk en een zeker charisma (voor veel vrouwen aan aantrekkelijke man zogezegd), maar hij spreekt teksten uit waar geen touw aan vast te knopen is. Een mengelmoes van standpunten (zijn analyse van een partijkartel deel ik, maar ik zie het breder en dat is de economisch-politieke elite). Pim Fortuyn was ook een charismatisch man, hij begon 15 jaar geleden in de achterstandswijken van Rotterdam, waar de sociale ellende was terechtgekomen, met een verkiezingswinst. Veel mensen hebben in hem iemand gezien die tegen de heersende elite inging (die economisch-politieke elite) (ik was geen aanhanger van hem). Tot hij werd vermoord (2002) door een op hol geslagen milieufundamentalist. Sindsdien hebben we een brede en groeiende onderstroom gezien van onvrede in de samenleving en de politiek en toen moest de ergste economische crisis sinds de jaren 1930 nog beginnen. Politici Verdonk en Wilders volgden. Wilders wordt nu ingehaald door die nieuwe politicus.
Veel zal het niet helpen omdat de ware oorzaken van de problemen niet worden aangepakt: vaste banen, betaalbare huizen, betaalbare gezondheidszorg, goed onderwijs, veiligheid op straat, verkleining van de welvaartsverschillen enzovoort. Maar de politiek loopt al jaren achter de feiten aan. Nederland wordt kort samengevat heel slecht bestuurd, het is allemaal korte termijndenken en bovendien is er pure machtspolitiek, want wees niet naïef, alles wat niet binnen het kader past word buitenspel gezet. Al die partijen die de afgelopen 25 jaar regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen (VVD, CDA, PvdA, D66) hebben allemaal boter op hun hoofd en we hebben er 20 jaar politiek geharrewar door gekregen. Vooral de sociaal-democratie heeft het laten afweten, ze zijn helemaal mee gegaan met de liberalisering en de privatisering en hun stemmers en achterban hebben ze in de steek gelaten (ik heb dit al zo vaak gezegd oa in Dossier PvdA/SP: Dossier PvdA / SP (Met Updates)
Het verbaasd niet dat er inmiddels een revival is van Karl Marx (grondlegger van het communisme). In België is een links-marxistische partij (PVDA van België) die echte veranderingen wil, geen cosmetisch pappen en nathouden. Een Nederlandse schrijver houdt in een pamflet een pleidooi voor het communisme. Zoals ik echter ook al vaker heb gezegd: de analyse van Marx is goed, maar niet zijn oplossing.Er zijnnieuwe maatschappelijke structuren en verhoudingen nodig. We moeten beginnen met de pakketsorteerders, die diep in de nacht aan het werk zijn als iedereen ligt te slapen, loon naar werk te geven.
In België is er strafrechtelijk onderzoek naar de handelwijze van PostNL. Dit verbaasd niets, ik schreef er 4 jaar geleden over. Helaas is de conclusie dat de gevestigde politiek niet meer in staat is bedrijven aan banden te leggen.
PostNL, een commercieel bedrijf, wil van de overheid subsidie voor de bedrijfsvoering. Dat e-mail briefpost heeft verdreven is duidelijk, maar dat is al jaren gaande daar zou een goed bedrijf op anticiperen.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
“Het is jammer dat Nederland zo slecht bestuurd wordt“. (Uit 2018).
“Het gaat nu en in de toekomst niet meer om links of rechts maar om sociaal bewust en milieu bewust”. (2018)
2017. Nederland is een kenniseconomie, we moeten het hebben van goed opgeleide mensen die de snelle ontwikkeling van de techniek in een globale wereldeconomie kunnen bijbenen. Het is daarom zo vreemd dat ze (de opeenvolgende regeringen) weinig geld in goed onderwijs willen steken.
Dit na aanleiding van de grote hoeveelheid berichten in de media over het onderwijs. Er zijn te weinig vakmensen (MBO), er zijn te weinig ICT-ers. De werkdruk van leraren en docenten is te hoog, de klassen zijn te vol en worden voller in plaats van kleiner. Er is een tekort aan docenten, leraren werken met tijdelijke contracten, enzovoort.
