Geschreven in 1981. (Update 2026. De conclusies zijn dit jaar 45 jaar oud).
“Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven.” (1981)
“….vandaar dat er in de toekomst misschien een radicale vermindering van het stoken van fossiele brandstoffen nodig zal zijn.”(1981).
Update 2014, 33 jaar later, conclusies van het Verenigde Naties IPCC klimaatrapport.
2014. Enkele conclusies uit 1981 uit mijn afstudeerscriptie (HBO) over het bouwen van nieuwe kolengestookte elektriciteitscentrales, het milieu, CO2, broeikaseffect en de opwarming van de aarde.
“Bij de verbranding van fossiele brandstoffen komt de hoeveelheid koolstof die er in zit als kooldioxide vrij. Kooldioxide is op zichzelf een niet toxisch gas, maar de concentratie ervan in de lucht heeft een belangrijke invloed op het klimaat. (…..). De warmte kan er dus wel in maar er moeilijk meer uit en daardoor ontstaat het zogenoemde broeikaseffect. (….).”
“De toename van het CO2 gehalte kan dus een temperatuurverhoging veroorzaken, hoewel die nog maar nauwelijks waarneembaar is.De verdubbeling van het CO2 gehalte zou de temperatuur op gematigde breedtes met 2 graden verhogen. (…). De poolijskappen zouden smelten en de zeespiegel stijgen. Vooral voor Nederland zou zoiets ernstig zijn (Breda aan Zee).”
“Een ander gevolg van de temperatuurverhoging zou een verandering van het wereldneerslagpatroon kunnen zijn. Gebieden eerst geschikt voor landbouw zouden kunnen verdrogen en droge gebieden zouden veel neerslag krijgen, wat ernstige bodemerosie zou veroorzaken.”
“Er heerst nog grote onzekerheid over de effecten die de verhoogde CO2 concentratie in de lucht zal hebben. Het probleem is dat er niets tegen de CO2 emissie te doen is, vandaar dat er in de toekomst misschien een radicale vermindering van het stoken van fossiele brandstoffen nodig zal zijn.”
“Het doel zal moeten zijn om het totale (energie)elektriciteitsverbruik drastisch te beperken of te stabiliseren. Er zal veel meer dan tot nu toe het geval is gezocht moeten worden naar energiebronnen die geen negatieve effecten op het milieu hebben zoals de zogenaamde stromingsbronnen wind en zon.”
“(….) zaken die niet binnen de economische sfeer vallen, zoals het milieu, maar eigenlijk ook bij de welvaart zouden moeten worden betrokken, worden onvoldoende onder de aandacht gebracht”.
“(…) wanneer je de mate van welvaart alleen afleidt uit de toename van de productie en het nationaal inkomen blijven de milieugoederen buiten beschouwing. De reden dat dit zo gegroeid is ligt aan het feit dat die milieugoederen altijd overvloedig voorhanden leken te zijn en ze vielen buiten de economische sfeer. Nu de milieugoederen echter ‘schaars’ zijn geworden is er een conflict ontstaan tussen productie en milieu. Daarom is het noodzakelijk dat niet meer de productiegroei als doel gesteld wordt voor de welvaart, maar een veel meer afgewogen doelstelling waar het milieu bij betrokken wordt”.
“Wat willen we: productie die is afgestemd op onmisbaarheid en maatschappelijk nut en in evenwicht met de natuur òf een ongecontroleerde productiegroei met de daarmee samenhangende milieuvervuiling en grondstoffen- en energieverspilling? Eigenlijk zijn we uit lijfsbehoud voor de mens genoodzaakt voor het eerste te kiezen……”
(Deze laatste zin vond men te dramatisch klinken, maar ik behaalde mijn diploma en onderwijsbevoegdheid).(Lerarenopleiding Gelderse Leergangen Nijmegen, vak aardrijkskunde (en geschiedenis).
(Cursivering en vetis gedaan bij plaatsing op dit blog).
(Deze afstudeerscriptie heeft vanaf 1981 tot de digitalisering in 2010 in de kast gelegen).
De hele afstudeerscriptie is op verzoek te lezen.
Update 13 april 2014 (33 jaar later, conclusies Verenigde Naties klimaatgroep IPCC)
(Tekst NOS): Alleen met stevige nieuwe maatregelen zal de uitstoot van broeikasgassen nog genoeg kunnen afnemen om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden Celsius. Dat staat in het laatste deel van een rapport van het VN-Klimaatpanel IPCC, dat is gepresenteerd in Berlijn. Ondanks alle maatregelen om de uitstoot te beperken, steeg de uitstoot van CO2 in de afgelopen 10 jaar sneller dan ooit. Dit komt door de wereldwijde groei van de welvaart.
De energieproductie levert de grootste bijdrage aan de uitstoot, met 35%. Zonder stevige nieuwe maatregelen dreigt de temperatuur aan het eind van deze eeuw 3 tot 5°C hoger te worden dan voor de industriële revolutie. Vergeleken met nu zou de temperatuur 2 tot 4 graden stijgen.
Eerder spraken wereldleiders af dat de temperatuur met maximaal 2 graden zou mogen stijgen. Dit betekent dat de uitstoot in 2030 moet liggen op het niveau van 2010. In de jaren daarna moet de uitstoot verder dalen. Dit kan volgens het IPCC alleen als er een overgang komt naar een klimaatneutrale economie zonder fossiele brandstoffen, waarbij geen broeikasgassen meer worden uitgestoten. Volgens de VN moeten landen overschakelen op duurzame energiebronnen als windenergie, zonne-energie en biomassa.
(Hoeveel gelijk kan men krijgen).
Sinds 1990 brengt het IPCC eens in de zeven jaar een rapport uit met de nieuwste bevindingen op het gebied van klimaatverandering. Het doet dit in drie delen. Vandaag werd het derde deel gepresenteerd in Berlijn. De eerste twee delen verschenen in september en vorige maand.
Update 27.07.2015 (34 jaar later)
Een groep wetenschappers heeft een rapport geschreven waarin staat dat zelfs 2 graden temperatuurstijging veel meer invloed op het klimaat kan hebben dan waaraan men tot nu toe dacht. De analyses worden niet door alle wetenschappers gedeeld, dat moet erbij gezegd worden.
Zelf denk ik aan een ‘tipping point’ waar effecten elkaar gaan versterken. Simpel gezegd worden in 300 jaar, sinds de industriële revolutie (vanaf ca. 1750) kolen, olie en gas in de atmosfeer gebracht door ze op te stoken en CO2 uitstoot te veroorzaken. Fossiele brandstoffen zijn niets anders dan planten die miljoenen jaren geleden gegroeid zijn door de zon en zijn vergaan, het is opgeslagen zonne-energie. De mens stookt in 300 jaar alles op. Dat is het probleem.
Op een bepaald moment, wanneer weten we niet, maakt het niet meer uit of er geen verbranding van de fossiele brandstoffen kolen, olie en gas meer plaatsvind, het duurt dan weer eeuwen voor de temperatuur zal gaan dalen in plaats van stijgen, de gevolgen zullen echter voortduren: stijging van de zeespiegel, klimaatverandering, veranderende oceaanstromingen en smeltende ijskappen.
Wat vaak vergeten wordt te vermelden in de klimaatdiscussie is de exponentiële bevolkingsgroei. Er zijn nu 7 miljard wereldbewoners en de bevolkingsgroei gaat door naar 9 tot 11 miljard wereldbewoners eind van deze eeuw. (In het jaar 1800, pas 215 jaar geleden, waren er 1 miljard wereldbewoners, in 1960 3 miljard). Zeer veel mensen wonen in kustgebieden die klimaatgevoelig zijn, dus een zeespiegelstijging kan miljoenen mensen op drift doen raken (klimaatvluchtelingen) Nederland ligt voor de helft onder de zeespiegel en het is in economische zin de belangrijkste helft. In mijn afstudeerscriptie staat ook de zin: “Breda aan zee”….
Het heeft met menselijke hoogmoed te maken, de mens als ‘kroon op de schepping’. De meeste mensen hebben de illusie dat de mens ‘in control’ is. Dat is natuurlijk niet zo, de mens is een nietig wezen in een oneindig heelal. De natuur gaat haar eigen gang, met of zonder mens.Als je ’s ochtends onder een warme douche staat en je begrijpt niet dat het pure luxe is, ontgaat je iets……
Update 01.10.2015
In de Volkskrant vandaag een artikel over een leidinggevende bij de Engelse Bank die ervan uitgaat dat klimaatsverandering een gegeven is. Hij maakt zich in eerste plaats zorgen om de financieel-economische gevolgen, want hij ziet in dat de mens misschien heel veel fossiele brandstoffen ongebruikt zal moeten laten en in de grond moet laten zitten of zeer dure technieken nodig zijn om schadelijke uitstoot tegen te gaan. Dit zal zal een grote impact hebben op al die bedrijven en investeerders die in fossiele brandstoffen handelen of delven en daarmee op de economie als geheel.
Onbedoeld legt hij een aspect bloot waar het kapitalisme als economisch systeem heeft gefaald:korte termijn denken en handelen. Hij zegt dat ze in de financiële wereld en in de krediet verschaffing 3 jaar vooruit kijken, hooguit 10 jaar….
Update 14.12.2015 (34 jaar later)
195 landen hebben tijdens de klimaattop in Parijs besloten het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken, meer gebruik te gaan maken van alternatieve energiebronnen en op deze wijze de stijging van de temperatuur op aarde te beperken tot 1.5 graden in deze eeuw.
Update 16.12.2015
Dit jaar heeft Nederland de grootste hoeveelheid kolen gebruikt in 25 jaar. Dit komt door de drie nieuwe kolencentrales die in gebruik zijn genomen.
Update 05.02.2016
(Laatste Update bij dit bericht, er is niets meer aan toe te voegen).
-De maximumsnelheid op veel autowegen gaat omhoog naar 130 km. Het is bekend dat autorijden luchtvervuiling veroorzaakt. Tevens overlijden mensen in Nederland eerder door het zogenoemde fijnstof.
-Volkswagen heeft jarenlang doelbewust voor extra luchtvervuiling gezorgd door sjoemelsoftware die ervoor zorgde dat de uitstoot van schadelijke stoffen hoger was dan toegestaan.
-Shell wil de komende decennia het beleid van het delven van fossiele brandstoffen niet aanpassen.
Bovenstaande 3 feiten van de afgelopen week doen denken aan een longkankerpatiënt die in het ziekenhuis ligt te roken.
De cirkel is rond. In 1981 bouwde men nieuwe kolengestookte centrales, nu gaan ze dicht vanwege de milieueffecten, zie boven.
De 2 oudste kolengestookte centrales moeten in 2025 sluiten, de andere in 2030, zo is vandaag besloten door de regering.
Update 24.11.2018 (Extra Update)
De kolengestookte elektriciteitscentrale in Nijmegen wordt afgebroken, er komen zonnepanelen voor in de plaats. Dit is de centrale waar ik op 26 maart 1981 iemand interviewde voor mijn scriptie. De centrale heette toen PGEM (Provinciale Gelderse Elektriciteits Maatschappij ). De naam en eigenaar veranderde vele malen door de jaren heen (NUON, Electrabel).
Update 02.08.2019 (Extra Update)
‘Zelf denk ik aan een ‘tipping point’ waar effecten elkaar gaan versterken. Simpel gezegd worden in 300 jaar, sinds de industriële revolutie (vanaf ca. 1750) kolen, olie en gas in de atmosfeer gebracht door ze op te stoken en CO2 uitstoot te veroorzaken. Fossiele brandstoffen zijn niets anders dan planten die miljoenen jaren geleden gegroeid zijn door de zon en zijn vergaan, het is opgeslagen zonne-energie. De mens stookt in 300 jaar alles op. Dat is het probleem’. (Geschreven in 2015). De Australische wetenschapper en klimaatexpert Dr Joëlle Gergis vraagt zich in een artikel af of het beruchte ‘tipping point’ nu al is bereikt. De nieuwste berekeningen noemt zij schokkend. De eerdere berekeningen van het IPCC uit 2013 zijn waarschijnlijk te optimistisch en een stijging van de gemiddelde temperatuur van 2.8 tot 5.8 is mogelijk. In deze eeuw 2.9 tot 3.4. Zelfs de doelstelling van 1.5 tot 2 zal ernstige effecten hebben zoals smeltend ijs op Groenland en Antarctica en sterke stijging van de zeespiegel en extreem weer zoals droogte.
Veelzeggende cijfers: er is sinds de Industriële Revolutie 300 miljard ton CO2 in de atmosfeer gekomen door het gebruik van kolen, olie, gas, bruinkool ed.
Men berekent het aantal deeltjes CO2 in de atmosfeer: 280 in de tijd voor de Industriële Revolutie, nu 410, over 40 jaar 560 (een verdubbeling).
De wereld is in rep en roer over de klimaatverandering, de opwarming van de aarde. De tegenstellingen nemen groteske vormen aan. Aan de ene kant het 16 jarige meisje Greta Thunberg met een emotionele speech. Zij neemt erg veel op haar schouders en mag wel uitkijken voor haar eigen gezondheid. Er ligt massahysterie op de loer. Aan de andere kant Leon de Winter met zijn columns in de telegraaf, hij ontkent klimaatverandering en voert deskundigen op die dat zeggen, het zijn uitzonderingen. Klimaathysterie (ook de ontkenners) is niet goed en niet nodig, er moet gehandeld worden, in de eerste plaats door de verantwoordelijke politici. Veel mensen ontkennen de klimaatverandering omdat ze bang zijn voor de gevolgen. Die zullen groot zijn. De hele discussie neemt bizarre vormen aan met links – rechts tegenstellingen en polarisatie binnen de klimaatdiscussie. De vraag is welke richting dit op zal gaan.
Ik denk aan mijn conclusies uit 1981:
1) Minder fossiele brandstoffen gebruiken, dus vooral minder kolen en olie, want gas geeft de minste vervuiling.
2) Meer gebruik maken van zonne- en windenergie.
3) Ieder product moet een directe relatie hebben met de impact op het milieu.
4) Energiebesparing. Zuinig zijn met het gebruik.
5) “Wat willen we: productie die is afgestemd op onmisbaarheid en maatschappelijk nut en in evenwicht met de natuur òf een ongecontroleerde productiegroei met de daarmee samenhangende milieuvervuiling en grondstoffen- en energieverspilling? Eigenlijk zijn we uit lijfsbehoud voor de mens genoodzaakt voor het eerste te kiezen……” (Deze zin vond men toen te dramatisch).
Uit de inleiding van mijn afstudeerscriptie: “Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven.”
Update 07.10.2019 (Extra Update)
Tv programma Tegenlicht van de VPRO liet zien dat Shell in 1987 al een rapport over klimaatverandering schreef, later werd het afgezwakt. In de jaren 1980 was er al het vermoeden van opwarming door CO2 in de atmosfeer en het broeikaseffect (zie boven).
Update 19.09.2020 (Extra Update)
Misschien een omslag in het denken van de verantwoordelijken. Ursula von der Leyen (1 jaar jonger dan ondergetekende) voorzitter van de Europese Commissie (uitvoerend orgaan van de Europese Unie) zei deze week dit: ‘Ons huidige verbruik van grondstoffen, energie, water, voedsel en landgebruik is niet houdbaar. We moeten onze consumptie en productie, hoe we leven en werken, eten, verwarmen en vervoeren, veranderen.’ Dit is wat ik zelf in 1981 in andere woorden zei en in de jaren 1990 werkte ik dit verder uit.
Update 12.12.2020(Extra Update) (5 jaar na Klimaatakkoord Parijs en 40 jaar na mijn afstudeerscriptie).
In de Volkskrant een balans.
De uitstoot van broeikasgassen stijgt nog steeds. De opwarming word nu berekend op +1.2 graad warmer. De huidige trend met de plannen zoals die nu zijn is +3 graden. Voor 2030, dus in 10 jaar, moeten de emissies halveren. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen nul zijn, dus in 30 jaar. Als dat gehaald wordt is dat een bijzondere prestatie van de mensheid, misschien net zo bijzonder als alle uitvindingen tot nu toe samen. Overigens gaat de opwarming dan natuurlijk door, want, zoals eerder gezegd, heeft het klimaat geen aan-uit knop zodat bij een nul uitstoot de ijskappen en gletsjers direct weer weer aangroeien en de permafrost stopt met ontdooien en het laten ontsnappen van methaangas, daar gaat misschien wel 100 jaar overheen (misschien net zoveel tijd als nu de CO2 in de lucht gebracht is).
De wereld zal echter niet vergaan, de mens is adaptief, past zich aan, dat heeft de geschiedenis laten zien, ‘Suvival of the fittest‘ van Darwin is er op gebaseerd (vaak verkeerd begrepen als ‘de sterkste wint’, dit moet zijn degene (soort) die zich ‘het beste aanpast wint’). Ondergelopen delen van de wereld worden verlaten. Extreem weer zal tot schade leiden, maar die zal telkens worden hersteld. Er is bijvoorbeeld nu al Nederlandse wijn, dat zal toenemen. Dat er veel onrust zal zijn door migratie en economische schade is dan wel zeker, dit is nu al gaande. We zitten midden in een proces van de verdeling van schaarste, niet alleen tussen de rijke landen en de arme landen, maar ook binnen de rijke landen zelf waar nu al een welvaarts/vermogenskloof is. Ik schreef er elders over.
Vandaag een nieuw rapport van het IPCC. De wereld wordt geteisterd door door droogte veroorzaakte bosbranden. Uit mijn conclusies 40 jaar geleden:
“Een ander gevolg van de temperatuurverhoging zou een verandering van het wereldneerslagpatroon kunnen zijn. Gebieden eerst geschikt voor landbouw zouden kunnen verdrogen en droge gebieden zouden veel neerslag krijgen, wat ernstige bodemerosie zou veroorzaken.”
Ondanks alles moeten de wetenschappers de lange termijn effecten onderzoeken, want niet iedere extreme regenbui en periode van droogte heeft met klimaatverandering te maken. Alarmisme is niet goed, de mensheid heeft de technische middelen om te veranderen, maar dan zal het economisch systeem kapitalisme moeten veranderen en zal er een herverdeling van welvaart en vermogen nodig zijn….
Een dramatisch rapport van de IPCC vandaag op basis van 14.000 (veertienduizend) onderzoeken, het rapport is 500 pagina’s dik. Wat schreef ik in de jaren 1990: ‘We beleven een goed gedocumenteerde ondergang’ (omdat er toen ook al veel onderzoeken waren) en ‘Mensen zullen vechten om de laatste restjes welvaart’ (omdat we over de verdeling van schaarste praten).
Deskundigen betwijfelen of de doelstelling van maximaal 1.5 graden stijging gehaald gaat worden, men ziet eerder +3 graden gemiddelde stijging.
Door de te tekorten ontstaan door de oorlog in Oekraïne overweegt men de kolencentrales langer te gebruiken en weer gas uit de bodem van Groningen te halen (in het uiterste geval).
De mensheid moet nu kiezen tussen in de winter in de kou zitten, het klimaat en Oekraïne steunen…..
Update 28.10.2022
Een nieuw alarmerend rapport van de Verenigde Naties, de +2 graden grens (zie boven) is niet meer haalbaar. “Wat we meemaken is een goed gedocumenteerde ondergang”, door mij geschreven in de jaren 1990. Dat was mijn constatering toen omdat er al heel veel onderzoek was en rapporten werden geschreven die zeiden dat het anders moest.
Lees het goed! en leer er van.
Update 07.01.2023 (42 jaar later)
Gletsjers in Europa smelten steeds sneller en gaan verdwijnen (blijkt uit nieuw onderzoek). Wintersport is afgelopen, er valt geen sneeuw meer in de wintersportgebieden. Treffende foto’s van skiërs die op een kleine strook kunstsneeuw (aangebracht door energievretende sneeuwkanonnen) aan het skiën zijn.
In Duitsland wil men meer bruinkool gaan winnen, de meest vervuilende bandstof die er is. Er moet een dorp voor verdwijnen, maar activisten zijn bezig met verzet.
Update 13.01.2023
Olieproducent Exxon Mobil wist in de jaren 1970 dat gebruik van fossiele brandstoffen grote gevolgen zou gaan hebben op het klimaat, maar het was slecht voor de zaken en daarom is het tot 2013 (!!) ontkend….
Update 29.06.2023
Noorwegen gaat MEER olie en gas projecten starten en voortzetten ter waarde van 17 miljard euro. De Noorse overheid heeft goedkeuring gegeven voor 19 olie- en gasprojecten. Door de oorlog in Oekraïne is de vraag naar Noors gas en olie tegenomen.
Update 19.07.2023
Extreme hitte van boven de 40 graden in Zuid-Europa. Mensen worden er ziek van. Weer = vandaag, klimaat = decennia/eeuwen. We moeten naar de lange termijn data/gegevens blijven kijken en die laten een structurele toename van de gemiddelde temperatuur zien van 1.1 graad wereldwijd, maar lokaal al meer. Veel mensen ontkennen de klimaatverandering. Psychologisch gezien is dit een uiting van niet-begrijpen en/of angst. Klimaatverandering is te groot voor de mensheid, ook deskundigen hebben het er moeilijk mee.
Update 07.09.2023
2023 heeft de warmste zomer ooit gemeten, de gemiddelde temperatuur stijgt door.
Absurditeit, toeristen (6 miljoen per jaar) gaan met vliegtuig uit hele wereld naar Canada om smeltende gletsjers te kijken (zal over 80 jaar verdwenen zijn). Ramptoerisme van je eigen ondergang.
Update 25.10.2023
Uit 1981: 42 jaar geleden
“De toename van het CO2 gehalte kan dus een temperatuurverhoging veroorzaken, hoewel die nog maar nauwelijks waarneembaar is.De verdubbeling van het CO2 gehalte zou de temperatuur op gematigde breedtes met 2 graden verhogen. (…). De poolijskappen zouden smelten en de zeespiegel stijgen. Vooral voor Nederland zou zoiets ernstig zijn (Breda aan Zee).”
Gisteren in het nieuws: ook wanneer de uitstoot van broeikasgassen sterk wordt teruggebracht, blijft de West-Antarctische ijskap smelten. Dit komt door warmer zeewater. Beperking CO2 uitstoot zal smelten niet remmen. De temperatuur van zeewater veranderd heel langzaam, we rekenen in honderden jaren. Het zal DUS ook weer honderden jaren duren voor zeewater weer afkoelt…..Is dit niet het Tipping Point waarover ik in 2015 schreef, dat is het moment waarop het niet meer uitmaakt wat de mens doet, al stoppen ze MORGEN met alle fossiele brandstoffen, dan nog gaat klimaatverandering door….
Update 02.11.2023
Een bekende klimaatonderzoeker (James Hansen nu 82 jaar) die met klimaatverandering bezig was in de jaren 1980 zegt dat het hele probleem van CO2 en opwarming 40 jaar is onderschat.
Update 21.11.2023
De klimaatdoelen van Parijs 2015 (zie boven) worden NIET gehaald, mogelijk is er eind van deze eeuw 2.5 tot 2.9 graad opwarming. Veel meer maatregelen zijn nodig.
Update 05.12.2023
Dit jaar de hoogste globale/wereldwijde CO2 uitstoot van 38,8 miljard ton, + 1%. De groei wordt veroorzaakt door China en India, Europa en VS dalen. Vooral kolenverbruik, daarna olie. Vliegverkeer neemt toe. CO2 concentratie in de lucht op nieuw record 419.3 ppm, 51% boven pre-industrieel. (Uit Carbon Brief Org).
Update 13.12.2023
198 landen zijn overeengekomen dat gebruik van alle fossiele brandstoffen (steenkool, aardgas, olie) zullen moeten worden beëindigd. Dit gebeurde in Dubai op een klimaattop. Uit 1981 (zie boven): “….vandaar dat er in de toekomst misschien een radicale vermindering van het stoken van fossiele brandstoffen nodig zal zijn.”
Zelf heb ik twijfels: Er zijn mensen die denken dat de olieproducerende landen (OPEC) de enige en heel goede inkomstenbron die ze hebben en waarop hun hele bestaan, welvaart en macht is gebaseerd zullen gaan afbouwen. (Dit zijn allemaal verwerpelijke landen in het Midden-Oosten (dit terzijde).
Zelf denk ik aan een Griekse man in de zomer van dit jaar die in een compleet verwoestte straat stond na extreme hitte, extreme droogte, bosbranden en extreme regenval, de man zei: “Wat krijgen we volgend jaar?” Mensen zijn nu bang voor een zomer die gaat komen.
Update 07.01.2024
2023 was het warmste jaar (gemiddelde wereldwijd) in de geschiedenis, + 1,4 graden vergeleken met de periode voor het gebruik van fossiele brandstoffen door de mens (dus vanaf de industriële revolutie 250 jaar geleden). + 1,5 graden was en is de doelstelling als maximum van het akkoord van Parijs (alle landen van de wereld) in 2015.
Update 04.07.2024
De aardatmosfeer is opgewarmd, de aarde zelf is opgewarmd, de oceanen zijn opgewarmd. 250 jaar lang opgeslagen zonne-energie (de fossiele brandstoffen kolen, olie, gas) verbranden heeft het veroorzaakt. (korte analyse, er zijn geen onderzoeken meer nodig).
Fossiele grondstoffen kolen/olie/gas die miljoenen jaren lang in de bodem opgeslagen zijn geweest zijn door de mens er uit gehaald en in 250 jaar opgestookt, de opgeslagen CO2 komt weer vrij. De aardatmosfeer, de aarde zelf en de oceanen zijn nu opgewarmd. Misschien duurt afkoeling 100 jaar of langer.
Fossiele grondstoffen kolen/olie/gas zijn miljoenen jaren in de bodem opgeslagen geweest en in 250 jaar (na de industriële revolutie) door de mens er uit gehaald en verbrand, de opgeslagen CO2 komt weer vrij. Aardatmosfeer, aarde zelf en oceanen zijn nu opgewarmd. Misschien duurt afkoeling 100 jaar of langer.
250 jaar lang opgeslagen zonne-energie (de fossiele brandstoffen kolen, olie, gas) verbranden heeft het veroorzaakt. (korte analyse, er zijn geen onderzoeken meer nodig).
Laatste onderzoeken hebben geheel nieuwe bevindingen, de Noord Atlantische golfstroom zou door opwarming van de aarde kunnen stilvallen (heeft met zoet en zout water te maken) en het hele wereldklimaat ingrijpend kunnen veranderen. Bovendien is het een proces dat heel snel zou kunnen gaan, DEZE eeuw. Voor Noord-Europa zou dat kouder worden betekenen in plaats van warmer met daarbij een stijging van de zeespiegel…..Dit wordt AMOC genoemd (de afkorting van de Engelse naam).
Update 25.09.2024
Overal drijven auto’s door de straten, ze rijden niet ze drijven, ze worden meegevoerd in kolkende waterstromen door extreme regenval. De kans op extreem weer is verdubbeld door klimaatverandering. In Amerika (VS) extreme hitte.
Update 09.10.2024
15.000 (!) wetenschappers waarschuwen voor een ONOMKEERBAAR proces van klimaatverandering.
De uitstoot van broeikasgassen is hoger dan ooit.
Oceanen zijn warmer dan ooit.
Temperatuur records verbroken.
Extremen worden extremer.
Snel afbouwen gebruik fossiele brandstoffen nodig (ZIE BOVEN 1981)
Update 18.11.2024
Uit 2016, 8 jaar geleden: “Laatste Update bij dit bericht, er is niets meer aan toe te voegen”.
De uitstoot van CO2 neemt nog steeds toe, zo is onlangs berekend….
Update 12.01.2025 (44 jaar later)
Het is 2025. 10 jaar geleden kwamen alle landen van de wereld in Parijs tot een overeenkomst dat de klimaatverandering reëel is en dat er maatregelen moeten worden genomen. De wereldgemiddelde temperatuur in 2024 was 1.3 graden (afgemeten aan het voor-industriële tijdperk 1800). De doelstelling in 2015 was +1.5 aan het einde van deze eeuw. We wachten op het Tipping Point….
Update 30.01.2025
De film die Shell zelf maakte in 1991 heet ‘Climate of concern‘ (YouTube 30 min, Engelse taal). Vol met treffende en voorspellende feiten over CO2 en klimaat. Ook op YouTube de uitleg van wetenschapper Carl Sagan in 1985 over de onomkeerbaarheid van broeikaseffect. Uit de film:
De gemiddelde temperatuurstijging in 1991 was +0.5 graden. Men dacht in 1991 aan +1.5 graden in 2050, dit was in 2024 al 1.6.
De hoeveelheid CO2 in atmosfeer was voor gebruik fossiele brandstoffen (1750) 2.80 ppm, in 1991 350, nu 420.
Er komt abnormaal weer.
Oceanen worden warmer.
De landbouw zal klimaatverandering merken.
Er is nu actie nodig in 1991.
Kustgebieden zijn kwetsbaar door zeespiegelstijging.
Huizen moeten zuiniger.
De zonneauto komt er misschien.
CO2 moet teruggedrongen worden.
Wetenschap is het eens.
5 miljard mensen op aarde (nu 8).
Er komen klimaatvluchtelingen.
CO2 belasting moet er komen (is ook gebeurd).
Energiezuinige auto’s zijn nodig.
De conclusies waren in 1991 toch optimistisch, technologie zal oplossingen vinden, misschien kernfusie (hier werken ze aan) en andere oplossingen.
Update 27.08.2025
AMOC is de naam voor het stilvallen van de Atlantische golfstroom die er voor zorgt dat het in Europa niet zo koud wordt als in Canada. Stilvallen zal leiden tot een kouder wordend klimaat en een hogere zeespiegel. Door het smelten van de ijskappen van Groenland zal zoet water zout water gaan tegenhouden. Men verwacht dit na het midden van deze eeuw en zal geleidelijk gaan.
Uit 1981: “De toename van het CO2 gehalte kan dus een temperatuurverhoging veroorzaken, hoewel die nog maar nauwelijks waarneembaar is.De verdubbeling van het CO2 gehalte zou de temperatuur op gematigde breedtes met 2 graden verhogen. (…). De poolijskappen zouden smelten en de zeespiegel stijgen. Vooral voor Nederland zou zoiets ernstig zijn (Breda aan Zee).”
De CO2 hoeveelheid in de aardatmosfeer in 1750 (voor het industriële tijdperk/voor gebruik fossiele brandstoffen) was 280 ppm (deeltjes) een verdubbeling zou 560 zijn, de hoeveelheid 2024 was 424.
Update 22.09.2025
Het gebruik van fossiele brandstoffen neemt toe: Artikel NOS
Update 8 november 2025
De klimaatconferentie COP30 in Brazilië is begonnen.
De klimaatdoelen uit 2015 Parijs zijn niet haalbaar meer. Bedrijven schalen hun klimaatdoelen af want het kost teveel geld. Er is echter een grote vooruitgang in het gebruik van duurzame energie. Een klimaatdeskundige zegt dat als de mensheid in de jaren 1990 was begonnen er niet zo’n grote opgave was geweest als nu. Ik schreef er toen over….en Shell (en anderen) stopten rapporten diep in een lade want het verdienmodel ging achteruit (lees boven).
Update 14 januari 2026 (45 jaar later)
De +1.5 graden vergeleken met de voor-industriële tijd wordt over een paar jaar verwacht.
(C) Copyright tekst en foto’s Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit bericht komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Contact opnemen over bovenstaande en de fotografie kan via ronaldpuma.nl.
(Geschreven in 2019) (Met Updates 2026) (7 jaar later)
“De stikstofcrisis laat zien wat er gebeurt als je jaren lang, decennia lang, louter inzet op economische groei en materiële welvaart zonder rekening met natuur en milieu te houden“. (2019)
“Veel mensen ontkennen de feiten over de crisissen omdat ze bang zijn voor de gevolgen”. (2019)
“De stikstofkwestie is een systeemcollaps waar slecht bestuur (PAS: Programma Aanpak Stikstof) en een economie die hoofdzakelijk op groei is gericht samenvallen”. (2019)
2019. Alle factoren en aannames botsen tegen elkaar. Ooit in de toekomst (maar eigenlijk nu al want veel jongeren maken zich grote zorgen) zullen nieuwe generaties de vorige generaties politici en economen ter verantwoording roepen en vragen: wat hebben jullie gedaan. Zij hebben onbegrensde economische groei bewerkstelligd en gepropageerd zonder de gevolgen aan de bevolking uit te leggen. In Nederland zijn dat alle desbetreffende ministers van de gevestigde partijen die regeerden (in het bijzonder het CDA met zijn landbouwbelang), 40 jaar lang.
De stikstofcrisis laat zien wat er gebeurd als je jaren lang, nee decennia lang, louter inzet op economische groei en materiële welvaart zonder rekening met natuur en milieu te houden. Vandaag werd bekend dat de regering maar liefst 500 miljoen, een half miljard, uittrekt voor maatregelen om de stikstofcrisis aan te pakken. 500 miljoen is erg veel geld om in 1 dag tevoorschijn te toveren. De maatregelen zijn op zich goed, maar men ziet de paniek. 100 kilometer als maximumsnelheid, boeren overhalen om te stoppen, inkrimping van de veestapel. Er zijn mensen die een kleinere veestapel al 30 jaar bepleiten. Er moeten klimaatbossen komen, Er zijn mensen die al 30 jaar voor meer bossen en natuur pleiten. Er is een tekort van 300.000 woningen, maar bouwen kan nu niet vanwege de stikstof. Ze moeten compenseren als ze toch gaan bouwen, gelooft u het? Er wordt gekozen voor de technocratische aanpak: een beetje stikstof minder hier, een beetje stikstof meer daar. In gewoon Nederlands heet dat pappen en nathouden.
Schiphol wil men uitbreiden naar Lelystad (voor goedkope vakantievluchten), nog meer vliegen terwijl dit vanuit milieuoogpunt niet kan. Een autorace organiseren op Zandvoort, terwijl dan niet verstandig is.
De politici en veel burgers zitten in de ontkenningsfase van deze problematiek.
Dit komt uit de afstudeerscriptie (1981, 38 jaar geleden) over fossiele brandstoffen en de klimaatverandering:
“(….) zaken die niet binnen de economische sfeer vallen, zoals het milieu, maar eigenlijk ook bij de welvaart zouden moeten worden betrokken, worden onvoldoende onder de aandacht gebracht”.
“(…) wanneer je de mate van welvaart alleen afleidt uit de toename van de productie en het nationaal inkomen blijven de milieugoederen buiten beschouwing. De reden dat dit zo gegroeid is ligt aan het feit dat die milieugoederen altijd overvloedig voorhanden leken te zijn en ze vielen buiten de economische sfeer. Nu de milieugoederen echter ‘schaars’ zijn geworden is er een conflict ontstaan tussen productie en milieu. Daarom is het noodzakelijk dat niet meer de productiegroei als doel gesteld wordt voor de welvaart, maar een veel meer afgewogen doelstelling waar het milieu bij betrokken wordt”.
“Wat willen we: productie die is afgestemd op onmisbaarheid en maatschappelijk nut en in evenwicht met de natuur òf een ongecontroleerde productiegroei met de daarmee samenhangende milieuvervuiling en grondstoffen- en energieverspilling? Eigenlijk zijn we uit lijfsbehoud voor de mens genoodzaakt voor het eerste te kiezen……”
Update 15.10.2019
Klimaatactivisten en boeren demonstreren, het zijn de tekenen dat ons economisch systeem failliet is. Het resultaat van decennia beleid gericht op economische groei zonder milieu en natuur te waarderen.
De bouwsector dreigt vandaag met acties als er geen noodwet komt die de stikstofbeperking ongedaan maakt.
We zijn ongemerkt in een tijd van de verdeling van schaarste gekomen, dat beseffen de meeste mensen nog niet…..veel mensen zijn nu bang voor de toekomst geworden, dat is onze maatschappij. Ze ontkennen daarom de klimaat- en milieucrisis, doen alsof er niets aan de hand is en we ongestoord verder kunnen gaan met bouwen, met landbouw en veeteelt (Nederland is de tweede exporteur van agrarische producten in de wereld na de Verenigde Staten, krankzinnig), met luchtvaart (Schiphol moet groeien) enzovoort.
Nederland importeert varkensvoer uit Brazilië (en andere landen) en exporteert varkensvlees naar China, de mest blijft hier achter, dat is het probleem dat in decennia gegroeid is. Het is heel moeilijk om om dit weer af te bouwen.
Boeren gebruikten geweld bij hun acties gisteren, enkele provinciale bestuurders trokken de maatregel daarop in. Waarbij wel gezegd moet worden dat vanuit bestuurlijke correctheid de boeren onrecht wordt aangedaan, toezeggingen worden ingetrokken. Dit hele verhaal past in het zwalkende bestuur dat Nederland kent, lees hiervoor: Politiek en landsbestuur
Hoorde op tv iemand voor het eerst zeggen dat we misschien moeten kiezen tussen een vliegvakantie naar Peru of het bouwen van huizen. (Ik schreef het in 1996 al in: Energie en grondstoffen quotum).
(Sinds 1993 heb ik niet in een vliegtuig gezeten, auto verkocht in 2004, 30 jaar half-om-half vegetariër, als het kan wordt een kapot apparaat gerepareerd, enzovoort (dit terzijde).
Update 29.10.2019
Mensen en organisaties die het niet met het beleid eens zijn gaan nu de cijfers betwisten.
Demonstreren tegen het milieu heeft geen zin.
De overheid moet duidelijker zijn in de verantwoording van hun beleid.
Er komt veel op ons af….
Update 31.10.2019
Een goed voorbeeld van iemand die er helemaal niets van begrijpt is iemand van de VVD (naam heb ik niet onthouden), die woordvoerder inzake bouwkwesties is. Op NPO radio 1 (30.10.2019 na 09.30 uur) antwoordde hij op de vraag of het klimaatkoord van Parijs (195 landen namen een besluit) niet moet worden nageleefd. Zijn antwoord was: we moeten bouwen.
Ook de overheid laat zien dat ze niet weten waar ze mee bezig zijn, het is paniekvoetbal en struisvogelpolitiek. Dat de cijfers over PFAS ineens misschien toch niet goed en moeten worden aangepast is een brevet van onvermogen.De normen zijn goed of niet goed. Overigens ben ik het ermee eens dat de normen in heel Europa hetzelfde moeten zijn. Het kan niet zo zijn dat in Duitsland een bouwer veel meer grond of bagger met een hogere vervuiling mag vervoeren. Europa, waar zijn ze als je ze nodig hebt. Regeltjes opleggen die onzinnig zijn kunnen ze wel, dit niet.
Een uitstekende analyse in de Volkskrant van Klaas van Egmond oud directeur van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu : Artikel Volkskrant
Ook tekenend: meerdere moties van de Partij Voor de Dieren over oa autoracen op Zandvoort (zie boven), vliegveld Lelystad, 100 km als maximumsnelheid, stikstof worden afgewezen door de meeste partijen. Zoals vorig jaar reeds gezegd: ‘Veel mensen ontkennen de feiten over de crisissen omdat ze bang zijn voor de gevolgen’.
Update 02.11.2019
De verbetering van het Zandvoort Formule 1 parcours mag van de rechter doorgaan. Maar de Formule 1 race gaat helemaal niet door, alle coureurs krijgen een fiets, een mountainbike, en de Formule 1 FIETSENkan doorgang vinden. Prins Bernhard jr zorgt voor chocolademelk en gevulde koeken. In de HELE wereld wordt de Formule 1 een fietsevenement.
Update 13.11.2019
En wat doet u dan zelf dan? Nou, ik heb sinds 1993 niet meer in een vliegtuig gevlogen (sinds 2003 niet meer in het buitenland geweest), auto verkocht in 2004 (kortingskaart NS gekocht en een goede fiets), half-om-half vegetariër (een paar dagen vlees, een paar dagen geen vlees) sinds een jaar of 30, nooit een elektrisch scheerapparaat of tandenborstel gehad (et cetera zie Dossier Consumentisme (Met Updates) Alles wat gerepareerd kan worden repareer ik zelf (onlangs een broodrooster uit elkaar gehaald) of laat het doen. Enzovoort.
Het nieuwe spel: Stikstof-kwartetten: Mag ik van jou de maximumsnelheid, dan krijg je van mij het bouwen van huizen. Ik van jou koeien, dan krijg je van mij Natura2000. Ik van jou de autolozezondag, jij van mij 50 arbeidsplaatsen. Mag ik van jou de Formule 1, dan krijg je van mij woningen.
We zijn het tijdperk van de verdeling van schaarste binnengetreden, op alle gebieden (energie, grondstoffen, stikstof, schone lucht, water etc), maar de meeste mensen beseffen het nog niet. Algemene heffingen in de Green Deal van Timmermans zijn niet voldoende, deze leiden tot grotere welvaartsverschillen en armoede. We gaan toe naar quotering en herverdeling van de welvaart, ditmaal niet vanuit een verwerpelijk gelijkheidsstreven (het communisme), maar vanwege rechtvaardigheid. (Mark my words).
Update 07.07.2021 (2 jaar later)
Vandaag boerenprotest.
Deze problematiek duurt voort. Als decennialang tegenstrijdig beleid wordt gevoerd door ‘de’ politiek (er zijn alternatieven) stapelen de problemen zich op tot een onontwarbare kluwe.
Decennialang landbouw en veeteelt met subsidies stimuleren en ‘ineens’ zijn er problemen. OOK hier blijkt dat NL slecht bestuurd wordt. Tegenstrijdig beleid: wegen aanleggen/woningen bouwen/landbouw/veeteelt stimuleren en tegelijk natuur/milieu doelen stellen in een vol land. De verantwoordelijken in de politiek vooral al die CDA landbouwministers hebben voor de welvaartsillusie gezorgd: tegen beter weten in doorgaan met beleid waarvan bekend is dat het allemaal niet tegelijk mogelijk is.
Update 01.11.2021
Veel boeren zijn het vertrouwen in de politiek kwijtgeraakt, vooral in het CDA. Opvallend in een Volkskrant bericht is dat na 1958 11 van de 15 ministers van landbouw van het CDA waren. De boeren zien zich nu vertegenwoordigd in de Boer Burger Beweging, met 1 zetel in de Tweede kamer.
Elders al eens gezegd: een goed econoom moet het hele naoorlogse economisch beleid analyseren, landbouw/veeteelt en industrie inclusief: 60 jaar ‘gratis’ gas uit Groningen (opbrengst ca. 420 miljard euro, de aardbevingen werden gebagatelliseerd), de gastarbeid vanaf de jaren 1960 (goedkope buitenlandse werkers die het vuile werk kwamen doen (uitgenodigd door werkgevers en regering) de problemen in de oude wijken werden ontkend (ik schreef erover in Dossier Migratie/Immigratie) het begin van het populisme (een overlap met rechts-extremisme is er altijd geweest), de arbeidsmigratie door ‘Schengen’ (open grenzen in de EU met enorme loonverschillen) met wederom goedkope werkers voor het zware werk (problemen werden en worden ontkend) (wildgroei aan uitzendbureaus door versoepeling regels in de jaren 1990, ook illegale, resulterend in uitbuiting van MOE-landers), Betuwelijn en HSL (is nog steeds niet duidelijk of beide investeringen rendabel zijn geworden), de globalisering (industrie (goedkope onderdelen door de supply chain economie) en landbouw/veeteelt (goedkoop veevoer uit Brazilië waar bossen gekapt worden), het laten maken maken van kleding in landen met goedkope uitgebuite werkers en kinderarbeid. enzovoort.
Het zal veel werk zijn, maar in de vraagstelling zitten de antwoorden al…een economie op speed die in deze tijd tot een culminatie van tal van problemen heeft geleid, onnoembaar veel problemen, waarbij de milieu-klimaat problemen (klimaatverandering/verlies biodiversiteit) wel het meest urgent zijn, ook de sociale impact is groot (in rijke landen en arme landen).