“Iedere maatschappij is het product van opvoeding (door de ouders) en onderwijs (door de school)”.(geschreven in het jaar 2000).
Update 02.07.2018
Het is jammer dat Nederland zo slecht bestuurd wordt. Een probleem is de regeerperiode van 4 jaar waarin de politieke partijen die regeringsverantwoordelijkheid dragen hun ei willen leggen en er telkens verandering van beleid is. De maatschappelijke sectoren waar lange termijn visies nodig zijn gaan echter ver over 4 jaar heen. Daar zijn meerjarenvisies voor nodig. Het onderwijs is zo’n sector.
We zijn in efficiëntie, competenties, systemen en protocollen gaan denken, maar we moeten naar mensen kijken.En binnen het onderwijs naar kinderen, jongeren, leerlingen: de toekomstige burgers van de maatschappij.
Update 25.08.2018
“Het is jammer dat Nederland zo slecht bestuurd wordt. Een probleem is de regeerperiode van 4 jaar waarin de politieke partijen die regeringsverantwoordelijkheid dragen hun ei willen leggen en er telkens verandering van beleid is. De maatschappelijke sectoren waar lange termijn visies nodig zijn gaan echter ver over 4 jaar heen. Daar zijn meerjarenvisies voor nodig. Het onderwijs is zo’n sector”. Zie boven.
Vandaag in de Volkskrant een lang interview met minister van onderwijs Arie Slob (Christen Unie). Hij zegt in antwoord op de vraag dat zijn voorganger het anders deed: “Dit is een nieuwe regeerperiode. Vier partijen maken afspraken met elkaar. Dan gaan er dingen anders dan in de periode daarvoor”. Dat is het probleem, hier gaat het om, regeren is echter vooruitzien. Wat ik zeg is dat ieder kind dat vandaag geboren wordt over 5 jaar naar de basisschool moet, over 12 jaar naar het voortgezet onderwijs gaat en over 18 jaar gaat studeren of eerder een vakopleiding gaat volgen.Je hebt dus jaren om vooruit te zien en beleid te maken en voor docenten te zorgen. (immigratie moet overigens ook worden meegenomen). Uiteraard is zo ver vooruitkijken moeilijk, maar voor een deel kan het. Er is nu een ernstig tekort aan leraren, ze weten niet waar ze vandaan moeten komen, er wordt gevreesd dat lessen niet door kunnen gaan omdat er geen leraar is. Die kinderen zijn 5 jaar geleden geboren….
Over vooruitzien. 30 jaar geleden keek ik naar de bevolkingspiramide van Nederland met die bekende uitstulping. Daar was toen al te zien wat de babyboom generatie zou gaan betekenen, geboren na de Tweede Wereldoorlog, allemaal in deze tijd met pensioen. Voeg daar de stijgende levensverwachting bij, dan zie je wat vergrijzing van de bevolking inhoudt. Daar zitten we nu middenin (ik ben van de generatie daarna, dit terzijde).
Zolang mensen blijven stemmen op de gevestigde partijen die al 40 jaar regeren (VVD, CDA, PvdA en D66), zolang zal er niets veranderen in Nederland. (8 jaar Rutte, 8 jaar Balkenende, 8 jaar Kok, 12 jaar Lubbers, 5 jaar Van Agt).
In de hedendaagse politiek zien we 19e en 20e eeuwse politiek met verouderde uitgangspunten. Het gaat nu en in de toekomst niet meer om links of rechts maar om sociaal bewust en milieu bewust.
Lees hier het partijprogramma van de Humanistisch Sociale Partij, de nieuwe partij voor de 21e eeuw: Humanistisch Sociale Partij
Lees ook de diverse Dossiers over politiek. Zie in de kolom rechts onder Artikelen.
Update 12.10.2019
Het lerarentekort heeft dramatische hoogten bereikt.
Tevens is het aantal buitenlandse studenten toegenomen, het fijne weet ik er niet van, maar aan buitenlandse studenten is waarschijnlijk geld te verdienen, gewoon onderwijs aan Nederlandse studenten kost geld.
Update 21.10.2019
Op 6 november is er een landelijke staking van leraren.
Denk in dit kader ook aan de VVD, ze regeren volgend jaar 10 jaar met MP Rutte als verantwoordelijk persoon. Iedere sector in de maatschappij is ontevreden, er is een diepe crisis door het stikstof- en milieubeleid. Jammer dat mensen telkens op deze partij, die iedere geloofwaardigheid heeft verloren, blijven stemmen. (Dossier VVD: Dossier VVD (Met Updates)
Update 15.07.2023 (6 jaar later)
Een van de meest turbulente weken in de Nederlandse politiek, val regering en vertrek van veel politici, lees de update in De Boze Burger en het populisme.
Uit 2019: Het lerarentekort heeft dramatische hoogten bereikt. Nu, in 2023 is het lerarentekort nog dramatischer. Men wil van de grote aantallen buitenlandse studenten af. Aan buitenlandse studenten is geld te verdienen, want ze brengen geld mee, dit wordt vaak vergeten. Nederlandse studenten kosten geld. Niet verwonderlijk dat men onderwijs in de Engelse taal wil.
Uit 2019, 4 JAAR geleden: “Denk in dit kader ook aan de VVD, ze regeren volgend jaar 10 jaar met MP Rutte als verantwoordelijk persoon. Iedere sector in de maatschappij is ontevreden, er is een diepe crisis door het stikstof- en milieubeleid. Jammer dat mensen telkens op deze partij, die iedere geloofwaardigheid heeft verloren, blijven stemmen“.
‘Voorspellingen doen is goed naar het heden kijken’, uit de context van Marshall McLuhan, filosoof, media analist, ik schreef elders over hem.
Update 07.12.2023
1/3 van 15-jarigen schoolgaande kinderen kan slecht lezen bleek uit onderzoek. Wiskunde heeft betere resultaten. De mobieltjes spelen ook een rol, deze zorgen voor afleiding. We zijn in een welvaarts-vermaak-consumptie maatschappij terecht gekomen waar alles op economie, groeicijfers en welvaartsvermeerdering is gericht. Echter 2.5 miljoen mensen zijn wat genoemd wordt laaggeletterd.
We leven na WO2 bijna 80 jaar in vrede, welvaart is toegenomen er is geen enkele belemmering voor goed onderwijs (en al die andere zaken die prioriteit in iedere maatschappij moeten hebben: huisvesting, gezondheidszorg en werkgelegenheid etc.).
Update 16.11.2024
7 JAAR later, grote bezuinigingen op onderwijs komen er aan.
Tom keek naar de overkant van het perron, er liepen maar een paar mensen op deze middag in juli. De meesten keken op hun telefoon terwijl ze op de trein wachten en ze keken niet op of om. Tom had in de stationskiosk een kleine cappuccino gekocht en een gevulde koek, ondanks dat hij het wel wist schrok hij toch wat hij moest betalen. De zon stond strak aan de hemel, het was warm en er werd een hittegolf verwacht en dat is niet iets waar Tom op zat te wachten. Vlakbij de bank waar hij op zat stond een vuilnisbak. Een haveloos geklede man met een plasticzak in zijn linkerhand had zijn andere hand diep in de vuilnisbak gestoken op zoek naar blikjes met statiegeld. Sinds het invoering van het verplichte statiegeld op blikjes en flesjes was dit steeds vaker te zien, soms zochten statiegeldverzamelaars na elkaar zonder het te weten in dezelfde vuilnisbak. Armoede in een rijk land is niet nodig, dacht hij.