Update 07.06.2022
De uitstoot van stikstof moet nog verder omlaag. De stikstofcrisis is structureel geworden. Boeren hielden hun koeien 1 dag in de stal als protest.
Update 11.06.2022
(Zie boven uit 2019). Nieuwe plannen van de minister (Christianne van der Wal-Zeggelink (VVD) geboren in 1973) die in Rutte 4 de post Minister voor Natuur en Stikstof bekleedt (zo urgent is dit geworden na decennia beleid, een speciale minister voor deze problematiek). Veel boeren zullen moeten stoppen met hun bedrijf in de buurt van de Natura2000 gebieden. Een verassing is het niet.
Het debat gisteren liet zien dat de verantwoordelijken in politiek zich verloren hebben in details. Gelukkig hebben we een MP die verstand heeft van koeienpoep. Als je visie decennialang economische groei en welvaartsgroei is en natuur en milieu komen altijd op de tweede plaats, ontstaat de huidige multiple crises: ALLES hangt met elkaar samen. Helaas, niets meer tegen te doen.
Update 02.11.2022
Vanwege de stikstof problematiek mogen er geen bouwprojecten meer uitgevoerd worden (is de verwachting na een rechterlijke uitspraak). Het gaat om woningbouw, infrastructuur en windturbines (ea). Hoe hangen alle crises samen: decennia beleid, vooral VVD en CDA (de landbouwpartij en een christelijke VVD (ik schrijf het al zo lang). PvdA en D66 volgen.
Woningbouwbeleid is gericht op particulier bezit (vandaar de hypotheekrenteaftrek), sociale huur is minder belangrijk, corporaties werden semi-zelfstandig (Lees Dossier Woningnood uit 2009). De verhuurdersheffing (opgelegd op woningcorporaties) in 2013 zorgde voor minder bouwen. 100.000 bouwvakkers werden na de crisis van 2008 werkeloos (sommigen mochten als zzp-er terugkomen), nieuwbouw nam af. De bevolking groeit. (etc). De hierdoor ontstane wooncrisis (een tekort aan huizen) zorgde voor de huidige asielcrisis en asielzoekers die buiten op het gras moeten slapen in Groningen, want er is geen doorstroom van erkende vluchtelingen (statushouders (ca. 20.000), er zijn geen huizen voor hen. Landbouwbeleid/veeteelt/tuinbouw is na WO2 louter op groei gericht daarom in Nederland 2e landbouwexporteur van de wereld (na de VS). De stikstofuitstoot is groot, de natuur/biodiversiteit gaat achteruit (volgens deskundigen). Ook bouwprojecten hebben met stikstof te maken en hier is de cirkel rond, er mag minder gebouwd worden. Iedereen heeft last van huizentekort. Een vicieuze cirkel.
Er zijn geen mensen om de stikstof uitstoot te bereken, de cijfers van RIVM hadden fouten.
Zouden beleidsmakers zich niet schamen voor wat ze doen,dit kunnen geen intellectuelen zijn. Mijn analyse is simpel: er is geen langetermijnbeleid doordat er in periodes van 4 jaar (de regeerperiode) gerekend wordt, jaar in jaar uit. Als men heel lang veel verkeerd doet komen de problemen ineens allemaal tegelijk naar voren. Dat is deze tijd.
Biodiversiteit in een akkerrand/bloemstrook (November2022).
Er is 25 miljard beschikbaar om boeren uit te kopen vanwege de stikstofproblematiek.
Vogelgriep, gekke koeienziekte, varkenspest, Q-koorts (geiten), stalbranden, stikstofuitstoot etc. De gevolgen van decennia agrarisch beleid (landbouw en veeteelt op industriële wijze). Zouden de verantwoordelijken zich zelf ook niet afvragen of er wel goede keuzes zijn gemaakt…of die gigantische hoeveelheden subsidie wel terecht zijn geweest.
Update 26.01.2023 (vier jaar later)
Zouden de bewindslieden en hun partijen zich niet schamen voor hun beleid. Nederland kreeg van de EU jarenlang toestemming om meer mest uit rijden, dit moet nu ineens (1 maart) minder. De minister wist het in 2022, hield het achter uit vrees voor onrust bij de boeren en zegt nu sorry. Zo gaat dat in de hele politiek sinds jaren: sorry zeggen, excuses aanbieden en vooral meevoelen. In dit geval kan ik de boeren begrijpen, ze weten niet meer waar ze aan toe zijn.
We zitten de eindfase van een ontwikkeling van alleen maar groei. Iemand die het begrijpt is Kim Putters (een aimabel man, nu Sociaal Economische Raad) hij staat op 1 van invloedrijke personen. Hij zegt: “Het maatschappelijke model dat zich richt op materiële groei loopt op zijn eind.” Hier schreef ik in de jaren 1980, 1990 al over (zie boven), de rest is geschiedenis.
Provincies weten van duizenden veehouders niet of ze juiste stikstofvergunning hebben: website NOS: https://nos.nl/l/2461801
Update 23.02.2023
Vandaag een stikstofdebat in de Tweede Kamer. Ze hakkelen, stotteren en beweren: ‘we moeten de bouw weer op gang krijgen want het land zit op slot’; ‘we moeten de natuur beschermen’; ‘we moeten de stikstofuitstoot reduceren’, kortom ze weten het niet meer. Dit zijn de mensen die niet begrijpen dat als je 30 JAAR iets verkeerd doet alle problemen ineens tegelijk komen. We leven in de ‘welvaartsillusie’ want welvaart heeft een prijs, maar veel mensen zitten nog in de ontkenningsfase. Onbegrensde groei is onmogelijk.
Provincies willen het landelijke beleid niet uitvoeren, zelfs van dezelfde partijen. Er komen verkiezingen en met name het CDA (decennialang verantwoordelijk voor het beleid) vreest decimering van de partij, want de traditionele achterban gaat naar de BBB, de Boer Burger Beweging, een partij met een welbespraakte voorvrouw die echter net als alle anderen selectieve argumenten te berde brengt: wat goed uitkomt benadrukken andere feiten weglaten.
Schiphol wil uitbreiden en groeien.
Etc.
Update 07.03.2023
Als economisch beleid decennialang niet goed is en economische groei leidend is geworden zonder acht te slaan op natuur en milieu ontstaat de situatie van vandaag: meervoudige crises. We zitten midden in de tijd van schaarste die ik zelf in de jaren 1990 al zag. (Lees ook Economisch beleid in Nederland).
Update 11.03.2023
‘Nederland, een dunbevolkte stad, als we niet uitkijken een dichtbevolkte stad in de toekomst’. (uit 2018: Nederland, een dunbevolkte stad). Er is ‘strijd om de ruimte’: bevolkingsgroei (prognose misschien +3 miljoen mensen (veel immigratie) EN grootschalige landbouw EN wegen (particulier vervoer in plaats van openbaar vervoer) EN huizenbouw EN recreatie EN bedrijventerreinen EN industrie EN zonneparken/windmolenparken gaan niet samen…..
Nederland is vol, in de jaren 1990 mocht het niet gezegd worden (ik schreef er TOEN over), maar in deze tijd is het besef doorgedrongen dat Nederland overvol is, met mensen (bevolkingsgroei), met economie (alle bedrijvigheid samen), met landbouw, veeteelt en tuinbouw, met arbeidsmigranten die voor de economische groei moeten zorgen, enzovoort. We moeten kiezen in een tijd van schaarste, voor velen is dit echter een te grote opgave. Verbazen doet het niet als mensen decennialang zijn opgevoed met het idee dat de bomen tot in de hemel doorgroeien.
Update 28.05.2024
Deskundigen, wetenschappers en onderzoekers zeggen dat de biodiversiteit in Nederland afneemt en dat er dringend er stikstofmaatregelen (reductie, vermindering) moeten komen. Wat momenteel gebeurt is het ontkennen van wetenschap en feiten, een heilloze weg. Wij bevinden ons al lange tijd in het tijdperk van SCHAARSTE, schaarste aan schone lucht, schoon water, ruimte en meer. Schaarste moet eerlijk worden verdeeld, daarom zoals 30 JAAR geleden gezegd en geschreven moet er gekozen worden: (Energie en grondstoffen quotum).
Update 28.08.2024
Het besef is doorgedrongen dat er GEKOZEN moet worden, stikstof hier of stikstof daar, landbouw of luchtvaart. Huizen bouwen of autowegen ed. 18 miljoen inwoners, 9 miljoen auto’s in een klein dichtbevolkt land.
Update 29.11.2024
De huidige regering met een nieuwe Boerenpartij (na 1963 met boer Koekoek) kan de stikstofproblematiek niet aan. Men suggereert overtollige mest op te slaan in silo’s.
Update 16.01.2025
De stikstofproblematiek is nog steeds niet opgelost, 6 jaar later. Een uitspraak van de Raad van State (advies en rechtsspraak). Bouwprojecten (er is grote woningnood) komen stil te liggen vanwege de regels. Boerenbedrijven komen in problemen. Probleem in Nederland is dat ze niet accepten dat er GEKOZEN moet worden, alles tegelijk kan niet in een klein land. Het komt neer op een verdelingsvraagstuk. Het onbegrip blijkt uit de 130 kilometer rijden op de snelweg dat nu op 3 korte trajecten is toegestaan.
Update 24.01.2025
Veelzeggende cijfers van het CBS:
Uitvoer Nederlandse landbouw in totaal 129,9 miljard
Na de VS grootste landbouwexporteur.
Zuivel en eieren op één, de sierteeltexport op twee, vleesexport op drie.
Exportwaarde van zuivel en eieren (12,3 miljard euro).
Sierteelt (bloemen en planten)(11,9 miljard euro) 4 procent toegenomen.
De vleesexport 10,7 miljard euro.
Kort samengevat: in Brazilië worden bossen gekapt voor veevoer, het voer is voor Nederlandse dieren, voor het slachten zijn arbeidsmigranten nodig (geregeld door (soms malafide) uitzendbureaus), het vlees wordt geëxporteerd naar het buitenland, DE MEST BIJFT HIER ACHTER, dat is het mestoverschot en de stiksofcrisis. Ze kunnen deze in decennia ontstane problematiek (met name veroorzaakt door CDA en de RABO bank) niet aan. In Economisch beleid in Nederland is dit in totaliteit geanalyseerd, samen met alle andere sectoren.
Update 16.06.2025
Een minister over de stikstof problematiek horen praten is luiteren naar wanhoop over de schier onoplosbaarheid. Men verliest zich in details over neerslag van stikstof per hectare, juridische procedures en dergelijke.
Update 19.01.2026
7 jaar later, niets opgelost. Partijen die regeren durven geen beslissingen te nemen.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is onafhankelijk en niet partijgebonden.
Fotogalerij. Alle foto’s zijn te koop voor publicaties.
(Geschreven in 2013) (Met Update 2026, 13 jaar later).
‘Technologie moet niet de moraal in een maatschappij gaan bepalen’. (Geschreven 1993).
“Met gebogen hoofd gaan de mensen door het leven, gevangen in een kunstmatige, virtuele wereld”. (2013).
2013.Net zo als de zwarte bevolking in Afrika 400 jaar geleden werd gepaaid met spiegeltjes en kralen, zo laat de moderne mens zich paaien door de techniek. Met gebogen hoofd gaan de mensen door het leven, gevangen in een kunstmatige, virtuele wereld.
iPhone en iPad, de spiegeltjes en kralen van de moderne tijd.
Apple en Samsung, de spiegeltjes en kralen van de moderne tijd.
Apple and Samsung, the mirrors and beads of modern times….
(Lees ook Dossier China (Met Updates)waar westerse bedrijven goedkoop hun producten in elkaar laten zetten ten koste van de Chinese werkers).
Update 08.02.2018 (5 jaar later)
Er zijn meerdere onderzoeken naar de verslavende werking van Facebook, Twitter en andere sociale media en de macht van de techbedrijven (Google). Zelfs ex medewerkers keren zich nu tegen dit soort bedrijven en hun macht.
Een mooi citaat (dat ik toevallig tegenkwam) van Václav Havel (1936 – 2011), een schrijver/filosoof die president van een land, Tsjechië, werd. Er zijn maar weinig politici die zich intellectueel mogen noemen, Václav Havel was er een.
Václav Havel in 1979:
“Onze aandacht richt zich daarom onvermijdelijk op de meest wezenlijke kwestie: de crisis van onze eigentijdse technologische maatschappij als geheel, de crisis die Heidegger beschreven heeft als de onmacht van de mensheid wanneer zij geconfronteerd wordt met de planetaire macht van de technologie. De technologie – het kind van de moderne wetenschap, die op haar beurt weer een kind van de moderne metafysica is – heeft zich losgemaakt van de menselijke controle, heeft opgehouden ons te dienen, heeft ons tot slaaf gemaakt en ons gedwongen mee te werken aan de voorbereiding van onze eigen ondergang. En de mensheid kan geen uitweg vinden: wij hebben geen ideeën en geen geloof, laat staan een politiek concept dat ons helpt de dingen weer onder menselijke controle te brengen. Wij kijken hulpeloos toe hoe die kil functionerende, door ons geconstrueerde machine ons onontkoombaar verzwelgt (…)”.
Citaat uit: Essay over Charta ’77, Václav Havel, Poging om in de waarheid te leven, Uitgeverij Van Gennep Amsterdam (2e druk 1989).
“Met gebogen hoofd gaan de mensen door het leven, gevangen in een kunstmatige, virtuele wereld”. (uit 2013).
De verslaving aan de smartphone en de macht van de (Amerikaanse) bedrijven is bijna totaal. Er is een wedloop gaande tussen de bedrijven en consumenten (de persoonlijke gegevens, ook wel data genoemd) en overheden (de bedrijven hebben zich een machtspositie toegeëigend (ook financieel) en een monopolie. Vooral de EU probeert een tegenwicht te bieden. Hier zijn onderhandelingen en gesprekken gaande waar wij nooit van zullen horen, maar bedrijven hebben de beste juridische adviseurs die er zijn en doen alles om hun positie te behouden. Al de technologiebedrijven hebben multimiljardairs als leidinggevenden, ze zijn rijker geworden door de coronapandemie….
Uit serie Phones (2010 tot heden).
Update 12.08.2021
Toen Facebook naar de beurs ging in 2012 (100 miljard dollar, nu 1000 miljard, er zijn wel schommelingen) heb ik op de pagina van eigenaar Mark Zuckerberg gevraagd of ik als gebruiker ook geld zou gaan krijgen en een jaar later vroeg ik of ik geld zou krijgen na het plaatsen van foto’s op mijn pagina (wetende dat dit natuurlijk nooit zou gaan gebeuren).
Iemand die een voorzienende blik heeft gehad met betrekking tot de werking en invloed van tv en media was de Canadese wetenschapper Marshall McLuhan (1911-1980). Hierin ben ik mij aan het verdiepen, een buitengewoon interessante denker, die bovendien stijl had. Een van de analyses van hem is: technologie dringt het leven van mensen binnen, maar ze zijn er niet klaar voor, ze beseffen het niet.
Er is een beginnende tendens, vooral bij jongeren, die de scrolverslaving die door de bedrijven is veroorzaakt zijn gaan inzien en er afkerig van aan het worden is….Jongeren voelen zich eenzaam en zijn verslaafd, om van de verslaving af te komen wordt een smartphone ingeruild voor een mobieltje (alleen bellen en sms)…..(Zelf heb ik een mobieltje en tot nu toe de smartphone ver van mij gehouden, maar de druk neemt toe…).
In het onderwijs zijn grote problemen door de aanwezigheid van de telefoon in de klas vanwege het afleidende effect. Er is discussie over het verbieden, wat op sommige scholen reeds gebeurd. Zoals boven reeds beschreven is deze technologie verslavend, het is vergelijkbaar met iedere ander drug (roken, gokken ed), waarbij de constante behoefte bestaat naar het ‘middel’ te grijpen. De bekende sociale media bedrijven hebben de verslavende werking opzettelijk ingebouwd, hoe meer schermtijd, hoe meer winst door de clicks ed. Niet toevallig zijn het VS bedrijven (globaal kapitalisme, ook op andere gebieden) die er mee begonnen zijn, het Chinese bedrijf TikTok is in hun voetsporen getreden.
De technologie (bedrijven) heeft de macht en mensen in hun greep genomen. ‘Technologie moet niet de moraal in een maatschappij gaan bepalen’, geschreven in 1993, 30 jaar geleden).
Treffend is de gang van zaken bij Twitter, het bedrijf is overgenomen door meneer Musk, rijk (miljardair) geworden door de elektrische auto, een rare snuiter. Hij gelooft in totale vrijheid van meningsuiting, ook discutabele meningen en tegen anonimiteit heeft hij niets. Twitter is er door verpest en zelfs gevaarlijk in mogelijkheden van opruiing.
Update 23.01.2023
Kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence AI) kan nu met een programma teksten schrijven over willekeurig welk onderwerp. Men vreest voor de gevolgen, want bijvoorbeeld in het onderwijs kunnen leerlingen zonder een boek gelezen te hebben een boek beschrijven. Het bedrijf erachter komt uit de VS (waar anders) en uit de hoek van Elon Musk die er een miljard instak, later investeerde Microsoft er ook een miljard in.
De reacties zijn wisselend, bewondering en afschuw. Het gaat om het gebruik, maar ook deze technologie zal grote invloed hebben. Het gaat om het doordenken van ontwikkelingen, uiteindelijk schaft de mens zichzelf af, de technologie kan alles doen. Overkoepelend is SNELHEID, alles gaat steeds sneller door technologie. Wie niet snel genoeg is verliest. Op dit moment zitten mensen in de hele wereld in kantoren naar beeldschermen te kijken en sturen de wereldhandel en verdienen daar geld mee. Automatische programma’s zorgen voor de handel (is al heel oud). Speculanten speculeren op winst en verlies. Alles legaal, want het internationale kapitalisme wordt voorgespiegeld als een onontkoombaar feit, er is geen alternatief. Geld regeert, geld is macht en de gewone mens is slaaf van de omstandigheden en probeert zijn dagelijkse kostje te verdienen. Waar dit toe gaat leiden is ongewis. In het zo geroemde land VS liggen miljoenen mensen in de grote steden in tentjes op het trottoir, ze hebben voedselbonnen nodig om te overleven….
Update 08.04.2023
1000 leiders uit industrie en wetenschap zien ineens de gevaren van kunstmatige intelligentie, ook Elon Musk (zie boven hij investeerde er wel geld in) en vragen om een pauze in de ontwikkeling ervan. Nepnieuws, nepfoto’s worden nu al gebruikt. Op een wereldwijde populaire fotowebsite zijn de voorbeelden te zien wat mensen (mannen) gaan doen: kunstmatig gemaakte meisjes met hele grote borsten in minirok, het ideaalbeeld van mannen (het is voer voor sociologen). Doet ook denken aan het monster van Frankenstein (uit die oude films (Boris Karloff), oorspronkelijk een boek) waar een door de mens gecreëerd wezen een eigen leven gaat leiden en doet wat hij wil. Er schijnen mensen te zijn die er het einde van de mens in zien…
Uit 2013: Net zo als de zwarte bevolking in Afrika 400 jaar geleden werd gepaaid met spiegeltjes en kralen, zo laat de moderne mens zich paaien door de techniek (in 2023 gebruik ik het woord technologie). Met gebogen hoofd gaan de mensen door het leven, gevangen in een kunstmatige, virtuele wereld.
Update 05.07.2023
De smartphone in de schoolklas wordt door de regering afgeraden (misschien in de toekomst een verbod, wetgeving kost jaren). Tijdens de les kijken leerlingen op de bekende sociale mediakanalen ‘om te zien of er nog berichten zijn’, zo zeiden ze in interviews. Het is slecht voor de concentratie is de algemene mening van deskundigen.
Update 11.08.2023
Meneer Musk heeft Twitter een nieuwe naam gegeven X, een vreemde onnavolgbare keuze. Hij schijnt iets met de letter X te hebben. Ondertussen begrijpen de meeste mensen nog steeds niet dat alle sociale media gratis zijn, echter men betaalt met de persoonlijke gegevens door de cookie toestemming. Ga je akkoord, dan weten ze welke websites je bezoekt en kan reclame daar op afgestemd worden, bedrijven betalen ervoor. Tevens staat Twitter/X (en al de andere sociale mediaplatforms) vol met reclame. Klagen heeft geen zin, het is gratis, dan maak je er toch geen gebruik van. Dan volgt de analyse dat bedrijven teveel macht hebben, ze zijn slim en bieden iets gratis aan en de consument trapt er in. De verslavende werking is door psychologen ingebouwd, het is een drug die dagelijks moet worden ingenomen. Doet allemaal denken aan heroïne (een sterk verslavende drug) die in de jaren 1980 in de VS door dealers gratis werd verstrekt, de eerste keer, in de wetenschap dat het verslavend was.
Niet toevallig allemaal bedrijven uit de VS, in Silicon Valley is het Amerikaanse kapitalisme zichtbaar, je wint of je verliest, je start-up en idee is succesvol en je bent rijk. Tegelijkertijd is er een enorme armoedecrisis in het land, schrikbarende beelden op YouTube, straten vol met daklozen, drugsverslaafden en prostitutie langs de wegen. We kijken naar een land in verval, echter het zal niet op het Journaal komen, want de VS is een voorbeelddemocratie (ik schreef er in de jaren 1980 al over, nu Dossier Amerika (VS).
Update 24.01.2024 (11 jaar later)
Deze problematiek neemt toe, mensen worden ziek van sociale media, vooral jongeren. De politiek is machteloos, men wil de mogelijkheid voor oneindig scrollen verbieden, maar iedereen begrijpt dat dat niet gaat gebeuren, het is het verdienmodel van alle sociale media platforms: aandacht vasthouden en geld verdienen.
Update 02.07.2024
Pleidooi om kinderen pas op latere leeftijd een smartphone te geven vanwege de verslavende werking….
Update 03.03.2025 (12 jaar later).
De macht van VS BigTech neem toe. Er komen geen beperkingen van de sociale media platforms. Agressief Amerikaanse kapitalisme heeft de wereld in haar greep, de president van het land Trump (en zijn clan van miljardairs, waaronder de bekende eigenaren van sociale media bedrijven) is met een handelsoorlog bezig waar een koppeling gemaakt is tussen geen regels voor sociale media en anders importheffingen (die er ook zonder dat komen). Dwang uitoefenen om eigen economisch-politiek beleid door te voeren. (Dit gebeurt ook in de luchtvaartsector).
Ook kunstmatige intelligente (AI Artificial Intelligence) heeft een grote vlucht genomen. Bezwaren dat het veel energie kost (net zo als cryptogeld) zijn al verdwenen, er zijn pleidooien voor speciaal daarvoor te bouwen kerncentrales. Ook het diefstal van anderen (het hele internet) argument is al verdwenen. Zoals boven geschreven: wie niet mee kan komen, wie niet snel genoeg is VERLIEST. Het wordt goedgepraat met meritocratie waarover eerder werd geschreven: Sport en meritocratie. Succes is eigen verdienste, verlies eigen schuld. Het is het aloude Homo homini lupus est (Latijnse taal), de ene mens is een wolf voor de andere, in de VS hebben ze er een hele maatschappij op gebouwd die we kennen als liberaal kapitalisme.
Update 23.04.2025
TV programma’s over smartphone verslaving en kunstmatige intelligentie, de spiegeltjes en kralen uit 2013, zie boven.
Update 17.06.2025
Kinderen tot 12 jaar geen smartphone (slimme telefoon), geen sociale media tot 15 jaar, de vandaag gepresenteerde richtlijn (niet verplicht). Er is sprake van een welzijns- en gezondheidscrisis door de opzettelijk verslavend gemaakte toepassingen op telefoons (door Amerikaanse bedrijven, maar dat wordt nooit vermeld, ook dat Chinese merk). Politiek loopt achter de bedrijven aan (ook vapen).
Update 14.01.2026 (13 jaar later)
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Lees ook als er tijd voor is Swipen en vergeten bericht uit 2014.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
(Begonnen in 2009). (Met updates 2026, 17 jaar later)
Uit 2009: “….in Nederland is na de Tweede Wereldoorlog altijdwoningnood geweest“.
Uit 2009: “Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……“.
Uit 2024: “Welke regering er ook komt, de woningnood wordt in Nederland NOOIT opgelost met het huidige beleid”.
Uit 2022: “100.000 woningen per jaar bouwen (tot 1 miljoen in 2030) is een illusie”.
2009. Een meneer die de woningcorporaties 27 jaar heeft geleid krijgt 1 miljoen als bonus. Aangezien er in Nederland nog steeds woningnood is is de meest simpele conclusie, naast de hoogte van de bonus, dat hij ook zijn werk niet goed heeft gedaan. Sterker nog, ook die ruim 100 collega bestuurders die meer verdienen dan de minister-president doen hun werk niet goed. Het is een taboe om het te zeggen, maar in Nederland is na de Tweede Wereldoorlog altijdwoningnood geweest. Woningnood in de jaren ’50, ’60, ’70, ’80, ’90, ’00. Huren of kopen, een goede en betaalbare woning is niet te vinden, zeker als je niet kapitaalkrachtig bent. Er wordt structureel te weinig gebouwd (over 2008 min 2%), er is geen goede doorstroming, de prijzen van koopwoningen zijn te hoog enzovoort. Dit was voor de ‘crisis‘ al zo en zal bij ongewijzigd beleid ook altijd zo zijn.
De bevolking van Nederland groeit nog steeds, het aantal eengezinshuishoudens stijgt, het aantal ouderen dat zelfstandig blijft wonen stijgt, kortom de behoefte aan goede betaalbare woningen stijgt, het aantal beschikbare woningen blijft te krap. Het is goed voor hypotheekverstrekkers, projectontwikkelaars, bouwbedrijven en notarissen, de problemen voor starters die willen kopen en huurders blijven. Dat de huizenprijzen nu iets dalen zegt niets, de huizenprijzen zijn in 10 jaar 2 x zo hoog geworden. Er is doelbewust een enorm rookgordijn opgetrokken om falend overheidsbeleid, de schaarste van het aanbod, te verhullen. Het is een taboe, maar het moet wel gezegd worden.
Update 02.12.2009
Vandaag staat in de Volkskrant de uitkomst van een eigen onderzoek van de krant waaruit blijkt dat er in 2008 11.000 goedkope huurhuizen zijn gesloopt, het aantal duurdere huurwoningen steeg met 13 procent. Hier valt meer aan te verdienen. Aangezien het verplicht is mensen die uit de huizen moeten die gesloopt worden andere woonruimte aan te bieden en de nieuwe huizen te duur zijn voor hen, krijgen ze vervangende woonruimte die ook op de nominatie staat om in de toekomst gesloopt te worden. Hiervoor is het nieuwe woord ‘sloopnomaden’ ontstaan.
De laatste stand van zaken op huisvestingsgebied is dat de woningcorporaties in 2008 veel geld verloren hebben. Dit blijkt uit een onderzoek van de NOS naar de jaarverslagen van 364 van de 430 corporaties. 166 corporaties leden verlies, ze moesten in totaal zo’n twee miljard euro afschrijven. Corporaties verwachten dat de verliezen dit jaar oplopen, waardoor investeringen in woningverbetering en bijvoorbeeld infrastructuur zullen stilvallen.
Niet alleen de directeuren van grote corporaties verdienen veel: 73 managers van kleine corporaties verdienden meer dan 100.000 euro. In totaal verdienden 103 bestuurders meer dan 181.000 euro, het salaris van premier Balkenende.
Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……
Update 02.02.2010
In Amsterdam wachten 85.000 woningzoekenden op een sociale huurwoning, de wachttijd voor een betaalbare eengezinswoning is gemiddeld 14 jaar.
Update 03.06.2010
Zijn ze hier nou nog steeds mee bezig, het kraakverbod is eerder tot stand gekomen, namelijk deze week, maar ondertussen wordt er nog ruim gegraaid bij de diverse besturen zoals bij de woningbouwcorporaties. De vereniging van corporatiedirecteuren heeft vandaag ingestemd met het voorstel om de salarissen van directeuren te beperken. Vanaf 1 juli mag een corporatiedirecteur niet meer verdienen dan premier Balkenende, de zogenoemde Balkenendenorm.In heel beperkte gevallen mag van die norm worden afgeweken, maar dan moet een onafhankelijke commissie dat goedkeuren. Dan nog zal een directeur nooit meer dan 245.000 euro mogen verdienen.
De commissie werd vorig jaar ingesteld nadat bleek dat veel corporaties zich niet houden aan de huidige regels. Een op de drie directeuren krijgt veel meer dan de regels toestaan. Het advies wordt vandaag besproken door de corporatiedirecteuren en morgen door de toezichthouders. De bedoeling is dat het een verplichte regeling wordt.
Deze nieuwe norm is veel lager dan de huidige vrijwillige regeling van de corporatiesector. Toenmalig minister Van der Laan (PvdA) van Volkshuisvesting vond die regeling te riant. Hij pleitte ook voor de ‘Balkenendenorm’ en hij wilde daar niet van afwijken.
In het voorstel zou een corporatiedirecteur in de praktijk niet meer dan 188.000 euro moeten verdienen. Met instemming van een speciale commissie kan daar van af worden geweken, maar “deze toetsingscommissie zal criteria ontwikkelen die moeten borgen dat toestemming voor beloning boven het maximum een uitzondering is”.
De regeling moet gaan gelden voor nieuwe benoemingen, maar ook oude afspraken moeten indien mogelijk worden herzien. “Van de partijen wordt verwacht dat zij handelen vanuit het besef dat hun maatschappelijke positie een voorbeeldfunctie.”
Uit een onderzoek van de NOS vorig jaar bleek dat ook veel directeuren van kleine corporaties teveel verdienen. Ook dat salaris wordt in de nieuwe regeling aan banden gelegd. Bij vertrek zou een directeur ook nog maar maximaal één jaarsalaris mogen ontvangen.
Eerst zien dan geloven, tot over 1 jaar…. Ik zeg nog steeds hetzelfde als 10 a 20 jaar terug:
“Eerst de woningnood en de leegstand verbieden, daarna het kraken.”
Update 16.06.2010
De woningbouw is ingestort volgens de berekeningen van het CBS, er is 44% minder huizen beschikbaar vergeleken met 2009. Bij de woningbouwcorporaties, dus waar al de grootverdieners werken, is 50% minder huizen gebouwd……
Update 30.07.2010
Vandaag in de Volkskrant een artikel met de titel ´Geen sociale huurwoning te krijgen´. Een triest relaas over de woningnood. In de woningnood komen de verschillende misstanden die Nederland kenmerken samen. Nederland is een welvaartsstaat, maar het is minder mooi dan ons wordt voorgespiegeld.
Naar mijn mening is er een direct verband tussen de enorme winst voor de PVV bij de verkiezingen en de woningnood. In het artikel staat dat de woningnood is toegenomen door het generaal pardon voor 27.000 asielzoekers. Deze krijgen namelijk voorrang bij het toewijzen van een woning, de gemeenten hebben zich verplicht om asielzoekers te huisvesten. De wachttijden lopen op naar 10 jaar voor een betaalbare woning. Hoe komen we toch aan al die asielzoekers? Dit heb ik al vele malen beschreven. In de jaren ´90 tijdens de Paarse regeringen (VVD, D66, PvdA, 1994-2002) stonden de grenzen wagenwijd open, asielzoekers werden in tenten ondergebracht, door de jarenlange procedures is er een groep ontstaan die al zo lang in Nederland verbleef dat ze niet meer teruggestuurd konden worden. Hier is het generaal pardon ontstaan.
We zitten nu met de gebakken peren. De gevestigde partijen schuiven nu de PVV bij de kabinetsformatie als een hete aardappel naar elkaar door. Ik zeg: het verdiende loon, ieder land krijgt de kiezers die het verdiend. Jarenlang mismanagement heeft hiertoe geleid. Er moesten goedkope arbeidskrachten komen, Nederland moest een gastvrij land zijn en de grenzen stonden open, dit is iets dat zich over decennia uitstrekt. Een regeerperiode duurt maar 4 jaar, maar de problemen in een maatschappij strekken zich uit over decennia.
In het artikel staat overigens niets (een gemiste kans) over die ruim 100 bestuurders van de woningcorporaties die meer verdienen dan de minister-president. Deze mensen wonen in hun riante woningen een rijden in hun fijne leasebakken door het land terwijl er voor een gewone sterveling geen woning te vinden is……
(wordt vervolgt, ongetwijfeld)
Update 03.09.2010
Max Pam schrijft het ook, hijzelf had te maken met de woningnood in zijn studietijd net als zijn dochter nu, er is niets veranderd.
Update 18.11.2010
Vandaag weer een overstelpende hoeveelheid aan negatieve berichten van het woningnoodfront. In de Volkskrant staat:
er gaan corporaties failliet
de wachtlijsten worden nog langer
er staat voor een half miljard euro aan huizen leeg
een miljard euro aan projecten zijn vertraagd
de twee miljard euro aan grond die in bezit van de corporaties zijn in minder waard door de gedaalde grondprijzen
in een geheime rapport staat dat de ondergang van de sociale huisvesting wordt gevreesd
de investeringen gaan van 10 naar 1 miljard
er wordt gevreesd voor verpaupering van wijken
Over de salarissen van die 100 bestuurders die meer verdienen dan de minister-president lees ik helaas niks, maar dat verbaasd in het geheel niet, want dat mensen die hun werk niet goed doen maar daar toch rijkelijk voor worden beloond is normaal in Nederland.
Update 15.08.2011
Dat de woningmarkt in Nederland is ontspoord is algemeen bekend, maar een gratis auto bij aankoop van een huis wekt toch wel enige verbazing.
(C)
Update 24.01.2012
Er staat 7 miljoen m2 kantoorruimte leeg, deskundigen verwachten een stijging tot 9 miljoen m2 of zelfs een verdubbeling.
(C)
Update 04.02.2012
De Nederlandse Bank (DNB) waarschuwt voor een nieuwe economische crisis door de vastgoed/kantoren bubble met 14% leegstand.
Vestia, de grootste woningcorporatie in Nederland, heeft een miljardentekort. De directeur Erik Staal is vertrokken, zijn jaarsalaris was 4.5 ton. Hij kreeg 3.5 miljoen vetrekpremie.
Update 07.03.2012
Het CDA (!)(?) wil een parlementaire enquete naar het functioneren van de woningbouwcorporaties. Er zijn 24 corporaties in problemen. De huren worden extra verhoogd om de tekorten op te vangen. Met spreekt nu over falend beleid.
Beter laat dan nooit…..
Update 29.11.2012
Dat er niets veranderd was een paar jaar geleden a duidelijk. Vandaag heeft de NOS de beloningsgegevens van corporatiebesturen uitgezocht. 45% verdient meer dan de afgesproken norm. Dat zelfs een VVD minister (S. Blok) dit bekritiseert geeft aan dat het dan wel heel erg moet zijn, aangezien de VVD zich voor het begin van de crisis in 2008 nooit heeft druk gemaakt over salarissen in de vrijemarkteconomie. We herinneren ons nog kamerlid Frans Weekers (nu staatssecretaris Financiën) die in 2008 zogenaamd verbaasd was over de gigantische bonussen die gangbaar waren.
Er schijnt op 1 januari 2013 een nieuwe wet in werking te treden (Wet Normering Topinkomens) die salarissen in de (semi)publieke sector gaat regelen, dus beperken.
Update 10.04.2013(4 jaar later !)
De commissie van de de Tweede Kamer die de gang van zaken op de huizenmarkt onderzocht heeft conclusies getrokken:
de huizenmarkt is een zeepbel is gebleken
de huizenprijzen stegen 250%
er is te weinig gebouwd, er wordt nog steeds te weining gebouwd, de bouw ligt bijna stil, dit heeft geleid tot een grote toename van de werkeloosheid in de bouwsector. Er dreigt een schaarsteprobleem in de toekomst
de hypotheekverstrekking ging te makkelijk
de overheid had moeten ingrijpen
het toezicht faalde, waarschuwingen kwamen, van oa de DNB en IMF, te laat
de hypotheekrenteaftrek werd maximaal opgeschroefd met de aflossingsvrije hypotheek
Nederland heeft de grootste hypotheekschuld ter wereld
de banken profiteerden door ingewikkelde leenproducten te maken
er werd gespeculeerd met een doorgaande stijging van de huizenprijzen
er werd geprofiteerd van de schaarste, waardoor de prijzen stegen
Er staan een miljoen huizen onder water, de waarde van de woning is lager dan het bedrag waarvoor de woning is gekocht. De mensen zitten gevangen in hun eigen huis, of moeten verkopen en houden een grote restschuld over.
Wat ik al die jaren al zeg is dit: mensen die een huis kopen en zich in de schulden steken zijn afhankelijke mensen, ideaal voor een overheid om te controleren, in zijn macht te houden, daarom wordt het eigen huizenbezit vooral door rechtse partijen als de VVD gestimuleerd, maar in Nederland is tegenwoordig bijna iedere partij rechts of naar rechts opgeschoven.
Update 01.06.2013
De voorzitter van de overkoepelende organisatie van woningcorporaties biedt excuses aan voor de gang van zaken vanaf 1995 toen ze zelfstandig werden en los kwamen te staan van de overheid. Hij geeft toe dat het ‘moreel kompas’ verloren is gegaan en dat er is ‘gefaald’. Hij zegt dit na eigen onderzoek dat als voorbereiding op de parlementaire enquête is gedaan. Mensen zullen nog onder ede gehoord gaan worden.
Ze moeten dan ook naar de politiek verantwoordelijken gaan kijken. Het was de tijd van ‘Paars’, toen de VVD en de PvdA regeerden (1994 – 2002). Ik heb dit eerder uitgebreid geanalyseerd en de ‘modieuze trend van de privatisering’ genoemd die toen in zwang was. Maar het is niet te verwachten dat er ook maar iets zinnigs uit voort zal komen.
Update 14.12.2013
Binnenkort wordt beslist over een verhuurdersheffing die door de overheid wordt opgelegd aan woningcorporaties. Doel is om de miljarden die de overheid tekort komt door de nu al 5 jaar durende crisis op te halen. Belastingen verhogen wil de overheid niet, dit is impopulair, daarom wordt gekozen voor een indirecte belastingverhoging die wordt opgelegd aan huurders van de sociale woningbouw, want corporaties rekenen de heffing natuurlijk door aan hun huurders, zoals dit jaar al is gebeurd. Het woord verhuurdersheffing kan daarom beter vervangen worden door huurdersheffing.
De extra heffing/huurverhoging zou dit jaar plaatsvinden door gegevens van de Belastingdienst te koppelen aan huurders. In de praktijk bleek dit administratief niet mogelijk, daarom kozen de corporaties ervoor de huren voor iedereen met hetzelfde percentage te laten stijgen. Het oorspronkelijke idee om mensen met een hoger inkomen die relatief goedkoop wonen te duwen richting het kopen van een huis om zo de totaal vastgelopen woningmarkt weer vlot te trekken. Dat is dus mislukt. Een ander gevolg van de heffing is dat de corporaties zeggen minder te gaan bouwen en investeren, de woningnood zal toenemen en de kwaliteit van woningen zal hierdoor dus achteruit gaan.
De huurdersheffing raakt vooral mensen met lage inkomens en werkt denivellerend net zo als verhoging van de btw en accijnzen op sigaretten en benzine. De ideale manieren voor een overheid om geld op te halen bij de burger.
Woningcorporatiebestuurders houden zich nog steeds niet aan de inkomensnorm die er gesteld is. Dit is dus nog hetzelfde als in 2009 toen dit dossier begon, bijna 5 jaar geleden.
Update 18.03.2014
De huren van sociale huurwoningen zijn extreem gestegen en onbetaalbaar geworden voor mensen waar deze woningen voor bedoeld zijn. De woningcorporaties verdedigen hun beleid door te zeggen dat ze gedwongen zijn door het rijksbeleid van de verhuurdersheffing. Dit beleid gaat door tot 2017 en jaarlijkse huurverhogingen van 4% tot 6.5% zullen het geld moeten opleveren (1,7 miljard euro). Die 6.5% voor mensen met een hoger inkomen is bedoeld om ze zo te dwingen een huis te gaan kopen.
Het aantal huisuitzettingen is gestegen tot bijna 7000 in 2013. Het is dus te verwachten dat het aantal daklozen zal toenemen, zo ver is het gekomen in welvaartsstaat Nederland. Met dank aan de VVD, PvdA, D66, SGP en Christen Unie. D66, het kleine rechtse broertje van de VVD, noemt dit al jaren de hervorming van de woningmarkt.
Update 21.05.2014
Men verwacht dat huurders in problemen komen door het beleid van jaarlijkse huurverhogingen de komende 4 jaar tot en met 2018. Tevens worden minder huizen gebouwd. Link naar de NOS website: http://nos.nl/l/650667
Verzorgingstehuizen moeten sluiten vanwege de bezuinigingen, ouderen moeten thuis blijven wonen in aangepaste woningen, er zijn 100.000 van dit soort woningen nodig, maar die moeten nog gebouwd worden.
Update 04.06.2014
De parlementaire enquête naar de woningcorporaties gaat vandaag van start. Men gaat onderzoeken hoe het de afgelopen 20 jaar zo uit de hand heeft kunnen lopen. Er zullen conclusies getrokken worden en er zal een rapport worden aangeboden.
De huurders van vandaag betalen ondertussen de extra huurverhogingen om de financiële problemen op te lossen.
Zij dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was.
Update 07.06.2014
Emeritus hoogleraar volkshuisvesting, Hugo Priemus, ruim 40 ervaring in de volkshuisvesting, noemt de verhuurdersheffing ook een huurdersheffing. Tevens zei hij in het radioprogramma Spijkers met Koppen dat de huurverhoging voor huurders nu hoger is dan voor particuliere woningbezitters en huurders in de vrije sector.
De ruim 50 miljard die bezuinigd moet worden door de crisis wordt afgewenteld op mensen die niets met de crisis te maken hebben en er niet voor verantwoordelijk voor zijn. We kunnen inmiddels, na 6 jaar, spreken over afbraak van de verzorgingsstaat.
Update 25.07.2014
Steeds meer huurders komen in de problemen en kunnen de huur niet meer betalen, bijna 400.000 huishoudens hebben door de hoge huren te weinig geld voor levensonderhoud. Het Planbureau voor de Leefomgeving ziet een stijging van 5% naar 13% van de huurders over een periode van 12 jaar.
De bestuursvoorzitter van woningbouwvereniging Rochedale reed in een dure Maserati met taxi-kenteken waardoor hij ook over de busbaan mocht rijden. Woningbouwvereniging Vestia heeft woningen moeten verkopen, 5500 woningen zijn verkocht aan een Duitse investeerder voor 600 miljoen om de 2 miljard schuld te verminderen die door het wanbeleid is ontstaan. De investeerder belooft zich aan de Nederlandse wetten te houden. In de tekst van het bericht staat:
De recessie en de crisis in de bouw heeft Nederlands vastgoed spotgoedkoop gemaakt en aantrekkelijk voor met name buitenlandse investeerders. Het voorbije jaar zijn grote commerciële kantoorpanden opgekocht, vooral aan de Amsterdamse Zuidas. Voornamelijk Duitse investeerders hebben hun oog laten vallen op kantoren en huizen. Grote pakketten woningen waren tot nu toe bijna niet te koop. De 5500 woningen van Vestia vormden daarom een aantrekkelijke kans om in één klap een grote partij huurwoningen in handen te krijgen. De Nederlandse woningmarkt is omwille van de schaarste en goede huurders een rendabele bron van inkomsten en aantrekkelijke belegging.
Zo wordt er tegen een fundamentele behoefte en recht op wonen aangekeken: het is een belegging die rendement moet opleveren; vastgoed wordt gezien als spotgoedkoop; de schaarste op woningmarkt wordt als positief gezien, want dat levert meer op; huurders zijn goed want die betalen toch wel.