De trein reed het station binnen en stopte. Passagiers stapten uit en passagiers stapten in. Tom gooide zijn koffiebekertje in de vuilnisbak en liep in de trein naar de tweede klasse en ging zitten. Er zat verderop nog een man, verder was de coupe leeg. De trein begon te rijden en er kwam een vrouw de coupe binnen en plofte in een stoel. Ze haalde direct haar telefoon tevoorschijn en keek er op. Tom had geen smartphone met internet maar een mobieltje waar niets op te zien is. Hij keek uit het raam naar het landschap dat voorbijtrok. Af en toe keek hij opzij naar de vrouw en wilde iets zeggen, maar wist niet wat, waarna hij weer naar buiten keek. De trein reed een brug over en de rivier glansde in de middagzon. Een schip voer over de rivier en liet een spoor in het water achter zich. De vrouw keek naar haar telefoon. Sinds de komst van de smartphone keken mensen die op straat liepen naar beneden, met gebogen hoofd gaan zij over straat, slaaf van de technologie, ze keken niet waar ze liepen en een botsing was mogelijk. Een vreemd verschijnsel waar na jaren voor het eerst over gesproken werd, misschien was er wel sprake van verslaving. Op perrons, in de trein, overal gebogen hoofden. Tom keek nog eens naar links, het gezicht van de vouw ging verborgen achter een mooie bos haar, de telefoon hield ze vlak voor zich, ze had in vijftien minuten niet een keer opgekeken.
‘Warm vandaag nietwaar’, zei Tom luid in haar richting.
De vrouw keek verschikt op en zei ‘Heeft u het tegen mij?’
‘Ja, ik zei warm vandaag’
‘Ben nu even bezig’ zei de vrouw en ze wendde haar blik weer naar haar telefoon.
De conducteur liet door de intercom weten dat het station genaderd werd, vroeg de passagiers hun eigendommen mee te nemen en wenste de reizigers een prettige dag toe.
Hij stond op, pakte zijn tas en zei tegen de vrouw: ‘Nou, een prettige dag verder’.
De vrouw mompelde wat en keek niet op. De man die verderop in de coupe had gezeten en die het gesprek kon volgen glimlachte toen Tom hem voorbij liep.
Tom stapte uit de trein, liep naar de uitgang, stak het stationsplein over de stad in. De zon leek nog feller te schijnen dan eerder op de dag. Eerst maar eens een biertje, dacht hij.
(C) 2025 Tekst & Foto Ronald Puma.
Iedere overeenkomst met bestaande personen, plaatsen en situaties berust op toeval.
Geen gebruik gemaakt van kunstmatige intelligentie (AI).
Het arbeidsbureau van Florida was gezellig. Het was er niet zo druk als in Los Angeles. Daar was het altijd stampvol. Het was mijn beurt voor een beetje geluk, niet veel, maar een beetje. Het was waar dat ik niet veel ambitie had, maar er zou toch ook werk moeten bestaan voor mensen zonder ambitie, ik bedoel beter werk dan ze je gewoonlijk gaven. Hoe kon je nou in hemelsnaam plezier beleven aan een dag waarop je eerst om halfzeven’s ochtends door de wekker werd wakker gemaakt, dan uit bed sprong, je aankleedde, je eten met moeite naar binnen werkte, scheet, piste, je tanden poetste en je haar kamde, en je tenslotte door het verkeer heen worstelde om ergens naar toe te gaan waar je voornamelijk veel geld verdiende voor iemand anders en je bovendien dankbaar moest zijn voor de kans het te mogen doen?
(Uit: Factotum (1984), Charles Bukowski, De Bezige Bij 2006).
“Deze maatschappij heeft een innerlijke verdeeldheid in kiezen tussen commercie en gezondheid waarbij de commercie altijd wint door de onuitputtelijke budgetten voor reclame en invloed van lobbygroepen”.
“Een staat heeft het liefst mensen die zich rustig houden en thuis achter hun computer blijven zitten en gokken”.
“Mensen willen de vrijheid, maar ze weten niet wat ze er mee moeten doen” (geschreven in de jaren 1990).