We zijn het slachtoffer van boeven en schurken die als het erop aan komt iemand zonder wroeging zijn huis uit zullen gooien als die het niet meer kan betalen om voldoende rendement te halen.
De conclusies van de Parlementaire Enquête komen later dit jaar, maar de verhoren hebben alvast een verbijsterde hoeveelheid feiten naar voren gebracht die goed laten zien hoe er in Nederland bestuurd wordt, niet alleen bij de corporaties, maar vooral door de politiek.
Update 24.10.2014
Bericht van de NOS website:
De huurdersvereniging Woonbond zegt dat het beleid van het kabinet voor huurders desastreus uitpakt. De bond reageert daarmee op een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).
Er zijn steeds minder sociale huurwoningen beschikbaar voor lagere inkomens. Ook staat de betaalbaarheid van deze woningen steeds verder onder druk. In juli bleek dat 13 procent van de huurders in 2012 niet genoeg geld had om de huur te betalen. Tien jaar eerder was dat nog 5 procent.De Woonbond wijst erop dat de huurverhoging van gemiddeld 9 procent tussen 2012-2014 niet meegenomen is in het onderzoek.De bond verwacht daarom dat de situatie inmiddels verslechterd is. Ook vreest de woonbond de gevolgen van een eventuele koppeling van de huurprijs aan de waarde van koopwoningen, zoals het kabinet voorstelt.
Onderzoekster Carola de Groot van het Planbureau laat weten dat er pas in 2016 nieuwe cijfers beschikbaar zijn: “Maar het is inderdaad wel waar dat de huren sinds de cijfers uit het onderzoek verhoogd zijn, en de inkomens gedaald. Dus het is niet uit te sluiten dat de cijfers inderdaad inmiddels slechter zijn.”
Volledig voorspelbaar en gevolg van het gevoerde beleid.
Tevens is de schaarste van betaalbare woningen een gevolg van het asielbeleid. Gemeenten worden gedwongen woningen beschikbaar te stellen voor asielzoekers. Dit wordt doorgaans verzwegen. Men moet het asielbeleid afstemmen op de mogelijkheden, hoe moeilijk dat ook is. We zien nu al een herhaling van de jaren ’90 toen de VVD, PvdA en D66 (‘Paars’ 1994-2002) per jaar gemiddeld 50.000 mensen het land binnen lieten, terwijl de asielprocedures niet op orde waren, wat voor grote maatschappelijke en sociale onrust heeft gezorgd. Hier zijn Pim Fortuyn, Rita Verdonk en Geert Wilders uit voortgekomen.
Update 18.09.2015 (6 jaar na begin van dit dossier, 1 jaar na de vorige update)
Er komen deze week 700 vluchtelingen per dagNederland binnen. Het Rijk heeft de gemeenten en de woningcorporaties gevraagd meer woonruimte uit de sociale woningbouw beschikbaar te stellen. Tegelijkertijd wordt gezegd dat dit niet ten koste mag gaan van de woningzoekenden in Nederland. 10% van de beschikbare woningen gaat naar asielzoekers. Woningcorporaties zijn al een paar jaar woningen aan het verkopen (met name de VVD wil minder sociale huurwoningen). Er worden weinig nieuwe woningen gebouwd. De vraag is of het naïviteit of stommiteit is wat hier de boventoon voert.
Update 22.12.2015
Dit schreef ik in 2013 (zie boven): “Wat ik al die jaren al zeg is dit: mensen die een huis kopen en zich in de schulden steken zijn afhankelijke mensen…” In de uitzending van Tros Radar Extra van 21.12.2015 zei hoogleraar Arnold Boot hetzelfde, mensen worden in Nederland gestimuleerd om schulden te maken voor de aankoop van een huis en zijn daarmee afhankelijk van de banken en de staat door de hypotheekrenteaftrek. Nederland heeft de hoogste hypotheekschuld van heel Europa, momenteel stijgen de huizenprijzen weer, er is niets veranderd na 7 jaar crisis. Er is in Nederland een economisch-politieke elite die geen veranderingen toelaat. De volgende crisis is al aanstaande.
Update 14.01.2016
De huizenmarkt zit weer in de lift volgens de nieuwsberichten. Opvallend is dat men een stijging van de huizenprijzen als positief ziet. Kortom, meer betalen is goed, dit is wat ik elders de newspeak van George Orwell heb genoemd, een omdraaiing van feiten om iets te verhullen. Tevens is nog steeds in het nieuws dat de banken grote winstmarges hebben door de lage rente de ze zelf hoeven te betalen en de hypotheekrente die ze vragen aan de huizenkoper. Dit past in het patroon dat 7 jaar crisis niets veranderd hebben, het is business as usual. Bij de volgende crisis zal men weer nieuwe excuses verzinnen voor het eigen falen.
Update 09.02.2016 (7 jaar na het eerste bericht)
Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger…... (zie boven in bericht uit 2009). Vandaag in de Volkskrant nieuwe cijfers: er zijn steeds minder huurhuizen terwijl de vraag naar betaalbare woningen toeneemt. Er worden huizen door woningcorporaties gesloopt en verkocht. Er worden daarentegen wel veel koopwoningen gebouwd, want daar is wat aan te verdienen. De schaarste is structureel, want de behoefte groeit, door de toename van eenpersoonshuishoudens en immigratie (het toelaten van vluchtelingen). Er zijn een half miljoen zogenoemde scheefwoners, dat zijn de mensen die in een sociale huurwoning wonen en een te hoog inkomen hebben. De inkomenstoets die een paar jaar geleden werd ingevoerd, waarbij de belastingdienst gegevens aan een woningbouwvereniging moest geven, blijkt niet door een wet te worden toegestaan, het was al die jaren een schending van privacy. Enzovoort, enzovoort.
We zullen in Nederland moeten wachten tot de middenklasse ook gaat inzien dat ze op alle fronten belogen en bedrogen zijn en worden. Dit betreft het hele maatschappelijke leven: wonen, werken, de banken, de pensioenen en veiligheid enzovoort. En ze zullen daarom anders moeten gaan stemmen. Ik zie dit echter niet gebeuren, de middenklasse kiest altijd voor veiligheid. Tevens zien steeds meer mensen de PVV als de oplossing voor al hun problemen. Dat is onterecht, de PVV is een partij zonder leden met 1 leider en een rechts partijprogramma. Gevreesd moet worden voor opnieuw 10 jaar politiek dilettantisme net zo als we gezien hebben met Fortuyn en Verdonk. Of erger, gezien het feit dat de fractievoorzitter van deze partij heeft aangegeven ‘een opstand te vrezen’ als hij niet mag regeren na een verkiezingswinst (de partij staat in de peilingen als grootste partij). Deze fractievoorzitter heeft alles in zich om een authentieke volksmenner te worden: intelligentie, charisma en een markant uiterlijk (ik zie zelfs internationale potentie). In tegenstelling tot veel anderen zeg ik er echter altijd bij dat we deze man geheel te danken hebben aan al die partijen die sinds Fortuyn en Verdonk (regerings)verantwoordelijkheid hebben gedragen in Nederland (en dan speken we over ruim 15 jaar) en onmachtig zijn gebleken om de brede onvrede in de maatschappij weg te nemen.
Wat we in Nederland nodig hebben is een nieuwe progressieve partij, een linkse sociaal-liberale partij, die zonder de ballast van het verleden sociale oplossingen en antwoorden heeft op de vele problemen van de 21e eeuw. Deze partij moet in de plaats komen van D66, Groen Links, de PvdA, de Dierenpartij en de SP. Dus geen extra partij erbij binnen het nu al hopeloos versnipperde politieke landschap. Ik zie het niet gebeuren, maar het moet wel gezegd worden.
Update 16.02.2016
Er is een groot tekort aan huurwoningen. Er zijn inmiddels bijna 310.000 huishoudens die geen geschikte woning kunnen vinden. Kopen kunnen ze niet, omdat ze te weinig verdienen, geen vaste baan hebben of te oud zijn. Maar een betaalbare huurwoning kunnen ze ook niet krijgen. Er worden wel koopwoningen gebouwd omdat hier meer aan te verdienen is. Tot 2021 zal het aantal huurhuizen volgens de onderzoekers met zo’n 15.000 afnemen, omdat woningcorporaties en andere verhuurders meer woningen slopen en verkopen dan ze bijbouwen. Deze gegevens zijn naar voren gekomen in een onderzoek naar de woningmarkt. Het is geen verrassing (zie bovenstaande).
Update 20.02.2016
Tekst NOS: Minister Blok van Wonen (VVD) gaat de regels aanpassen om de bouw van duizenden betaalbare huurwoningen in de vrije sector mogelijk te maken. De maatregel is bedoeld voor singles en jonge stellen die in de stad willen wonen en te veel verdienen voor een sociale huurwoning, maar te weinig voor de vaak zeer hoge huren in de vrije sector. De aanpassing gaat gelden voor de regio’s Amsterdam en Utrecht gedurende een periode van vijf jaar. De vraag naar betaalbare huurwoningen in deze steden is zeer hoog, het aanbod erg klein. Kern van de maatregel is dat voor kleine nieuwbouwappartementen en studio’s op goede locaties meer huur mag worden gevraagd dan nu wordt berekend op basis van het huurpuntenstelsel. Goed gesitueerde woningen van 40 m2, die vanwege hun kleine oppervlak al snel in de sociale huursector zouden vallen, krijgen extra huurpunten toegekend en komen zo beschikbaar voor de vrije sector. De grens ligt op 710 euro. Op die manier wordt het voor beleggers ook interessant om te investeren in de bouw van huurwoningen, denkt Blok. De sociale woningbouw valt grotendeels onder de woningcorporaties; de vrije markt heeft er weinig belangstelling voor.
O, dat is de oplossing, de puntengrens omhoog en klein en duur gaan wonen. 40 m2 is een veredelde studentenwoning, een kamer van 10 x 4 meter, waarschijnlijk met keuken en badkamer erin. Maar het is bedoeld om beleggers te trekken, want anders zouden ze het niet doen. Deze ‘oplossing’ past geheel in een patroon dat boven uitvoerig is beschreven.
Update 29.04.2016
Er is een groot tekort aan woningen voor asielzoekers die mogen blijven, de zogenoemde statushouders.
Zie boven 2009: Het is een taboe om het te zeggen, maar in Nederland is na de Tweede Wereldoorlog altijd woningnood geweest. Woningnood in de jaren ’50, ’60, ’70, ’80, ’90, ’00 en ’10.
(Voorlopig de laatste update, dit is voldoende geanalyseerd om de actuele problemen in een historisch perspectief te plaatsen. Ik volgde de gang van zaken vanaf 2009, 7 jaar).
Update 21.03.2017 (8 jaar na het eerste bericht)
Dit is wat ik december 2015 zei een paar maanden na het begin van de vluchtelingscrisis: een koppeling tussen het toelaten van vluchtelingen een woningbouwprogramma (zie boven). Een minister-president met een visie had dit gedaan om het populisme tegen te gaan, immers het toelaten van vluchtelingen leidt tot een toename van de druk op de sociale woningmarkt. Maar iemand die zich er op voor laat staan geen visie te hebben zal dat nooit zo doen. Integendeel de MP zei in april dat jaar dat Italië het vluchtelingenprobleem zelf maar moest oplossen, terwijl duizenden mensen later dat jaar naar Noord Europa trokken.
April 2017. Een dakloze bouwt een huis onder de Waalbrug Nijmegen. Opschrift op de brugpijler sinds 2015 is: Refugees Welcome. (C) Ronald Puma
Vandaag in de Volkskrant een artikel waarin gepleit wordt voor de bouw van meer woningen er wordt namelijk te weinig gebouwd om aan de behoefte te voldoen. (Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger…… (Zie boven 2009, 8 jaar geleden).
Update 10.05.2017
Het bouwwerk op de foto boven onder de Waalbrug is met een shovel verwijderd, er waren 5 agenten en personeel van stadstoezicht bij aanwezig. Het zal duidelijk zijn dat de staat natuurlijk niet toestaat dat mensen zomaar ergens gaan wonen.
De Nederlandsche Bank adviseert het snel bouwen van meer woningen, want door de schaarste zijn de huizenprijzen sterk gestegen. Het is geen verrassing, zie bovenstaande vanaf 2009.
De Nederlandse bevolking groeide van 14 miljoen in de jaren 1980 naar 17 miljoen nu, er kwamen 3 miljoen mensen bij.
Hoe moeilijk kan het zijn: zorgen voor vaste banen met zekerheid en een goed salaris, zorgen voor goede betaalbare woningen in een veilige wijk, zorgen voor goede betaalbare gezondheidszorg, zorgen voor verkleining van de welvaartsverschillen (en dergelijke).
Update 07.06.2017
Een discussie op NPO Radio 1. Amsterdam wil mensen die te ‘goedkoop’ wonen uit hun huurwoning kunnen zetten om de doorstroming te verbeteren. Iemand zei ook dat er 50.000 – 70.000 woningen te weinig gebouwd worden (per jaar). Kabinet Rutte2 heeft 26.000 sociale woningen later verkopen, de woningcorporaties geven het kabinet de schuld van de huidige slechte situatie en wijzen naar de verhuurdersheffing waardoor ze niet kunnen bouwen. Kortom de burger wordt gemangeld tussen regering en corporaties. Gelukkig was er iemand van de SP die weerwoord gaf en de echte problemen opnoemde.
Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger…(zie boven).
Update 28.07.2017
De huizenprijzen zijn gestegen tot een hoger niveau dan voor de crisis in 2008, dat komt door te weinig aanbod van huizen en de stijging van de vraag. Het gemiddelde bedrag is 260.750 euro. Zoals boven al gezegd is men erin geslaagd hogere huizenprijzen als iets positiefs te doen zien, dit is wat ik newspeak noem.
Update 12.10.2017
O, dat is nieuws, er is krapte op de woningmarkt. Er zijn de afgelopen 7 jaar ruim 200.000 woningen te weinig gebouwd volgens een deskundige (toevallig precies de tijd die dit Dossier Woningnood omvat). De prijzen rijzen de pan uit, woningen worden overboden en zijn binnen zeer kort tijd verkocht. (Zie boven).
Update 04.11.2017
Het kan altijd nog erger. Uit Het Parool vandaag: rijke ondernemers, vermogende families, huisjesmelkers en professionele beleggers, Wallenkoningen, investeerders namens pensioenfondsen en een lid van de koninklijke familie handelen op de Amsterdamse woningmarkt, aangetrokken door de almaar stijgende huizenprijzen. 21 mensen hebben meer dan 100 panden per persoon in bezit. Gevolgen zijn de gestegen prijzen en toename van de woningnood voor mensen die weinig geld hebben. Opvallende personen zijn een ex acteur en een lid van het koninklijk huis.
Dit zijn de echte oorlog woekeraars, mensen die tijdens een oorlog een brood voor het tienvoudige verkopen.
Update 19.12.2017
Een bekend politicus kreeg een huis cadeau van een bekende, waarde 135.000 euro. Ja dat is makkelijk, een huis cadeau krijgen in een tijd van woningnood (terwijl je al een huis hebt natuurlijk, dus een extra huis).
De Nederlandsche Bank heeft nieuwe cijfers openbaar gemaakt. Het gaat goed met de economie doordat de huizenprijzen zijn gestegen. Er zitten allerlei absurde mechanismen achter. Hoge huizenprijzen geven huiseigenaren een gevoel van welstand, waardoor huishoudens meer geld uitgeven. Als je stijgende woningprijzen en dure huizen aan de bevolking kan voorspiegelen als goed, dat heb je als staat echt iets bereikt. Elders heb ik dit vergeleken met de newspeak van George Orwell (uit het boek 1984): ‘Onwetendheid is kracht’, ‘Vrijheid is slavernij’, ‘Dure huizen zijn goed’.
Update 12.01.2018 (9 jaar later)
De woningmarkt ‘kookt droog’, de huizen zijn op. In de Volkskrant een artikel met de laatste stand van zaken. De absurditeiten:
De woningmarkt zit op slot.
De prijzen zijn zo hard gestegen dat steeds minder mensen een huis kunnen betalen.
Het aantal verkopen daalt, de vraag is hoog, maar er zijn geen huizen, er wordt te weinig gebouwd.
De woningmarkt is oververhit, vooral in de grote steden.
De makelaars zijn bezorgd, want minder transacties, minder inkomen (dit lijkt me het minste probleem).
Verkopers zitten op rozen, in 2017 stegen de verkoopprijzen met 9,1 %, de gemiddelde prijs is 269 duizend euro. 28% van de huizen werd boven de vraagprijs verkocht. Er is ‘een keiharde verkopersmarkt’ De lage rentestand, het tekort aan woningen jaagt de prijzen op (zie boven).
Een woning is binnen 1 1/2 maand verkocht.
Woningen worden steeds meer door investeerders opgekocht, zij hebben veel geld.
In het Gooi is de gemiddelde vraagprijs ruim 700.000 euro (!).
Mensen die voor het eerst een huis willen kopen hebben weinig kansen meer, want ‘goedkopere’ (250.000 euro) woningen zijn er steeds minder.
Mensen met ondersteuning van familie hebben meer kansen (vergroot de welvaartsverschillen in Nederland).
Er komt de komende jaren geen verbetering. het woningtekort dit jaar is 200.000 woningen. Er worden na een aantal jaren iets meer nieuwe huizen gebouwd, 70.000.
De particuliere woningverhuur is te duur, veel starters vallen tussen wal en schip.
Een hele geruststelling: in 2040 is er een ‘acceptabel woningtekort’ van 100.000 woningen (een acceptabel woningtekort is natuurlijk een idioot uitgangspunt).
Wonen is een sociaal recht toch, net als fatsoenlijk werk en gezondheidszorg.
Sinds de jaren 1980 is de bevolking gegroeid van 14 naar ruim 17 miljoen, maar anticiperen op de woonbehoefte is achterwege gebleven. Een deel van de groei zijn immigranten, vluchtelingen, daarom heb ik elders gezegd: het is jammer dat het land zo slecht bestuurd wordt en we zo weinig politici hebben met een visie. Politici met visie zouden zeggen: er komen veel vluchtelingen, we beginnen direct met een woningbouwprogramma om ze te huisvesten zodat de wachttijden in de sociale verhuur niet nog meer oplopen om tevens het ‘populisme’ de wind uit de zeilen te nemen.
Update 09.02.2018
Het aantal daklozen is de afgelopen 7 jaren bijna verdubbeld tot 30.000 (Bron: EenVandaag 08.02.2018). Oorzaak is mede de woningnood en de stijging van de huurprijzen. Afgezien van EenVandaag is dit geen nieuws meer, dit is in een beschaafd en welvarend land volkomen irrelevant geworden. (We hebben nog steeds dezelfde MP als 7 jaar geleden).
Update 21.03.2018
De huizenprijzen stijgen door de schaarste en de grote vraag, er wordt niet genoeg gebouwd (Bron NOS).
Minister-president Rutte is sinds gisteren Wilders-light geworden. Hij regeert 8 jaar, laat de woningnood bestaan, verergert deze zelfs door zijn beleid, maar betrok in het verkiezingsdebat Nederland Kiest gisteren (20.03.2018) voor de gemeenteraadsverkiezingen ineens de vluchtelingen (statushouders genoemd) erbij die voorrang krijgen bij de toewijzing van een woning en dat dat moet worden afgeschaft. Het woord populisme wordt vaak verkeerd gebruikt, maar hier is het wel van toepassing, dit is populisme van het vervelende soort, zeggen wat het gesundes volksempfinden ook vindt en je eigen fouten op anderen afwentelen en er stemmen mee gaan trekken.
Een paar jaar gleden heb ik al gezegd dat een politicus met visie in 2015, toen er een onverwachte vluchtelingenstroom op gang was gekomen uit Syrië (naast de vluchtelingenstroom uit Afrika via Italië, al 25 jaar aan de gang, zie Dossier Vluchtelingen), direct had gezegd:
“Er komen veel vluchtelingen die onze hulp nodig hebben, we beginnen direct met een grootschalig woningbouwprogramma om de woningnood voor autochtone Nederlanders niet te laten toenemen”. Door dit te zeggen wordt het ‘populisme’ de wind uit de zeilen genomen, want veel mensen willen wel solidair zijn, maar niet als ze het zelf moeilijk hebben (dit is al duidelijk sinds Pim Fortuyn, 20 jaar geleden). Het woningbouwprogramma zou overigens betaald moeten worden met een extra heffing op de hoge inkomens, de tegenhanger van de verhuurdersheffing die is opgelegd aan mensen die in een sociale huurwoning wonen (zie boven).
Update 19.04.2018
Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……(zie boven 2009 9 jaar geleden). (Dagblad De Telegraaf vandaag op de voorpagina).
Update 08.05.2018
Men spreekt vandaag over ontsporing van de woningmarkt. De prijzen zijn dramatisch gestegen, vooral in de particuliere huursector. Nieuw argument is dat er ineens niet genoeg bouwvakkers zijn om huizen te bouwen. Eerst 10 jaar mensen ontslaan en dwingen een ander beroep te kiezen of zzp-er te worden, nu klagen dat er geen bouwvakkers meer zijn. Veel economen zeiden tijdens de crisis dat er niet zo veel bezuinigd moest worden en dat de overheid moest investeren om zo de continuïteit te behouden. MP Rutte en de partijen waarmee hij samenwerkte deden het anders en bezuinigden 50 miljard euro. De bouwsector stortte in, ca 100000 bouwvakkers verloren hun werk, dat zijn de feiten. Er werden nauwelijks huizen nieuw gebouwd en corporatiewoningen werden verkocht en de verhuurdersheffing heeft de corporaties minder doen bouwen en investeren. Dit beleid werk nog steeds door en het schijnt dat nieuw beleid van dit kabinet ook hetzelfde effect heeft (ik heb dat nog niet kunnen lezen).
Update 24.05.2018
Het verbaasd, maar de regering doet iets goed. Men is tot het inzicht gekomen dat er krapte op de woningmarkt is en woningnood (dit woord wordt echter nooit gebruikt, want dat geeft aan dat er gefaald is). Er zijn te weinig nieuwbouwhuizen (…….) en daarom komt er een woningbouwprogramma om jaarlijks 75.000 huizen te gaan bouwen tot 2025. Het probleem is echter dat er te weinig personeel is om ze te bouwen (zie vorige update) en waar de huizen gebouwd kunnen worden in een dichtbevolkt land.
Update 13.07.2018
De prijzen van huizen zijn gestegen doordat er te weinig huizen zijn. 10% stijging is normaal. De gemiddelde prijs zal dit jaar op 300.000 euro komen (660.000 gulden).
In een land waar de staat de burgers heeft wijsgemaakt dat hoge huizenprijzen goed zijn en de burgers dat ook zijn gaan geloven en op de partijen blijven stemmen die dit ook als wenselijk zien, kun je niets meer te verwachten.
Update 15.01.2019 (10 jaar later!)
Dit bericht is 10 jaar oud, er is nog steeds woningnood, de woningnood is zelfs toegenomen. Na de Tweede Wereldoorlog is er altijd woningnood geweest die bovendien doelbewust in stand is gehouden door niet te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen en tendensen (zie boven in 2009) en te weinig huizen te bouwen. Helaas is tevens de conclusie dat de meeste mensen dit goedkeuren aangezien ze op de partijen VVD, CDA, PvdA en D66 blijven stemmen die al die jaren verantwoordelijk waren voor het gevoerde beleid.
Update 02.03.2019
De gemiddelde huizenprijs is door het schaarse aanbod gestegen tot boven de 300.000 euro (660.000 oude guldens), voor veel mensen onbetaalbaar, behalve voor mensen met rijke ouders. Die mogen 100.000 euro belastingvrij schenken aan hun kinderen.
Update 16.03.2019
Er zijn plannen in Amsterdam waarbij verhuur van een nieuwbouwwoning niet meer kan, men moet er zelf gaan wonen. Dit is tegen grote beleggers die zoveel held hebben dat hele straten kunnen kopen voor verhuur. De klassenmaatschappijis ook hier goed zichtbaar: mensen met een goede baan en een vast inkomen kunnen een huis kopen, anderen staan 10 jaar op een wachtlijst voor een sociale huurwoning.
Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……(zie boven 2009, 10 jaar geleden).
Update 13.07.2019
RTL Nieuws laat zien dat er nu ook mensen zijn die wel een baan hebben, maar geen woning en bijvoorbeeld op een camping, bij vrienden of in een opvang moeten wonen, deze mensen worden economisch daklozen genoemd: Reportage RTL Nieuws
Tegelijkertijd bleek uit onderzoek van het CBS dat de meeste Nederlanders tevreden zijn. Dat zijn de mensen die zeggen: ‘Maar ik heb het toch goed, ik heb niks te klagen hoor’,het vleesgeworden egoïsme dat kinderen van jongs af meekrijgen., denk eerst aan jezelf.
Update 22.08.2019
Er zijn meer daklozen door de woningnood. Mensen komen in de daklozenopvang terecht.
Een simpele rijtjeswoning kost een vermogen.
Huizen worden ongezien gekocht.
Grote beleggers kopen woningen voor de verhuur.
Het laatste redmiddel voor veel mensen is wonen op een vakantiepark, dit is echter verboden en wordt tegenwoordig ook streng aangepakt.
Jongeren en dus starters op de woningmarkt kunnen geen huis meer kopen.
Enzovoort…..
Update 05.09.2019
Er er nu sprake van een ‘wooncrisis’.
Het tekort is 300000 woningen.
Op een eenvoudig huurhuis reageerden 800 mensen.
In 2030 is de bevolking gegroeid met 745000 mensen en die moeten allemaal ergens wonen.
Door de stikstofkwestie mogen er bij sommige steden geen huizen gebouwd worden, natuur mag niet bebouwd zonder compensatie.
Enzovoort…
Iedereen met verstand van zaken ziet dat we te maken hebben met een structureel probleem dat zich in decennia heeft ontwikkeld en is veroorzaakt door beleidskeuzes in het verleden. Aangezien de gevestigde partijen VVD, CDA, D66 en PvdA regeerden zijn zij hiervoor verantwoordelijk.
Update 13.09.2019
Schokkende cijfersvan het NIBUD (onderzoekt de financiële situatie van huishoudens):
Een kwart van alle huurders kan financieel niet rondkomen omdat hun woonlasten te hoog zijn.
Het gaat om ongeveer 800.000 huishoudens die het volgens het Nibud financieel niet redden (cijfers 2015).
De problemen spelen vooral bij mensen die in een sociale huurwoning wonen. Het gaat met name om alleenstaanden, mensen met een uitkering en huurders tussen de 25 en de 45 jaar oud.
In totaal heeft 50 procent van de huurders moeite met rondkomen. Bijna 30 procent heeft volgens het Nibud een betalingsachterstand.
Ook huiseigenaren hebben soms te hoge woonlasten. Maar dat percentage ligt veel lager, op 8 procent.
Update 04.10.2019
Fotoreportage van een demonstratie (Nijmegen, 15 september 2019) tegen de woningnood. Wat zei ik vroeger altijd toen er een kraakverbod aan zat te komen: “Eerst de woningnood en de leegstand verbieden, daarna het kraken.” Maar dat was voeger.
Update 17.10.2019
De stikstofcrisis (lees Stikstofcrisis) heeft ervoor gezorgd dat woningbouwprojecten niet door kunnen gaan. Bouwers waarschuwen nu voor ontslagen in de sector en toename van de krapte op de woningmarkt. Het hele economisch model staat op instorten. Niet voor iedereen, want wat we krijgen is dat er groepen in de maatschappij gaan afvallen. Dat zijn de sociaal zwakkeren, de daklozen, de flexwerkers ed.
Late we vooral niet vergeten dat de VVD met MP Rutte 10 JAAR regeert. Dit zal de komende tijd veel te sprake komen, want er is niet alleen een tekort van 300.000 woningen, alle maatschappelijke sectoren zijn ontevreden. Een dan bedoel ik ALLE, behalve de groepen die de VVD bedient, de werkgevers.
“Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……”. Geschreven in 2009, tien (10) jaar geleden.
Update 26.10.2019
Het aantal daklozen neemt sterk toe, men spreekt nu over 40.000 mensen. De opvang zit vol, ook de doorstroming uit asielzoekerscentra lukt niet. Belangrijke oorzaak is de woningnood, vooral sociale woningbouw is nodig. In het commentaar in de Volkskrant van 25 oktober wordt het falende beleid van de opeenvolgende kabinetten genoemd als oorzaak. Ik schreef het in 2009, de woningnood is structureel en bovendien bewust in stand gehouden want schaarste is goed voor bezitters van huizen, zo werkt het kapitalisme. Een ex VVD-er/Kamerlid en een prins weten er alles van.
Update 11.11.2019
De woningnood neemt toe en er mag vanwege de stikstofcrisis niet gebouwd worden. Kan het erger? Bij al die problemen moeten we de verbanden leggen (de meeste mensen doen dit niet): 10 jaar liberaal-kapitalistisch beleid van in de eerste plaats de VVD met MP Rutte. Hij heeft 10 jaar alles weggelachen, alleen oog gehad voor economische groei zonder aan milieu en natuur te denken (“Koop toch die auto”). Lees meer in Dossier VVD (Met Updates)
Iemand die geen partner heeft kan geen huis kopen vanwege de lasten.
De bevolking groeit (met name door immigratie), gaat verder toenemen, het aantal eenpersoonshuishoudens neemt toe, ik schreef er in 2009 over, 10 jaar geleden (zie boven).
Update 12.12.2019
Weer een dramatisch verhaal in de Volkskrant vandaag.
De woningcorporaties bouwden in 2018 13.000 nieuwe huurwoningen terwijl 34.000 de doelstelling was.
De woningen die gebouwd worden zijn kleine flexwoningen. (Soms zijn dat containerwoningen met 40 vierkante meter, dat noemen ze dan wonen).
Het is het laagste aantal in 10 jaar (de tijd dat dit blogbericht bestrijkt, zie bovenaan).
Doordat er ook woningen gesloopt worden kwamen er vorig jaar slechts 2000 woningen bij (OMG).
Nederland telt 3,6 miljoen huurwoningen, 2,3 miljoen sociale huurwoningen, beleggers 160.000 en particuliere investeerders 615 duizend.
De bouwkosten zijn gestegen.
Er is een tekort aan bouwlocaties (dat verbaasd niet, Nederland is VOL gebouwd, zie boven).
De verhuurdersheffing van Stef Blok van de VVD uit 2013 heeft een zeer negatief effect gehad op de woningbouw: 17.000 nieuwe woningen tegen 30.000 daarvoor.
Ook de belastingen die woningcorporaties moeten betalen worden als excuus gebruikt voor het lage aantal nieuwbouwwoningen.
Er schijnt een plan te zijn voor het bouwen van veel meer nieuwbouwwoningen, maar we hebben er al tijden niets van gehoord. Bovendien mag er vanwege de stikstofcrisis niet gebouwd worden, daar moet eerst een noodplan voor komen…..
“Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……”. Geschreven in 2009, tien (10) jaar geleden.
Update 19.02.2020
Er is een tekort van ruim 300.000 woningen. Het aantal daklozen is toegenomen mede doordat er geen betaalbare huizen zijn.
“Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……”. Geschreven in 2009, 11 jaar geleden.
“Het volk, niet tevreden slachtoffer te zijn van schurken, smeedt zijn eigen ketenen en biedt zijn nek vrijwillig voor het juk”. (JP Marat (1743-1793), revolutionair ten tijde van de Franse Revolutie). Helaas een andere conclusie is er niet na 10 jaar VVD/MP Rutte beleid, want alles wat nu aan de orde is (stikstofcrisis/woningnood /lerarentekort /problemen in de zorg enzovoort) is het resultaat van beleidskeuzes in het verleden. Toch ondersteunen de meeste mensen dit beleid. Lees ook: Dossier VVD (Met Updates) Het is angst, de mensen zijn bang.
Update 29.06.2020
Slapen onder de brug in Nederland.
Update 12.09.2020
> Goed om te lezen, in de Volkskrant vandaag komen de constateringen van mij uit 2009 (11 jaar geleden, dit bericht is een van de meest gelezen) naar voren: de bevolking groeit, meer alleenstaanden enzovoort, dus de behoefte aan betaalbare woningen neemt toe. Echter gebouwd is er niet, er kwamen het verbijsterende cijfer van 729 sociale huurwoningen bij in 5 jaar tijd. (Katern Opinie pagina 23).
> De huurstijging is het grootst sinds 2014.
> De verhuurdersheffing is desastreus geweest voor nieuwbouw.
> Enzovoort
> “Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……”. Geschreven in 2009, 11 jaar geleden.
Helaas is de conclusie dat de meeste mensen dit allemaal niet erg vinden. Dit doet aan een sociologische analyse denken: het gaat in iedere maatschappij om tweederde van de mensen, eenderde doet er niet toe, dat zijn de mensen die niet gaan stemmen en de sociaal uitgerangeerden (de Zwei-Drittel-Gesellschaft).
Update 17.10.2020
In de Volkskrant van 16 oktober 2020 een artikel over de huizenmarkt: er worden veel huizen verkocht, de gemiddelde huizenprijs is 12% gestegen in 1 jaar tot 345 duizend euro. In de het artikel een bevestiging van mijn analyse dat schaarste de prijzen opdrijft (zie boven). Een spreker van de Rabobank zegt:
‘Het enorme tekort aan woningen is het meest doorslaggevend in de dynamiek op de huidige woningmarkt. We hebben nu een tekort van 331 duizend woningen, dat is 4,2 procent van de huidige woningvoorraad. Dat tekort zie je terug in het zeer beperkte aanbod, de korte verkooptijden. Het tekort zou nog bepalender kunnen zijn voor de hoge woningprijzen dan de lage rente.’ Klaas Knot van De Nederlandsche Bank heeft dezelfde mening.
Mijn analyse gaat verder:
Schaarste wordt doelbewust in stand gehouden, decennialang, omdat schaarste goed is voor bezitters, voor leden van het koninklijk huis, parlementariërs die huizen verhuren, pandjesbazen die verkameren (een groot huis opspitsen en aan studenten verhuren) en voor particuliere verhuurders (die exorbitante huurprijzen hanteren en bijna kunnen doen wat ze willen), kortom de huizenbezitters. Zo werkt kapitalisme. Helaas is er te weinig kritisch vermogen in Nederland en teveel naïviteit om dit aan te pakken, daarom praten we decennialang over hetzelfde.
Update 20.01.2021 (12 jaar later)
De woningnood neemt nog steeds toe, men gebruikt nu het woord ‘wooncrisis’, de huizenprijs stijgt nog steeds, mensen die voor het eerst een huis willen kopen (starters) hebben geen kans, want men heeft nu erg veel geld nodig voor een eigen huis. Er zijn verder geen toevoegingen meer aan dit bericht, alle argumenten hebben stand gehouden. De gevestigde partijen VVD, CDA, PvdA en D66 hebben langer dan 40 jaar het beleid gemaakt, de VVD staat op winst voor de komende verkiezingen, de partij van het welbegrepen eigenbelang.
Update 07.03.2021
De woningnood neemt toe. De verkiezingen komen eraan en de 37 partijen (!) beloven veel. Men wil 1 miljoen huizen gaan bouwen voor 2030, dus in 9 jaar. Probleem is dat Nederland VOL is. In de jaren 1980 mocht het niet gezegd worden, er woonden toen 14 miljoen mensen in ons land, nu 17.5 miljoen, de verwachting is 20 miljoen inwoners in de toekomst. Bouwgrond is er echter niet, waar de huizen gebouwd moeten worden is dus een probleem. Door de stikstofkwestie mag er minder gebouwd worden, het landbouwbeleid conflicteert met huizenbouw (en wegenbouw, want meer wegen willen de verantwoordelijken ook gaan aanleggen, bos moet hiervoor gekapt worden Amelisweerd bij Utrecht). Dit heet tegenstrijdig beleid, iets waar in Nederland geen gebrek aan is.
Alle argumentaties van mij uit 2009 (12 jaar geleden) worden genoemd: ‘In prognoses is onvoldoende rekening gehouden met de effecten van een groeiende bevolking, kleiner wordende huishoudens, langer zelfstandig wonende ouderen en immigratie’. Verbijsterend. Artikel: https://www.ad.nl/wonen/woonakkoord-gesloten-voor-bouw-van-1-miljoen-huizen~aecc3c29/
Ook de energievoorziening is een groot probleem. De opwarming van de aarde noopt tot ingrijpende maatregelen zoals het stoppen met het gebruik van kolen, olie een gas (naar mijn mening moeten we gas voorlopig blijven gebruiken, het is het minst vervuilend). Daarom moeten er veel windmolens bijkomen, dit stuit echte ook op veel verzet (op land), vanwege horizonvervuiling en lawaai ed. NOT IN MY BACKYARD (NIMBY), niet in MIJN achtertuin is het probleem. Mensen willen een jacuzzi en bioscoop ed in huis, maar waar de energie vandaan moet komen weten ze niet.
Overigens is het in verkiezingstijd goed om te beseffen dat we praten over 10 JAAR VVD beleid (CDA, PvdA en D66 deden gewoon mee met het liberaal-kapitalisme, ook wel neoliberalisme genoemd), helaas beseffen de meeste mensen dit niet en maken ze geen onderscheid tussen MP Rutte als president in Coronatijd en 10 jaar VVD beleid, daarom staan ze op winst. Helaas, in Nederland is niet veel meer te verwachten de komende jaren.
Update 21.03.2021
In de Volkskrant (20.03.2021) een artikel over het drama woningnood tegenwoordig ‘wooncrisis’ geheten Het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger (zie boven 12 jaar geleden). Al mijn argumenten komen terug.
Enkele opvallende zaken:
Bieden is oorlog geworden (de titel).
Overbieden van de vraagprijs is nu normaal, 6 van de 10 aankopen. Overbieden (soms duizenden euro’s) gebeurt door mensen met veel geld, mensen zonder extra geld vallen direct af.
Iedereen wil nog even van de extreem lage rente gebruikmaken, met angst en beven is men bang voor rentestijging en waardedaling van een huis in de toekomst, dan komen huizen net als 10 jaar geleden ‘onder water’ te staan.
Een stijging van de huizenprijzen wordt verwacht, nog twee jaar, tenzij er iets onverwachts gebeurt.
Verkopers maken de dienst uit. Men werkt met gesloten enveloppen en de eigenaar kiest het beste voor hem uit. Is mijn analyse dat schaarste (want er wordt te weinig gebouwd) goed is voor de bezitters, het is puur kapitalisme, de sterkste wint.
Een drama samengevat: Nederland is VOL (bevolkingsgroei, immigratie en arbeidsmigratie ed), er is te weinig bouwgrond (men wil in weilanden gaan bouwen), de stikstofkwestie zorgt ervoor dat er minder gebouwd mag worden door conflicterende belangen met landbouw en wegenbouw enzovoort enzovoort.
De partijen die verantwoordelijk zijn hebben de verkiezingen gewonnen, ze regeren 40 jaar en drama op drama stapelt zich op…..
Update 21.05.2021
De huizenprijzen zijn enorm gestegen door de schaarste aan huizen, krapte op de huizenmarkt….11% de grootste stijging in 20 jaar. Iedereen die denkt dat met VVD, CDA, PvdA, D66 er in de komende jaren iets zal verbeteren die vergist zich….nee, dat wordt niets meer in NL.
Update 28.05.2021
Als zelfs het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zich uitspreekt tegen de gang van zaken op de huizenmarkt moet het wel HEEL erg zijn.
De hypotheekrenteaftrek werkt verstorend.
Kopers gaan steeds duurdere huizen kopen.
Door de stijging van de vraag neemt de schaarste toe.
Huishoudens zonder geld worden de benadeeld en kunnen niets opbouwen met huren.
Het opvallendst is dat het IMF 10 jaar geleden al adviseerde de hypotheekrenteaftrek af te schaffen. Conclusie: 10 jaar VVD beleid, ze trekken zich er niets van aan. Bovendien zoals boven al beschreven is het hele beleid van de VVD, maar ook van de PvdA, het CDA en D66 een drama. Er werd niet geanticipeerd op bevolkingsgroei (mede door immigratie en arbeidsmigratie), sociale huurwoningen werden verkocht, de verhuurdersheffing zorgde voor minder bouwen enzovoort enzovoort. “Het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger”. (zie boven 12 jaar geleden). De meeste mensen in Nederland vinden het niet erg, dat laten verkiezingen zien.
Update 01.08.2021
De ‘oplossing’ voor de woningnood is gevonden: meer mensen in 1 huis laten wonen, dus minder woonoppervlak in beslag nemen per persoon.Wij wonen ‘te groot’.Men wil ook statushouders (vluchtelingen met een verblijfsvergunning) samen met gescheiden mensen in een wooncomplex laten wonen.
Dit alles is niets anders dan afleiden van decennialang falend woningbouwbeleid, met name door de VVD, maar CDA, D66 en PvdA deden altijd mee.
Er moeten de komende 9 jaar 1 miljoen woningen gebouwd worden…..bouwgrond is er niet, er zijn te weinig bouwvakkers, het bouwen van huizen wordt duurder door hogere prijzen voor bouwmaterialen.
Uit 2009, 12 jaar geleden: Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger…… het woord ‘k*tland is al twee dagen trending op Twitter.
Update 12.08.2021
Het begint te dagen dat de woningnood (waarover ik 12 JAAR geleden begon te schrijven na eigen onderzoek) ernstige vormen heeft aangenomen, het wordt ook steeds erger, zie boven. Tegenwoordig kopen commerciële organisaties met veel geld (door overbieden) huizen op en verhuren ze, bijvoorbeeld aan arbeidsmigranten (Rotterdam). De burger heeft het nakijken, jongeren wonen noodgedwongen steeds langer thuis (tot 23e levensjaar). In september/oktober demonstraties in Rotterdam en Amsterdam.
Mijn advies: leg eerst het verband met decennialang liberaal-kapitalistisch (neoliberaal) beleid, in NL in de eerste plaats door VVD en CDA, maar D66 en PvdA deden altijd mee. We praten al ruim 40 jaar over hetzelfde, na WO2 is er altijd woningnood geweest.
Update 20.08.2021
Dat de maatschappij ontwricht is is voor velen wel duidelijk hoewel er ook veel mensen zijn niet helemaal niets van welke crisis dan ook of van corona merken en gewoon hun prettige leven ervaren. Anderen daarentegen, velen, moeten zwoegen om hun dagelijks bestaan. De gevestigde politiek heeft geen antwoorden meer, vandaar dat er een half jaar na de verkiezingen geen regering is en degenen die die 10 jaar regeerden en voor de huidige situatie hebben gezorgd gewoon doorgaan. Hij, de leider, is niet de oplossing, maar het probleem.
De woningnood blijft, een paar jaar geleden heb ik als een opgeschreven dat het in stand houden van schaarste aan woningen goed is voor de huizenbezitters, eigenaars, het is een simpele kapitalistische wet, schaarste creëert hogere prijzen. Vandaar dat grote spelers op de woningmarkt de macht hebben en mensen met dure huizen op rozen zitten. Het hele systeem is gebaseerd op macht. Het begon al in de jaren 1990 al met de ‘terugtredende overheid‘ en de ‘vrije markt’ die alles zou regelen. Het was beleid dat is voortgekomen uit de liberaal-kapitalistische ideologie, ook neoliberalisme genoemd.
Update 25.08.2021 (12 jaar later)
Er komt een groot woonprotest op 12 september in Amsterdam en 23 oktober in Rotterdam, jongeren en anderen die inzien dat het beleid zo niet verder kan.
Update 29.08.2021
MP Rutte (demissionair, maar regeert gewoon door) gaat binnenkort een nieuw plan lanceren om extra huizen te bouwen voor statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) net zo als zijn voorgangers MP Lubbers in de jaren 1980, MP Kok in de jaren 1990 en MP Balkenende in het eerste decennium van deze eeuw om zo het populisme de wind uit de zeilen te nemen, want het is niet gewenst dat autochtone Nederlanders in een tijd van woningnood en wooncrisis nóg langer op een woning moeten wachten en solidariteit te vragen aan mensen die het in de maatschappij al zo moeilijk hebben (door de pandemie verergerd). (Bovenstaande zin is geheel fictief en drukt uit wat had moeten gebeuren). Door de crisis in Afghanistan komen er momenteel veel nieuwe vluchtelingen bij, er worden nieuwe opvanglocaties gebouwd. Door gebrek aan doorstroming naar huizen blijven statushouder (momenteel 11.000 mensen) lang in volle asielcentra wonen en gemeenten kunnen niet meer doen door de woningnood, want er zijn ook veel andere mensen met urgentie.
De populistische partijen hebben sinds Fortuyn (20 jaar) 20 tot 30 Kamerzetels. De schuld van de woningnood wordt door hen bij immigratie gelegd (wat niet juist is, maar waar wel veel over te zeggen is, in Dossier Migratie/Immigratie schreef ik er over, dit begon al in de jaren 1980) en niet bij het hele liberaal-kapitalistische naoorlogse woningbouwbeleid waar het echte probleem ligt.
Update 17.10.2021
In Berlijn hebben mensen bij een referendum in meerderheid gekozen voor het onteigenen van grote vastgoedbezitters. De grote partijen zijn echter allemaal tegen. Misschien moeten we er in Nederland ook eens naar kijken, wonen is een recht. Het bekende Tweede Kamer lid dat Nederland als een BV ziet (en zijn partij ook zo heeft genoemd) komt dan in aanmerking. Ook een prins is een huizenbezitter met veel vastgoed. Vastgoed is de pot met goud die men in deze tijd van 0% rente moet bezitten, niet alleen particulieren, maar ook grote beleggers (ook uit het buitenland). En het mag, alles is legaal door wetten ondersteund.
Uit 2009, 12 jaar geleden: Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……
Van verschillende kanten wordt geprobeerd de woningnood te bagatelliseren, ook het CBS doet er aan mee. Er is dan geen tekort aan huizen, maar mensen wonen TE GROOT, nemen teveel ruimte in.
Vandaag een woonprotest in Rotterdam. De hele wooncrisis hebben we te danken aan decennia liberaal-kapitalistisch VVD-CDA beleid en D66 en de PvdA deden er aan mee. Lees het goed!
Update 22.12.2021
Een huis dat in het jaar 2000 160.000 euro waard was (transactiewaarde) is nu 400.000 euro. Het is jammer dat de meeste mensen het verband niet zien met decennia VVD, CDA, PvdA, D66 beleid (vanaf de jaren 1990) en de huidige situatie…. zie boven.
Update 30.12.2021
Uit onderzoek onder gemeenten: De doorstroming van ouderen die grote woningen bezitten naar kleinere appartementen is niet goed en zorgt voor de wooncrisis. Ik schreef erover in 2009 12 jaar geleden, zie boven. (OMG). Dat ouderen niet willen verhuizen is overigens hun goed recht, deze argumentatie wordt nu gebruikt om falend beleid te verhullen want er zijn geen kleinere appartementen.
De asielcrisis wordt mede veroorzaakt doordat er geen woningen voor statushouders zijn en ze blijven daardoor lang in opvangcentra wonen. Gemeenten worden nu gedwongen voor noodopvang te zorgen. Het populisme zal hierdoor verder toenemen. Dit is het bekende solidariteit aan anderen vragen, ik schreef erover in Dossier Migratie/Immigratie
Het drama Nederland. De ‘Puinhopen van Paars’ na de jaren 1990 (1994-2002, Kok/Zalm, VVD/PvdA/D66) zijn klein vergeleken met de huidige puinhopen. Aangezien de hoofdrolspeler VVD leider DMP Rutte is kunnen we spreken van ‘De Puinhopen van Rutte’. 11 jaar VVD beleid en IEDERE maatschappelijke sector is in crisis en de bevolking gepolariseerd en de politiek versplinterd. Zonder corona zou dat ook zo zijn geweest, corona heeft blootgelegd wat er allemaal verkeerd is gedaan in het verleden.
Overigens, de woningnood zal de komende jaren NIET worden opgelost, zie bovenstaande, ook niet met een nieuwe regering. Dit is na decennia een onoplosbaar probleem geworden. Alleen met een zeer radicale aanpak met nationalisatie/onteigening, 1 huis mogen bezitten en er zelf in wonen, veel zelfvoorzienende tinyhouses bouwen, het toestaan van arbeidsmigranten alleen wanneer de werkgever zelf de huizen gaat bouwen, een asielquotum met een directe koppeling met het speciaal daarvoor bouwen van huizen (geen huizen beschikbaar, geen asielzoekers, ik schreef er in de jaren 1990 al over), en dergelijke. In Nederland is er echter hiervoor geen meerderheid te vinden…..
Update 18.01.2022 (13 jaar later)
Dit artikel begon in 2009, 13 jaar geleden. De woningnood en wooncrisis zijn toegenomen, de gevestigde politiek heeft geen oplossingen, ondanks beloften, dit gaat nog jaren duren netzo als al die andere crises. MP Rutte en zijn partij de VVD hebben 11 jaar mede het beleid gemaakt en dezelfde persoon staat vandaag de regering te vertegenwoordigen. Hij is nog steeds ‘trots’ op zijn prestaties…..
Uit 2009, 13 jaar geleden: Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……
Overbieden bij de aankoop van een huis komt steeds vaker voor, het laat de jungle zien waarin we leven. Mensen met geld bepalen de gang van zaken. De verschillen tussen arm en rijk nemen sterk toe (ook door de hoge inflatie, men koopt minder voor hetzelfde geld). Mensen leggen het verband niet met decennialang liberaal-kapitalistisch-neoliberaal VVD-CDA beleid en D66 en PvdA volgden, deden mee.
1 op de drie huizen wordt met 50.000 euro overboden.
Bij 80% van de verkoop van een huis wordt overboden
zelfs makelaars zien dit als bedenkelijk
ook buiten de Randstad vindt overbieden plaats
een huis werd met 160.000 euro overboden
ook huizen die al hoog in prijs te koop staan worden overboden
nieuw is een vanaf prijs die laag is, zo ontstaat het bieden en overbieden, kapitalisme in de meest zuivere vorm
dit neemt nog verder toe aangezien er een tekort aan huizen is en de hypotheekrente laag waardoor veel geld lenen makkelijk is
Mijn analyse van jaren terug is nog steeds dat het in stand houden van schaarste opzettelijk gebeurd, want schaarste zorgt voor hogere prijzen voor bezitters, het is simpel kapitalisme vergelijkbaar met de olieprijzen. Als de olie producerende landen (OPEC) meer inkomsten willen verlagen ze de productie en de prijs gaat omhoog. Voor de eenvoudige burger is dit onzichtbaar, die doet moeite om een huis te vinden om in te wonen.
Ondertussen nemen de maatschappelijke spanningen toe, ook door corona. We kijken naar een langzame implosie van VVD-CDA beleid van decennia, op ALLE gebieden. Erkennen zullen ze het nooit. Elders heb ik geschreven (ook al weer jaren geleden) dat het gaat om de middenklasse die niet ziet dat ze genaaid worden. Potentieel gevaarlijk, een middenklasse in de verdrukking gaat vaak politiek gezien naar rechts: populisme of erger, terwijl de oplossingen progressief zijn: huizen bouwen voor iedereen, geen denivellering door inflatie, geen grote vermogensverschillen enzovoort. Maar ‘links’ heeft de erfenis van het verleden die bij veel mensen is blijven hangen als ‘communistisch’…
Laten we vooral niet vergeten dat de woningnood/wooncrisis voor burgers, statushouders en vluchtelingen is veroorzaakt door decennialang liberaal-kapitalistisch (neoliberaal) beleid van VVD/CDA en PvdA en D66 volgden.
Update 02.06.2022
Het aantal mensen zonder woning, doorgaans daklozen genoemd, is tijdens 12 jaar VVD/MP Rutte beleid (CDA, PvdA en D66 volgden) verdubbeld tot 40.000 (is al jaren het geval). Ineens komt er een plan om daklozen een woning te bezorgen. Hoe is onbekend, want er zijn geen woningen, er mag minder gebouwd worden door die andere crisis, de stikstofcrisis. Ook voor statushouders (vluchtelingen met verblijfsvergunning) zijn er geen woningen. Hierdoor zijn de asielcentra overvol (mensen slapen op de grond en stoelen). Het systeem is vastgelopen. Ook is er een uiterst vreemde ontwikkeling in de huidige politiek: ER IS INEENS HEEL VEEL GELD (blijkbaar). Defensie krijgt 5 miljard, overal gaan de lonen omhoog…vermoedelijk krijgen komende generaties de rekening gepresenteerd.
Update 07.06.2022
Een week lang een tv programma over de wooncrisis gemaakt door jongeren die beseffen dat zij de gevolgen moeten dragen van decennialang beleid: Manifest stenenkoorts.
Nederland wordt slecht bestuurd, daar komen al die crises vandaan, lees er over in: Politiek en landsbestuur.
Update 06.01.2023 (14 jaar later)
Alles blijft hier staan, lees het goed. De nederlandse politiek werkt zo: er zijn crises ontstaan in de afgelopen decennia door liberaal-kapitalistisch-neoliberaal beleid (wooncrisis/asielcrisis/stikstofcrisis etc), de journalistiek schijft er over, er komen goede analyses, boeken, tv programma’s en er wordt over gepraat in talkshows en………..er veranderd niets. Mensen worden door minister van wonen De Jonge (45 jaar) wijsgemaakt dat er heel veel woningen gebouwd gaan worden, zelfs 900.000 (was eerst 1 miljoen) in 7 jaar (2030) maar het is duidelijk dat dat niet gaat gebeuren door tal van oorzaken en bovendien is het zelfs niet wenselijk want Nederland is VOL (mocht lange tijd niet gezegd worden).
Wat goed is is zelf OBSEERVEREN, ik deed het in de afgelopen 13 jaar toen ik in een groot deel van Nederland 1 dag in de week ging fotograferen. Men ziet dan dat armoede in de steden zit een rijkdom aan de randen van de steden en in buitengebieden. Men ziet daar grote huizen, villa’s (in deze tijd snel richting 1 miljoen aan waarde), een grote tuin, een oprit met een nieuwe elektrische auto (eigen laadpaal) of een nieuwe Landrover (men kan er een steile berg mee oprijden, maar in Nederland zijn geen steile bergen (afgezien van Limburg) en overal bewakingscamera’s, want deze mensen weten wat ze te beschermen hebben (of een bordje met ‘pas op voor de hond’).
Update 13.01.2023
De huizenprijzen dalen weer (na de jarenlange stijging) (gemiddelde vraagprijs was 500.000 euro (5 TON), een verdubbeling in 10 jaar). Men vreest nu dat er MINDER huizen gebouwd gaan worden.
Statushouders (asielzoekers die erkend zijn, het zijn er ca. 15.000, ze moeten in de opvanglokaties verblijven (wat de asielcrisis heeft veroorzaakt) krijgen nu voorrang bij het toewijzen van een sociale huurwoning. De wachttijd voor anderen zal hierdoor toenemen (het populisme ook).
De doelstelling van 900.000 nieuwe woningen in 2030 gaat NIET gehaald worden (dat was van begin af aan duidelijk, want 100.000 huizen per jaar bouwen schijnt alleen in de jaren 1960 realiteit te zijn geweest (maar vinden kan ik het cijfer niet)
De Nederlandse bevolking groeit als kool, 18 miljoen is in zicht (10 miljoen in de jaren 1950), het afgelopen jaar hoofdzakelijk door immigratie.
Er zijn te weinig bouwvakkers om huizen te bouwen.
Etc.
Ik denk nog wel eens de jaren 1980 toen ik wanhopig door Nijmegen fietste op zoek naar een kamer na mijn studie. Daarna woonde ik ruim 20 jaar in kamers van huisjesmelkers. Daarom ben ik dit allemaal gaan uitzoeken in 2009….en dankzij internet is dat mogelijk.
Update 14.01.2023
In Nijmegen 3000 aanmeldingen voor een vrijgekomen sociale huurwoning. Benodigde inschrijftijd 15 tot 20 jaar of loting. Ze hebben er een loterij van gemaakt of men in een woning kan wonen….Ondertussen regeert er een regering gewoon door met een MP die 13 jaar VVD beleid heeft uitgevoerd (andere partijen werkten mee). Rijken worden rijker, armen worden armer, de tweedeling neemt toe. Meer daklozen op straat….
Het wrakke schip Nederland dobbert stuurloos op de oceaan, de kapitein die 13 jaar lang aan het roer staat zegt dat alles goed gaat en dat we zo’n gaaf landje wonen. We hebben echter een nieuwe kapitein nodig en een geheel (totaal) nieuwe bemensing voor het schip….
Update 26.01.2023
De woningnood is hoog, maar er worden minder huizen gebouwd dan was gepland komende twee jaar. De huizenprijzen dalen, de rente is gestegen. Er komen meer asielzoekers dan verwacht, maar woningen zijn er niet. Zouden de bewindslieden en hun partijen zich niet schamen voor het beleid (ook andere beleidsterreinen/sectoren zoals de agrarische sector, de jeugdzorg etc).
Update 17.02.2023
Het woningtekort is nu even hoog als na de verwoestingen van WO2 (300.000). Dit is symbolisch, nu is beleid de oorzaak.
De overheid wil zelf meer gaan doen aan woningbouw, maar de gemeenten moeten het uitvoeren.
Er komt een woningwet waarmee gemeenten zich verplichten een bepaald aantal woningen te bouwen.(Net zo als dwang bij de asielopvang, als de landelijke overheid een problematiek niet meer kan oplossen. (Ook decentralisatie van de jeugdzorg, maar dat moet nog een keer door mij worden uitgezocht).
Politiek erkent dat de vrije markt niet werkt (was 30 jaar de doelstelling van alle regerende partijen).
Er worden minder bouwvergunningen afgegeven door de andere crisis, de stiksofcrisis.
Bouwbedrijven hebben een tekort aan personeel.
De doelstellingen van 900.000 huizen in 2030, over 7 jaar staat nog steeds, maar het bouwtempo van 100.000 is vorig jaar niet gehaald en de verwachting is dat dat ook niet, nooit, gehaald gaat worden.
Zo worden mensen voor het lapje gehouden, in 2030 zijn er andere ministers en dan is er een Kamerdebat over de plannen van 2023, maar dat de doelstellingen niet gehaald zijn heeft ineens externe oorzaken.
Er is nog maar eens een (goede) documentaire reeks gemaakt over een eeuw woningbouw.
Etc.
Update 13.05.2023
900.000 woningen bouwen voor 2030 gaat niet slagen (zie boven).
De verwachting is dat er komende jaren een komst van 70.000 asielzoekers/migranten per jaar zal zijn.
We zitten midden in een diepgaand proces van transitie, nationaal en mondiaal, een botsing met de realiteit van een failliet liberaal-kapitalisme-neoliberalisme. In de jaren 1990 was de verwachting dat vrije markt, concurrentie en een terugtredende overheid zouden leiden tot voorspoed en welvaart. Woningcorporaties werden onafhankelijk, >>>>lees nu verder bovenaan in 2009, 14 jaar geleden, de cirkel is rond, dit Dossier Woningnood kan worden gesloten.
Update 23.06.2023
Bestuurders van woningcorporaties die ook privé huizen verhuren voor een hogere prijs…..dit is dat patjepeeër Nederland waar ik altijd aan refereer.
Update 08.07.2023
Huizenprijs gaat omhoog (gemiddelde huizenprijs 410.000, +2,8%). Huren vrije sector stijgen (5 tot 7%) (aanbod daalt, er is schaarste). Er is minder nieuwbouw dan gepland. Aantal inwoners NL stijgt. Immigratie neemt toe (ook oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne). Er is geen regering, het regerend kabinet is gevallen, er zal komend half jaar (minimaal) geen nieuw beleid zijn om deze problemen op te lossen.
Uit 2009, 14 jaar geleden: “Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……“.
Update 01.08.2023
Er worden minder huizen gebouwd dat gepland (meerdere redenen). De beloofde 1 miljoen nieuwe huizen in 2030 van minister Hugo de Jonge gaan er niet komen. Architecten hebben minder werk, een voorbode van minder huizen bouwen. De immigratie neemt toe. De stikstofproblematiek, waardoor er minder bouwprojecten kunnen beginnen, is niet opgelost. En dergelijke. We kijken al jaren naar een implosie van decennia liberaal-kapitalistisch beleid van met name VVD en CDA (een ‘christelijke’ VVD). Helaas, niets meer tegen te doen, want beleid is iets dat jaren duurt, regeren is vooruitzien: wat is de te verwachten bevolkingsgroei, hoeveel immigratie is te verwachten, wat zijn de woonwensen van burgers en dergelijke. We zullen nog jaren de gevolgen van het beleid zien, eigenlijk ALTIJD, daarom schreef ik 14 jaar geleden dat er in Nederland na WO2 altijd woningnood is geweest (schaarste niet oplossen IS beleid, schaarste zorgt voor voordeel voor bezitters).
We worden AD HOC geregeerd, van verkiezing naar verkiezing. De staat, de overheid, moet veel meer met economisch beleid op lange termijn bezig zijn. Zoals ik in 1993 schreef: geen planeconomie (zoals in de Sovjet-Unie vroeger), maar wel meer planning en sturing. In Nederland zijn ze er nog niet aan toe.
Update 12.10.2023
Uit 2009, 14 jaar geleden:
“Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……“.
Update 17.10.2023
Uitstekend artikel in de Volkskrant over buitenlandse beleggers op de woningmarkt in Nederland. Alles wat bovenstaand is beschreven komt er in terug. Volkskrant Een trieste opsomming van liberaal-kapitalistisch-neoliberaal beleid van ALLE partijen de regeren en regeerden. Begon de jaren 1990 met de ‘terugtredende overheid’, ‘liberalisering’, ‘privatisering’ en ‘vrije markt’ die alles beter en efficiënter zou gaan doen. Zelf zag ik TOEN al dat het niet deugde.
Uit het artikel (teveel om allemaal te noemen):
Canadese belegger kwam naar Nederland in 2016.
VVD (Stef Blok) moedigde buitenlandse beleggers aan te komen.
Liberalisering was het doel.
Ook uit andere landen kwamen beleggers.
6900 woningen.
Beleggers willen er nu weer van af door strengere regels (VVD en CDA zijn hun eigen beleidskeuzes aan het herstellen (ik schreef het eerder).
De huren werden maximaal verhoogd (alles volgens de regels).
Er werd slecht onderhoud gepleegd, woningen met energielabel C.
De verkopers aan de beleggers waren Nederlandse vastgoed eigenaren (die verdienden goed).
Huur 1200 euro voor een slecht geïsoleerd huis.
Belegger noemt de SCHAARSTE aan woningen als voordeel (schreef ik 10 jaar geleden over).
Bellegers komen uit de VS bankenwereld (door en door corrupt en verziekt).
Minimaal investeren en maximaal verdienen, het credo.
Enzovoort.
Uit 2009, 14 jaar geleden: “Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……“.
Update 19.12.2023
De woningnood duurt voort, dertigers kunnen geen huis vinden, kopen of huren. Er zijn geen woningen voor statushouders (erkende asielzoekers), de opvang zit hierdoor vol en mensen worden van hot naar her gesleept met bussen om ze onderdak te geven. Daklozen hebben geen onderkomen.
Men moet de verbanden leggen en de patronen zien. Als het beleid is (van alle partijen die 30 jaar regeerden, met name VVD en CDA) om migratie toe te staan (vluchtelingen en arbeidsmigranten), dan moeten er VOORAF huizen gebouwd worden en voldoende opvanglokaties. De overheid moet voor statushouders zorgen, werkgevers voor arbeidsmigranten en niet woningen aan de bestaande krappe woningmarkt onttrekken. Niet een crisis laten ontstaan die bij verkiezingen tot groei van populisme heeft gezorgd. (Dit speelt al sinds de jaren 1980, 1990). Helaas, te laat.
Update 03.01.2024 (15 jaar later)
Lees ook (als er tijd voor is) Economisch beleid in Nederland (uit 2022) een analyse van naoorlogs economisch beleid waarin ook de woningnood aan bod komt. In Nederland is de ‘vrije markt’ leidend (door alle regerende partijen ondersteund), echter er is geen vrije markt en sommige zaken (wonen, energievoorziening, openbaar vervoer ea) moet een sterke en goed werkende overheid regelen en beleid maken.
Update 13.01.2024
De woningnood neemt toe, de huizenprijzen stijgen door de krapte van het aanbod, de 100.000 woningen die er per jaar gebouwd zouden worden komen er niet, er zijn geen woningen voor statushouders waardoor de opvangcentra overvol zijn en lokale bewoners overlast hebben (een van de oorzaken van de verkiezingswinst van de PVV). Enzovoort, etc.
Uit 2009, 15 jaar geleden: “Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……“.
Update 22.03.2024
De woningnood neem toe. Men spreekt al over een generatie die geen huis kan krijgen en mensen gaan noodgedwongen met meerdere mensen in 1 huis wonen.
Zo werkt het in Nederland: de VVD regeerde 13 jaar met MP Rutte, 13 jaar beleid: 1) kinderen werden uit huis gezet vanwege schulden in gezinnen doordat ze onterecht veel toeslagen terug moesten betalen; 2) de gaskraan ging extra open 10 jaar geleden nadat er aardbevingen waren geweest duizenden mensen wonen in beschadigde huizen, de hersteloperatie duur lang; 3) de jeugdzorg is achteruitgegaan, veel jongeren zijn in problemen, maar hulp is er te weinig; 4) natuur en milieu lijden onder de industriële manier van landbouw, veeteelt, bloementeelt, de stikstofproblematiek kan niet meer opgelost worden zonder ingrijpende maatregelen; 5) de migratiecrisis is veelomvattend, er zijn geen huizen voor statushouders door de woningnood, de opvang is vol, er is dwang nodig om mensen over het land te verspreiden, arbeidsmigranten zijn er te veel, ze worden uitgebuit door uitzendbureaus en huisjesmelkers, er is neerwaartse druk op de lonen, studiemigranten zijn er te veel, ze nemen geld mee Nederlandse studenten kosten geld, de voertaal wordt Engels, kennismigranten krijgen voorrang, ze zijn goed voor de macro economische cijfers, anderen komen op achterstand; 6) de verkiezingswinst van populistische partijen was 20 jaar geleden al aangekondigd, 20 jaar problemen ontkennen en negeren tot er een onregeerbare situatie is ontstaan. Zie het resultaat van VVD beleid waar alle andere partijen CDA, D66 en PvdA zich aan aanpasten.
Welke regering er ook komt, de woningnood wordt in Nederland NOOIT opgelost met het huidige beleid.
Update 06.05.2024
De wooncrisis/woningnood is nu Europees, in meerdere landen, de Engels krant The Guardian schrijft er over. NIET verbazingwekkend, in heel Europa is de woningmarkt liberaal-kapitalistisch, het is een vechtmarkt, terwijl wonen een recht is (de bekende leus uit de krakersdecennium jaren 1980).
Update 05.07.2024
Uit 2009, 15 jaar geleden: “Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……“.
De gemiddelde huizenprijs is gestegen tot 468.000 euro (in guldens ruim 1 miljoen). Overbieden is weer normaal geworden. Dit komt allemaal door de krapte op de huizenmarkt en die komt weer door decennia VVD beleid waar andere partijen aan meededen. Zoals eerder geschreven is schaarste in stand houden goed voor kapitaal, voor bezitters, anderen moeten zich invechten. Een regering is er niet (ze doen alsof) dus jongeren zullen nog een paar jaar moeten wachten met kinderen krijgen en een eigen huis kopen.
Update 12.07.2024
Uit 2009, 15 jaar geleden: “Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……“.
Woningnood neemt toe.
Woningtekort loopt op tot >400.000 huizen.
Mensen wonen op vakantieparken.
Een ‘deskundige’ heeft het over de situatie dat er geen tekort aan woningen is (in Nederland nog nooit voorgekomen) dan worden ze minder waard.
100.000 woningen per jaar bouwen is het streven, maar na WO2 is dat nog nooit gelukt. Misschien een keer in de jaren 1960 (cijfers zijn onvindbaar).
Jongen kunnen geen huis vinden en moeten thuis blijven wonen.
De asielcrisis is mede veroorzaakt doordat er geen woningen voor erkende asielzoekers zijn, de statushouders, de opvang raakte hierdoor vol. Hier kwam de spreidingswet uit voort, gemeenten dwingen om in een tijd van een tekort aan huizen voor opvang te zorgen. Dit is weer mede een van de oorzaken voor de verkiezingswinst van de PVV.
Mona Keijzer (Boer Burger Beweging BBB) is minister…..
Men spreekt over een ‘hittegolf’ op de woningmarkt.
Enzovoort.
Update 18.08.2024
Verwoede pogingen om mensen te laten geloven dat we in Nederland TE GROOT wonen. Woningnood is schuld van burgers zelf. Aantal inwoners is van 10 naar 18 miljoen gegaan in 70 jaar, immigratie (arbeidsmigratie, asielzoekers, studiemigratie) is een contante factor, maar er wordt niet genoeg gebouwd. De woningmarkt is een kapitalistische winnen of verliezen markt. Verbetering is niet meer te verwachten, over 6 jaar in 2030 (als die 1 miljoen beloofde huizen gebouwd zijn (gaat niet lukken) praten we over hetzelfde.
Update 30.08.2024
De woningnood neemt toe, de huizenprijzen stijgen tot exorbitante bedragen (boven een miljoen in guldens) door de schaarste aan woningen, de bevolking groeit (18 miljoen, verwachtte stijging tot 19, 20 miljoen) mede door immigratie/arbeidsmigranten/studiemigranten/kennismigranten, bij een discussie op de radio komen politici en deskundigen niet verder dan dat we moeten bouwen, enzovoort.
Update 23.09.2024
De gemiddelde woningrijs is 11% gestegen tot 466.000 euro
Het aanbod is te krap.
100.000 huizen bouwen per jaar is onhaalbaar.
Wonen wordt voor mensen met geld, de ongelijkheid neemt toe. Mensen die in vakantieparken wonen worden op straat gezet. Jongeren blijven bij hun ouders wonen omdat er geen huizen zijn. Mensen met een betaalde baan zijn dakloos omdat er geen huizen zijn. Arbeidsmigranten leven in bossen. De bevolkingsgroei gaat door naar 19 miljoen (er komen 1 miljoen mensen bij, met name door immigratie). Er is een regering van dilettanten en opportunisten.
Update 06.01.2025 (16 jaar later)
De gemiddelde huizenprijs is bijna 5 ton.
Update 30.01.2025
Alleenstaande moeder (werkend) en dochter moeten hun huurhuis verlaten, er is geen betaalbare vervanging en ze dreigen op straat terecht te komen. Ambtenaar zegt dat ze naar een caravan moeten zoeken en anders de daklozenopvang….maar de dochter mag daar niet in. (Uit dagblad de Gelderlander). OMG hoe is deze maatschappij toch afgegleden. Persoonlijk ken ik een jong gezin met 2 jonge kinderen die op een voor 1 persoon bedoeld bovenhuis wonen.
Nog even kort samengevat: Decennia woningbouwbeleid/volkshuisvesting (onder aanvoering van de VVD, andere partijen die regeerden volgden de liberaal-kapitalistische-neoliberale ideologie): semi verzelfstandiging van woningcorporaties, verkoop sociale huurwoningen, de verhuurderheffing (2013, corporaties bouwden minder), niet anticiperen op: bevolkingsgroei (geboorten, arbeidsmigranten, vluchtelingen (statushouders)/sluiting bejaardentehuizen (langer in eigen huis blijven wonen)/ toename eenpersoonshuishoudens, prijsopdrijving van particuliere huur en koop door schaarste, bevoordeling koop door renteaftrek. Enzovoort. (Er is een voorgeschiedenis die al in 2008 begint bij de economische crisis van toen en het opheffen van het ministerie van Volkshuisvesting in 2010 VROM maar die blijft hier achterwege).
Er kan minder gebouwd worden vanwege de stikstofproblematiek (door uitspraak Raad van State).
In 2024 zijn er zoals te verwachten was niet 100.000 huizen gebouwd, maar 69.000. 100.000 huizen bouwen is in de jaren 1970 wel voorgekomen maar dan moet alles meezitten. In deze tijd is het niet mogelijk.
“Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……“. (Uit 2009)
Update 08.03.2025
“Hoe het in Nederland werkt: er is een schandaal, een missstand, ophef in de media, Kamervragen, een onderzoekscommissie, een rapport, schokkende conclusies, er MOET wat veranderen, er gaat tijd overheen, er gebeurt NIETS”. Uit Economisch beleid in Nederland
Update 19.04.2025
Zonder bijdrage van rijke ouders is het voor starters onmogelijk een huis te kopen, maar alleen een stel (2 personen) want voor 1 persoon is het altijd onmogelijk om een eigen huis te kopen (ook met baan).
Er zijn mensen met werk die dakloos zijn.
Door een overheidsmaatregel die hoge huren bij particuliere verhuur tegengaat hebben huizenbezitters hun huizen verkocht (minder rendement, ze gaan dan liever naar de beurs).
Bovengenoemde maatregel wordt al weer ingetrokken, want er is te weinig particuliere verhuur.
Door de stikstofproblematiek kan er nog steeds minder gebouwd worden.
Burgers belemmeren nieuwbouw in hun buurt door bezwaarschiften.
Positief nieuws is dat de huren in de sociale huursector 2 jaar niet verhoogd worden (!).
Gevolg van bovenstaande is dat corporaties zeggen minder te gaan bouwen (verkapt dreigement).
De ombouw van leegstaande kantoren verloopt langzamer dan gepland.
Enzovoort. Het wordt niet beter, het wordt steeds slechter.
In Nederland is na WO2 altijd woningnood geweest. (Mijn ouders moesten in de jaren 1950 bij de grootouders inwonen in een kleine kamer. Dit zorgde voor spanningen in het huwelijk. Zelf ondervond ik midden jaren 1970 een gebrek aan studentenkamers en in de jaren 1980 na de studie woningnood met huisjesmelkers. De enige reden dat dit tijdrovende blog in 2009 is begonnen komt hieruit voort. Het beleid in NL deugt niet, decennialang, boven is te lezen waarom. In NL is te weinig oppositie, men is te meegaand en alle partijen die decennia regeren hebben het verkeerde beleid gehad).
Update 07.06.2025
De Nederlandse Bank verwacht een stijging van 7% voor een woning dit jaar en ook de komende jaren gaat de prijs omhoog (4%). Een gemiddelde woning kost in 2026 544.000 euro waarvoor een inkomen nodig is van 111.000 euro (zelfs voor 2 personen teveel). DNB ziet de hogere lonen (absurde redenatie) en schaarste als oorzaak en huizen bouwen als oplossing. Ook moet de aftrek hypotheekrente worden beperkt (subsidie voor eigen woningbezit).
Update 16.06.2025
Jongeren blijven thuis wonen en krijgen geen kinderen omdat ze geen huis kunnen vinden.
Er kunnen minder huizen gebouwd worden vanwege de stikstof problematiek. (Dossier Stikstof)
Update 10.08.2025
Woningnood is het belangrijkste thema bij de komende verkiezingen blijkt uit onderzoek.
Update 21.08.2025
De woningnood neemt toe, er worden minder huizen gebouwd dan gepland (100.000 nieuwe huizen per jaar bouwen is altijd een illusie geweest, mensen worden voor de gek gehouden).
Mensen wonen permanent in vakantieparken.
Mensen komen op straat te staan, worden dakloos, door de woningnood.
Woningnood staat op 1 bij de kiezer voor de komende verkiezingen.
Immigratie gaat door, er komen 800 a 900 mensen (asielzoekers) per week Nederland binnen, ca 50.000 per jaar. Partijen concurreren met elkaar op hoeveel mensen kunnen komen. Dit zorgt voor polarisatie vanwege de woningnood, er zijn geen huizen.
De meeste mensen zijn vergeten dat decennia liberaal-kapitalistisch-neoliberaal VVD beleid (andere partijen volgen hen) de oorzaak van de woningnood is.
Update 04.09.2025
De huizenprijzen stijgen, soms met 20%.
Mensen raken dakloos door de woningnood, zelfs mensen die een baan hebben kunnen geen woning vinden. Daklozen zorgen in meerdere steden voor problemen, maar de schuld wordt bij de daklozen gelegd, dat is het omdraaien van oorzaak en gevolg (die vaker te zien is).
Update 19.11.2025
Kort samengevat:
Verzelfstandiging woningcorporaties (1995)(lees de ontsporing boven).
Ministerie Volkshuisvesting (VROM) werd in 2010 door de VVD (MP Rutte/politicus Blok) opgeheven.
2013 werd de verhuurderheffing ingevoerd (minder bouwen door corporaties) (lees boven).
>10 jaar verkoop van sociale huurwoningen.
De ‘markt’ met beleggers (ook uit het buitenland) moest voor huizen zorgen.
Bevoordelen huizenkoop door hypotheekrenteaftrek.
HET recept voor de huidige wooncrisis/woningnood.
Er zit een ideologie achter die heeft gefaald, de liberaal-kapitalistische-neoliberale ideologie die in de jaren 1990 begon met 8 jaar VVD, PvdA, D66 (1994-2002). Lees er over in Dossier PvdA / SP
Update 14.01.2026 (17 jaar later)
Mensen die in een sociale huurwoning wonen verhuren hun eigen koophuis.
Starters op de koopmarkt kunnen nu makkelijker een huis kopen omdat particuliere verhuurders hun huis te koop aanbieden (vanwege minder rendement), de huurmarkt neem dus af. Zo worden mensen tegen elkaar uitgespeeld.
De huisvesting van erkende vluchtelingen (statushouders) loop achter, gemeenten kunnen niet aan hun verplichtingen voldoen (‘taakstelling’) omdat er geen woningen zijn. Statushouder blijven daarom in de opvang die daardoor vol blijft. Een vicieuze cirkel die ontstaan is door het beleid van de afgelopen decennia (zie boven).
Update 16.01.2026
Nieuws over de huizen markt (oa uit de Volkskrant). Veel problemen in Nederland komen hier samen.
De gemiddelde huizenprijs is nu 5 ton, een half miljoen, 3,9% meer dan vorig jaar
Kopers krijgen/lenen geld van ouders om een huis te kunnen kopen, wie dat niet heeft heeft pech.
Wonen wordt voor de rijken, mensen met geld.
Overbieden is normaal.
Niewbouwhuizen worden kleiner maar de prijs daalt niet.
Nieuwbouw is 29% duurder geworden (bouwkosten, duurzaamheidseisen ed).
Kenniswerkers kunnengeen woning vinden. Ze kopen een huis en krapte neemt toe.
Beleggers verkopen huizen.
Op een eenvoudige sociale huurwoning in Nijmegen reageerden 5450 mensen, de wachttijd bij inschrijving kan 20 jaar, 30 jaar duren.
Enzovoort
Uit 2009: “Het wordt niet beter, het gaat niet de goede kant op, het wordt steeds erger……“.
Aanvullingen mogelijk.
Fotogalerij (alle foto’s zijn te koop).
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
Dit bericht komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Geschreven op 6 april 2008, 6 maanden voor het begin van de economische crisis. (Met Updates 2026, 18 jaar later).
The American Nightmare.
Over Trump in 2017: “De president van de VS is volstrekt ongeschikt voor zijn ambt. We moeten deze man psychologisch verklaren. Hij is de ultieme macho-man, het alpha mannetje dat zijn hele leven de baas is geweest en door handigheid, bluf en bedrog (belastingontduiking) een fortuin heeft vergaard (overigens komt hij uit een rijke familie). In diepste wezen zijn dit soort persoonlijkheden onzeker van zichzelf en compenseren ze dat in extreem gedrag”.
Uit 2008: “De VS zijn erin geslaagd om een beeld te creëren dat niets met de werkelijkheid te maken heeft. In de hele wereld is er een aureool van heiligheid, democratie, rijkdom en vrijheid ontstaan waardoor velen dit land zo zijn gaan vereren. In feite is Amerika er in geslaagd de symbolisatie van een universele droom van vrijheid en rijkdom te worden, daarom willen velen er zo graag naartoe, maar zij laten zich leiden door een illusie”. (Oorspronkelijk uit eind jaren 1980).
Uit 2022: “Amerika (de VS) is het land dat Nietzsche’s nihilisme en laatste mens het meest belichaamd en vertegenwoordigd: een cultuur op de rudimenten van Christendom (‘One nation under God’), waar kapitalisme, materialisme, consumentisme en individualisme (ieder voor zich) is overgebleven als levensbeginsel”.
Uit 2021: “De Verenigde Staten zijn niet de oplossing maar het probleem“. (Uit Dossier Geopolitiek)
Uit 2025: “VS is een ontspoord land en dat kan een gevaar worden voor de hele wereld. Er zit een gevaarlijke onvoorspelbaarheid in, misschien worden legereenheden al voorbereid op een invasie van Panama en Groenland….“.
Uit 2025: “De ontnuchtering over de VS is gekomen met hun nieuwe internationale veiligheidsstrategie”.
Geschiedenisles.
2008. ‘Leven op de ene creditcard terwijl je de schuld van een paar andere nog moet afbetalen’ is volgens de econoom Jason Furman heel gewoon (de Volkskrant, 5 april 2008). Hij zegt ook dat de hypotheekcrisis in de VS is veroorzaakt doordat mensen speculeerden met hun hypotheek, ze gingen ervan uit dat de huizenprijzen zouden stijgen na drie jaar, na twee jaar waarin ze minder betaalden, zodat ze de hogere rente in het derde jaar zouden kunnen blijven betalen. Nu dat niet is gebeurd is de zeepbel uiteengespat (waar hoorden we dat eerder) en worden mensen hun huis uitgezet. Tevens hebben banken deze riskante hypotheken, die ze natuurlijk graag wilden leveren, doorverkocht. De remedie om deze crisis te bezweren laat ook zien dat ze in de VS de zaken niet meer onder controle hebben, een gift van 600 dollar voor iedere Amerikaan die een ‘shot in the arm’ genoemd wordt en die door de mensen zo snel mogelijk moet worden uitgegeven om de economie te redden, als dat geen consumptieverslaving is. Wat ze in de Verenigde Staten doen moeten ze zelf weten, maar laat de rest van de wereld daar niet de gevolgen van ondervinden en zorgen voor een wereldwijde recessie/crisis.
De VS zijn een enorm overschat land:‘Gods own country’, ‘Home of the free and the brave’, ‘the American Dream’, ‘the Gratest Nation on Earth’. Het zijn allemaal van die slogans waar ze in Amerika zo prat op gaan. Het zijn leugens en bedrog. Amerika is een hard en meedogenloos land dat bol staat van pretenties die ze niet waar kunnen maken. De VS zijn erin geslaagd om een beeld te creëren dat niets met de werkelijkheid te maken heeft. In de hele wereld is er een aureool van heiligheid, democratie, rijkdom en vrijheid ontstaan waardoor velen dit land zo zijn gaan vereren. In feite is Amerika er in geslaagd de symbolisatie van een universele droom van vrijheid en rijkdom te worden, daarom willen velen er zo graag naartoe, maar zij laten zich leiden door een illusie.
De oorzaak waarom de VS zijn zoals ze zijn is heel gecompliceerd. Een van de oorzaken is het gebrek aan geschiedenis, Amerika is pas ca. 400 jaar oud (de eerste kolonisten), de Europese cultuur gaat ca. 4000 jaar terug. Europeanen denken bij cultuur en geschiedenis aan de Griekse en Romeinse cultuur. De bevolking van Amerika bestaat uit Engelse kolonisten, geëmigreerde en gevluchte Europeanen (van 1840 tot 1940 55 miljoen, in 1850 een miljoen Ieren vanwege hongersnood) ontdekkingsreizigers en avonturiers. De oorspronkelijke bewoners (die wij kennen onder de naam indianen), werden uitgeroeid en slaven werden geïmporteerd. De geschiedenis is gebaseerd op strijd en verovering, de ‘Frontier mentaliteit’ (de verklaring voor het vrije wapenbezit) en dat werkt door in de hele geschiedenis tot op de dag van vandaag. Ook de onafhankelijkheidsstrijd als kolonie speelt een grote rol. Ze hebben een burgeroorlog in hun verleden (1865) (die gekoppeld is aan het slavernijverleden). Je bent maatschappelijk gezien pas wat als je rijk bent in het hier en nu, daar komt het ‘van krantenjongen tot miljonair’ vandaan. Dat niet iedere krantenjongen miljonair wordt spreekt voor zich, daarom leeft 12% van de bevolking (35 miljoen mensen) in armoede en is werkeloos of moet meerdere baantjes hebben om in het levensonderhoud te voorzien, de ‘working poor’, aangezien het minimumloon laag is.
Natuurlijk, de Tweede Wereldoorlog was niet gewonnen zonder de Amerikanen, wordt dan altijd gezegd, maar dat vergoelijkt niet dat ze de rest van de 20e eeuw in hun ‘eigen achtertuin’ Midden- (Nicaragua, Guatemala) en Zuid Amerika (Chili) en Cuba dictaturen en dictators steunden en in Vietnam (en elders) huishielden en in deze eeuw onder valse voorwendselen Irak binnenvielen, bezit namen van de olie en zich uit geopolitieke redenen daar blijvend vestigden omdat ze in Saoedi-Arabië niet langer welkom waren. Ze hebben militaire bases over de hele wereld.
Enkele losse feiten: bij verkiezingen komt de helft van de mensen niet stemmen, er zitten 2,3 miljoen Amerikanen in de gevangenis (1 op de 100, het hoogste aantal in de wereld), van de werelduitstoot van CO2 komt 25% van Amerika, 5 % van de wereldbevolking, 47 miljoen Amerikanen hebben geen ziektekosten verzekering, de staatsschuld van Amerika is 10.000 miljard dollar, er is 480 miljard dollar uitgegeven aan de Irak-oorlog en dit kan oplopen tot 1000 miljard, er zijn in Irak 4000 soldaten omgekomen voor niets.
We moeten naar een realistischer beeld van de Verenigde Staten, want het dominante beeld heeft geen toekomst.
Update 10 juni 2010
De staatsschuld van de VS is nu 13.000.000.000.000 (13 duizend miljard dollar) en stijgt elk jaar met duizend miljard. Volgend jaar zal de staatsschuld 100 procent van het bruto binnenlands product zijn. Dat betekend dat ze een heel jaar voor niets moeten werken om hun schulden af te betalen. Deze gegevens zijn van het IMF (Internationaal Monetair Fonds). De VS zijn een zinkend schip, China houdt de VS overeind met leningen, als ze hier mee stoppen zinkt het schip. China heeft de VS in de pocket….
Update 5 oktober 2010
Bij tussentijdse verkiezingen deze week verliest Barack Obama fors. Het zijn vooral gedesillusioneerde jongeren die twee jaar geleden op Obama stemden die nu niet zijn gaan stemmen. De opkomst was ca. 40%. Dit betekend dat 60% van de mensen die mogen stemmen er niet de zin van inzien om te gaan stemmen. Dit feit staat in schril contrast met de pretenties die de VS wereldwijd hebben om overal democratie te brengen, bijvoorbeeld in Irak. Ze kunnen de eigen bevolking niet eens motiveren om te gaan stemmen. De poging om in Irak democratie te brengen is mislukt, na de terugtrekking van de militairen vallen er ca. 300 doden per maand vanwege binnenlands geweld. De politieke invloed van de VS is blijvend aanwezig.