De behoeft aan suiker, zout en vet zit in het oerbrein van de mens. Het zijn de extremen van voeding (in de mond) en angst voor honger doet telkens eten. In de rijke westerse wereld wordt voedsel overal aangeboden en dat vraagt om zelfbeheersing. Aangezien dit moeilijk is en op iedere straathoek iets te eten is is de helft van de mensen TE DIK en als er op jonge leeftijd mee begonnen wordt kan obesitas ontstaan (dit gaat dus niet over mensen met een stofwisselingsprobleem). In Nederland heeft een benzinetankstation meer omzet door snoep, snacks en rookwaar (wordt wel minder) dan benzine. Bij iedere supermarkt ligt snoep bij de kassa voor de impulsaankoop, even snel een chocoladereep erbij leggen. Op stations staan snoepautomaten (zie foto). In de Verenigde Staten ziet men dat er niet een bekertje frisdrank wordt geserveerd (bij een broodje hamburger) maar een halve liter, dus een halve liter suiker (over het verwerpelijke dominante globale kapitalisme van Amerikaans fastfood schreef ik in Dossier Amerika (VS)). Armoede en ongezond eten zijn in verband met elkaar, weinig geld hebben zorgt voor goedkoop eten kopen (kiloknallers ed). Dit zijn ook de mensen die minder oud worden zo is uit onderzoeken gebleken.
Tegen gokken is niets (is zo oud als de mensheid) het is spannend (winnen-verliezen) en kan ontspannend werken, maar ook hier gaat het om zelfbeheersing. Naar een casino gaan doet niet iedereen, maar een computer en/of smartphone heeft iedereen en het vrijgeven van online gokken zorgde voor een stortvloed aan reclames (met bekende Nederlanders (zie foto) (is nu verboden). Thuis uit verveling (jong en oud) een gokwebsite aanklikken en geld inzetten is makkelijk, maar kan tot problemen leiden, de gokverslaving (en geldproblemen). Iedere verslaving (drugs, roken, medicijnen etc) is er telkens aan denken en de behoefte voelen (ook voorkomend bij pornografie).
Loterijen moeten hier ook genoemd worden. De overvloedige reclames voor loterijen doet vermoeden dat hier heel veel geld in omgaat. Een gekoppeld goed doel is er vaak bij. (Koop zelf iedere maand een 1/5 Staatslot (nooit iets gewonnen) en vroeger wel eens een kraslot). De zinloze uitwassen zijn dat mensen een paar miljoen kunnen verdienen. Beter is veel mensen tot 1 miljoen te laten winnen en meer mensen blij te maken dat dat 1 iemand 30 miljoen wint (dit leidt tot problemen).
Alles gebeurt legaal, de overheid keurt dit goed met wetten en regels. De belastingdienst heeft er inkomsten door.
Als supermarkten appels en sinaasappels bij de kassa gaan leggen (in PLAATS van snoep) en de btw op groente en fruit wordt afgeschaft gaan we vooruit, maar de tegenkrachten en de macht van lobbygroepen zijn te groot…
“Mensen willen de vrijheid, maar ze weten niet wat ze er mee moeten doen” (geschreven in de jaren 1990).
Update 26.08.2023
Goede reportage van tv programma EenVandaag over het aantal fastfood gelegenheden en dat er teveel mensen dik zijn. Er zijn geen wettelijke mogelijkheden om de groei van restaurants tegen te gaan.
Update 22.10.2023
Door legalisering is online gokken toegenomen. De omzet bij de bedrijven is gegroeid. Iedere sukkel die niet beters te doen heeft kan een website maken waar gegokt kan worden (alles legaal met vergunning). Doet denken aan het bekende ‘brood en spelen’.Een staat heeft het liefst mensen die zich rustig houden en thuis achter hun computer blijven zitten en gokken.
Update 14.05.2024
De problematiek van overgewicht neemt toe, verontrustende rapporten, maar ze kunnen in deze maatschappij nog steeds niet kiezen tussen gezondheid en commercie. Helaas, te laat, niets meer tegen te doen.