De Tea Party beweging die is opgekomen, met Sarah Palin als boegbeeld, een ultra rechtse beweging, is een uiting van wanhoop. Het morele fundament van de VS is verzakt, wat is over gebleven is een staat die door het bedrijfsleven wordt gedomineerd en gesponsord om hun belangen te dienen. Bij grote groepen van de bevolking is het geloof is de overheid tot het minimum gedaald. Er zijn in de VS paramilitaire groepen die de eigen overheid als vijand zien. Er is wijdverbreid racisme.
De geldpers staat aan en er is 600 miljard in de economie gestopt om de bedrijvigheid te stimuleren en de 10% werkeloosheid te doen afnemen.
Michael Moore (michaelmoore.com) roept mensen die hun huis uitgezet dreigen te worden dit niet te doen. In de praktijk blijkt namelijk dat de banken de hypotheekaktes zo hebben opgedeeld en versneden dat niet meer te bewijzen is dat ze nog rechten hebben.
Update 6 januari 2011
Het aantal mensen dat onder de armoedegrens in een van de rijkste landen in de wereld leeft is hoger dan eerst werd aangenomen. Volgens recent onderzoek leeft ruim 15 procent van de bevolking, bijna 48 miljoen mensen onder de armoedegrens.
President Obama heeft om de lieve vrede te bewaren de republikeinen gesteund met de verlenging van de wet die onder president Bush was aangenomen om de rijkste groep Amerikanen niet meer belasting te laten betalen. Geheel in tegenstelling tot een peiling onder de bevolking waarbij 60% vindt dat de rijken wel meer belasting moeten betalen.
Update 23 september 2012
De Amerikaanse econoom Joseph E. Stiglitz heeft een boek geschreven met de titel ‘De prijs van ongelijkheid’. Stiglitz was een adviseur van president Clinton en werkte bij de Wereldbank en won de Nobelprijs voor economie. In de recensie van het boek in de Volkskrant staat een opsomming van tal van feiten die verhelderend werken over de Verenigde Staten van Amerika, het land dat zich de kroon op de schepping waant.
Uit het boek: De inkomensongelijkheid is gegroeid, de koopkracht is gedaald, 1% van de Amerikanen bezit 33 procent van het nationaal vermogen, het ongelijkheidsniveau is te vergelijken met dat van de Filipijnenen en Oeganda, lageropgeleiden verdienen een kwart minder dan 25 jaar geleden. De kans om je op te werken zijn veel kleiner dan in Europa, de VS zijn een klassenmaatschappij waarin een rijke elite haar geld en bevoorrechte positie doorgeeft aan de volgende generatie, de Amerikaanse droom is letterlijk een droom geworden (een illusie, dit schreef ik zelf ca. 20 jaar geleden). Sinds de jaren ’80 zijn alle belastingen structureel verlaagd.
De kans op verandering is klein, bedrijven mogen sinds 2010 ongelimiteerd doneren aan politieke partijen, de politiek is dus in handen van belangengroepen: ‘One dollar, one vote’. Stiglitz voorziet een verdergaande tweedeling waar een kleine elite achter hekken in grote villa’s woont.
Stiglitz ziet de Occupybeweging als een rebellie tegen de fundamentele economische en politieke oneerlijkheid (dit schreef ik in september 2012 het voorwoord van mijn fotoboek Occupy!).
De staatsschuld van de VS is in september 2012 16.000 miljard dollar.
De levensverwachting van arme Amerikanen daalt en is lager dan die van rijke Amerikanen.
Update 22 oktober 2013
Sinds de wereldwijde crisis in 2008 in de VS is begonnen met de huizen/hypotheek/krediet/crisis zijn er geen bedrijven en mensen uit de bankensector veroordeeld. Dit gaat onder het motto: to big to jail, wat inhoudt dat de autoriteiten vervolging niet aandurven vanwege de te grote gevolgen voor de economie. Eerst worden de banken en bedrijven overeind gehouden met staatsgeld, vervolgens worden fouten niet bestraft. Tevens is gebleken dat de toezichthouders mensen zijn die jobhoppen van de overheid naar het bedrijfsleven naar toezichthouders.
De staatsschuld is zo groot geworden dat het volgens de Amerikaanse wet een plafond zal overschrijden, overheidsdiensten zijn twee weken dicht geweest. In januari 2014 komt het volgende moment waarop het schuldenplafond overschreden zal worden en de wereld weer onder de dreiging van een nog grotere crisis dan die van 2008 zal komen.
Eind 2008 zei ik al dat de VS hun eigen crisis exporteren naar de rest van de wereld, nu doen ze hetzelfde met de schuldencrisis.
Met onbemande vliegtuigjes, de drones, wordt de hele wereld (vanuit de VS zelf) met behulp van satellieten, in de gaten gehouden en zonder enige controle worden mensen gebombardeerd en gedood. Alle communicatieverkeer van de hele wereld wordt gevolgd en opgeslagen, zelfs regeringsleiders, zoals de Duitse Bondskanselier Merkel, worden afgeluisterd. Zij is meer dan 10 jaar afgeluisterd.
Ik denk dat we nog maar heel weinig weten wat de VS in werkelijkheid doen.
Kan een land overschat zijn is de vraag die ik boven stelde, ja dat kan.
Update 5 juli 2014
De krant USA Today berekende de werkelijkheid van de Amerikaanse Droom. (Bron: De Volkskrant)
Het gedroomde leven dat in films wordt verbeeld en waarvoor ieder jaar miljoenen mensen naar de Verenigde Staten vertrekken, is maar voor één op de acht Amerikaanse gezinnen haalbaar. De ‘American Dream’ wordt gedefinieerd als ‘een gezond leven met een goede baan, zonder geldzorgen, en met een goed pensioen in het vooruitzicht’. Ook de wetenschap dat kinderen het beter zullen hebben dan de ouders het hebben gehad, is erg belangrijk. Zo’n leven kost een gezin met twee ouders en twee kinderen omgerekend 95.890 euro (130.357 dollar) per jaar, terwijl het gemiddelde inkomen per huishouden in de Verenigde Staten maar 37.500 euro (51.000 dollar) is. Slechts zestien miljoen gezinnen verdienen genoeg om aan het ideaalbeeld te voldoen. In de berekeningen werden onder andere hypotheeklasten, eerste levensbehoeften als eten en drinken, pensioenvoorziening, een auto, verzekeringen en twee schoolgaande kinderen opgenomen.
We lezen nog even de tekst bovenaan terug: In feite is Amerika er in geslaagd de symbolisatie van een universele droom van vrijheid en rijkdom te worden, daarom willen velen er zo graag naartoe, maar zij laten zich leiden door een illusie.
Update 10.07.2014
De documentaire Dirty Wars van Richard Rowley en Jeremy Scahill uit 2013 laat zien dat de VS wereldwijd met geheime militaire operaties naar eigen goeddunken mensen doden.
Update 22.02.2015
De spionagedienst NSA heeft een bedrijf gehackt waar simkaarten gemaakt worden. Ze hebben direct toegang tot miljoenen mobiele telefoons.
Update 26.06.2015
De president van Amerika Barack Obama hield vandaag een speech bij de herdenking van de moord op 9 zwarte mensen in een kerk door een jonge man met racistisch motief. Een indrukwekkende speech die de geschiedenis zal ingaan (hij begon te zingen). Obama heeft een groot charisma en de gave van het woord.
Toch is het een feit dat als hij volgend jaar na 8 jaar zal aftreden te weinig zal nalaten. De veranderingen die in de VS nodig zijn hebben niet plaats gevonden. De VS zijn een rijk land, een wereldmacht, dat uitgaat van hoogmoed en dominant gedrag en een verkeerd zelfbeeld heeft als ‘het beste land op aarde’.
Update 10.02.2016 (8 jaar na het eerste bericht uit 2008)
De verkiezingen voor een andere president zijn dit jaar. We zullen dit nauwgezet gaan volgen.
Update 31.08.2016
O, wat een triest land! (O what a sad country!). Het is de moeite eigenlijk niet waard er nog over te schrijven. Zelfoverschatting, hoogmoed, ijdelheid, domheid, slechtheid, geslepenheid. Trump is nog gevaarlijker dan Poetin. Hij doet aan volksmenners denken uit de geschiedenis, een vol stadion een leus laten scanderen laat een donkere schaduw uit het verleden opdoemen.
Maar de achtergrond is een diepe morele crisis van de democratie, de samenleving en de cultuur die tot rampen kan leiden. Zei ik ooit niet, 25 jaar gleden: “De mensen zullen vechten om de laatste restjes welvaart…..”
Update 22.10.2016
Ja, zoiets staat niet op de voorpagina: de staatsschuld van de VS is nu 20.000 miljard dollar (zie het eerste bericht bovenaan uit 2008). Tijdens president Obama is de staatsschuld verdubbeld. Dit toont aan dat het kapitalisme in zijn huidige vorm failliet is.
Wereldwijd is er 135.000 miljard euro schuld. De Duitsers hebben het mooie woord ‘verschuldet‘, we zijn door en door verschuldet. Bij de volgende crisis komt er geen geld meer uit de geldautomaat want de overheden hebben dan geen geld meer om banken te nationaliseren en de pensioenen zijn verdampt. Het recept van stimulering van de economie door gratis geld ter beschikking te stellen zonder rente te hoeven betalen en maandelijks 80 miljard door Europa in de economie te stoppen werkt ook niet.
We weten uit de geschiedenis dat staten in nood altijd oorlog als ‘oplossing’ van de problemen zien. Men spreekt nu over een terugkeer van de Koude Oorlog. De kernwapens worden gemoderniseerd. We wachten af….
Update 07.11.2016 (8 jaar na het eerste bericht)
Om te zien wat Amerika doet hoeft je alleen uit je ogen te kijken. In Amsterdam is er in iedere straat een Amerikaans bedrijf. Alle bekende fastfood ketens zijn met meerdere vestigingen aanwezig in bijna iedere straat. In 1992 heb ik geschreven (artikel De Geschiedenis herhaalt zich) dat er na de val van het communisme een wereldoorlog was ontstaan op economische gebied: het gaat om het veroveren van markten. De meeste mensen zijn volstrekt naïef over hoe dit werkt. In het artikel Geopolitiek en Koude Oorlog heb ik geschreven dat bijvoorbeeld al die Amerikaanse bedrijven in Oekraïne de panden al hebben geïnventariseerd waar ze zich gaan vestigen in de binnensteden (de bekende hamburgerketen heeft al 3 vestigingen in Kiev, ook de kipfastfoodketen heeft er 3 vestigingen). Het zijn net sprinkhanen die de wereld over gaan.
Komende dinsdag verkiezingen in de VS. Wat we in de campagne gezien hebben in de strijd tussen Hillary Clinton en Donald Trump is een democratie onwaardig. Iedere diepgang in debatten ontbrak. Het is een farce. Trump is een ondernemer van het type dat ze in de VS graag zien, hij is rijk geworden met het bouwen van vastgoed. (Overigens is hij geen voorbeeld van de Amerikaanse Droom want hij komt uit een rijke familie). Hij is een straatvechter die voor niemand bang is, heeft een markant gezicht, een dikke huid en charisma. Clinton behoort tot de elite van de maatschappij, haar hele leven is ze bezig met macht en politiek (samen met haar man Bill die 8 jaar president was en niet van een knappe stagiaire kon afblijven).Die straatinterviews met Trump aanhangers lieten zien dat ze in de VS als natie in de illusie leven dat ze in het beste land ter wereld leven. In Florida is de meerderheid van de bevolking bejaard en zeer rijk, ze hebben geen idee wat er in hun eigen land gebeurt.
Positief is de populariteit van Bernie Sanders, hij is reeds 75, eerlijk gezegd had ik tot dit jaar nooit van hem gehoord. Hij deed het bij de kandidaatstelling voor de democraten erg goed en is vooral populair bij jongeren. Sanders heeft voor Amerika linkse standpunten. De jongeren zien nu in dat 8 jaar Obama weinig heeft veranderd. In de goede uitzending van het VPRO tv programma Tegenlicht van 06.11.2016 was te zien dat er een brede beweging van aanhangers van Sanders is ontstaan die, hoewel Sanders niet de kandidaat voor het presidentschap is geworden (hij is door de democraten zelf tegengewerkt, zo bleek uit uitgelekt mailverkeer), maar Hillary Clinton, ver vooruit aan een fundamentele verandering werken in de Amerikaanse maatschappij. Ze maken daarbij gebruik van alle sociale media technieken die in deze tijd voorhanden zijn.
Update 09.11.2016
Donald Trump is de nieuwe president van de Verenigde Staten. Verbazen doet het niet, men heeft het over de arbeider, de ‘boze witte man’, die uit ontevredenheid voor Trump heeft gekozen. Dat is waar, maar ik denk dat het breder is, het is de rechts-conservatieve middenklasse, waaronder de gepensioneerden (in Florida), die (eigenlijk altijd en overal) een sterke man willen hebben.Het zijn de mensen die zoals we op tv konden zien met een zaal vol USA, USA, USA scanderen met zicht op de vlag, het gevaarlijke nationalistisch patriottisme dat daar normaal is. Tevens zei Trump enkele opmerkelijke dingen. Hij zei bijvoorbeeld dat hij wil dat het bedrijf Apple (een van de grootste bedrijven in beurswaarde ter wereld) weer in de VS fabrieken gaat plaatsen om daar hun producten te maken in plaats van in China. Hij wil handelsakkoorden tegengaan die in het nadeel van de VS zijn. Maar hij is de man van tegenstellingen, over Apple heeft Trump niets te zeggen, ik denk niet dat Apple de werkers meer gaat betalen dan in China en dat is heel weinig. Goedkoop produceren is binnen het kapitalisme normaal, daarom zijn er in de VS, ‘de beste natie ter wereld’, bijna 50 miljoen mensen die voedselbonnen nodig hebben, is er geen minimumloon en zijn de welvaartsverschillen heel groot, absurd groot. Trump zelf is een miljardair, hem kan niets gebeuren.
Wat het meest verbaasd is toch wel dat er na 8 jaar een democraat, en niet de minste, Obama was een intellectueel, had de gave van het woord en charisma, zovelen toch ontevreden zijn.
Trump zal de mensen die op hem gestemd hebben gaan teleurstellen want er zitten teveel contradicties in zijn beloften en plannen. Tevens heeft hij een conservatieve agenda die de klok wil terug zetten (anti abortus, anti-homo etc). De republikeinse partij heeft 4 jaar de vrije hand. Zijn daden zullen het uitwijzen.
De titel van dit artikel is The American Nightmare, zoals boven beschreven is de VS het land van enorme zelfoverschatting, arrogantie en leven in een illusie. De welvaartsverschillen in de VS (en wereldwijd) zijn enorm. Wie er geen oog voor heeft zal hard met de neus op de feiten gedrukt worden. Het zal niet de eerste keer zijn dat een rijk hieraan ten onder gaat, dat heeft de geschiedenis laten zien. Meestal gaat zoiets gepaard met revolutie, oorlog, geweld en menselijk leed….
Mijn voorspelling: De grote klap komt op het moment wanneer de mensen die nu op hem gestemd hebben inzien dat Trump een ‘gewone’ kapitalistische ondernemersmentaliteit heeft, er geen banen zijn bijgekomen (hij belooft 25 miljoen banen), de lonen niet gestegen zijn en het leven niet is verbeterd. Daarbij moet vooral niet vergeten worden dat het juist dit deel van de bevolking is dat fanatiek voor het vrije wapenbezit is en tot de tanden toe is bewapend, zelfs met wapens die in de oorlogen worden gebruikt….
Update 30.11.2016
Rellen in verschillende Amerikaanse steden. Het gaat om het minimumloon per uur, vooral van fastfoodrestaurants van 7,25 dollar (6,85 euro) waar ca. 35 miljoen mensen van moeten leven (zie boven). Ze willen een verhoging naar 15 dollar (14 euro).
Update 03.12.2016
12% van de omzet van buitenlandse bedrijven in Nederland komt van Amerikaanse bedrijven, het hoogste percentage van buitenlandse bedrijven. Zie de update van 07.11.2016 waarin ik beschreef dat al die Amerikaanse winkelketens zo opvallend het straatbeeld zijn gaan domineren.
Op wereldschaal is China de VS voorbij als grootste exportland. Amerika is een land in verval, binnenlands en buitenlands, hun dominantie wankelt, Trump is de uiting van een diep nostalgisch verlangen naar grootsheid, daar komt de slogan van Trump vandaan: ‘Make America Great Again’.
Update 31.01.2017
President Trump regeert bijna twee weken en de wereld is geschokt door zijn prompte optreden en snel genomen maatregelen waarvan een inreisverbod vanuit 7 islamitische landen wel de meest verregaande is.
De vraag die ik heb is of de verkiezing van Trump niet een goed voorbereidde rechtse machtsgreep/coup/staatsgreep is die onder de legitimiteit van een verkiezing heeft plaats gevonden. De voorbereidingen hiervoor hebben al in de jaren dat Obama regeerde plaatsgevonden (de Tea Party beweging was een voorbode). De hele gang van zaken stinkt van A tot Z. Dit is het land waar de zaken hard gespeeld worden, dit is geen land voor moraal en fatsoen (afgezien van een deel van de bevolking, we moeten een onderscheid maken tussen de politiek van de VS en de bevolking), het zit in de hele geschiedenis van het land, de maatschappij en de volksaard (zie boven). Onduidelijk is bijvoorbeeld gebleven dat Hillary Clinton kort voor de verkiezingen door de FBI in een verdachte hoek werd gezet, later werd dit weer ingetrokken. Clinton kreeg meer stemmen, 61 miljoen, dan Trump, 60 miljoen, maar door het kiesstelsel won Trump. Er is ook een vermoeden van stembusfraude blijven hangen. Hoe dan ook hebben miljoenen op deze man gestemd, dat is een feit. Elders heb ik geschreven dat democratieën kunnen ontsporen, democratieën kennen een opkomst, bloei en neergang.
Veelzeggend zijn de mensen die samen met Trump aan de macht zijn gekomen, dit zijn de ergste hardliners die ze in de VS kennen, militairen, bankiers en sympathisanten van extreem rechts met eigen nieuwskanalen. Dit zijn de mensen de er niet voor terugdeinzen om Iran een lesje te leren…..(Iran deed onlangs een rakettest tegen de afspraken in).
Amerikadeskundigen zeggen dat het zo’n vaart niet zal lopen en dat er verstandige republikeinen zijn die Trump zullen corrigeren. Tevens is er grote tegenbeweging ontstaan die actief Trump wil tegengaan.
Hoewel het nog te vroeg is voor voorspellingen, zie ik wel degelijk parallellen met Duitsland in de jaren 1930 van de vorige eeuw. Een economische crisis veroorzaakt door het kapitalisme die miljoenen mensen werkeloos maakte, de beurskrach van 1929 was een van de ernstigste. De middenklasse kwam toen ook in de verdrukking (tussen kapitalisme en communisme, ze kozen voor een partij die beide zei te bestrijden met nationalisme en patriottisme (het nationaal-socialisme). Een sterke leider die oplossingen belooft door infrastructurele werken zoals het aanleggen van bruggen en wegen om de economie weer op gang te krijgen. Een leider die een zondebok als schuldige aanwijst, toen de joden, nu onder andere de moslims en de Mexicanen. Een leider die door speeches in volle zalen mensen een leus laat scanderen, over Hillary Clinton: ‘Sluit haar op’ en in zijn inauguratierede: ‘Amerika eerst’. Een leider die een gebalde vuist als symbool gebruikt om zijn woorden kracht bij te zetten. Een leider die een groep mensen om zich heen verzameld die de getrouwen worden, de strategen. De buitenlandse vijand is IS, de islamitische staat in het Midden-Oosten, die aanslagen over de hele wereld claimt, Trump heeft gezegd dat hij ze wil vernietigen, maar ook Iran is een vijand (die het bevriende Israël bedreigd). Maar het is nog te vroeg voor voorspellingen……
Update 20.01.2017
De president van de VS is volstrekt ongeschikt voor zijn ambt. We moeten deze man psychologisch verklaren. Hij is de ultieme macho-man, het alpha mannetje dat zijn hele leven de baas is geweest en door handigheid en bluf een fortuin heeft vergaard (overigens komt hij uit een rijke familie). In diepste wezen zijn dit soort persoonlijkheden onzeker van zichzelf en compenseren ze dat in extreem gedrag. Maar politiek is iets heel anders dan het bedrijfsleven, politiek is traag, stroperig, je moet overleggen met anderen, je kunt niet doen wat je wil. Dat kunnen dit soort mensen niet, ze hebben er geen geduld voor. Meer dan 60 miljoen mensen hebben op hem gestemd. De vraag is waar het heen zal gaan. Zoals eerder gezegd wordt in zo’n situatie een buitenlandse vijand gecreëerd om de aandacht af te leiden. De VS hebben er bij Europa op aangedrongen hun defensie-uitgaven te verhogen. Er zijn weer Amerikanen in Polen gestationeerd. Wereldwijd zijn de uitgaven aan wapens de afgelopen 5 jaar gestegen….
Update 27.04.2017
Komt vaak voor dat ik na een paar jaar mijn analyse bevestigd zie. Op tv een reportage over twee nieuwe Amerikaanse voedselketens die zich in Nederland gaan vestigen, een met donuts en een met taco’s. Voor de reportage loopt een deskundige door de straten van Amsterdam en zegt dat het opvalt dat er op iedere straathoek fastfood te koop is (zie boven). Zoals eerder gezegd zijn die Amerikaanse bedrijven net sprinkhanen die de wereld overtrekken en alles leegvreten. Ze koloniseren de wereld niet door een bezetting door een leger, maar simpelweg door hun bedrijven. Denk in dit verband ook aan de amusement- en filmindustrie van de VS die de wereld domineert. Het is economisch en cultureel imperialisme.
Economie als oorlog / Economics as war (Carlos Slim in 2012, Mexicaans ondernemer en een van de rijkste mensen op de wereld).
Update 02.08.2017
Inmiddels is de regering Trump een farce, een klucht geworden. Iedere week is er wel een mislukking. De tweets die de president de wereld instuurt (35 miljoen volgers) en zijn speeches laten kinderlijk gedrag zien, iets wat je bij kleine kinderen ziet: hun zijn veel slechter, ik ben de beste van allemaal, ik ben zielig want de pers pest mij altijd (enzovoort).De man is 71 jaar oud.Het zou allemaal niet zo erg zijn als we hier niet te maken hadden met de president van een land met kernwapens en een groot leger en teveel macht. De mensen die op hem gestemd hebben worden ongeduldig en vragen zich af wanneer de kolenmijnen en staalfabrieken weer opengaan…..
Update 24.08.2017
De polarisatie in de samenleving is groot. Ik bedacht: er is in de VS al eens een burgeroorlog geweest, dat was van 1861 tot 1865, pas ruim 150 jaar geleden. De VS zijn een immigratieland: de vrijwillige immigratie en de onvrijwillige immigratie (de slaven). Ze zijn dus bij uitstek een multiculturele samenleving, dit noemen ze de ‘melting pot’, de samensmelting van verschillende bevolkingsgroepen. Juist hierover is er een tegenstelling in dit land, dat voorspeld natuurlijk niet veel goeds, zeker met een president die niet boven de partijen staat maar door zijn impulsieve, anti-intellectuele gedrag polariserend te werk gaat.
Update 04.10.2017
Een Amerikaanse meneer heeft meer dan 47 wapens in huis, revolvers, aanvalswapens geschikt voor oorlogvoering, waaronder omgebouwde machinepistolen, geweren met vizier en duizenden stuks munitie. In de VS noemen ze dat recht op zelfverdediging. Hij schoot vanuit een hotel 59 mensen dood, 500 gewonden. Een discussie over het wapenbezit is er niet.
O, wat een triest land! ze leven in een droom die een illusie is van het beste land op aarde, het is puur zelfbedrog.
Update 30.11.2017
“Eetcultuur wacht een invasie uit Amerika”, de kop boven een artikel in de Volkskrant 29.11.2017. Er komen veel Amerikaanse voedselgiganten naar Nederland en ze gaan tientallen vestigingen openen. (Zie boven).
Update 20.12.2017
Dit bericht over de Verenigde Staten van Amerika is bijna 10 jaar oud, ik begon in 2008, zie boven.
Vandaag in de NRC een artikel over een nieuwe wet die is aangenomen, alleen gesteund door Republikeinen en het eerste succes voor president Trump. Vooral de hoogste inkomens profiteren. De intenties van de wet laten zien dat het land moreel in verval is. Enkele feiten: het is een belastingwet die de belastingen verlaagd en de wet kost de staat 1500 miljard dollar. De redenatie is dat als bedrijven minder belasting betalen er over een paar jaar economische groei zal komen met meer banen zullen komen. Als dat niet slaagt zullen sociale programma’s worden gekort. Er is nu een belastingvrije voet van 22 miljoen dollar (was 11), bij erfenissen.
De armoede is toegenomen, 40 miljoen mensen zijn arm, 18 miljoen (1 miljoen mensen meer dan heel Nederland) zijn extreem arm. Een armoede rapporteur van de Verenigde Naties ziet de VS het ongelijkste land ter wereld worden. Er zijn daklozenkampen bij de grote steden. De gezondheidszorg is achteruit gegaan, ze kennen de hoogste kindersterfte van de ontwikkelde landen.
Treffend is ook dat de bevestiging van wat ik boven schreef: het is een gekochte democratie, dus eigenlijkgeen democratie, dit is een oligarchie (rijken en welgestelden hebben de macht). Wat blijkt namelijk: armen wordt het stemmen moeilijk gemaakt, dure identiteitsbewijzen kunnen armen niet betalen en mensen met een strafblad mogen niet meer stemmen. Vermogenden daarentegen hebben steeds meer politiek invloed, campagnedonaties zijn ongelimiteerd. Republikeinse senatoren krijgen geen geld meer van hun achterban als een bepaalde wet er niet komt.
De opwaartse sociale mobiliteit is in geen westers land zo laag, eenmaal arm altijd arm. Maar ze verdedigen dit door te wijzen op de Amerikaanse droom, die zoals ik boven al beschreef een illusie is, meerdere onderzoeken hebben dat laten zien.
De president is inmiddels een karikatuur geworden van wat een president zou moeten zijn, dit is iemand die ongeschikt voor zijn vak is.Hoe gaat zoiets eindigen….
Update 06.01.2018 (10 jaar na het eerste bericht)
Dit blogbericht is in april 10 jaar oud. Er hoeft niets aan veranderd te worden.
Uit bovenstaande Update van een jaar gelden: “De president van de VS is volstrekt ongeschikt voor zijn ambt. We moeten deze man psychologisch verklaren. Hij is de ultieme macho-man, het alpha mannetje die zijn hele leven de baas is geweest en door handigheid en bluf een fortuin heeft vergaard (overigens komt hij uit een rijke familie). In diepste wezen zijn dit soort persoonlijkheden onzeker van zichzelf en compenseren ze dat in extreem gedrag”.
Afgelopen week verscheen in de VS een boek van een journalist die bovenstaande bevestigd, je hoeft er alleen maar goed naar de tv voor te kijken. De president is niet geschikt voor zijn vak. Er is een grote hoeveelheid absurde details in het boek beschreven. In een tv interview met de schrijver van het boek zegt hij dat Trump niet leest, instant bevrediging wil, zijn omgeving noemt hem een idioot enzovoort. 27 psychiaters hebben, weliswaar op afstand, geconcludeerd dat Trump een psychiatrisch geval is.
Treffend was ook de tweet van Trump waarin hij zei dat hij een grotere rode knop (voor de kernwapens) heeft dan Noord-Korea. Dit doet toch denken aan een kind dat zegt: ik heb een mooiere fiets dan jij. Lekker puh.
De armoede in de VS is enorm en de welvaartsverschillen zeer groot, maar deze week braken de beurskoersen records, ze stijgen sinds 2009. Men vreest voor een nieuwe bubbel aangezien er een overwaardering is.
“We moeten naar een realistischer beeld van de Verenigde Staten, want het dominante beeld heeft geen toekomst”. Zie boven uit 2008, 10 jaar geleden. Dit land is het niet waard om moreel een rol te spelen in de internationale politiek.
Live uitgezonden verhoor door de Senaatscommissie van James Comey, voormalig directeur van de FBI.
Update 16.02.2018
Uit onverdachte hoek een bevestiging van veel wat ik al zo lang zeg. Door Jan Timmer, ex Philips topman in een interview met de Volkskrant. (Typisch zo iemand die op oudere leeftijd tot geheel nieuwe inzichten komt). Enkele citaten:
‘De politiek heeft gedacht dat het kapitalisme zichzelf zou kunnen reguleren. Dat is een groteske ontkenning van de menselijke natuur. Mensen willen bedriegen en bedrogen worden. Europeanen denken dat vrijhandel een groot goed is. Dat roepen Amerikanen en Aziaten ook. Maar in werkelijkheid hebben ze vrijhandel ondergeschikt gemaakt aan macht.’
Over de mondialisering:
‘Ik noem het liever Amerikanisering. Die is veel groter dan iedereen denkt en die begon al toen restaurantketens zoals Kentucky Fried Chicken en McDonald’s en producten zoals Coca Cola wereldwijd populair werden. De digitalisering heeft dat proces enorm versneld. Amerikaanse concerns zoals Google, Facebook, Apple, Microsoft, Airbnb en Uber hebben monopolies gecreëerd. Ik maak mij echt zorgen dat we een kolonie van de Verenigde Staten worden en dat Google en consorten ons de wet gaan voorschrijven. Dat doen ze nu eigenlijk al.’
Die Amerikaanse bedrijven hebben nu al de macht in handen en andere landen proberen dit ook. Dit is de Derde Wereldoorlog als economische oorlog waarover ik in 1992 schreef. (Uit De Geschiedenis herhaalt zich). Een militaire oorlog is helemaal niet uitgeloten als de economisch-politieke elites dat als wenselijk zien.
Ondertussen in de VS weer een schietpartij door een psychisch gestoorde jongeman (17 jongeren op een school in koele bloede vermoord met een oorlogswapen). Maar aandacht hieraan besteden is verspilde moeite, want dit land ligt psychisch met zichzelf overhoop.
Update 23.04.2018
Nieuwe vestiging McDonald’s bij Oosterhout Gelderland. Dit is het economisch imperialisme van de VS (McCafe). De gemeente plaatst een verkeersbord.
Een nieuwe vestiging van McDonald’s.
Een gemeentewegwijzerbord.
Mc Café, Mc Koffie.
Update 13.05.2018
Nooit gedacht ooit (bijna) medelijden te hebben met een ex-FBI directeur in de persoon van James Comey. Hij speelde zelf een kwalijke rol bij het verlies van Hillary Clinton en de winst van Donald Trump door een week voor de verkiezingen te zeggen dat Clinton mogelijk iets strafbaars had gedaan. Hij schreef een boek over zijn ontslag door Trump en geeft veel interviews (even financieel binnenlopen). Dat de VS het spoor bijster zijn beschreef ik vanaf 2008. Men denkt telkens het kan niet erger. Treffend is het verhaal van Trump die Comey bij een etentje om loyaliteit vraagt, hij doet dit op de klassieke maffia manier van indringend vragen. Later werd Comey ontslagen en zag zijn eigen ontslag op tv als nieuws gebracht worden zonder dat hij van iets wist. Trump beledigde Comey door te zeggen dat hij de slechtste FBI directeur ooit was.
Decreet met handtekening.
Update 19.06.2018
President Trump wil 25 miljard dollar uitgeven om een muur tussen Mexico en de VS te bouwen om illegalen tegen te houden. Zijn dictatoriale neigingen zijn steeds vaker zichtbaar. Hij tekent decreten die zijn macht laten zien. Wat betreft die illegalen vraagt men zich af waar al die geschatte 1 miljoen mensen die jaarlijks de grens oversteken dan werken. Moet toch wel als huishoudster of als hulp in de agrarische sector zijn, dit hoor je nooit. 25 miljard voor een muur kan beter in Mexico worden geïnvesteerd zodat de mensen thuis blijven.
President Trump heeft een handelsoorlog ontketend door geïmporteerde goederen te belasten. Ik ben niet op de hoogte van het totaalplaatje van de handelsbalans, maar het gaat om wat men in de praktijk kan zien. Het Amerikaanse bedrijf Apple is het rijkste bedrijf in de wereld, maar ze laten al hun producten in lagelonenland/dictatuur China maken (zie Dossier China). Dit kan natuurlijk niet, het is het een of het ander. Apple moet in de VS haar producten gaan maken en voor werkgelegenheid en goed betaalde banen gaan zorgen. (Ik schreef er boven al over).
Ik heb het niet meer kunnen vinden, maar 30 jaar geleden heb ik iemand horen zeggen dat het nieuwe fascisme uit de VS zou komen, niet op dezelfde manier zoals we kennen, maar met een andere vorm. Op CNN zagen we de president een persconferentie geven van 1 uur. Ik keek zonder het geluid. Wat we zagen was een heel zelfverzekerde man, parmantig, met veel handgebaren om zijn betoog krachtiger te maken, veel gezichtsexpressie, zeker van zichzelf, eigenwijs, duld geen tegenspraak, zelfgenoegzaam, arrogant, druk en zich zeer bewust van de camera. De zondebok zijn de buitenlanders, de Mexicanen (daarom wil hij een muur bouwen). Ik dacht aan een bekende dictator uit Duitsland in de jaren 1930, die was ook parmantig, arrogant, demagogisch, overtuigd van zijn eigen gelijk en met wilde armgebaren. Hij had een zondebok die volgens hem verantwoordelijk was voor alle kwaad in de maatschappij. Trump is in de VS enorm populair onder grote delen van de bevolking.
Maar de geschiedenis is onvoorspelbaar dat is bekend, de geschiedenis hangt van toevalligheden aan elkaar, dingen kunnen zo snel veranderen, ten goede of ten kwade…..
Dit spreekt voor zich:
Update 16.09.2018 (10 jaar later)
Er wordt ‘herdacht’ dat de de grootste crisis sinds de jaren 1930 begon in de VS in 2008. De Lehman Brothers bank ging failliet.
Zie boven uit 2008, een paar maanden voor de economische crisis begon.
December 2008 had ik twee analyses:
1)Dit is een crisis van het kapitalistische economisch systeem. (Het systeem is niet veranderd, alles is bijna hetzelfde gebleven, ze hebben het er over dat crises er ‘nu eenmaal bij horen’ en de volgende crisis wordt door sommigen al voorspeld).
2)De VS exporteert haar eigen crisis naar de rest van de wereld. (De VS spelen een absoluut verwerpelijk rol in de wereld, dit was voor Trump al zo en zo doorgaan. De handelsoorlogen zijn niets anders dan een verkapte oorlogvoering om de economische macht te behouden).
Update 10.11.2018
In de Verenigde Staten staat de democratie onder druk. De president is twee jaar in functie en hij wordt nog steeds gesteund door een groot deel van de bevolking. Dat bleek bij de tussentijdse verkiezingen. Positief is dat er een groeiende weerstand is bij veel burgers, dus misschien zal in de toekomst blijken dat hij een blessing in disguise is. Zoals eerder gezegd is de president geen bijster intelligente man, hij regeert en handelt op instinct, net zo als hij zaken deed. Hij is grof en intimiderend. Het laatste bleek op een persconferentie waar hij een journalist afblufte en de microfoon liet ontnemen en de toegang liet ontzeggen. Zijn toespraken voor aanhangers laten taferelen zien van een zaal scanderende mensen die de leider graag willen volgen. Het zijn dictatoriale methodes.
Opvallend is de migrantenstroom vanuit midden Amerika (Honduras) die met een voettocht bezig is op weg naar de VS. Dit zijn economische migranten die de armoede ontvluchten. Vroeger, in de vorige eeuw, steunde de VS al die militaire dictaturen die daar de armoede in stand hebben gehouden, nu komen ze hun deel van de welvaart halen. De president is boos en dreigt op vluchtelingen te gaan schieten, het leger wordt ingezet. Maar het moet gezegd dat het ongecontroleerd binnen laten van vluchtelingen natuurlijk niet goed is. Amerika heeft dit decennia lang laten gebeuren, want al die illegale vluchtelingen werken bij Amerikaanse bedrijven voor een appel en een ei. Dit zijn goedkope arbeidskrachten voor de economie.
Weer een schietpartij (in een bar ditmaal), 12 doden. De dader is een gescheiden ex-militair (dus deskundig met wapens), pas 28 jaar oud, met psychische problemen. Dit is het type gedesillusioneerde mensen die hun leven als verwoest zien en denken: ik dood, maar ik neem er zoveel mogelijk mee.Mass shootings worden nu gezien als een verschijnsel dat er nu eenmaal is, iets onontkoombaars. De media brengen de griezelverhalen van de overlevers.
Het is een verwerpelijk land in de meeste opzichten, de goeden mensen uitgezonderd. Ze geloven in een droom, de Amerikaanse Droom (the American Dream), die een illusie is. Als je maar lang genoeg volhoud dat je in het beste land op aarde woont (the Greatest Nation on Earth) haalt de werkelijkheid je uiteindelijk in en spat je droom uit elkaar. Het is psychologie van zelfbedrog, leven in de leugen. Als de sluier is weggevallen kijk je in een gapend gat en weet je niet meer waarop je maatschappij gestoeld is. Radeloze mensen grijpen dan naar geweld…..opgezweept door de leider…..
Update 24.11.2018
Een prima film over Edward Snowden gemaakt door de gelauwerde regisseur Oliver Stone, een aanrader (titel: Snowden, uit 2016). Snowden zit al 5 jaar vast in Moskou waar hij asiel heeft gekregen. Dat de afluisterproblematiek onder president Trump aan banden zal zijn gelegd is hoogst onwaarschijnlijk…hoewel de werkwijze van het verzamelen van alle gegevens verboden is. Maar we weten dat datgene wat technisch mogelijk is ook gebruikt wordt, eventueel vanuit een ander, obscuur, land….
Update 03.02.2019
De bekende Amerikaanse documentairemaker Michael Moore (64 jaar) heeft vorig jaar een nieuwe documentaire gemaakt met de titel Fahrenheit 11/9. Op de hem bekende wijze ‘van-dik-hout-zaagt-men-planken’ (in positieve zin) laat hij in de twee uur durende film zien hoe Amerika er voor staat met president Trump. Er zitten toch wel verbazingwekkende fragmenten in die niet bekend zijn. Ook legt hij een, door critici bekritiseerd, verband tussen het Duitse nazisme en Trump. De overeenkomst tussen Hitler en Trump in voorkomen is treffend. Dit schreef ik boven in 2018: Ik dacht aan een bekende dictator uit Duitsland in de jaren 1930, die was ook parmantig, arrogant, demagogisch, overtuigd van zijn eigen gelijk en met wilde armgebaren. Hij had een zondebok die volgens hem verantwoordelijk was voor alle kwaad in de maatschappij. Moore liet het goed zien met oude filmopnamen van Hitler. Iemand in de film zegt ook dat dictators eigenlijk altijd volgens een bepaald vast patroon handelen: eigenzinnig handelen, een buitenlandse vijand aanwijzen voor al het kwaad en dergelijke. En zo is het ook. Moore voorspelde de winst van Trump.
Sommige analyses die ik boven maakte komen in de film naar voren. Wat eruit springt is toch wel dat die ‘Amerikaanse Droom’ een illusie is en bovendien een leugen. Ik zei het in de jaren 1980 al. Ook het feit dat vermogenden de dienst uitmaken komt ter sprake. De corruptie. De desillusie bij veel burgers. De afkeer van Trump heeft er wel voor gezorgd dat veel jongeren politiek bewust en actief zijn geworden. Ook treffend was dat Moore en Trump elkaar al heel lang kennen en samen in het het verleden in een tv show zaten.
In Amerika woedt een harde machtsstrijd, dat is wel duidelijk. Het gaat om macht en veel geld. De uitkomst van dit soort maatschappelijke processen is niet te voorspellen, het kan vreedzaam gaan of met geweld.
De staatsschuld is nu 22.000 miljard dollar (zie boven) in 2010 was het 13.000 miljard. Het begrotingstekort is 2x zo hoog als Italië. Ze leven als land op krediet. Je wil er niet aan denken wat er gebeurd als de boel instort, de crisis van 2008 zal een kinderfeestje zijn vergeleken met wat er kan gebeuren. President Trump zit er nog twee jaar tot de volgende verkiezingen.
Update 19.07.2019
Feiten en cijfers zeggen soms veel.Peter de Waard in de Volkskrant schrijft over de defensiebudgetten. President Trump wil 750 miljard dollar gaan uitgeven aan defensie, (‘defensie’), Rusland geeft 61 miljard dollar uit. De defensiebegroting van Frankrijk is grote dan die van Rusland. Europa samen geeft 1000 miljard uit. Amerika wil dat ieder Europees land 2% van Bruto Nationaal Product gaat uitgeven aan defensie. Nederland koopt 8 of 9 nieuwe Amerikaanse straaljagers extra bovenop de 37 al bestelde (kosten 90 miljoen per stuk).
Update 10.12.2019
De verantwoordelijken in de VS weten van begin van de oorlog in Afghanistan dat er niet gewonnen kan worden van de Taliban maar verzwegen dit voor de bevolking. 2400 gesneuvelde militairen, 1000 miljard dollar kosten. Dit heeft krant de Washington Post uitgezocht. De vergelijking met Vietnam wordt getrokken, want toen gebeurde hetzelfde.
10 jaar geleden zei ik al dat ze beter iedere boer in Afghanistan geld hadden kunnen geven om een bestaan op te bouwen (en geen papavers te kweken) dan geld uit te geven aan een oorlog die niet te winnen is.Het machtigste leger in de wereld met veruit het grootste budget heeft niet kunnen winnen van de Afghanen. Dat komt omdat vechten hun geschiedenis is, het zit in hun bloed, ze vechten al sinds de Russen in de jaren 1970, 50 jaar. Ze weten niet wat vrede is. Hun uitspraak is: ‘Jullie hebben horloges, wij hebben de tijd‘, een mooie veelzeggende uitspraak.
Update 03.01.2020
In de Verenigde Staten zit een soldaat diep onder de grond in een warme bunker, het bunkercomplex ligt midden in een woestijn in zwaar beveiligd gebied, hier is het altijd oorlog. Niemand weet waar het complex ligt en iedereen die er werkt heeft een geheimhoudingsverklaring moeten tekenen, schending zou een zware gevangenisstraf betekenen. De soldaat kijkt naar live beelden via satelliet op beeldschermen voor hem. Hij heeft een joystick in zijn rechterhand waarmee hij een zwaar bewapende drone (een klein onbemand vliegtuig) kan besturen en iedere plaats op de aarde kan aanwijzen. Van de veiligheidsdiensten heeft hij de gegevens gekregen van twee personen die zich op het vliegveld van Bagdad in Irak bevinden. De twee personen worden al jaren in de gaten gehouden en gevolgd, net zo als honderden mensen over de hele wereld permanent worden gevolgd. De soldaat praat met zijn commandant die zojuist met de president heeft gesproken. De president zei 1 woord: GO. De soldaat drukt op de knop op zijn joystick en de raket onder de drone vliegt razendsnel richting de de auto’s die op het vliegveld staan. De inzittenden vermoeden niets, zij waren midden in een gesprek, opeens horen ze een geruis, een fluittoon. De raket slaat in, alle inzittenden zijn dood, ook omstanders zijn dood, anderen zwaar gewond. (Dit is in de huidige tijd oorlog voeren).
Iran is een islamitische dictatuur (en de gedode militair een verantwoordelijke), maar men kan de antipathie tegen de VS in Iran en in het hele Midden-Oosten niet los zien van de geschiedenis vanaf de jaren 1950: de door de VS gesteunde staatsgreep om de oliebelangen te behouden (later in deze eeuw ook in Irak). De kritiekloze houding tegenover Israël, het 30 jaar steunen van Moebarak in Egypte (tot hij verdreven werd). De decennialange vriendschap met Saoedi Arabië (ook een verwerpelijke dictatuur). Enzovoort. Als ieder land naar eigen goeddunken mensen gaat elimineren is het einde zoek en het verbaasd dan ook dat zoveel intellectuelen dit zonder voorbehoud goedkeuren.
Update 30.07.2020 (12 jaar later)
MS Arnoni (1922-1985) was een politicoloog en schrijver, overlevende van concentratiekampen in WO2. Hij woonde en werkte lang in de VS, maar vertrok omdat hij een nieuw fascisme zag dat echter niet zo genoemd zou worden (zie boven). Hieraan moest ik denken nu de president van de VS op eigen houtje paramilitaire troepen (zien er angstwekkend uit) naar enkele steden heeft gestuurd, tegen de wil van burgemeesters in, om demonstrerende burgers te beteugelen. Arnoni zag in jaren 1960 al nationalisme en ‘Being the greatest nation on earth’ en ‘America first’. De president schijnt gezegd te hebben dat hij niet weet of hij de verkiezingsuitslag zal accepteren als hij verliest…. Arnoni schreef enkele wrange boeken over zijn ervaringen als overlevende. Hij ging na de oorlog terug naar Polen waar bleek dat een zeer aardige oom van voor de oorlog een nazi aanhanger was geweest, misdaden had begaan, maar gewoon doorleefde. De omineuze titel van het boek: ‘Moeder was niet thuis voor haar begrafenis’.
Overigens is de president een irrelevant persoon, een nobody, een rijkeluisventje, waar het om gaat is zijn partij de Republikeinen die hem al die jaren hebben gesteund en blijven steunen. Dit zijn, naar we moeten aannemen toch intelligente mensen, maar ze zijn allemaal bang voor een downfall, ze zijn allemaal vermogend en hebben veel te verliezen. Maar ik schreef het eerder: de VS zijn een gekochte democratie. Het is een land waarvan de ondergang al gaande is. China is het land van de 21e eeuw, ik voorspelde het in de jaren 1980.
Update 03.11.2020
Geschreven in 2017 (zie boven):
De president van de VS is volstrekt ongeschikt voor zijn ambt. We moeten deze man psychologisch verklaren. Hij is de ultieme macho-man, het alpha mannetje dat zijn hele leven de baas is geweest en door handigheid en bluf een fortuin heeft vergaard (overigens komt hij uit een rijke familie). In diepste wezen zijn dit soort persoonlijkheden onzeker van zichzelf en compenseren ze dat in extreem gedrag. Maar politiek is iets heel anders dan het bedrijfsleven, politiek is traag, stroperig, je moet overleggen met anderen, je kunt niet doen wat je wil. Dat kunnen dit soort mensen niet, ze hebben er geen geduld voor. Meer dan 60 miljoen mensen hebben op hem gestemd. De vraag is waar het heen zal gaan. Zoals eerder gezegd wordt in zo’n situatie een buitenlandse vijand gecreëerd om de aandacht af te leiden. De VS hebben er bij Europa op aangedrongen hun defensie-uitgaven te verhogen. Er zijn weer Amerikanen in Polen gestationeerd. Wereldwijd zijn de uitgaven aan wapens de afgelopen 5 jaar gestegen….
Mijn weddenschap dat Trump 4 jaar niet zou volmaken heb ik verloren.…
Update 08.10.2020
De wereld is verlost van een krankzinnige, echter, 70 miljoen mensen stemden op hem. Zijn zoon is even gek als zijn vader en pas 42 jaar….
In onzekere tijden willen veel mensen een sterke leider, iemand die twijfel en angst wegneemt, iemand die zegt wat ze moeten denken, voelen en doen, voor saamhorigheid zorgt en eigen verantwoordelijkheid overbodig maakt. Onzekerheid is de kraamkamer van dictators.
Update 05.01.2021 (13 jaar later)
Het gaat niet om president Trump, het gaat om zijn achterban, de republikeinse partij die hem 4 jaar heeft gesteund en de meer dan 70 miljoen burgers die op hem gestemd hebben. Gewone analyses zijn niet voldoende, dit is een land in crisis, in verval. Dat komt doordat ze psychologisch gezien in een illusie geloven, een droom van grootsheid die gebaseerd is op macht en onderdrukking. Maar ergens spat de ballon met illusies uit elkaar en is de realiteit zichtbaar, een ontnuchtering. De reactie is angst voor verlies van welvaart en sociale neergang (die al in volle gang is).
Je kunt alle mensen een tijdje voor de gek houden en sommige mensen altijd voor de gek houden, maar álle mensen altíjd voor de gek houden is onmogelijk. (Vertaling van bekend citaat van Abraham Lincoln (1809-1865) Amerikaanse president)
Update 07.01.2021
Taferelen die men in vroeger in Zuid-Amerika zag, de bestorming van een parlementsgebouw.
Ze geloven het ‘Beste Land op Aarde’ te zijn, leven in de illusie van de droom van rijkdom voor iedereen ‘De Amerikaanse Droom’ (miljoenen hebben voedselbonnen), willen de wereld uitleggen wat democratie is (Zuid-Amerika/ Irak etc). Ik schreef er in de jaren 1980 AL over.
Mij interesseert de achtergrond van historische gebeurtenissen, de filosofisch-psychologische achtergrond. Zoals eerder gezegd, de VS is een jong land van ruim 300 jaar oud, het land werd uit het niets opgebouwd inclusief democratie als staatsvorm als een republiek met federaties. Eigenlijk is het een Verlichtingsideaal (de inspiratie kwam ook van Europese verlichte denkers): een eerlijk op een degelijke grondwet gebaseerd land. Een vrijgevochten kolonie van Engeland. De slavernij speelde en grote rol in de opbouw van het land en de afschaffing daarvan zorgde voor een burgeroorlog (1861-1865). Ook diep religieus, maar tegelijkertijd zeer materialistisch op consumptie gericht, identiteit wordt gevormd door maatschappelijke positie en bezit. De maatschappij is snel aan het veranderen van samenstelling, de melting pot, het samengaan van verschillende culturen. en achtergronden. In 1950 was 90% van de bevolking wit, in 2014 60%, in 2044 zullen er meer zwarte en gekleurde burgers zijn. Ik las ergens dat het land als een experiment gezien kan worden en een land in ontwikkeling is. Dat kan als hoopvol gezien worden, maar misschien is de ontnuchtering die in de hele westerse cultuur speelt met al haar crises in de VS het meest zichtbaar?
Aanvullingen mogelijk.
Update 15.08.2021
De geschiedenis herhaalt zich (maar telkens op een andere manier, daarom denken we van niet), ik schreef het 30 jaar geleden. In Afghanistan nemen de Taliban (extreem islamitische mannen, ze leven in de Middeleeuwen) het land in na vertrek van alle buitenlandse militaire troepen, het Afghaanse leger is machteloos.
In 20 jaar heeft het leger van de VS, met het hoogste budget van alle landen in de wereld (10x zo hoog als Rusland), samen met veel andere landen (en de NAVO, 30 landen) niet kunnen winnen van een stel struikrovers met Kalasjnikovs en pick-up trucks. Men zou zich kunnen afvragen hoe dit kan, dat doen er maar weinig. Vooral al ik militair was zou ik mij zorgen maken over de gang van zaken. De Amerikanen hebben weer gefaald net zo als in Iran (jaren 1950), Vietnam (jaren 1960), Irak (1990, 2003) enzovoort.
Het gezegde van de Taliban is: ‘Jullie hebben de klok, wij hebben de tijd’. Vechten zit in hun bloed, ze vechten van generatie op generatie tegen buitenlandse overheersing.
Update 22.08.2021
In Dossier Geopolitiek een poging tot het analyseren van Afghanistan, een mooi maar gecompliceerd land.
Update 05.02.2022(14 jaar later)
Een boekbespreking in de Volkskrant van 29 januari met treffende analyses van iemand die dicht bij de macht was als adviseur/speechschrijver van president Obama: Ben Rhodes (1977). Het boek heet ‘After the Fall’, ondertitel ‘Being American in the world we’ve made‘, vertaald als ‘Na de Val’ ‘Op zoek naar democratie in een veranderende wereld’. Enkele punten:
de democratie is wereldwijd in gevaar
nationalisme en autoritarisme zijn in de Republikeinse Partij dominant geworden met ex-president Trump, hij vergelijk dit het Hongarije (Orban) en Rusland (Poetin)
vijanddenken en feiten ontkennen zijn gemeengoed geworden
Mark Zukerberg heeft met Facebook een negatieve invloed gehad
de VS heeft zelf bijgedragen aan de huidige wereld met de export van problemen:
1) de mondialisering van het Amerikaanse kapitalisme na de ineenstorting van de Sovjet-Unie
2) de ‘war on terror’, de oorlog tegen het terrorisme werd door andere landen gebruikt om alles terrorisme te noemen en Amerikaanse technologie werd daarvoor gebruikt (China is een tech-totalitaire staat)
3) de technologie, de digitale revolutie uit de VS stimuleerde vijanddenken en slachtofferschap en geven een binding in identiteit en niet zoals vroeger in ideologie
De schrijver is jong te noemen, hij heeft echter de ietwat naïeve conclusie dat het allemaal wel goed zal komen en hij houdt van zijn land. Jaren geleden schreef ik zelf dat Obama MEER had moeten doen en dat Hillary Clinton (haar man-president kon niet van de stagiaire afblijven, jaren voor Me-Too en loog erover) neerkeek op de ‘deplorables’ (sneue, betreurenswaardige mensen) allemaal op Trump gingen stemmen. Ik noemde de VS een overschat land al in de jaren 1980, ze leven in leugen en zelfbedrog, een inhoudsloze cultuur gebaseerd op materialisme en uiterlijkheden. Ze zijn het voorland van wat filosoof Nietzsche voorspelde voor de toekomst: tijdperk van nihilisme. (over Nietzsche: Friedrich Nietzsche (1844-1900)
China is een dictatuur met staatskapitalisme, Rusland een gemankeerde democratie met een autoritaire leider en een oligarchie van rijken, de VS zijn een gebrekkige democratie met een vermolmd kiesstelsel waar bedrijfsleven en lobby’s de dienst uitmaken en rijken regeren. De EU is…wat is de EU, een verzameling van landen die proberen samen te werken, vooral op economisch gebied, het sociale Europa waar in de jaren 1990 over gesproken werd is er nooit gekomen.
Update 25.05.2022
Een jongeman koopt kort na zijn 18e verjaardag wapens, gaat naar een lagere school en schiet 19 kleine kinderen en twee leraren dood….
Amerika (de VS) zit vast aan een verleden van verovering van land (de frontier mentaliteit/mythe uit de kolonisatietijd), strijd, onafhankelijkheid (anti-overheid), conservatisme, masculiniteit, kerk/religie (speelt een grotere rol dan men denkt) en eigen wapenbezit. (Semiautomatische oorlogswapens vallen hier ook onder). In het Tweede Amendement van de Grondwet staat dat iedereen een wapen mag bezitten (dit gaat ruim 200 jaar terug). Er is een krachtige wapenlobby (NRA) die iedere beperking van wapenbezit tegenhoudt.
In de jaren 1980 werd iedere kritiek op de VS afgedaan met ‘anti-Amerikanisme’ (was niet gewenst), maar het had er niets mee te maken, wel met het het kijken naar feiten en het maken van nuchtere analyses.
Tot deze week had ik nooit van hem gehoord, maar journalist/schrijver Steven Kinzer (VS, 1951) heeft sterke analyses over zijn eigen land. Met name de steun aan rechtse dictaturen (een eeuw lang) in de ‘eigen achtertuin’ (Midden en Zuid Amerika) en regime changes elders (Iran 1953). Op YouTube staat een interview (2 delen van de Massachusetts school of Law) waarin hij goed uitlegt dat al die buitenlandse inmenging meestal een tegengesteld effect heeft gehad.
Amerika (de VS) is het land dat Nietzsche’s nihilisme en laatste mens het meest belichaamd en vertegenwoordigd: een cultuur op de rudimenten van Christendom (‘One nation under God’), waar materialisme, consumentisme en individualisme (‘ieder voor zich’) is overgebleven als levensbeginsel.
Update 06.01.2022
De VS is een land in nood, ze zijn vastgelopen in de illusie van zijnde ‘het beste land op aarde’ en de ‘Amerikaanse Droom‘. Ex president Trump wilde eigenhandig een staatsgreep plegen (vandaag 2 jaar geleden de bestorming van het Capitool) en hij had (en heeft) miljoenen aanhangers en dat is verontrustend, ook voor de rest van de wereld. Momenteel kunnen ze geen voorzitter van het parlement kiezen door verdeeldheid bij de Republikeinen. Er zijn 20 mensen die de echte radicalen zijn: meer vrije markt, meer kapitalisme, minder overheid, meer eigen wapenbezit en ze geloven nog steeds dat Trump gewonnen heeft en de verkiezingsuitslag gemanipuleerd. Er is een gevaarlijke nostalgie naar vroeger, naar de tijd van de burgeroorlog (1861-1865) en onafhankelijkheid. Alle congresleden zijn miljonairs die hun positie verdedigen. We kijken, zoals boven reeds beschreven, naar de ontbinding van een land, een cultuur, met, dat wordt vaak vergeten, veel doden door armoede, gebrekkige gezondheidszorg. Armen wonen in tentenkampen en in tenten op de trottoirs. De overheid geeft echter meer dan 20 miljard aan steun aan Oekraïne. Als de oorlog voorbij is, is er een nieuwe markt voor Amerikaanse producten in een heel groot land met rijke landbouwmogelijkheden met ruim 40 miljoen inwoners, zo denken ze daar….
Uit 2017 (6 jaar geleden over Trump): “De president van de VS is volstrekt ongeschikt voor zijn ambt. We moeten deze man psychologisch verklaren. Hij is de ultieme macho-man, het alpha mannetje dat zijn hele leven de baas is geweest en door handigheid, bluf en bedrog (belastingontduiking) een fortuin heeft vergaard (overigens komt hij uit een rijke familie). In diepste wezen zijn dit soort persoonlijkheden onzeker van zichzelf en compenseren ze dat in extreem gedrag”.
Ik schreef er in de jaren 1980 al over……40 jaar geleden.
Update 14.01.2023
De defensie industrie van de VS, ook wel het militair-industrieel-complex genoemd, floreert, ze leveren momenteel de hele wereld wapens. De VS was altijd al de grootste wapenproducent met het hoogste ‘defensie’ budget (10 x zo hoog als Rusland). Japan gaat herbewapenen met Amerikaanse wapens. Ook de fossiele energiesector floreert nu Rusland is weggevallen met name vloeibaar gas. Dit valt onder de economische oorlog waarover ik in 1992 schreef, het gaat om het veroveren en domineren van markten.
Update 20.05.2023
Er komt een weer een crisis aan veroorzaakt de door de VS, net als toen dit artikel begon, een schuldencrisis (zie boven), de staatsschuld was in 2008 10.000 miljard dollar, nu 31.000 miljard dollar.
Update 01.07.2023
Dit Dossier is 15 jaar oud, geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Kort samengevat:
De Verenigde Staten is een overschat land, ze zien zichzelf als ‘Grootste Natie ter Wereld’, geloven in ‘De Amerikaanse Droom’ en ‘American exceptionalism’ en zijn expansionistisch (de Frontier mentaliteit) en nationalistisch. Verdrijving en uitroeiing van oorspronkelijke bewoners (Indianen), slavernij en racisme worden altijd verzwegen. (Schreef er 30 jaar geleden over). Nagenoeg de hele wereld volgt dit valse narratief. Helaas, niets meer tegen te doen...
Update 02.05.2024(16 jaar later)
Meneer Trump wil weer president worden en heeft autoritaire dromen…..
Update 14.07.2024
Meneer Trump heeft geluk gehad bij een aanslag. Er zat een engel op zijn schouder.
De VS is een land in geestelijke nood die ontstaan is door de botsing van illusies op de realiteit, zie boven. Het is psychologie. 2 oude mannen willen president worden in een land met 333 miljoen inwoners. De welvaartsverschillen zijn groot, mensen zijn bang voor sociale neergang, bange mensen kiezen autoritaire leiders, iemand die hen leidt, zegt wat ze willen horen in simpele woorden. Simple oplossingen voor complexe problemen bestaan echter niet, maar het populisme over de hele wereld doet wel alsof.
Net als in de vorige eeuw faalt een internationale politiek-economische klasse, mensen, met name de middenklasse, zijn bang en onzeker geworden. De economische crisis van 2008 (niets van geleerd, niets veranderd), de pandemie (2020) (en dierziekten) veroorzaakt door een economisch systeem, de geopolitieke omgang met Rusland (na 2007).Rusland en China zijn beide sterk gemaakt door het westen in de globalisering, de machtsstrijd om wereldmarkten (schreef ik in 1992 over). De permanente dreiging van de klimaatverandering. De wapenwedloop is in volle gang. Alles bij elkaar een giftige cocktail. Waar gaat dit heen is de vraag vandaag…
Update 22.07.2024
President Biden zal niet gaan voor een tweede presidentschap. Verbazen doet het niet want hij kwam zwak over, niet vreemd voor een man van 81. Ondertussen maakt Donald Trump zich klaar voor een antidemocratische politiek die ze de Tweede Amerikaanse Revolutie noemen (de eerste was de onafhankelijkheidsoorlog tegen kolonialisme van de Britten die begon in 1765). Trump is een ‘klassieke’ demagoog, een dictator in spe, die met veel theater graag een menigte toespreekt vol met gespeelde emoties (hij doet aan Adolf Hitler denken die ook een menigte kon bespelen). Iedere demogoog, rechts en links heeft dezelfde methodes. Waar dit toe gaat leiden is onvoorspelbaar, maar als massa’s mensen voor ‘deportatie‘ van illegale immigranten zijn (ze moeten eerst in kampen worden opgesloten) gaan de alarmbellen wel rinkelen. Overigens is er wel degelijk een probleem met illegale immigratie, ze kunnen dit (net als de EU) niet aan. De zuidelijke grens met Mexico is lang en al de armen die uit de vroegere door de VS gesteunde rechtse dictaturen komen (heel Midden- en Zuid Amerika van Guatemala tot Chili (wordt altijd verzwegen) laten zich niet tegenhouden.
De polarisatie in de VS is groot, tel daarbij op de vrije wapenverkoop (miljoenen wapens in omloop, ook semi-oorlogswapens) en een burgeroorlog in hun geschiedenis (1861-1865) (polarisatie met betrekking tot afschaffing slavernij), dan kan men alleen maar afwachten.
Dat Trump de aanslag overleefde schaar ik onder mijn beschouwing van Toeval in de geschiedenis waar ik 2021 over schreef (42 aanslagen op Hitler mislukten op soms miraculeuze wijze).
Update 19.08.2024
Verkiezingsstrijd in de VS, uitkomt onbekend.
Update 06.09.2024
De gearresteerde vader van 14 jarige (!), die schoolschietpartij (4 doden) deed, noemde zijn zoon Colt. Colt is het oudste pistoolmerk in de VS, opgericht 1836 door meneer Colt. Laat zien waar mensen zich mee gaan identificeren in een land zonder echte culturele achtergrond. Er zijn ieder jaar schietpartijen op scholen en ook massaschietpartijen op menigtes etc. Het vrije wapenbezit komt uit het verleden (zie boven), men ziet het als een grondwettelijk recht. Ook wapens die in een oorlog gebruikt worden zijn toegestaan.
Update 23.11.2024
Meneer Trump is gekozen tot nieuwe president, ook in het congres heeft zijn republikeinse partij de meerderheid, het hooggerechtshof is op zijn hand, hij kan niet meer herkozen worden en hij kan mensen in zijn regering opnemen die hem gehoorzamen…wat gaat dit de VS en de wereld brengen
Update 11.01.2025 (17 jaar later)
Waar gaat dit heen is de vraag. Meneer Trump is met hulp van miljardairs gekozen tot nieuwe president. Zijn regering bestaat uit miljardairs met een gezamenlijk vermogen van meer dan 300 miljard. Trump heeft absolute macht in de hele politiek (congres). De grote sociale mediabedrijven steunen hem. De VS is nu een oligarchie-plutocratie, een bevoorrechte groep rijken gaat regeren. We moeten hem op zijn daden beoordelen.
Update 31.01.2025
Bizarre gang van zaken in Amerika. Meneer de President zegt iedere dag wat anders. Wat opvalt is dat hij vooral knappe jonge vrouwen in zijn regering en als persvoorlichter heeft aangesteld. Zijn voorliefde voor ‘knappe’ jonge vrouwen is bekend net zo als het inhuren van een prostitué (ook wel ‘porno actrice’ genoemd) die hij zwijggeld betaalde voor de affaire en waarvoor hij veroordeeld is. Het is een ontspoord land en dat kan een gevaar worden voor de hele wereld. Er zit een gevaarlijke onvoorspelbaarheid in, misschien worden legereenheden al voorbereid op een invasie van Panama en Groenland….
Update 21.02.2025
Kort samengevat: in 2021 (6 januari) was er een poging tot staatsgreep van meneer Trump toen hij de verkiezingen verloren had (houdt tot vandaag vol dat hij eigenlijk had gewonnen), nu is hij door verkiezingen aan de macht gekomen en is er alsnog een verkapte staatsgreep (coup d’état). We zitten midden in een orkaan.
Update 08.04.2025
President Trump geeft (staand in een vliegtuig) een toelichting op zijn economisch beleid.
De handelspolitiek van de VS is gericht op dominantie (schrijf er al 30 jaar over), niet alleen de huidige president Trump. Obama en Biden waren milde versies van Amerikaans wens om te overheersen. Wat president Trump en zijn clan van getrouwen doen is de ultieme uiting van deze wens (zou ook met geweld kunnen gaan, denk aan Panama en Groenland).
Waar ze domineren: Big Tech, AI, Fastfood, Streaming, film en tv enzovoort. Een politicus vroeg zich af of die dominantie op gebied van cloud opslag van gegevens betreffende overheidszaken wel verstandig is, dit is 20 jaar gaande..…
Update 03.05.2025
In de Volkskrant een interessant artikel over veranderende inzichten over Amerika en dat we misschien een nieuw rolmodel nodig hebben, bijvoorbeeld Frankrijk. Er is veel voor te zeggen en dat doe ik al zo lang.
Update 01.06.2025
Amerika, de Verenigde Staten, is een ontspoord land. Hun hele ideologie van ‘Het Beste Land’ op aarde en ‘Amerikaanse Uitzonderlijkheid’ (‘Exeptionalism’) is failliet. Het land begon idealistisch met ideeën uit de Europese Verlichting, maar langzaam kalfde het af. De belangrijkste vraag momenteel is of er een weg terug is of dat de autocratische tendens van vermogenden die regeren zich doorzet.
Update 30.07.2025
Een korte samenvatting op LinkedIn:
Amerika (de VS) is een ontspoorde democratie en een ontspoord land. Ze (kolonisten en avonturiers) begonnen idealistisch (in ‘De Nieuwe Wereld’) met een Grondwet (18e eeuw) en gelijke rechten voor iedereen (voortgekomen uit de Europese Verlichting) maar inheemse bevolking (doorgaans indianen genoemd) werd verdreven of vermoord en tot slaaf gemaakte mensen werden naar het land toegehaald. De ideologie van Christendom (‘One Nation under God’) met kapitalisme leidde tot de hoogmoed en arrogantie van ‘Het Beste Land op Aarde’ en de illusie van gelijke kansen met de ‘De Amerikaanse Droom’. In de jaren 1980 begon het verval al (Reagan had de leus ‘Maak Amerika weer Groot’ al). Extreme welvaartsverschillen en macht van het bedrijfsleven en lobby’s (‘Corporate America’) zijn toegenomen tot absurde proporties. Obama probeerde wel te veranderen, maar tegenkrachten zijn te groot. Doordat VS hun dominantie in de wereld aan het verliezen is (aan China), slaat de regerende politieke klasse (miljardairs) nu wild om zich heen en wentelt interne problemen af op anderen. Waar dit toe gaat leiden is ongewis.
Update 31.08.2025
De president ontslaat naar eigen inzicht belangrijke mensen in het bestuur van instituties (het mag niet maar het gebeurt).
Het leger is ingezet in steden en militairen patrouilleren.
Mensen zijn bang om op straat opgepakt te worden en het land te worden uitgezet door een speciaal daarvoor ingezette dienst.
De president voert een handelsoorlog (zie boven 2017) door naar eigen inzicht importheffingen op te leggen (die soms weer ingetrokken worden)
De president heeft veel begrip voor president Poetin van Rusland. Hij beloofde meermaals de oorlog in Oekraïne te beëindigen (en wil de Nobelprijs krijgen).
Waar gaat dit heen. Een autocratie, een militaire dictatuur, burgeroorlog….over 1 jaar zijn tussentijdse verkiezingen dan zal blijken of het tij nog te keren is.
Update 30.09.2025
Kenmerken van fascisme (in de hele geschiedenis) zijn een autoritaire leider (altijd een man), antidemocratisch, nationalistisch, willekeur en rechteloosheid en een burgermassa die als ‘wil van het volk’ de overhand krijgt.
Update 07.12.2025
De nieuwe buitenlandpolitiek van de VS laat een bekrachtiging zien van hun beleid, in extremo, wat ze altijd hebben gehad. Streven naar dominantie. Europa speelt geen rol meer want ze hebben geen macht. President Trump heeft megalomane eigenschappen, binnenlands en buitenlands. Hij laat zijn Witte Huis verbouwen in koninklijke stijl, breekt het verleden af. Hij ziet een ‘Gouden Eeuw’ voor de VS. Klimaatverandering wordt ontkend. Ondertussen worden vermeende drugsboten bij Venezuela tot zinken gebracht. Veel mensen hebben altijd een naïeve houding gehad tegenover de VS. Zoals boven reeds geschreven komt dat doordat de VS in de Tweede Wereldoorlog aan de goede kant stond en Europa samen met Rusland (toen USSR, wordt meestal gebagatelliseerd) en andere landen van het fascisme bevrijdde. Na WO2 kwamen er jaren van economische voorspoed en vooruitgang, de jaren 1960, 1970. In de jaren 1980 was er een omslag maar na de val van de Sovjet-Unie begin jaren 1990 leek het er op dat de weg omhoog weer gevonden was. De ideologie van globalisering deed economieën groeien, China werd er sterk en machtig door, Rusland zag haar macht afnemen en zag in Europa dat alle landen bij de NAVO kwamen. President Poetin trok de macht in Rusland naar zich toe en liet in 2007 in München weten dat hij de unipolaire VS wereld niet wenselijk achtte en hij wilde samenwerken op veiligheidsgebied. Dit werd genegeerd, maar Rusland was wel goed voor import (oa. goedkoop gas) en export (oa. bloemen). Toenmalige VS president Obama vernederde Rusland door het land een ‘regionale grootmacht’ te noemen.
De VS is een land in geestelijke nood, zo noemde ik dat eerder, hun hele ideologie van ‘Het Beste Land op Aarde’, de ‘Amerikaanse Droom’ en ‘Amerikaanse Uitzonderlijkheid’ is failliet. De verkiezing van Trump (voor de tweede keer) laat dit zien. Net zo als boven beschreven over de economische crisis van 2008 wentelen ze hun interne problemen op de rest van de wereld af. Afwentelen deden ze eerder (veel mensen weten het niet).
1929. Ineenstorting handelsbeurzen (Beurskrach New York), de hele wereld raakt in economische crisis, men kan zelfs redeneren dat Hitler in Duitsland er van profiteerde door de economische misère (inflatie).
2000. Internetzeepbel, te hoge verwachtingen van internet
2008. Boven reeds beschreven. Slechte hypotheken en banken die hun producten werldwijd hadden verkocht.
Men vreest nu dat overspannen verwachtingen van kunstmatige intelligentie (AI), ontwikkeld in de VS, voor problemen gaan zorgen.
Update 11.12.2025
Gewetenloos en hard een doel nastreven, dat is de aanpak van autocraten en dictatoren. In Europa weten ze niet (meer) wat het is. In de hele geschiedenis is het zo gegaan (helaas).
Update 02.01.2026 (18 jaar later)
De gefaalde ideologie van de VS zorgt voor problemen, een president die politiek bedrijft alsof het het bedrijfsleven is (op zijn manier). De VS is een land vol met pretenties (‘Het Beste land op Aarde’, ‘De Amerikaanse Droom’, ‘Amerikaanse Uitzonderlijkheid’) en het soort kapitalisme en democratie (‘Amerika van de Bedrijven’) dat ze aanhangen. Neergang begon in de jaren 1980, Reagan had de leus ‘Make America Great Again’ al. Na WO2 (toen ze samen met Rusland ea. fascisme versloegen) was er de Pax Americana en domineerden ze, dat is nu voorbij (China, rijk en machtig gemaakt en geworden door globalisering). Maar hoogmoed en arrogantie werden te groot en ze zijn gaan denken dat ze alles kunnen doen (Vietnam 1955-1975, Iran 1953, 2x Irak 1990 en 2003, Afghanistan 2001-2021, 100 jaar bemoeienis met de ‘Eigen Achtertuin’ Midden-Zuid Amerika etc.) echter zonder succes. Obama probeerde wel veranderingen maar slaagde niet. Cruciaal dit jaar zijn het rechtssysteem dat stand moet houden, de tussentijdse verkiezingen in november en of de Democratische Partij een alternatief kan bieden aan de bevolking (er is veel armoede in een rijk land, ca. 40 miljoen mensen krijgen voedselbonnen).
Update 05.01.2025
De hele gang van zaken in Venezuela past in een Amerikaanse (VS) ‘traditie’ van bemoeienis (langer dan 100 jaar) in hun ‘eigen achtertuin’ Midden- en Zuid Amerika. Onder andere de invasie van Panama in 1989 en arrestatie van generaal Noriega (onder Bush senior, ging ook over drugs). Ook op wereldschaal is er een overeenkomst: olie in Iran in 1953, waar een democratisch gekozen president (Mossadeq, die de oliesector had genationaliseerd) werd afgezet door een staatsgreep met hulp van CIA en MI5 (daar komt die diepe haat in Iran tegen VS vandaan). Er is verder een lijst die te lang is om te noemen van (mislukte) VS interventies/oorlogen: Vietnam 1955-1975, Cuba 1959 (invasie Varkensbaai), 2x Irak (1990 en 2003, ging om olie), Afghanistan 2001-2021. (en andere). Niet voor niets noem ik al jaren de VS het probleem en niet de oplossing, maar dat hoorde men liever niet vanwege de militaire afhankelijkheid. Overigens is Maduro een verkapte dictator die het land in armoede heeft gebracht ondanks grote oliereserves. Dit maakt de huidige situatie extra gecompliceerd, want of er nu een goed landsbestuur komt is twijfelachtig.
Update 16.01.2026
De president en zijn entourage van slippendragers (de minister van defensie (heet nu ministerie van oorlog) en minister van Buitenlandse Zaken) willen Groenland, dat bij Denemarken hoort, inlijven bij de VS. De taal die gebruikt wordt is dreigend en maffioos, in beschaafde politieke omgang ongekend. Vergeten wordt dat de Republikeinse Partij geen bezwaar heeft tegen de handelwijze van hun leider en alles dus impliciet goedkeurt.
Ook binnenlands worden grenzen overschreden met razzia’s op vermeende illegalen.
Het land is het spoor bijster.
Staande in het regeringsvliegtuig kan de pers vragen stellen aan de president.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma (foto’s en tekst).
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
(Geschreven in 2014) (Met Update 2026) (12 jaar later)
1993:“Technologie moet niet de moraal gaan bepalen”.
2013: “Swipen is het toonbeeld van de vluchtige, verveelde consument die zijn interesse al na een paar seconden heeft verloren en iets nieuws wil zien. Alles waar enige aandacht voor nodig is is al teveel“.
2014: “Geef mensen anonimiteit en je leert de ware aard van de mens kennen: egoïstisch, narcistisch en soms wreed”.
2014. Is het u ook opgevallen dat het zogenoemde swipen op een beeldscherm lijkt op het wegwerpgebaar, weggooien. Swipen is het toonbeeld van de vluchtige, verveelde consument die zijn interesse al na een paar seconden heeft verloren en iets nieuws wil zien. Alles waar enige aandacht voor nodig is is al teveel.
Een populaire relatie app (Tinder) werkt met swipen, bevalt het gezicht op de foto niet, gelijk wegwerpen.
Update 30.05.2018 (4 jaar later)
Tv programma Zembla over Tinder en de gevolgen. Er kwam veel voorbij. Dit is eigenlijk cultuursociologie, want dit verschijnsel heeft nu al, na 4 jaar, iets veranderd. In de uitzending: Een frisse jongeman heeft 500 matches, maar geen relatie. Hij zag gelukkig zelf in dat het eigenlijk een vreemd fenomeen is. Ghosting is, zo leerden wij, contact hebben en nooit meer wat laten horen. Filosoof Ad Verbrugge had zoals te verwachten was zinnige opmerkingen. De oppervlakkigheid en vluchtigheid noemde hij als nadelen.
Geef mensen anonimiteit en je leert de ware aard van de mens kennen: egoïstisch, narcistisch en soms wreed.
Maar er schijnen ook huwelijken en relaties uit voort te komen, dus dat is toch positief.
‘De techniek is de moraal gaan bepalen’, is een stelling van mij van 25 jaar geleden waarmee ik bedoelde dat bedrijven iets verzinnen, iets maken, en de politiek achteraf gaat kijken of er nadelen zijn. Ik dacht toen in de eerste plaats aan de medische sector. Dat is hier met Tinder ook van toepassing: een bedrijf (uiteraard Amerikaans) bedenkt iets in de internetrevolutie, doel is geld verdienen, rijk worden en het wordt wereldwijd massaal gebruikt, net als Google, Twitter en Facebook enzovoort. Inmiddels is van al deze monopoliebedrijven duidelijk geworden dat er een donkere kant aan zit met potentieel grote gevaren. Google heeft de mogelijkheid om algoritmes te laten bepalen wat er te vinden is op het web. Twitter is ideaal voor snel nepnieuws en beledigingen ed. Facebook heeft verkiezingen kunnen beïnvloeden. Enzovoort.
In tv programma Nieuwsuur deze week de uitvinder van het internet, hij had na 30 jaar toch wel bedenkingen gekregen bij wat hij had bedacht. Ik zou het nog even moeten terugluisteren, maar ik meen dat hij zei dat het idee bestond dat als mensen met elkaar verbonden zijn er meer begrip zou komen. Dan moet ik altijd denken aan de uitvinders van radio en televisie die het zelfde dachten, dat was een eeuw geleden, voor twee wereldoorlogen……
Update 10.08.2019 (5 jaar later)
Een veelzeggend en wrang-humoristisch interview in de Volkskrant vandaag met de Franse journaliste Judith Duportail (33 jaar en een knappe moderne verschijning, waarbij direct de vraag is waarom ze Tinder überhaupt gebruikt) die onderzoek deed en een boek schreef over Tinder. Enkele opvallende zaken en uitspraken:
Ze vindt aandacht fijn en noemt Tinder een narcisme-shot, het gebruik werd verslavend en net zo gewoon als tanden poetsen en koffie drinken.
Wetenschappers hebben aangetoond dat in de hersenen de beloningscentra worden geactiveerd netzo als in het casino of zoals bij een fruitautomaat. Het werkt verslavend. De ontwikkelaars van Tinder hebben dit ook zo bedoeld.
Tinder is een vluchtheuvel voor de eenzaamheid(mooi gezegd).
Het doel van de gebruiker is een partner vinden, het doel van Tinder is dat je terugkomt, een conflicterend belang.
Het bedrijf maakt 800 miljoen winst en heeft 60 miljoen gebruikers, de meest rendabele app uit de App Store.
Tinder is volgens haar de illusie dat je een mens kan bestellen, netzo als een pizza of een Uber-taxi.
Het is de tijd van de Ultra Modern Solitude (mooi gezegd).
Het kapitalisme is doorgedrongen in het diepste privéleven van de mens. (Dit is wat ik bedoel (zie boven) met ‘De techniek/technologie is de moraal gaan bepalen‘, ik schreef het in 1993. Bedrijven en onderzoeksinstituten hebben meer macht dan overheden en ontwikkelen op basis van een verdienmodel (winst) een product. Dit product kan diepgaande invloed hebben op samenleving en cultuur en de nadelen zien we in deze tijd in volle omvang, want ook de milieu/klimaatcrisis is hierdoor ontstaan, zie Dossier Broeikaseffect).
De journaliste ziet gelijkwaardigheid tussen man en vrouw door Tinder, want vrouwen zijn het gewend om op hun uiterlijk beoordeeld te worden (‘….onze waarde hangt af van ons uiterlijk….‘), nu geldt dat ook voor mannen.
Veel vrouwen gaat het om de seks. Er is sprake van seksuele overconsumptie: ‘Dat een vent alweer op zijn telefoon zit te gluren als je even naar de wc bent of dat hij al een Uber voor je heeft gebeld terwijl je nog amper je kleren hebt aangetrokken’.
Disirability scoreis de waarde die iemand heeft, je kunt een 9 zijn of een 5, onderaan staan de kanslozen die direct naar links worden weggeswiped (zie boven 2014). Tinder zegt het niet meer zo te doen, maar er is geen transparantie.
Via algoritme krijgen vrouwen een wat oudere en beter verdienende man te zien, mannen wat jongere minder goed verdienende vrouwen. Tinder zegt het niet te gebruiken.
Tinder werknemers hebben een macho-cultuur.
Online daten is in de VS belangrijker dan in real life ontmoeten
Het boek dat ze schreef is erg succesvol en er komt een documentaire.
Update 03.04.2021 (7 jaar later)
De technologie heeft de mens in bezit genomen en het neemt steeds meer toe. ‘De techniek/technologie is de moraal gaan bepalen‘ ik schreef het in 1993. Bedrijven en onderzoeksinstituten hebben meer macht en geld dan overheden en ontwikkelen op basis van een verdienmodel (winst) een product. Dit product kan diepgaande invloed hebben op samenleving en cultuur en staat soms haaks op democratie.
Goed artikel in de Volkskrant vandaag. Datingapps zijn bedoeld oom de aandacht vast te houden uit commerciële belangen. Dat schreef ik 10 jaar geleden al (zie boven). Het meeste wat ik boven beschreef komt terug. De overdaad aan keuzes leidt tot besluiteloosheid en uitstel. Keuzemenu’s door filters/voorkeuren beperken kandidaten en dat heeft nadelen (bubbles). Intuïtie valt weg.
Update 11.01.2026 (12 jaar later)
Een vergeten bericht waar niet op teruggekomen hoeft te worden. Deze hele problematiek is alleen maar in intensiteit toegenomen. Langzaam bergafwaarts met sociale mediaplatforms en vooral kunstmatige intelligentie lees hiervoor: Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI)
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid (en ‘zit’ niet op Tinder).
(Geschreven in 2017) (Met Updates 2026, 9 jaar later)
In een tijd zonder god zal het nihilisme hoogtij vieren, ‘Der unheimlichste aller Gäste’ (de meest sinistere van alle gasten). (Boek Nietzsche Aldus sprak Zarathustra 1883)
“De beschaving zal uitmonden (eindigen) in een klucht” (uit jaren 1990).
“Leven we in niet in een tweede oerknal met wetenschap en techniek/technologie als ontsteker?” (2017)
“Er gaapt achter alle techniek zonder een god een leegte, een niets”. (2017)
“Seks, de laatste prikkel; toerisme, de laatste uitdaging”. (2017)
“Technologie moet niet de moraal gaan bepalen“. (1993)
“Maatschappijen hebben net zo als het klimaat een Tipping Point,een point of no return”. (2024)
“De crux is dat mensen hun innerlijke twijfels en identiteitsvraag naar het uiterlijk hebben vertaald”. (2021)
“De moderne mens is als een drenkeling op een wankel vlot midden op de oceaan, wanhopig peddelend op zoek naar het vaste land”. (2025)
Friedrich Nietzsche (1844 – 1900), Duits filosoof, boek De Vrolijke Wetenschap (1882). (Uitgeverij De Arbeiderspers 1992, vertaling Pé Hawinkels).
Hoofdstuk 125: De Dolle Mens
Hebt gij niet gehoord van de dolle mens, die op klaarlichte morgen een lantaarn opstak, op de markt ging lopen en onophoudelijk riep: ‘ik zoek God! Ik zoek God!’ – Omdat er daar juist veel van die lieden bijeenstonden die niet aan God geloofden, verwekte hij een groot gelach. ‘Is hij soms verloren gegaan?’ vroeg de een. ‘Is hij verdwaald als een kind?’ vroeg de ander. ‘Of heeft hij zich verstopt? Is hij bang voor ons? Is hij scheep gegaan? Naar het buitenland vertrokken?’ – Zo riepen en lachten zij door elkaar. De dolle mens sprong midden tussen hen in en doorboorde hen met zijn blikken. ‘Waar God heen is?’ riep hij uit. ‘Dat zal ik jullie zeggen! Wij hebben hem gedood – jullie en ik! Wij allen zijn zijn moordenaars! Maar hoe hebben wij dit gedaan? Hoe hebben wij de zee kunnen leegdrinken? Wie gaf ons de spons om de horizon uit te vegen? Wat hebben wij gedaan, toen wij deze aarde van haar zon loskoppelden? In welke richting beweegt zij zich nu? In welke richting bewegen wij ons? Weg van alle horizonnen? Vallen wij niet aan één stuk door? En wel achterwaarts, zijwaarts, voorwaarts, naar alle kanten? Is er nog wel een boven en beneden? Dolen wij niet als door een oneindig niets? Ademt ons niet de ledige ruimte in het gezicht? Is het niet kouder geworden? Is niet voortdurend nacht en steeds meer nacht in aantocht? Moeten er ’s morgens geen lantaarns worden aangestoken? Horen wij nog niets van het gedruis der doodgravers die God begraven hebben? Ruiken wij nog niets van de goddelijke ontbinding? – ook goden raken in ontbinding! God is dood! God blijft dood! En wij hebben hem gedood! Hoe zullen wij ons troosten, wij moordenaars? Het heiligste en machtigste dat de wereld tot dusver bezeten heeft, is onder onze messen verbloed – wie wist dit bloed van ons af? Met welk water kunnen wij ons reinigen? Welke zoenoffers, welke heilige spelen zullen wij moeten bedenken? Is niet de grootte van deze daad te groot voor ons? Moeten wij niet zelf goden worden om haar waardig te schijnen? Nooit was er een grotere daad – en wie er ook na ons geboren wordt, omwille van deze daad behoort hij tot een hogere geschiedenis dan alle geschiedenis tot dusver geweest is!’- Hier zweeg de dolle mens en keek opnieuw zijn toehoorders aan. Ook zij zwegen en keken bevreemd terug. Eindelijk wierp hij zijn lantaarn op de grond, zodat die in stukken sprong en uitdoofde. ‘Ik kom te vroeg,’ zei hij toen, ‘het is mijn tijd nog niet. Dit ongelooflijke gebeuren is nog onderweg. Het maakt een omweg – het is nog niet tot de oren der mensen doorgedrongen. Bliksem en donder hebben tijd nodig, het licht der gesternte heeft tijd nodig, daden hebben tijd nodig, ook nadat ze gedaan zijn, om gezien en gehoord te worden! Deze daad is nog steeds verder van hen af dan de verste gesternten – en toch hebben ze haar zelf verricht! ‘ – Men vertelt verder, dat de dolle mens diezelfde dag nog verscheidene kerken binnengedrongen is en daar zijn requiem aeternam deo (geef God de eeuwige rust) aangeheven heeft. Naar buiten gebracht en ter verantwoording geroepen zou hij telkens alleen maar het volgende geantwoord hebben: ‘Wat zijn deze kerken eigenlijk nog, als ze niet de graven en gedenktekenen Gods zijn?’