Update 03.08.2024
Vapen, de elektronische sigaret, is slecht voor de gezondheid zo is algemeen geaccepteerd en onderzocht. Artsen klagen dat vapen ongezond is. Toch is vapen heel populair geworden de afgelopen jaren, vooral bij jongeren. Vapen kan tevens een opstap zijn naar de gewone sigaret waarvan het gebruik wordt tegengegaan. Er wordt veel geld verdiend met de vape-industrie, de voormalige tabaksindustrie (die vroeger altijd zeiden dat roken gezond is), bovendien heel milieu vervuilend door het afval (meer dan de gewone sigaret). Een goed boorbeeld van niet kunnen kiezen tussen geld verdienen en gezondheid. Ook typerend voor aanbod creëert vraag van het dominante liberaal-kapitalisme. In Nederland is de VVD altijd de aanjager van deze praktijken geweest onder het mom van ‘eigen verantwoordelijkheid’, mensen moeten zelf weten wat ze doen. Dit is al lang achterhaald.
Ook online gokken neemt toe, de reclames waarin na het betalen van een bedrag gegokt kan worden zijn veelvuldig te zien.
Sociale geografie is het onderzoeken van de inrichting van de ruimtelijke omgeving. In het kader van dit bericht is de constatering dat in HEEL Nederland de winkelstraten gevuld zijn met ETEN en VOEDSEL, vooral fastfood (uit de VS, ze zitten op de duurste locaties in de steden met hun bekende merken, soms naast elkaar), maar ook IJS, heel veel ijs, snoep, donuts enzovoort. De overheid vraagt zich af hoe het komt dat zo veel mensen te dik zijn……
Update 06.11.2024
Online gokken is toegenomen. Bedrijven doen niet genoeg tegen gokverslaving wat ze wel verplicht zijn.
Update 25.11.2024
Nieuw onderzoek (RIVM). In 2050 heeft 64% van de mensen overgewicht, vooral jongeren. (Zie boven).
Update 30.11.2024
Er is een nieuw medicijn (meerdere fabrikanten) om lichaamsgewicht te doen minderen, bedoeld voor mensen die obesitas hebben zonder dat dit wordt veroorzaakt door te veel eten. Echter, het middel (dat duur is) wordt nu ook gebruikt door mensen de WEL te veel eten. Dit is een absoluut verwerpelijk, decadent, westers verschijnsel dat volledige afkeuring verdient. In andere delen van de wereld is HONGER en ellende, in het westen vreten mensen te veel. In Amerika (VS) wil men het middel vergoeden, hoewel niet duidelijk is of iedereen het kan krijgen. Amerika (VS) is het land waar men een 3 dubbele hamburger koopt met een halve liter frisdrank (een beker met suiker) erbij.
Update 28.01.2025
Meerdere afslank medicijnen zijn er gekomen. Ze worden gebruikt door iedereen die het kan betalen. Te veel eten, dik worden en kunstmatig afvallen voor 400 euro per maand is typisch westerse decadentie. Als overal eten wordt aangeboden (Amerikaans fastfood, snoep etc) worden mensen dik (schreef er 12 jaar geleden over). Ze kunnen niet kiezen tussen geld verdienen en gezondheid. Een bouwstop voor Amerikaans fastfood is het beste.
Update 27.03.2025
1 miljard euro ontvangt de overheid door kansspelbelasting. Hypocriet om verbaasd te zijn over gokverslaving. Met name de legalisering van online gokken leidt tot inkomsten. Mensen vervelen zich, zitten thuis met telefoon of computer en gaan gokken. Verliezen soms veel geld. Zoals eerder geschreven kunnen ze in NL niet kiezen tussen geld verdienen en gezondheid (ook fastfood, snoep enz).
Update 16.07.2025
Afslankmiddelen voor mensen die TEVEEL eten is pure westerse decadentie. (Binnenkort krijgt men bij een fastfoodmaaltijd direct ook een afslankpil).
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma (Tekst en foto’s)
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Feiten en Meningen 