Misschien wel de belangrijkste passage uit Nietzsches werk, geschreven in 1882, 135 jaar geleden. Waarom is dit zo goed. Het is fenomenaal geschreven, veel schrijvers streven ernaar zo stilistisch te kunnen schrijven. Er zit humor in en de inhoud is verpakt in een mooi beeld: een man op de markt met een lantaarn. Het is een verhaal op zich in 600 woorden.
De inhoud van deze tekst is een ontwikkelingsfase in de Verlichting waarvan het begin in de 17e en 18e eeuw (vanaf 1600) wordt gezien en waarin de rede steeds meer als leidend beginsel wordt gezien na eeuwen waarin religie het persoonlijk en maatschappelijk leven bepaalde. Het effect van Nietzsche is nooit meer verdwenen en loopt door tot de dag van vandaag. Hij heeft niet voor niets over zichzelf gezegd: “Ik ben geen mens, ik ben dynamiet”en“Sommige mensen worden postuum geboren”. En dat is ook zo, men moet Nietzsche echter kúnnen lezen, niet altijd even letterlijk nemen. Vaak verkeerd geïnterpreteerd en misbruikt door het nazisme. Het is een manier van denken die mogelijk is.Vergeten worden vaak de persoonlijke feiten: Nietzsche werd krankzinnig op zijn 45e levensjaar, verbleef 10 jaar in een inrichting en overleed op zijn 55e levensjaar. Zijn vader was dominee. Hij trouwde nooit. Hij had zijn hele leven gezondheidsproblemen. Was een getormenteerde ziel.
Het meest treffende dat ik over Nietzsche las is een essay van zijn landgenoot en tijdgenoot schrijver Thomas Mann (1875 – 1955) waarin hij hem analyseert, hij gebruikt het woord ‘versteigen’ uit het bergbeklimmersjargon, waarmee hij bedoelde dat Nietzsche te ver is gegaan, te hoog is gegaan, er was geen weg meer terug. Alle filosofen na Nietzsche zijn op het ongemakkelijke pad verder gegaan en alle religieuzen hebben zijn invloed ondergaan of ze dat willen of niet.
Wat is het antwoord op Nietzsche? dat is de vraag, een hele grote vraag. Een vraag die iedereen bezighoud, bewust of onbewust. Veel mensen geloven in een God. Wij denken hier in het westen vaak dat het met godsdienst en religie is afgelopen, dat is niet zo. Miljarden mensen geloven in een God in veel verschillende religies en dat zal niet veranderen. De laatste decennia is de islam steeds meer op de voorgrond komen te staan, waarbij de multi-interpretabele aard van deze godsdienst, die geweld niet categorisch uitsluit, mensen ertoe heeft aangezet er een giftig ideologisch gedachtegoed uit te halen dat heeft gezorgd voor abjecte daden van geweld en doden. Het is godsdienstwaanzin. ‘Godsdienst is metafysica van het volk’ heeft de, ook Duitse, filosoof Schopenhauer geschreven. En bekend van Karl Marx is zijn ‘Godsdienst is opium van het volk’, dat was vanwege de afkeer van het communisme van religie. Die diepe behoefte aan troost en meer dan er op aarde is is inherent aan de mens en dat is menselijk, al te menselijk. De Verlichting en de ‘onttovering’ van de wereld (Max Weber 1864 – 1920) die plaatsvond door de ontwikkeling van wetenschap, techniek en het rationalisme heeft voor een ingrijpende verandering gezorgd en dat gaat nog steeds door. (Ik schreef er in 1992 al over).
We filosoferen verder op het pad van Nietzsche (een verkenning). Leven we in niet in een tweede oerknal met wetenschap en techniek/technologie als ontsteker?In de tijd van Nietzsche 135 jaar geleden stond alles eigenlijk nog in de kinderschoenen.We zijn 135 jaar en twee wereldoorlogen verder…..
Van het stoken van vuur in de oertijd, naar het stoken van kolen, naar het splijten van atomen. Alles gaat steeds sneller en de techniek maakt het mogelijk, van de boekdrukkunst naar de ponskaart, naar de eerste computer, naar internet en elektronische post (e-mail), naar de totale communicatie. Bits and bites vliegen de globe rond via kabels en satellieten in een razend snel tempo. De wetenschap heeft de atomen en moleculen ontdekt, iets heel kleins. DNA heeft de tegelijkertijd de mens ontleed. Tegelijkertijd kijken ruimtetelescopen steeds verder het heelal in, ze kijken steeds verder in de tijd terug, naar het verleden, van de eerste oerknal. Maar in de westerse post-moderne post-christelijke cultuur is de mensnog steeds hetzelfde als de oermens, de hersenen hebben zich nog maar gedeeltelijk aan de techniek aangepast, kunnen aanpassen. Er gaapt achter alle techniek zonder een god een leegte, een niets.Dat niets is opgevuld door de consumptiecultuur en de consumptiemaatschappij waar de economie en het produceren van goederen en consumeren (koopkracht) het hoogste levensdoel zijn geworden, waarbij zelfs de verantwoordelijken oproepen steeds meer te consumeren. (We herinneren ons een minister-president die mensen opriep: “Koop toch die auto!” en het begrip ‘BV Nederland’ is volledig geaccepteerd, de maatschappij als bedrijf, de burger als werknemer). Er zijn echter bijverschijnselen. Depressie is wereldwijd een volksziekte, er plegen per jaar wereldwijd ca. een miljoen mensen zelfmoord, geweldsuitbarstingen, misdaad, milieuvervuiling, enorme nationale en mondiale welvaartsverschillen, bevolkingsgroei, klimaatverandering……
Het bedrijfsleven bepaald in het liberaal-kapitalisme de agenda, ze werken globaal, over de hele wereld, hebben meer geld en macht dan overheden, krijgen zelfs geld van de overheid (ook universiteiten krijgen geld van overheden en ze werken samen met het bedrijfsleven) en in hun laboratoria worden op dit moment dat u dit leest de producten ontwikkeld die u volgend jaar of over 5 jaar gaat kopen of u het leuk vindt of niet. Ze kunnen deskundigen voor zich laten werken. Belastingen worden ontweken, door overheden gelegaliseerd, daarom zijn ze zo rijk. Het individu is ondergeschikt en een radertje in een groot geheel geworden (kijk naar China, een kapitalistische dictatuur waar het individu ondergeschikt is aan de staat en de staatscontrole totaal is, zie Dossier China). Maar het individu laat zich niet altijd als een pionnetje heen en weer schuiven.
De psychische belasting voor de moderne mens is groot, 1 miljoen mensen slikken in Nederland antidepressiva, kinderen moeten steeds vaker een kalmeringsmiddel slikken. Het van jongs af aan naar een beeldscherm kijken veranderd iets in de hersenen, maar op een andere manier dan het lezen van een boek. (Marshall McLuhan schreef er in zijn tijd over, de mens is van tekst lezen (verbeelding) naar beeld (televisie) gegaan waarbij de 2 verschillende hersenhelften een rol spelen). Daarom krijgen we een nieuwe mens, hoe dat zal gaan is niet duidelijk, de mens is nu al geheel door de techniek overmeesterd.De technologie is de moraal gaan bepalen(ik vreesde er al voor in 1993). Kinderen die in deze tijd geboren worden kijken van baby af aan naar een beeldscherm en dat zullen ze hun hele leven blijven doen. Men ziet de absoluut verslavende werking van het beeldscherm. (Een treffend verschijnsel dat afgelopen week in het nieuws was: kinderen kunnen geen tekening meer maken. Bovendien ontstaan er oogproblemen door het beeldscherm kijken).
Een nog groter gevaar zijn genetische ingrepen in de menselijke soort die de mogelijkheid scheppen een aangepaste ‘vervolmaakte‘ mens te maken, waarbij natuurlijk de vraag is wat dat is. Wetenschappers kijken verlekkerd naar de mogelijkheden en hun ogen gaan glinsteren als het over klonen gaat. Alle ziekten zullen worden overwonnen. We zijn beter dan God. Wat technisch gezien mogelijk is wordt uiteindelijk ook gebruikt. Zolang er democratische controle is is er nog een zekere garantie dat er beperkingen zijn, maar in een dictatuur zijn die beperkingen er niet……(In China ging een onderzoeker op eigen houtje experimenteren).
We zien in deze tijd irrationele uitbarstingen van mensen die het spoor bijster raken, ook jongeren. Het overvloedig voorhanden zijn van drugs en pornografie is een een cultuurverschijnsel.Escapisme door drugs is een vlucht uit realiteit, virtuele seks is een prikkel die verdoofd, verdoofd van een lege cultuur.Seks is een consumptiegoed geworden,het mysterie is teloor gegaan.Gokverslaving is een bekend probleem, de overheid kan illegaal gokken niet tegengaan, ze organiseren het daarom zelf. Ook de tatoeagecultuur die een grote vlucht heeft genomen, waarbij mensen zich van top tot teen vol laten tatoeëren, is een tijdsverschijnsel. Er zijn uitbarstingen van misdaad en geweld, waarover de media overvloedig berichtten (de nieuwsconsument smult ervan). De overdreven aandacht voor beroemdheden zoals acteurs, sporters, celebrities en koningshuizen. Beroemd en rijk worden is een doel op zich geworden, ook door uit te blinken in niets te kunnen. Alleen het uiterlijk is voldoende (bijvoorbeeld een dikke kont en opgespoten lippen hebben en een foto ervan op de ‘sociale’ media zetten (miljoenen volgers die deze ‘influencers’ als rolmodel zien). In overvloedig uitgezonden ‘survival’ programma’s zoeken mensen de uitdaging die ze in het gewone leven en de maatschappij niet meer vinden (het is meestal nep en vooraf geschreven, de stacaravan staat buiten beeld). Seks, de laatste prikkel; toerisme, de laatste uitdaging.
Het in identiteitscrisis verkerend individu is de dolle mens van deze tijd: “Ik zoek betekenis, ik zoek zingeving, ik zoek, ik zoek…”. In de toekomst zal een sterke humanistische moraal met duidelijke waarden en normen nodig zijn uitgaande van soberheid en solidariteit. (Dit schreef ik in 1993).Deze moraal is hard nodig, maar nog in ontwikkeling. Misschien moet er een seculiere bijbel geschreven worden……
Nietzsche was zijn tijd vooruit, honderd jaar geleden zag hij de onmogelijkheid van het in de praktijk bestaan van een vorm van communisme reeds in, nadat hij de dood van god al geconstateerd had. Hiermee voorzag hij het geestelijke en morele vacuüm waarin de mens in de moderne tijd terecht zou komen wat hij het nihilisme noemde. Een vacuüm vraagt echter altijd om een opvulling, vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk en doet zich in het klein reeds voor. Het zijn alle pogingen om een geestelijk en moreel vacuüm op te vullen en een collectieve identiteitscrisis te bedwingen, net zo als de surrogaatmiddelen sport, popmuziek, New Age en aanverwante bewegingen en niet te vergeten ‘de politiek’, die in veel landen steeds meer op een gezelschapsspel is gaan lijken. De economie zelf is een fetisj geworden met kwartaalcijfers als tussentijdse openbaring. (Uit: De Geschiedenis herhaalt zich). (1992).
Hoe de geestelijke leegte opgevuld kan worden, nu de ballonnen met illusies over hemelse en aardse paradijzen zijn doorgeprikt, is een vraag waarop geen eenduidig antwoord mogelijk is. Deze vraag, die waarschijnlijk de belangrijkste vraag voor de toekomst zal zijn, zal ieder voor zich moeten beantwoorden. (Uit: Het Einde van het Communisme). (1991).
Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer. (Uit ‘2000 AD’ geschreven in 1999 voor de eeuwwisseling: 2000 AD).
Een interessante denker over de technologie en algoritmes bij de NOS april 2017: Harari
Update 12.11.2018
We zijn in het tijdperk van de Grote Verwarring terechtgekomen, de ‘Umwertung aller Werte’, de uitkomst is ongewis. Is dit niet wat Nietzsche beschreef? In een tijd zonder god zal het nihilisme hoogtij vieren, ‘Der unheimlichste aller Gäste’(de meest sinistere van alle gasten). Toch is het niet nieuw. Ik kwam het citaat tegen in een VPRO radio programma van begin jaren 1980 waarin de vrees werd geuit dat de moderne tijd een tijd van verwarring is, toen al. In 2018 staat alles onder druk, de zekerheden van de welvaartsstaat zijn weggevallen, de klimaatcrisis is actueel en blijvend, discussies ontaarden in gescheld en polarisatie….
Update 29.02.2020
‘De mensen zullen vechten om de laatste restjes welvaart’, en ‘De beschaving zal eindigen als een klucht’, twee van mijn analyses/voorspellingen in de jaren 1990. De tijdgeest is pessimistisch. De Dolle Mens van deze tijd is de burger die zijn welvaart en welzijn bedreigd ziet door klimaatverandering, dalende beurskoersen, virussen die zich wereldwijd verspreiden (pandemie), ongecontroleerde migratiestromen en dergelijke. Massahysterie ligt met internet met sociale media op de loer. De snelheid is groot geworden en iedereen wereldwijd heeft de mogelijkheid zich te uiten en dat wordt massaal gedaan, vooral door mensen die eigenlijk niets te zeggen hebben of verkeerde intenties hebben. We leven in de tijd van Wikiprofessoren, Facebookdeskundigen en Twitterwijsneuzen. Bovendien is echte rampspoed en oorlog lang geleden (dit jaar 75 jaar), mensen beseffen niet meer wat het is om echt pijn te lijden en onderdrukking te moeten ondergaan.
Update 14.03.2020
Lees hier over Albert Camus, de man die Nietzsche gelezen had en tot een minder hoogreikende maar realistischer levensinstelling kwam: Albert Camus (1913 – 1960)
Uit 2020: Bovendien is echte rampspoed en oorlog lang geleden (dit jaar 75 jaar), mensen beseffen niet meer wat het is om echt pijn te lijden en onderdrukking te moeten ondergaan. De coronapandemie is de nieuwe beproeving voor de mensheid, de vergelijking met oorlog (die ik april 2020 maakte: een oorlog zonder geweld en honger) wordt steeds vaker gemaakt, zeker nu vandaag een avondklok wordt ingesteld, die reminiscenties oproept met oorlog en bezetting.
Update 25.04.2021
‘De techniek (technologie) moet niet de moraal gaan bepalen’, ik schreef het in 1993. Helaas, het is gebeurd, de technologie IS de moraal gaan bepalen. Op ALLE gebieden, internet was er in 1993 nog niet, maar met de alomtegenwoordigheid van internettechnologie (algoritmes) wordt de moraal door grote bedrijven opgedrongen en overheden (wereldwijd) staan het toe. De zogenoemde Big Tech bedrijven, bijna allemaal uit de Verenigde Staten van Amerika hebben meer macht en geld dan overheden, ze werken globaal, ontwijken/ontduiken belasting en zijn daarom rijk geworden met (al dan niet) monopolies. Pas de laatste jaren zien overheden dat er misschien gevaren aanzitten, maar het is al te laat. Technologie (en wetenschap) is de nieuwe religie: God is dood, de technologie leeften heeft ons in de greep.
De pandemie duurt voort, de beproeving voor de individuele mens en de mensheid als geheel is enorm. Ook de verantwoordelijken voor het beleid weten het soms niet meer. De rest van deze eeuw (80 jaar) zal door de pandemie beïnvloed worden, het zal een generatie kenmerken netzo als een oorlog na de oorlog voortduurt en er zal gesproken worden over na Corona en voor Corona.
Update 27.07.2021
Zonder ooit iets van hem gelezen of gezien te hebben (tot dit jaar) zit ik in dezelfde denkrichting als Marshall McLuhan, een Canadese filosoof (1911-1980) die veel analyses had en voorspellingen deed in zijn tijd over de moderne tijd, de werking van media en technologie op het individu en cultuur. Verbazingwekkende voorspellingen. Hij past in het rijtje Huxley, Orwell, Postman. Je zou wensen dat we in deze tijd iemand zouden hebben die maatschappij- en cultuurkritiek op een zo voortreffelijke wijze zou kunnen verwoorden…….(hoewel hij er ook wel eens naast zat of een vreemde gedachtegang had en soms onbegrijpelijk is). Op YouTube (1977, 3 jaar voor overlijden): https://youtu.be/_d5Tma2KKrc
Update 05.11.2021
Zoals eerder al eens gezegd is er geen echte maatschappij- en cultuurkritiek meer, alles en iedereen heeft zich in de jaren 1990 (na het ‘Einde van de Geschiedenis’) tot het liberaal-kapitalisme laten bekeren. Bedrijven en beurzen zijn de dienst gaan uitmaken. Filosoof Hans Schnitzler (1968) heeft een boek geschreven (150 pagina’s, goed leesbaar) met het aan Nietzsche ontleende nihilisme in de titel: ‘Wij Nihilisten’. Er wordt ontleed hoe de mens in de hele wereld onder invloed van de uit Silicon Valley (VS) stammende sociale media en bedrijven is gekomen en de, soms gevaarlijke, denkbeelden van de mensen aldaar die eigenlijk de hele wereld met hun illusies opzadelen (op planeet Mars gaan wonen). Genoemd worden transhumanisten/posthumanisten, singulariteitsgelovers en mensen die Nietzsche’s übermensch verkeerd hebben begrepen. Gevaarlijk verkeerd, waar dat toe kan leiden heeft het misbruik in Duitsland in de nazi-ideologie laten zien (dit was overigens mede aan de zuster van Nietzsche te danken die zijn gedachtegoed na zijn dood in 1900 bestierde).
Update 22.11.2021
Het individu, onzeker geworden in de moderne en postmoderne tijd zonder religie na Nietzsche, waar niets anders is overgebleven dan consumeren en toerisme het laatste avontuur is en seks/pornografie de laatste prikkel, heeft zichzelf verloren in uiterlijkheden om een innerlijke identiteitscrisis te bezweren. (Ik schreef erover in 1992 in ‘De Geschiedenis herhaalt zich (na Nietzsche gelezen te hebben).
Update 18.04.2022
Wat we in deze tijd in onze cultuur zien is een groot contrast tussen de mediawereld, het beeld dat het nieuws geeft vol met dreiging, crisis, oorlog, geweld, klimaat- en milieurampen en dat van de reële wereld, Paasdagen in de zon in een winkelstraat, in het park en in de trein. We leven in de illusie van de Schöne Heile Welt (mooie schone wereld) en de welvaartsillusie (welvaart heeft de prijs van aantasting van natuur en milieu) terwijl de crises zich schijnbaar ver weg bevinden, maar in wezen heel dichtbij zijn. Bovendien kan het veel mensen, de meeste (?), helemaal niets schelen wat er in de wereld gebeurt zolang ze hun natje en droogje maar hebben, kunnen shoppen en hun vliegvakantie (zomer én winter) niet in gevaar komt.
Update 19.01.2023 (6 jaar later)
Een gruwelijke anachronistische oorlog op het grondgebied van Oekraïne waar Rusland het buurland is binnengevallen. Los van de geopolitiek (ik schrijf er oa. over in Dossier Geopolitiek) laat deze oorlog iets anders zien, de diepere achtergrond. (Een verkenning).
We kijken naar een cultuurtegenstelling/cultuurstrijd/cultuurbotsing tussen conservatisme en moderniteit. Rusland vertegenwoordigt hierbij traditie en conservatisme: staat, sterke man (Poetin), autoriteit, kerk, gezin, traditionele waarden, anti-abortus, masculiniteit en ‘het westen’ (de landen die Oekraïne steunen) moderniteit: democratie (die echter wel sterk verbeterd moet worden, zie elders), individuele vrijheid, persoonlijke keuzes, abortus als vrije keuze (van de vrouw), eigen levensbeschouwing. Rusland is hierbij het land dat verliest, de aantallen dode Russische militairen zijn zeer hoog, vaak afkomstig uit armere gebieden. De staat vraagt offers aan de burgers voor een hoger doel en de mensen gehoorzamen, het progressieve deel, veelal jongeren, zijn naar het buitenland gevlucht, dit zijn de mensen die ook moderne waarden willen. (Dit speelde ook bij de Maidan volksopstand in Oekraïne zelf in 2013/2014, dit was voor Poetin de aanleiding voor bezetting van de Krim en Donbas, (zie Dossier Geopolitiek).
President Poetin en zijn clan van rijke vertrouwelingen bezigen absurde ouderwetse motieven als rechtvaardiging van de oorlog (die niet zo genoemd mag worden) als ‘strijd tegen nazisme’ en vrees voor de ondergang van Rusland en dergelijke. Ook valt op dat ze bang zijn voor genderzaken, vreemd om minister van buitenlandse zaken Lavrov er over te horen spreken. Moet hierbij denken aan filosoof Marshall McLuhan (1911-1980) die zei dat geweld voortkomt uit de bedreiging van de eigen identiteit. Bovendien liet hij zien hoe technologie (tv, radio in zijn tijd) mensen kan mobiliseren. Precies dat zien we nu in Rusland, de door de staat gecontroleerde media zwepen mensen op voor strijd voor het glorieuze vaderland en oorlog. Zelfs Russische oorlogsvoering is ouderwets, mannen met slechte uitrusting in modderige loopgraven. Het doet aan WO1 denken (1914-1918).
Overigens is de cultuurtegenstelling/cultuurstrijd/cultuurbotsing, op meer plaatsen in de wereld aan de orde en aan te treffen bij de aanhang van Trump, Orban, Bolsonaro ea. Hier speelt de afkeer van andere, nieuwe, waarden en oriëntatiepunten ook een rol. Is de cirkel dan rond, aangezien ik in 1992 sprak over de ‘collectieve identiteitscrisis waarin de westerse mens terecht zou gaan komen’….na het lezen van Nietzsche, de ‘herwaardering van alle waarden’.We zitten er middenin en waar het toe gaat leiden is ongewis…..
Update 29.03.2023
“De beschaving zal uitmonden (eindigen) in een klucht”, uit de jaren 1990. We zitten er nu middenin, maar zelf dacht ik toen ik het schreef dat ik het zelf niet zou meemaken, maar ergens ver weg in deze eeuw als ik al lang dood ben. Waar kijken we naar in deze tijd, absurditeit, politici die het niet meer weten, geen antwoorden meer hebben op multiple-crises. Als men jarenlang, decennia lang, veel verkeerd doet komen de gevolgen in een (1) keer en tegelijk. Dat is deze tijd. We leven in een tijd dat de welvaartsstaat onder druk staat, onder andere door de klimaatverandering, de pandemie, de omgang met de natuur (inclusief de dieren) en de oorlog in Oekraïne waar de WO1 van ruim 100 jaar geleden zich herhaalt (loopgraven, artillerie, tanks over akkers enz.).
Uit de context van Marshall McLuhan: voorspellingen doen is GOED naar het heden kijken. Men ziet in de tijd waarin men leeft al de toekomst. Men moet de tijd, de tijdgeest, als het ware lezen.
Uit 2017, 6 jaar geleden: “Kinderen die in deze tijd geboren worden kijken van baby af aan naar een beeldscherm en dat zullen ze hun hele leven blijven doen. Men ziet de absoluut verslavende werking van het beeldscherm”. De discussie vandaag is of het wel goed is dat kinderen zo veel naar een beeldscherm kijken en of de telefoon niet verboden moet worden in het klaslokaal….
Artificial Intelligence, AI, is razendsnel opgekomen, men vreest nu de gevolgen, er schijnen mensen te zijn die het einde van de mens zien…‘Der Mensch schafft sich ab’…..
Update 07.05.2023
‘In de moderne/postmoderne tijd zal de mens in een collectieve identiteitscrisis terechtkomen’, geschreven in 1992, maar men moet er eerst Nietzsche voor lezen en daarmee verder gaan. In de post-religieuze maatschappij (vooral in het Westen) is alleen kapitalisme overgebleven als economische maar ook morele ordening (bedrijven maken de dienst uit). Echter, ‘kapitalisme zonder god heeft mensen niets te bieden’, geschreven in de jaren 1990. Mensen zijn vervreemd geraakt van zichzelf en van de maatschappij en daar komt al die onrust en onzekerheid vandaan die zich oa. uit in populisme, polarisatie en versplintering, die samen een uiting van onvrede zijn (dit is mondiaal). In de VS is, wat men daar noemt, een epidemie van eenzaamheid gaande, daarbij spreekt men over een ‘geestelijke gezondheidscrisis’ (mensen worden gek zonder verklaarbare reden). De liberaal-kapitalistische-neoliberale maatschappij is hyperindividualistisch en meritocratisch (alleen je eigen verdiensten bepalen je lot) (in 1992 noemde ik kapitalisme ‘gecultiveerd egoïsme’ (en dat gaat de mens heel goed af). (Lees ook Het Einde van het Kapitalisme oa. over Adam Smith en Karl Marx).
Wat overbleven is in de postmoderne tijd zijn: consumeren (shoppen, merken (kleding, schoenen etc lees Dossier Consumentisme), toerisme (de laatste uitdaging), uiterlijk (jongeren op sociale media, alleen een positief beeld geven en/of geld verdienen en rijk worden als levensdoel) en identiteitskwesties (wie ben ik, wie zijn wij). Daarom zijn die ook zo’n grote rol gaan spelen: dit ben ik, kom niet aan mij. Met name aan te treffen in seksueel anders (dan hetero) geaarde mensen en onder mensen met een andere etnische achtergrond (ook voorspeld door mij in 1992, want mensen raken door migratie vervreemd van de eigen cultuur en houden daarom vast aan eigen tradities). Iedereen heeft recht op de eigen identiteit en rechten, maar hou het privé, men is in de eerste plaats mens.
Update 18.06.2023
In de moderne tijd krijgen we een Babylonische spraakverwarring (door mij voorspeld in de jaren 1990), komt weliswaar uit de Bijbel (het was een staf van God voor de mens die hoogmoedig was geworden omdat ze een toren tot in de hemel wilden bouwen, de straf was dat ze elkaar niet meer begrepen), maar als metafoor is het treffend voor de 21e eeuw en in toenemende mate de huidige tijd waarin hoogmoed ook aanwezig is, de mens boven de natuur.
De eeuw begon hoopvol, maar na een jaar was er de aanslag op de Twin Towers in New York (2001), in 2015 schoten islamitische terroristen in Parijs op straat met Kalasjnikovs 130 mensen dood, een pandemie in 2020, de inval van Rusland in Oekraïne (2022) en een toenemende vluchtelingencrisis. De wereld is op drift geraakt, mensen begrijpen elkaar niet meer, zijn vervreemd van maatschappij en politiek en ook van zichzelf, de identiteitscrisis (ook voorspeld in 1992), daar komt al die aandacht voor identiteit vandaan, maar men moet er eerst Nietzsche voor lezen.
In de post-christelijke (‘God is dood’) maatschappij in het westen, niet in de islamitische wereld, is doel en richting verdwenen, het leven heeft geen echte inhoud meer. Wat overgebleven is: consumentisme (kopen om het kopen, ‘shoppen’, Black Friday), toerisme (de laatste uitdaging in een comfortabel leven), sociale media (verslavend gemaakt door bedrijven), eten (programma’s over koken, fastfood) en seks (onbeperkt gratis en betaald aanbod van pornografie) (etc). Zo komen beschavingen aan hun eind, kalven langzaam af, er is geen leidend en bindend beginsel meer en fragmentatie treed op.
Update 30.12.2023
Het jaar loopt ten einde. ‘Is er nog hoop voor de westerse cultuur?’ vroeg de interviewer in 1992 in het radio programma ‘God zij met ons’ van de VPRO aan een filosoof, het antwoord was ‘Geen enkele hoop’. 30 jaar geleden was op de publieke radio op vrijdag op primetime (19.00 uur tot 21.00 uur) een programma over filosofie, religie, kunst en cultuur. Het programma werd meestal gepresenteerd door Wim Kayzer (1946-2023, op 7 mei dit jaar overleden), een journalist die meer wilde en de diepte in ging met zijn tv en radio programma’s. Hij maakte unieke interviews die de tijd zullen doorstaan. (Ben in het bezit van ongeveer 100 cassettebandjes uit die tijd, ook van andere programma’s). In de huidige tijd luistert iedereen naar de eigen favoriete podcast, allemaal opgesloten in de eigen BUBBEL. Dat is de Babylonische spraakverwarring van deze tijd (zie boven).
Update 26.01.2024 (7 jaar later)
Diepere achtergronden van de huidige crises zitten inmiddels in de cultuur zelf (in het westen), onbehagen in de post-christelijke kapitalistisch-individualistische angstmaatschappij waar het individu zich vastklampt aan de smartphone als schijnbare reddingsboei.
Maatschappijen hebben net zo als het klimaat een Tipping Point, een point of no return, een kantelpunt. Bij klimaat is dat het moment waarop de poolkappen in de winter geen ijsaangroei meer hebben en oceanen niet meer afkoelen, dan is de situatie onomkeerbaar, het zal dan langer dan 100 jaar duren voor de aardsystemen weer een andere kant opgaan. In een maatschappij is het voorbeeld Duitsland in de vorige eeuw, 100 jaar geleden. Het Tipping Point was het jaar 1933 toen Adolf Hitler de macht greep in Duitsland, hij en zijn volgelingen van zijn partij begonnen direct met het afbreken van de democratie, het bouwen van concentratiekampen voor tegenstanders en het vervolgen van Joden. De economische en politieke klasse van toen stond erbij en keek ernaar. De middenklasse was verward en angstig (voor het communisme) en door de economische crisis na 1929 bang voor sociale neergang. Joden wisten dat ze het land moesten verlaten, velen deden dat ook (ca 250.000).
De vraag is hebben we in deze tijd ook een Tipping Point of komt die nog? Moeilijk te zeggen, er is sprake van toename van rechts-conservatief-populisme met afkeer van vreemdelingen en van wat Woke (wakker) genoemd wordt. Er sprake van een politiek-economische klasse die gefaald heeft met haar beleid, mensen zijn onzeker over de toekomst. Misschien de komende Europese verkiezingen, deze kunnen een ruk naar rechts-conservatief-populisme zijn. We krijgen dan te maken met een democratie die verder onder druk zal komen te staan.
Update 10.08.2024
Goede artikelen vandaag in de Volkskrant over uiterlijk en met kunstmatige intelligentie en filters gemaakte foto’s. Verbazingwekkende uitspraken, veel terug te voeren op mijn analyses dat de mens in de moderne en postmoderne tijd een identiteitsprobleem zou gaan krijgen, men moet er eerst Nietzsche voor lezen om het te begrijpen. De crux is dat mensen hun innerlijke twijfels en identiteitsvraag naar het uiterlijk hebben vertaald. Ze willen op een bekend persoon lijken en dezelfde lippen en achterste hebben (vrouwen, loopt soms slecht af met behandelingen). Het aantal mensen en klinieken neemt sterk toe.‘Reject Humanity’ om een ander uiterlijk te krijgen, voor mannen (strakke kaaklijn). Vrouwen willen GEEN verbod op botox want dat zou hun kansen op de arbeidsmarkt verkleinen. (Lees hier als er tijd voor is over kunstmatige intelligentie: Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI))
De moderne en postmoderne mens, onzeker geworden in een getroebleerde en door en door vercommercialiseerde wereld, slaaf van dominante sociale media, waar alles draait om succes hebben en uiterlijkheden, doolt rond in een post-religieus leeg universum en klampt zich vast aan de telefoon als schijnbare reddingsboei.
Lees ook (als er tijd voor is) 2000 A.D. geschreven in 1999 het jaar voor de eeuwwisseling en 100e sterfjaar van Nietzsche.
Update 15.03.2025 (8 jaar later)
De moderne mens is als een drenkeling op een wankel vlot midden op de oceaan, wanhopig peddelend op zoek naar het vaste land. De boven besproken problematieken worden steeds pregnanter.
Update 09.01.2026
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Fotogalerij met illustratieve foto’s. (Alle foto’s zijn te koop).
Arthur Schopenhauer, Duits filosoof 1788-1860. (Onder andere) uit boek ‘Bespiegelingen over levenswijsheid’ (1851).
“Zoals in een kolkende zee, te midden van onafzienbare watermassa’s die brullend oprijzen en weer dalen, een schipper in zijn bootje zit, vol vertrouwen in zijn zwakke vaartuig, zo zit daar ook in zijn dooie eentje, midden in een wereld vol kwellingen, de mens…..”
“Om te zien wat gebeurd ís heb je slechts een paar gezonde ogen nodig, om te overzien wat gebeuren kán een goed stel hersens.”
‘O metafysica! we zijn nog net zover als in de de tijd van de eerste Druïden’.
“Geloof en kennis in één hoofd verdragen elkaar slecht: dan zijn ze als een wolf en een schaap in een zelfde kooi; en de kennis is de wolf die zijn buurman dreigt op te eten”.
“Nu zal ik wel weer te horen krijgen dat mijn filosofie geen troost bevat – alleen omdat ik de waarheid spreek, en de mensen liever willen horen dat God de Heer alles goed gemaakt heeft. Ga dan naar de kerk en laat de filosofen met rust!”
“Want onze levensweg is te vergelijken met de weg die een schip aflegt. Het lot speelt de rol van de wind: het helpt ons snel een eind op weg, of zet ons een heel eind achteruit, iets waartegen ons eigen ploeteren en streven maar weinig helpt. Want dit speelt daarbij de rol van de riemen: als deze na urenlange arbeid ons een eind voorwaarts hebben gebracht, dan werpt een plotselinge windstoot ons weer net zo ver terug. Is hij daarentegen gunstig dan helpt hij ons in die mate dat wij de riemen niet meer nodig hebben”.
“Het gaat in het leven net als in een schaakspel: wij bedenken een plan, maar dat plan blijft afhankelijk van datgene wat in het schaakspel de tegenstander, en wat in het leven het lot belieft te doen. De wijzigingen die ons plan hierdoor ondergaat, zijn meestal zo ingrijpend, dat het in de uitvoering nog maar net aan enkele grondtrekken is te herkennen”.
“Zoals de wandelaar pas wanneer hij op een heuvel is aangekomen de afgelegde weg met al zijn bochten en krommingen overziet en leert kennen, zo leren wij pas aan het eind van een levensfase of zelfs van het leven als geheel, de ware samenhang van onze daden, prestaties een werken, de precieze gevolgen en verbanden, ja ook de waarde ervan kennen”.
“Hoezeer op het wereldtoneel de stukken en maskers ook wisselen de toneelspelers blijven bij dit alles toch steeds dezelfde. We zitten bij elkaar en praten en raken opgewonden en onze ogen glanzen en onze stemmen gaan luider klinken. Precies zo hebben anderen gezeten duizend jaar geleden, het was hetzelfde en het waren dezelfden, net zo zal het over duizend jaar zijn. Het mechaniek waardoor we dit niet beseffen is de tijd. De ware filosofie van de geschiedenis bestaat in het inzicht dat men in heel die eindeloze wirwar van veranderingen toch telkens weer hetzelfde, gelijke en onveranderlijke wezen voor zich heeft, dat vandaag hetzelfde bedrijft als gisteren en te alle tijden. Een dergelijk geschiedenisfilosofie moet dus het identieke opsporen in alle gebeurtenissen, die van de oude en de nieuwe tijd. Het devies van de geschiedenis zou moeten luiden: eadem sed aliter, hetzelfde op een andere manier”.
“In het algemeen hebben de wijzen door de eeuwen heen altijd hetzelfde beweerd, en hebben de dwazen, die altijd de overgrote meerderheid vormen, steeds hetzelfde gedaan, namelijk het tegendeel. En zo zal het altijd wel blijven. Daarom zegt Voltaire: ‘Wij zullen deze wereld even dom en slecht achterlaten als we ze bij onze geboorte aantroffen’.”
“De mens is in de grond van de zaak een wild, angstaanjagend dier. We kennen hem alleen beteugeld en getemd, in de toestand die beschaving wordt genoemd; daarom schrikken we zo in incidentele uitbarstingen van zijn ware aard. Maar waar slot en grendel van de heersende rechtsorde wegvallen en anarchie haar intrede doet, daar komt pas aan het licht wat de mens werkelijk is”.
“Alles wat gebeurt, van het grootste tot het kleinste, gebeurt noodzakelijk”.
“De volmaakte man van de wereld zou diegene zijn die nooit verstrikt zou raken in besluiteloosheid en zich nooit tot overhaaste beslissingen zou laten verleiden”.
“Bij deze wereld, waar de ‘teerlingen met ijzeren noodzakelijkheid geworpen worden’ (Schiller) (dichter), hoort een ijzeren wil gepanserd tegen het lot en gewapend tegen de mensen. Want het leven is één groot gevecht, elke schrede wordt ons betwist en Voltaire zegt dan ook terecht: “Enkel met getrokken degen komt men in deze wereld vooruit, en men sterft met de wapens in de hand”. Daarom is het een laffe ziel die zodra zich donkere wolken samenpakken, of zelfs maar aan de horizon opdoemen, in zijn schulp kruipt, de moed verliest en aan het jammeren slaat. Zolang de afloop van een hachelijke zaak nog aan twijfel onderhevig is, zolang de mogelijkheid nog aanwezig is dat ze zich ten goede keert, zolang mag aan terugdeinzen niet worden gedacht, maar alleen aan terugvechten”.
“Bestaat er een partij van mensen die niet zeker van hun gelijk zijn? Daar ben ik lid van”.
“Het is beter zich te vergissen door niemand te vermoorden dan gelijk te hebben en voor massagraven te staan”.
“Gelukkig zijn is niet iets om je voor te schamen en wie bang is om te genieten noem ik een ezel”.
“Er is geen lot zo erg of men kan zich er aan onttrekken door het te verachten”.
“Onze overwinningen zijn tijdelijk”.
‘Daru keek naar de hemel en naar de vlakte en over de vlakte heen naar het onzichtbare, verre land, dat zich uitstrekte tot aan de zee. En in dat oneindige land, waar hij zoveel van hield, stond hij geheel alleen’. (Uit ‘De Gast’ (1957) bundel ‘Koninkrijk en ballingschap’).
Vandaag 7 november 2013 is de 100e geboortedag van de Frans-Algerijnse schrijver/filosoof/journalist Albert Camus (1913 – 1960). Albert Camus is een bijzondere filosoof en schrijver, hij ging verder op het pad van Nietzsche en Schopenhauer: nadenken over en leven in een wereld zonder god. Geen geringe opgave. In het Engelse filosofiemagazine Philosophy Now van deze maand (Issue 98) staan enkele mooie actuele artikelen over Camus.
“Existence itself has no meaning; but we can choose to give meaning to our own existence. That is the power of humanity, and perhaps the key message of Existentialism. Accept the futility and the absurdity of existence, and push on. As long as we are alive, we are holding death at bay”.
(“Het bestaan zelf heeft geen betekenis; maar we kunnen ervoor kiezen om betekenis te geven aan ons eigen bestaan. Dat is de kracht van de mensheid en misschien wel de kernboodschap van het existentialisme. Accepteer de nutteloosheid en de absurditeit van het bestaan en ga door. Zolang we leven houden we de dood op afstand”).
Albert Camus heeft in zijn filosofie de Griekse mythe van Sisyphus opgenomen. Sisyphus is de persoon die door de goden ertoe is veroordeeld om een steen een berg op te duwen, telkens als de steen boven is rolt hij weer naar beneden en begint het omhoogduwen opnieuw. In tegenstelling tot anderen, die dit als een zware taak zien, heeft Camus Sisyphus als een gelukkig mens gezien. Daarin zit de taak van de mens. In Philosophy Now staat:
“Sisyphus’s rock, in one sense, represents the countless futile tasks that mark our lives. But in another sense, the rock represents life itself. Our lives are the rocks we push. To cease to push them is to cease to live. It is, Camus points out, our ability to think that gives meaning to this story. Every second of every day in which we live, we can say with certainty “I’m not dead yet”. Death may have the last laugh, yet while we’re alive, we may feel his sting, we do not feel his scythe(zeis), and we can choose to smile back at him in contempt (minachting)“.
(“De rots van Sisyphus vertegenwoordigt in zekere zin de talloze nutteloze taken die ons leven kenmerken. Maar in een andere zin vertegenwoordigt de rots het leven zelf. Onze levens zijn de rotsen die we duwen. Als we ophouden ze te duwen, betekent dit dat we ophouden te leven. Camus wijst erop dat ons vermogen om te denken betekenis geeft aan dit verhaal. Elke seconde van elke dag waarin we leven, kunnen we met zekerheid zeggen: “Ik ben nog niet dood”. De dood lacht als laatste, als we leven, kunnen we zijn angel voelen, we voelen zijn zeis niet, en we kunnen ervoor kiezen om minachtend naar hem te lachen”).
Ondanks alle tegenslag en ellende die een mens kan treffen is door blijven gaan het devies. Dit doet ook ook aan de stoïcijnse levenswijze denken.
Het verhaal van de man en een steen heeft Camus ook in een literair verhaal verwerkt. Dat is het verhaal De Steen (La pierre qui pousse) uit de bundel Koninkrijk en ballingschap (hoewel de steen op een andere wijze een rol speelt, de steen groeit telkens weer aan). Mooiere verhalen zijn niet te vinden, de directe en eenvoudige stijl, prachtige landschapsbeschrijvingen, de diepgaande thematiek en symboliek. Onderstaande foto maakte ik ik 2003 naar aanleiding van het lezen van dit verhaal. Titel: De Steen van Camus.
Ook de politieke opvattingen van Camus zijn treffend. Hij was zijn tijd ver vooruit toen hij al begin jaren 1950 het communisme in de Sovjet-Unie afkeurde, dit in tegenstelling tot Jean-Paul Sartre en de meeste linkse intellectuelen in zijn tijd (de zogenoemde fellow-travellers). Camus zei: “Het is beter zich te vergissen door niemand te vermoorden dan gelijk te hebben en voor massagraven te staan”. Anders gezegd heiligt het doel niet de middelen. (De quote: “It’s better to be wrong by killing no one than to be right with mass graves.”). Hieruit ontstond de breuk in de intellectuele relatie tussen Sartre en Camus.
Zijn persoonlijke leven is boeiend in alle opzichten. Van Frans/Algerijnse afkomst, zonder vader opgegroeid (in Algerije), zijn vader stierf in de Eerste Wereldoorlog toen Albert 1 jaar jong was. Hij groeit op in armoede tussen mensen die niet konden lezen en schrijven. Houdt van voetbal, maar heeft last van een longaandoening. Krijgt de Nobelprijs voor Literatuur in 1957. Hij sterft in 1960 (4 januari, 46 jaar oud) bij een fataal auto ongeluk (hij zat niet zelf achter het stuur) terwijl hij een treinkaartje bij zich had dat hij eigenlijk had willen gebruiken, tevens had hij het manuscript van een van zijn boeken bij zich (De Eerste Man, het boek was nog niet af maar werd toch postuum uitgegeven).
Boeken van Albert Camus zijn tweedehands te koop. Enkele boeken (in vertaling naar het Nederlands): De Mythe van Sisyphus. Koninkrijk in ballingschap. De zomer. De val. Keer en Tegenkeer. De Pest. De vreemdeling. De mens in opstand.
Het boek De Vreemdeling is dit jaar opnieuw vertaald, uitgeverij De Bezige Bij.
Een zeer leesbare uitleg van romans en verhalen en een levensbeschrijving van Camus is (al) in 1962 geschreven door F.O. van Gennep (Uitgeverij Polak & van Gennep). Dit boek staat vol met treffende analyses van zijn korte verhalen, romans, toneelstukken en van zijn filosofisch denken.
Onlangs kocht ik een boek in een antiquariaat (4 euro) over Camus dat is geschreven door Morvan Lebesque en dat hij schreef in 1963, dus 3 jaar na de dood van Camus. Er staan treffende observaties in en mooie aanhalingen van Albert Camus.“Damocles danst het beste onder het zwaard” (dit is oorspronkelijk van Nietzsche).“Gelukkig zijn is niet iets om je voor te schamen en wie bang is om te genieten noem ik een ezel”. “Er is geen lot zo erg of men kan zich er aan onttrekken door het te verachten”.
“Er is geen lot zo erg of men kan zich er aan onttrekken door het te verachten”.
Het door zijn dochter Catherine gemaakte boek in de etalage van een boekhandel. Titel: Eenzaamheid en solidariteit.
Antiquarisch gekocht voor 5 euro.
De tijdens zijn reis opgedane ervaringen in Brazilië in 1949 zijn verwerkt in het verhaal De Steen (La pierre qui pousse, 1957) uit de verhalenbundel Koninkrijk en ballingschap.
Klik op foto om de tekst te lezen.
Update 12.08.2017
Toch komt de gedachte soms op dat Camus de genade van een vroege dood heeft gehad. Dat klinkt hard en weinig mensen begrijpen dit. Daar bedoel ik mee dat hij zijn eigen filosofie nooit tot op hoge leeftijd heeft moeten doorleven. Een leven lang een steen tegen een berg opduwen…..
‘Ellende komt vanzelf, maar voor geluk moet je vechten….’
Lees ook het nieuwe artikel over Nietzsche in deze tijd: Nietzsche
Update 18.04.2018
Antiquarisch gekocht voor 6 euro, de postuum (in 1971) uitgegeven roman De gelukkige dood (een omineuze titel).Wordt vergeleken met de Vreemdeling, maar dat schijnt onterecht te zijn (ik moet het nog lezen). Het boek is 2004 opnieuw vertaald en uitgegeven.
Update 17.01.2019
De Gelukkige Dood is een nagelaten manuscript dat 11 jaar na de dood van Camus is uitgegeven als boek. Onduidelijk is waarom Camus het nooit zelf heeft uitgegeven. Deskundigen vermoeden dat dat komt doordat het boek weliswaar heel mooi geschreven is, maar de verhaallijn soms hapert. Zelf denk ik dat het best mogelijk is dat een schrijver zich bedenkt of tot een ander inzicht komt en met een ander verhaal aan de slag gaat. Dat is het beroemde De Vreemdeling geworden. Als je van Camus houdt lees je het graag, er staan zinnen en overdenkingen in als kleine schilderijtjes, onder andere over zijn relatie met een vrouw die hij heel sensueel beschrijft.
“Find meaning. Distinguish melancholy from sadness. Go out for a walk. It doesn’t have to be a romantic walk in the park, spring at its most spectacular moment, flowers and smells and outstanding poetical imagery smoothly transferring you into another world. It doesn’t have to be a walk during which you’ll have multiple life epiphanies and discover meanings no other brain ever managed to encounter. Do not be afraid of spending quality time by yourself. Find meaning or don’t find meaning but “steal” some time and give it freely and exclusively to your own self. Opt for privacy and solitude. That doesn’t make you antisocial or cause you to reject the rest of the world. But you need to breathe. And you need to be.” (Albert Camus, Notebooks, 1951-1959).
(“Vind betekenis. Onderscheid melancholie van verdriet. Ga wandelen. Het hoeft geen romantische wandeling in het park te zijn, de lente op zijn meest spectaculaire moment, bloemen en geuren en uitstekende poëtische beelden die je soepel naar een andere wereld verplaatsen. Het hoeft geen wandeling te zijn waarbij je meerdere levensopenbaringen zult hebben en betekenissen zult ontdekken die geen enkel ander brein ooit heeft kunnen vinden. Wees niet bang om quality time alleen door te brengen. Vind betekenis of vind geen betekenis, maar “steel” wat tijd en geef het vrij en exclusief aan jezelf. Kies voor privacy en eenzaamheid. Dat maakt je niet antisociaal of zorgt ervoor dat je de rest van de wereld afwijst. Maar je moet ademen. En je moet zijn”).
Update 13.03.2020
Het boek De Pest is actueel in deze tijd van het griepvirus met de naam Corona. Geschreven in 1947 kort na de Tweede Wereldoorlog. Een stad (Oran, Algerije) in quarantaine door een pestepidemie. De confrontatie met de absurditeit en onverklaarbaarheid van het bestaan in een wereld zonder God. Ieder mens reageert op de pest, een crisis, op zijn/haar eigen manier. Er zijn een aantal personen die gevolgd worden. Dokter Rieux, Tarrou, Rambert, Joseph Grand, Cottard, Paneloux.
Vertaald naar de moderne tijd leven we in de hoogmoed van welvaart en de illusie dat wetenschap en technologie alle problemen zal oplossen. Het boek is uiteindelijk toch optimistisch omdat de mens solidair kan zijn met de medemens.
In de (al) in 1962 geschreven biografie door F.O van Gennep (een predikant, hij promoveerde cum laude met dit boek aan de universiteit van Amsterdam) staat een uitstekende analyse van het boek De Pest (en van andere boeken en korte verhalen). Het verhaal is in zijn analyse een allegorie op de Tweede Wereldoorlog (die net afgelopen was, Camus zat in het verzet) en een beschrijving van de ‘condition humaine’, de mens op aarde in een wereld zonder God en reden. Uit het laatste hoofdstuk: ‘Mais qu’es-ce que ça veut dire, la peste? C’est la vie, et voilà tout’. (‘Maar wat is de pest eigenlijk helemaal? Het leven, meer niet’). In deze tijd: Maar wat is het virus nu helemaal? Het leven, meer niet. Hard en direct.
Camus is in mijn optiek een humanist en een moderne filosoof. Nietzsche en Schopenhauer gelezen hebbende zag Camus de beperkingen van het menselijk bestaan na de ‘dood van God’ (Nietzsche) op een realistische manier zonder de zwartgalligheid van Sartre (hoewel het existentialisme veel in zich heeft) en het extreme van Nietzsche (die in waanzin ten onder ging) of misantroop Schopenhauer (die uiteindelijk toch koos voor een pessimistisch humanisme (zoals Thomas Mann hem kenschetste in zijn in 1936 geschreven essay).
Update 23.03.2020
Camus zou de coronacrisis onder ‘het absurde’ scharen.
Gisteren was een dag vol met tegenstellingen. De lucht was staalblauw en de zon scheen uitbundig, maar een straffe oostenwind maakte het koud. Het voorjaar is aangebroken, een tijd van optimisme en vrolijkheid, de stemming is door de coronacrisis echter bedrukt. Het is de menselijke natuur om bij elkaar komen, maar we moeten afstand houden….
Update 05.04.2020
De roman De Pest (publicatie in 1947) is een hype (iedereen wil het lezen, tweedehands uitverkocht, een herdruk is er al) staat bovenaan de bestseller lijsten. (Ik ben het aan het herlezen). De vergelijking pest-corona is de reden en dat is terecht. Toch is er niet veel troost uit het boek te halen, wel een beschrijving van de condition humaine, de menselijke situatie in het bestaan. Ik vond enkele passages:
‘Ik weet niet wat me te wachten staat en wat hierna komt (…). Aangezien de wereldorde door de dood wordt bepaald, is het misschien voor God maar het beste niet in hem te geloven en met man en macht tegen de dood te strijden zonder een blik te slaan naar de hemel waar hij zit te zwijgen’.
‘Hij had wel gewild dat hij weer kon worden die hij in het begin van de epidemie geweest was (….) maar hij wist dat dit niet meer mogelijk was’.
Het slot van het boek, de pest is voorbij:
‘Luisterend naar het vrolijke gejoel dat uit de stad opsteeg , moest Rieux er aan denken dat deze vrolijkheid nog steeds bedreigd werd. Want hij wist dat wat deze opgetogen menigte niet wist, iets dat in de boeken te lezen is: dat de bacil van de pest nooit te gronde gaat of verdwijnt, maar tientallen jaren verborgen kan blijven in meubels en linnengoed en geduldig in het vertrek, de kelders, de kisten, de zakdoeken en paperassen zijn kans afwacht, en dat er misschien een dag zou komen dat de pest, tot onheil en lering van de mensen, zijn ratten wekt en ze erop uitzend om in een gelukkige stad te sterven’.
‘Er zijn in de mensen meer dingen te bewonderen dan te verachten’. Dit is de hoopvolle conclusie die ook in het leven van Camus leidend was. We moeten mens blijven.
Mooi wat FO van Gennep schrijft en uit boek komt: onze overwinningen zijn altijd tijdelijk en levensgeluk is fragiel…
Over kunst in het algemeen door Camus: ‘Want de kunst is mijn inziens geen kluizenaarsgeluk. Het is een middel om een zo groot mogelijk aantal mensen te raken door hun een buitengewoon beeld te geven van hun gemeenschappelijk lijden en geluk. De waarheid is mysterieus, laat zich niet vangen, moet steeds veroverd worden’.
en:
‘Maar misschien ligt de waarde van een kunstwerk minder in dat kunstwerk zelf dan in de inspanning die het van de mens eist en in de gelegenheid die het hem biedt zijn schimmen te overwinnen en de naakte waarheid iets dichter te benaderen’.
Een mooie voorjaarsdag in april, de overheid heeft de mensen verzocht binnen te blijven. Camus zou dit absurd kunnen noemen, de mens is speelbal van de chaos.
Update 21.04.2020
Een virus verspreid zich onzichtbaar steeds verder over de hele wereld en de mensen lijden. Een oplossing is er niet. Het is als een oorlog zonder geweld, honger en onderdrukking. Dat is de beproeving die het leven ons stelt. Iedere generatie krijgt zo’n beproeving, men kan laten zien wat men waard is.
De steen van Sisyphus en/of La pierre qui pousse (De steen die groeit).
Update 21.04.2021
Albert Camus, een held van de geest.
Een mooie reportage van de Frans-Duitse tv zender ARTE over Camus in Amsterdam met medewerking van de Nederlandse historicus Wim Berkelaar. (De link die hier stond is niet meer te zien op de website van ARTE).
Update 12.05.2021
‘Daru keek naar de hemel en naar de vlakte en over de vlakte heen naar het onzichtbare, verre land, dat zich uitstrekte tot aan de zee. En in dat oneindige land, waar hij zoveel van hield, stond hij geheel alleen’. (Uit ‘De Gast’ (1957) bundel ‘Koninkrijk en ballingschap’).
‘Daru looked to the sky and to the plain and across the plain to the invisible, distant land that stretched to the sea. And in that endless land, which he loved so much, he stood all alone. (‘The Guest’ (1957) short story ‘Exile and the Kingdom’ Albert Camus).
Dit verhaal is in 2014 verfilmd onder de titel ‘Loin des hommes’ / ‘Far from men’.
Het boek ‘De Eerste Man’ gekocht (7.50 euro tweedehands).
Update 24.11.2021
Ook het boek ‘De Val’ (1956) staat in de belangstelling. Ik las het in 1985 voor het eerst en herlas het vaak, een subliem boek over een man die ten onder gaat aan hoogmoed en arrogantie. Er staat geen overbodige zin in, hier is iemand aan het schrijven die levenservaring heeft. Bovendien speelt het zich af in een café in Amsterdam…..Misschien later meer (als er tijd voor is). Dit boek is zeer geschikt om als hoorspel te worden uitgevoerd, een literair-filosofische vertelling.
“Sisyphus’s rock, in one sense, represents the countless futile tasks that mark our lives. But in another sense, the rock represents life itself. Our lives are the rocks we push. To cease to push them is to cease to live. It is, Camus points out, our ability to think that gives meaning to this story. Every second of every day in which we live, we can say with certainty “I’m not dead yet”. Death may have the last laugh, yet while we’re alive, we may feel his sting, we do not feel his scythe (zeis), and we can choose to smile back at him in contempt (minachting)“. (Lees boven 2013 (10 jaar geleden).
Update 26.08.2023
“It is better to be wrong by killing no one than to be right with mass graves”.
“Bestaat er een partij van mensen die niet zeker van hun gelijk zijn? Daar ben ik lid van”.
Update 30.12.2023
Een nieuw boek over Albert Camus geschreven door Roel Meijvis (1995). Makkelijk leesbaar en veel achtergronden van het leven en denken van Camus. Ook de toepassing op deze tijd is interessant. Een intellectueel als Camus wordt zo node gemist, bedachtzaam en met moraliteit. Intellectuelen überhaupt, intellectuelen hebben het onderspit gedolven in een dolgedraaid liberaal-kapitalisme waar alles draait om economische groei en welvaartvermeerdering en populisme (vaak anti-intellectueel) waar het om het beeld gaat, argumenten naar eigen keuze worden gebruikt en feiten ontkend. We zullen er een hoge prijs voor moeten betalen…..
Update 11.05.2024
Een nieuw boek met vertaalde artikelen van Camus. Titel: Libertaire teksten. Uitgever: Kelderuitgeverij Utrecht.
Update 29.06.2024 (11 jaar later)
Een uit de jaren 1990 stammende analyse van mij was dat we een Babylonische spraakverwarring krijgen, mensen zullen elkaar niet meer begrijpen en samenlevingen zullen uiteenvallen. Kunstmatige intelligentie (AI artificial intelligence) zal dit proces versterken, want het onderscheid tussen echt en nep zal steeds moeilijker te zien zijn voor de gemiddelde mens. De Babylonische spraakverwarring komt uit de Bijbel (Genesis 11). Mensen wilden een toren tot in de hemel bouwen, maar God zag dit als hoogmoed en strafte de mensen, die tot dan toe 1 taal spraken, door ze verschillende talen te laten spreken zodat ze elkaar niet meer begrepen en de bouw van de toren werd gestopt. (Schilder Pieter Bruegel de Oude maakte er een buitengewoon schilderij over (2 versies) in 1563). Kapitalisme is de menselijke hoogmoed van de afgelopen 250 jaar. Een louter door winst gedreven systeem kan niet functioneren, zorgt voor sociale uitbuiting en armoede (Karl Marx zag het al in 1848, maar zijn alternatief het communisme met gedwongen collectivisme werkte niet, Camus zag het in zijn tijd al, zie boven) en ecologische crises. De mensheid zit momenteel in een diepgaand proces van ontnuchtering waarvan de loop niet bekend is. IEDERE dag zien we nu de gevolgen van uitbuiting en klimaatverandering. Ook de verantwoordelijken weten geen oplossingen meer. We zullen geheel nieuwe uitgangspunten voor maatschappij inrichting moeten vinden die veel verder reiken dan alledaagse politiek.
Vandaag de sterfdag van Albert Camus (in 1960, 65 jaar geleden). De auto, met aan het stuur Michel Gallimard (uitgeversfamilie), reed hard over een weg met bomen erlangs. Op foto’s is te zien dat de auto volledig uit elkaar ligt. De vrouw van Gallimard en dochter overleefden wel.
Update 09.01.2026 (13 jaar later)
Humanisme heeft de toekomst, al lijkt het er in deze absurde wereld niet op.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma (Foto’s en tekst)
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
“Nu is er niets meer over, enkel de wereld waarin wij leven, met oorlog en vrede, honger en overvloed, armoede en rijkdom, verslagenheid en hoop. Eigenlijk zoals het altijd geweest is en ook zal zijn”. (1993)
“De geschiedenis beweegt zich daarom cyclisch én lineair voort, er is een voortgaande technische, wetenschappelijke en materiële ontwikkeling, maar binnen deze ontwikkeling is de mens hetzelfde gebleven en daarmee de vraag naar de zin van dit alles”. (1993)
“Het wrakke schip met de mensheid dobbert stuurloos op een oceaan zonder doel of richting, er is geen kapitein meer die het schip nog kan besturen want de kapitein is zelf tot wanhoop gedreven door de overweldigende hoeveelheid problemen. (2023, 30 jaar later)
1993. Is het leven zinloos of kan men er een zin aan geven? Jean-Paul Sartre schreef: ‘De mens kan pas iets willen al hij begrepen heeft dat hij alleen is, alleen op de wereld temidden van eindeloze verantwoordelijkheden, zonder hulp of toevlucht, zonder enig ander doel dan het doel dat hij zichzelf stelt, zonder enig andere bestemming dan de bestemming die hij zelf schept op deze aarde.’ De bestemming die men schept is de zin van het leven. Deze bestemming kan van alles inhouden, men kan: veel geld proberen te verdienen, een postzegelverzameling aanleggen, andere mensen helpen, als kunstenaar proberen onsterfelijk te worden, het Hogere dienen, voor nageslacht zorgen enzovoorts. Toch is dit alles maar een poging om iets te doen, meestal slechts om geld te verdienen, in leven te blijven.
Bij goede omstandigheden duurt een leven gemiddeld 75 jaar, een korte tijd op de tijdsbalk van onze jaartelling, ervoor was niets, erna is niets en de tijd van leven is voor de meeste mensen een periode van onzekerheid en lijden. Een onverdraaglijke gedachte, vandaar dat mensen een zingeving en houvast gecreëerd hebben. Vroeger haalde men zingeving uit de natuur, later uit een God en toen god dood was geconstateerd een ideologie. De ideologieën zijn in deze eeuw evenals god een illusie gebleken, wat nu? Nu is er niets meer over, enkel de wereld waarin wij leven, met oorlog en vrede, honger en overvloed, armoede en rijkdom, verslagenheid en hoop. Eigenlijk zoals het altijd geweest is en ook zal zijn. De geschiedenis beweegt zich daarom cyclisch én lineair voort, er is een voortgaande technische, wetenschappelijke en materiële ontwikkeling, maar binnen deze ontwikkeling is de mens hetzelfde gebleven en daarmee de vraag naar de zin van dit alles.
De vraag naar de zin van het leven is niet eenduidig te beantwoorden, het is uiteindelijk ‘slechts’ waarvoor je kiest, welke bestemming je schept, die keuze bepaalt (mede) je levensloop en lot. György Konrád, de Hongaarse schrijver, schreef daarom: ‘Op de vraag naar de zin van het leven antwoordt ieder met zijn levensloop.’
Update 12.12.2021(28 jaar later)
Een bijzonder mooi boek van Michael Ignatieff (1947), een erudiete man, met de titel ‘Troost’ (Als licht in donkere tijden) waarin hij in 17 hoofdstukken onderzoekt waar mensen door de eeuwen heen hun troost hebben gevonden in een weerbarstige wereld en het persoonlijke leven vol met tegenslag en ellende. Goed om te lezen in deze tijd van klimaatcrisis en pandemie.
Bekijk de foto expositie met de titel Condition Humaine met zwart-wit fotografie uit de periode 1986-2001 hier: http://www.conditionhumaine.nl
Lees hier een beschouwing uit 1999, het jaar voor de eeuwwisseling, 22 jaar geleden: 2000 A.D..
Lees hier over Albert Camus die zocht naar een antwoord op een leven zonder god: Albert Camus (1913-1960)
Update 08.04.2023 (30 jaar later)
Het wrakke schip met de mensheid dobbert stuurloos op een oceaan zonder doel of richting, er is geen kapitein meer die het schip nog kan besturen want de kapitein is zelf tot wanhoop gedreven door de overweldigende hoeveelheid problemen.
Uit 1993: “De geschiedenis beweegt zich daarom cyclisch én lineair voort, er is een voortgaande technische, wetenschappelijke en materiële ontwikkeling, maar binnen deze ontwikkeling is de mens hetzelfde gebleven en daarmee de vraag naar de zin van dit alles”.
Update 21.12.2024 (31 jaar later)
De kortste dag van jaar en de zon schijnt niet. Lees ook 2000 A.D.
De pandemie (2020), de oorlog (Oekraïne 2022), de VS president (2025) en de natuur/milieu/klimaatcrisis hebben de wereld in chaos gestort. Een onontwarbare kluwe van problematieken. Waar gaat dit heen, dat is op 8 januari 2026 de vraag.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
België, Oostende 1987. Uit de foto expositie Condition Humaine.
(Geschreven in 2014) (Met Updates 2026) (12 jaar later)
2014: “Geopolitiek is het bedrijven van machtspolitiek om strategische, politieke en economische invloed te krijgen en houden in een gewenst gebied. Ieder land bedrijft geopolitiek, vooral de grootmachten op de wereld”.
2014: “Het gevaar schuilt in een totale terugkeer van de Koude Oorlog, waarbij we absoluut niet vergeten mogen dat er in beide landen (de VS en Rusland) nog steeds genoeg kernwapens zijn om de hele wereld te vernietigen“.
2014: “Staten denken altijd in de eerste plaats aan territorium en macht, mensen voelen waar ze bij horen en zoeken identiteit en verwantschap”.
2014: “Maar het westen heeft veel boter op het hoofd, ook Nederland. Als je jezelf in decennia lang afhankelijk maakt van Russisch gas en de export van je producten, als je Russische bedrijven toelaat met hun abjecte (wapen)handel (in de mooie kantoren op de Amsterdamse Zuidas), als de koning en koningin bier gaan drinken met politiek leider Poetin tijdens de Olympische spelen (februari dit jaar, 5 maanden geleden) en de minister-president en de top van het bedrijfsleven toasten met Poetin op nieuwe contracten, in een land met een gebrekkige democratie, waar geen persvrijheid is en politiek tegenstanders worden vermoord of in de gevangenis terechtkomen en hiermee impliciet de legitimiteit accepteert, dan denken de macht en de oligarchen in Rusland: we kunnen doen wat we willen”.
2015: “De president van Rusland, Poetin (een KGB (de gevreesde inlichtingendienst van de USSR) ambtenaar in Oost-Duitsland tijdens de Koude oorlog), is op weg een gevaarlijke dictator te worden met een persoonlijkheidscultus die, zo heeft de geschiedenis laten zien, makkelijk uit de hand kan lopen. Als je de levensloop van Poetin leest zie je alles wat diep argwanend tegenover deze persoon maakt. Zo’n persoonlijke geschiedenis kan de gevaarlijkste mensen voortbrengen“.
2021: “De Verenigde Staten zijn niet de oplossing maar het probleem“.
2014. Enkele voorbeelden van geopolitiek:
China laat Noord-Korea al 60 jaar begaan, ze hebben liever dictatuur Noord-Korea met strafkampen als buurland dan een kapitalistisch herenigd Noord- en Zuid-Korea. China koopt in Afrika grond. Hun bedrijven vestigen zich over de hele wereld.
Rusland steunt het Syrië van dictator Assad die een bloedige oorlog voert tegen zijn eigen bevolking en zo heeft Rusland in het Midden-Oosten voet aan de grond (ze gebruiken een haven aan de Middellandse Zee). Tevens is het goed voor de (wapen)industrie, want Rusland levert wapens. Rusland steunt Cuba met handelsaangelegenheden, het eiland Cuba ligt 160 kilometer verwijderd van de VS.
Groot-Brittannië heroverde de Falklandeilanden (een koloniaal overblijfsel uit de 16e eeuw) in 1982 op Argentinië, een eiland bezitten op het zuidelijk halfrond is geopolitiek gezien zeer wenselijk. Het ging hierbij ook om territoriale wateren met vis en delfstoffen.
De Verenigde Staten De VS zien zichzelf als de politieman van de wereld en hebben militaire bases over de hele wereld (het aantal 800 komt naar voren, maar dit is moeilijk na te gaan). In Egypte werd dictator Mubarak 30 jaar militair gesteund totdat de bevolking hem verdreef. Begin deze eeuw waren de VS niet meer welkom in Saoedi-Arabië en na de aanslag in de VS op de Twin Towers werd alles gedaan om een vaste positie in het Midden-Oosten te houden. Dictator Saddam Hoessein van Irak zou massavernietigingswapens hebben en Al Qaida zou vanuit Irak opereren. Bewijsmateriaal werd vervalst en de wereld werd voorgelogen om Irak binnen te vallen en een bevriend regime te installeren. Het gaat hierbij om toegang tot de Iraakse olie te houden en om handelscontracten van Amerikaanse bouwbedrijven. Maar de VS hebben een traditie van een eeuw van interventies en bemoeienis in hun ‘eigen achtertuin’ heel Midden- en Zuid-Amerika. Cuba was het bordeel van Amerika voor Fidel Castro aan de macht kwam in 1959, daarom probeerden ze het eiland te heroveren in 1961 en is er sindsdien een boycot. (De VS hebben een basis op Cuba (Guantanamo Bay, een pachtregeling zonder eind, Cuba wil ervan af) waar ze gevangenen (oa. uit Afghanistan) vasthouden die niet een onder een rechtssysteem vallen).
Rusland De actuele crisis in Oekraïne en de Krim is een goed voorbeeld van geopolitiek en de aanleiding voor dit artikel. Rusland heeft in maart dit jaar het schiereiland de Krim ingenomen, dat deden ze door onherkenbare soldaten in te zetten. De Krim hoorde tot 1954 bij Rusland. Rusland huurde grondgebied met havens van de Oekraïne waar hun oorlogsschepen liggen. Door de politieke omwenteling in Oekraïne, waarbij het nieuwe machtscentrum afkerig van Rusland is, heeft president Poetin niet afgewacht tot Rusland de toegang tot de Krim en de havens wordt ontzegd en is er zelf binnengetrokken. De havens van Sebastopol met de Zwarte Zeevloot zijn strategisch van groot belang, in het noorden van Rusland zijn de havens in de winter dichtgevroren (afgezien van de haven van Kaliningrad, tussen Polen en Litouwen). Ook de inmenging in het oostelijk deel van Oekraïne is geopolitiek, Rusland wil geen westers georiënteerd land aan haar westgrens en steunt separatisten die Russisch gezind zijn. Deze politiek, met als afgrijselijk gevolg het neerschieten van een passagiersvliegtuig waarbij 196 Nederlanders omkwamen, is tevens te zien als een residu van en misschien een opleving van de Koude Oorlog.
De Koude Oorlog (in tegenstelling tot een daadwerkelijke echte oorlog, de term is van George Orwell uit 1945) is na de Tweede Wereldoorlog na de nederlaag van Hitler-Duitsland ontstaan, waarbij het ging om invloedssferen en zeggenschap. Duitsland werd in tweeën gesplitst, in Oost- en West Duitsland. Alle midden- en Oost-Europese landen kwamen onder niet-democratische Sovjet georiënteerde regeringen. Er was een ‘IJzeren Gordijn’ ontstaan tussen het westen en het oosten (de term is van Winston Churchill in 1946). Het communistische Rusland van Stalin en zijn opvolgers hebben tot 1989 met harde hand en inzet van militaire kracht hun belangen verdedigd: DDR 1953, Hongarije 1956, Praag 1968. Doordat het communistische systeem economisch gezien failliet was is het eind jaren ’80 geïmplodeerd en de toenmalige leider Gorbatsjov (glasnost en perestrojka) heeft door zijn terughoudende optreden voor grote veranderingen gezorgd en de Sovjet-Unie en het Warschaupact (een militair bondgenootschap) verdwenen.
Sinds de val van Berlijnse Muur en het ineenstorten van het communisme en de Sovjet-Unie in 1989 is er een geopolitieke strijd om Midden-en Oost Europa. De meeste mensen leren het niet met geschiedenisles op school en het is als vloeken in de kerk, maar historisch gezien komt voor Rusland de dreiging uit het Westen. Dit is begonnen met de inval van Napoleon in Rusland 1812, de Eerste Wereldoorlog en de Tweede Wereldoorlog waarin Rusland werd aangevallen. Als men vraagt wie Duitsland heeft verslagen in de Tweede Wereldoorlog, zeggen de meeste mensen de VS en het Westen. De feiten zijn dat er van de geschatte ruim 50 miljoen doden in de hele oorlog er ruim 20 miljoen in Rusland vielen (de cijfers lopen uiteen, het getal 27 miljoen wordt ook genoemd) (400.000 Amerikanen). Alle landen van Midden- en Oost Europa behoren 25 jaar na de val van de Berlijnse Muur tot de westerse invloedssfeer, het is dus niet zo verwonderlijk dat Rusland argwanend is ten opzichte van het Westen. De machtswisseling in Oekraïne in 2013/2014 (Maidan opstand) door een volksopstand is moeilijk te accepteren binnen het geopolitiek kader van de Rusland. Tevens is het een feit dat op de Krim en in Oost-Oekraïne het grootste deel van de bevolking Russisch is en liever bij Rusland wil horen. Het machtscentrum in Kiev wil natuurlijk geen grondgebied kwijt raken en daarom is het oorlog. De vraag is hierbij of het gaat om territoriale grenzen of grenzen die de wil van de bewoners respecteren.Staten denken altijd in de eerste plaats aan territorium en macht, mensen voelen waar ze bij horen en zoeken identiteit en verwantschap.
Het gevaar schuilt in een totale terugkeer van de Koude Oorlog, waarbij we absoluut niet vergeten mogen dat er in beide landen (de VS en Rusland) nog steeds genoeg kernwapens zijn om de hele wereld te vernietigen. Wie de jaren 1980 heeft meegemaakt kent de MAD doctrine: Mutual Assured Destruction, de wederzijds gegarandeerde vernietiging. De wereld leefde lange tijd onder een enorme dreiging van een allesvernietigende atoomoorlog. Opvallend is in dit verband dat de VS nu zeggen dat Rusland sinds 2008 rakettesten doen voor kruisraketten die voor atoomwapens zijn en een verdrag met de VS schenden. Ze weten het al sinds 2008 en zeggen het in 2014, zoiets roept vragen op.
Maar het westen heeft veel boter op het hoofd, ook Nederland. Als je jezelf in decennia lang afhankelijk maakt van Russisch gas en de export van je producten, als je Russische bedrijven toelaat met hun abjecte (wapen)handel (in de mooie kantoren op de Amsterdamse Zuidas), als de koning en koningin bier gaan drinken met politiek leider Poetin tijdens de Olympische spelen (februari dit jaar, 5 maanden geleden) en de minister-president en de top van het bedrijfsleven toasten met Poetin op nieuwe contracten, in een land met een gebrekkige democratie, waar geen persvrijheid is en politiek tegenstanders worden vermoord of in de gevangenis terechtkomen en hiermee impliciet de legitimiteit accepteert, dan denken de macht en de oligarchen in Rusland: we kunnen doen wat we willen.
Geopolitiek is zo oud als er staten zijn en zal er ook altijd zijn, maar het gaat om de omvang en impact en gelijke beoordelingen. We kunnen niet Rusland veroordelen en de VS en China niet veroordelen. Oorlog is in een tijd met technisch hoogwaardige wapens niet meer mogelijk, het staat gelijk aanmassale vernietiging of zelfmoord. We moeten vertrouwen op internationale politieke organen als de Verenigde Naties en de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) en er maar het beste van hopen…
Update 23.09.2014
Rusland en China stemmen in de veiligheidsraad van de Verenigde Naties tegen het bombarderen van de zelfbenoemde islamitische Staat (IS) in Irak en Syrië. Wat er dan wel moet gebeuren zeggen ze niet, maar ze stemmen tegen omdat de VS voor is. Maar hier geldt zoals het bekende gezegde luidt: ‘De vijand van mijn vijand is mijn vriend’.
Maar de VS is ook ambigue (dubbelzinnig), president Obama noemt IS een ‘bedreiging voor de VS’ (net zo als ze Saddam Hoessein als bedreiging zagen voor hun eigen grondgebied). Hebben ze bommenwerpers, straaljagers, duikboten en invasietroepen? De VS heeft de afgelopen 24 uur 50 Tomahawk raketten vanaf hypermoderne oorlogsschepen afgeschoten. De schepen liggen in de Rode Zee en de Perzische Golf, duizenden kilometers vanaf de doelen in Syrië, ze schoten er 50 af à ca. 400.000 euro per stuk, in totaal 20 miljoen euro. En dat tegen een leger van middeleeuwse struikrovers die niets anders bezitten dan de kleren die ze aanhebben, Kalasjnikovs en bermbommen. Waarbij overigens wel de vraag is hoe ze aan geld en wapens komen. Van mensen die niets te verliezen hebben kun je echter nooit winnen, dat heeft Afghanistan laten zien waar de de VS en een groot aantal westerse landen meer dan 10 jaar hebben gevochten tegen de Taliban en niet hebben kunnen winnen, dat zegt genoeg.(De Sovjet-Unie kon in de jaren 1980 ook niet winnen. Afghanen hebben vechten in hun bloed zitten, decennia lang).
Opvallend is wel dat de aanvallen worden gesteund door Bahrein, Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar en Jordanië. Dat zijn dan ineens bondgenoten: dictaturen die enkel door hun olie een rol op het wereldtoneel spelen. In Saoedi-Arabië mogen vrouwen geen auto rijden en krijgt een meneer die een blog bijhield waarin hij pleitte voor meer vrijheid duizend zweepslagen (50 per week, 20 weken), een gevangenisstraf van tien jaar, een boete van 191.000 euro en een reisverbod van tien jaar.
Update 20.06.2015
Vandaag in de Volkskrant een artikel over de hernieuwde stationering van kernwapens van de VS op Europees grondgebied . Rusland houdt grootschalige militaire oefeningen (zie boven over de terugkeer van de Koude Oorlog, wat ik juli 2014 schreef).
Opvallend is ook dat het noodlijdende Griekenland (zie elders op deze website) ineens ook in een geopolitieke context wordt geplaatst. Griekenland dreigt hulp aan Rusland te vragen en te krijgen als ze geen Europese steun meer krijgen. Een land in Zuid-Europa dat op de hand van Rusland is is natuurlijk niet mogelijk (dat zou hetzelfde zijn als Mexico een linkse regering zou krijgen), dan worden de westerse belangen geschaad (ironisch bedoeld). In die zin is dit hoopvol voor Griekenland, want geopolitiek mag altijd wat kosten. Oekraïne heeft inmiddels ook al zomaar 40 miljard dollar steun gehad van het IMF. Uiteindelijk gaat het er in Oekraïne natuurlijk om dat westerse (lees vooral Amerikaanse) bedrijven (Apple, Microsoft, Coca Cola, McDonald’s et cetera, et cetera) hun producten kunnen verkopen (liefst in een vrijhandelszone zonder al te veel belastingen, en anders kunnen ze zich altijd op de Amsterdamse Zuidas vestigen met een postbus).
Update 02.10.2015 (1 jaar na begin van dit bericht)
Rusland heeft zijn militaire aanwezigheid in Syrië uitgebreid en bombardeert doelen in Syrië. Rusland maakt gebruik van een havenstad in Syrië aan de Middellandse zee. Ze bestrijden ook de anti-Assad coalitie, want Assad is de bondgenoot. Iran en de Libanese Hezbollah militie steunen Assad ook. De anti-Assad coalitie wordt door de VS gesteund (door steun aan de Koerden). Het zal niet de eerste keer zijn dat er een niet voorziene oorlog uitbreekt door een onduidelijke situatie.
Update 20.02.2016 (2 jaar na het eerste bericht)
Uit een artikel in de Volkskrant van vandaag blijkt ook hoe de verantwoordelijken denken over vrijhandelsakkoord TTIP. Het belangrijkste doel is geopolitiek. TTIP zorgt ervoor dat Europa en de VS de norm gaan stellen en dat alle andere landen op de wereld zich daaraan zullen moeten aanpassen. Frans Timmermans zei dit: “Wij Amerikanen en Europeanen zijn in staat de toekomst voor deze wereld uit te stippelen (…).TTIP is een geostrategische overeenkomst. (….) …bepalen de Verenigde Staten en Europa de regels en anderen zullen moeten volgen(…)”.Deze uitspraak bevestigd mijn stellingen die boven zijn beschreven, het gaat om geopolitieke macht en de toegang tot economische markten (ik schreef erover in 1992).
Update 21.02.2016
Men heeft het over een terugkeer van de Koude Oorlog. Tevens worden er parallellen getrokken met Sarajevo 1914 toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak in een verwarrende tijd. In het tv programma Buitenhof werd gesproken over de terugkeer van de geschiedenis, waarbij gerefereerd werd aan het einde van de geschiedenis van Fukuyama begin jaren 1990. In 1992 schreef ik mijn artikel de geschiedenis herhaalt zich waarin ik reeds voorspelde dat de euforie die er na de val van het communisme was geen goede onderbouwing had. Hier te lezen: De geschiedenis herhaalt zich
Update 14.03.2016
6 april 2016 is er in Nederland een referendum over Oekraïne. Het gaat om een associatieverdrag waarbij samenwerking makkelijker wordt. De complexiteit is groot. In geopolitiek perspectief is het duidelijk dat er vanuit het westen al jaren de wens is de invloedssferen uit te breiden (zie boven). We herinneren ons de liberalen Hans van Balen en Guy Verhofstad die na de revolutie in Kiev in 2014 er als de kippen bij waren om hun voorkeur duidelijk te maken.
Maar het moet gezegd dat een groot deel van de inwoners van Oekraïne, en dan vooral de jongeren, snakken naar de westerse waarden (en dan de westerse waarden waar wij ondanks alles heel tevreden mee moeten zijn). Het land is door en door corrupt, ze zijn de oude Sovjet-mentaliteit en staatsinrichting nooit kwijt geraakt. Navrant is dat de revolutie in 2013 is ontstaan vanwege het niet ondertekenen van een associatieverdrag met de EU. In die zin kunnen we spreken van een echte volksopstand, een revolutie. Er zijn in 2014 ruim honderd doden gevallen, indrukwekkend waren de beelden van sluipschutters die op ongewapende betogers schoten.
Het is jammer dat het niet mogelijk is geweest Oekraïne een niet-gebonden land te maken, dat was en is de beste oplossing. Maar zoals boven reeds beschreven: staten denken in machtsposities en grondgebied, met alle gevaren vandien. Als we van de geschiedenis willen leren moeten we het concept van niet-gebonden landen verder uitwerken en toepassen.
Bijkomende factor is dat het referendum er mede is gekomen door een populaire website die bekend staat als rebels. Er zijn 450.000 handtekeningen binnengehaald (300.000 waren er nodig) en dat is een knappe prestatie. Mijn inziens is het associatieverdrag en de hele gang van zaken, waarbij de politiek een besluit neemt en als voldongen feit stelt, een katalysator voor zeer veel zaken die in Nederland de schijn van democratie hebben, maar enkel door machtspolitiek worden doorgedreven. Elders heb ik dat al eens beschreven, de burger mag eens in de 4 jaar stemmen en wat er in de tussentijd gebeurt is een voldongen feit. Tevens hebben 8 jaar economische crisis, de nationalisatie van banken, de miljardenbezuinigingen, de crisis bij de woningcorporaties, de afbraak van veel voorzieningen, de zelfverrijking van bestuurders, de massale instroom van asielzoekers sinds september 2015 enzovoort, enzovoort voor een diep gevoel van frustratie gezorgd. Het is natuurlijk duidelijk dat er in Nederland (en heel Europa) een economisch-politieke (en ook culturele) elite is die de lakens uitdeelt. Dit zijn de industriëlen die de politici kennen en elkaar in particuliere circuits tegenkomen. Dit zijn de mensen uit de lijst die de Volkskrant ieder jaar samenstelt in de Top 200 van invloedrijkste Nederlanders en zakenblad Quote met de 500 rijkste mensen. Tevens is lobbyen een hele beroepstak geworden waar miljoenen in omgaan, dit wordt in het verborgene gehouden.
Iedere maatschappij, dictatuur en democratie, heeft een verzadigingspunt van onvrede. Boven dat verzadigingspunt ontstaan volksbewegingen, nieuwe partijen, soms zelfs revolutie. De onvrede kan linksom of rechtsom zijn uiting vinden. Dit was in 1989 in de DDR (en heel Oost-Europa, de ‘Fluwelen Revolutie’ in Tsjechoslowakije), in Oekraïne in 2014, maar ook Syriza (linkse politieke partij) in Griekenland. Zeer recent is de nieuwe politieke partij Alternative für Deutschland (AfD) in Duitsland die rechts is en opgericht werd uit onvrede met de immigratiepolitiek van de Duitse regering.
Update 01.04.2016
In de Volkskrant een interview met een hoge diplomaat Pierre Vimont. Het interview gaat over het associatieverdrag met Oekraïne en de verhouding met Rusland. Hij zegt:
“We gingen in 2008 onderhandelen over het associatieverdrag zonder dat we de geopolitieke aspecten ervan goed begrepen. Met enige aarzeling had Rusland in de jaren negentig geaccepteerd dat voormalige Oostbloklanden als Polen in de EU-sfeer terecht waren gekomen. Maar Oekraïne is een ander verhaal. De cultuur is veel meer verweven met die van Rusland en het land heeft lange tijd deel uitgemaakt van de Sovjet-Unie. Bovendien ligt het in het hart van botsende invloedssferen. Dat Poetin vindt dat Rusland invloed moet uitoefenen in Oekraïne hebben we destijds onvoldoende erkend”. (zie wat ik boven schreef in 2014).
“Het heeft denk ik met het wezen van de Europese Unie te maken. We zien onszelf als een soft power, als een instantie die altijd deel van de oplossing is, maar niet deel van het probleem kan zijn. Achteraf beschouwd was het naïef en misschien zelfs wel arrogant om eerst de onderhandelingen met Oekraïne af te willen sluiten, voordat we de Russische bezwaren serieus namen. We hadden in ieder geval beter aan ze moeten uitleggen wat we aan het doen waren. Daarnaast negeerden we andere voorstellen van Poetin en Medvedev voor samenwerking op het terrein van economie en veiligheid. Ook al waren die misschien niet goed en moeilijk met onze ideeën te rijmen, toch vind ik dat we het gesprek hadden moeten voeren. Bij de Russen groeide langzaam het idee dat we ze wilden isoleren.”
(Het gaat om economische macht, de meeste informatie die de voorstanders van het associatieverdrag geven gaat uit van handel, de bekende slogans horen we dan: ‘Nederland is een handelsland, we moeten het hebben van onze export’ etc.).
Maar ook geeft hij kritiek op Rusland: “Nou, ik ben bereid kritisch te zijn over de EU, maar we moeten ook eerlijk zijn over de rol van Rusland. Dat land heeft met de annexatie van de Krim tal van internationale conventies geschonden, niet in het minst de afspraken over de onafhankelijkheid van Oekraïne, inclusief de Krim. Die had Rusland zelf eerder erkend. Ook de Russische bemoeienis met het oosten van Oekraïne kan niet door de beugel.”
(hier was mijn inziens wel de toevoeging mogelijk geweest dat de driekwart van de bevolking van de Krim en Oost-Oekraïne zich Rus voelt, hier zou een oplossing voor moeten worden gevonden in meer soevereiniteit voor die regio’s).
Update 05.12.2016
De uitzending van het VARA tv programma De Grens over Cuba liet een goed voorbeeld van geopolitiek zien. De Verenigde Staten hebben al meer dan een eeuw een stuk grondgebied in bezit op Cuba met de naam Guantanamo Bay. Ze veroverden dat op de Spanjaarden en pachtten het sindsdien, maar het contract kan niet door Cuba opgezegd worden. Na de Cubaanse revolutie wilden de Cubanen het stuk grond en de baai weer in bezit krijgen, maar de VS wil dat niet. Ze hebben er een marinebasis waarmee ze de zeeën aldaar controleren. (Tevens zijn vermeende terroristen in een kamp opgesloten dat buiten het juridisch systeem van de VS valt).
Laten we deze gang van zaken nu eens tegenover de annexatie van de Krim door de Russen zetten. De Krim behoorde altijd bij Rusland, 3/4 van de bevolking is Rus. Ze willen hun marinebasis niet kwijt aan Oekraïne (zie boven). De annexatie werd internationaal sterk veroordeeld.
Men moet beide gevallen afkeuren, maar in de internationale politiek is alleen Rusland veroordeeld.
Update 29.06.2017 (3 jaar na het eerste bericht)
Een treffend voorbeeld van geopolitiek in de Volkskrant van 28.06.2017.
Het gaat om de Britse koloniale erfenis van de Chagos-archipel, vroeger behorend bij het eiland Mauritius midden in de Indische Oceaan ten zuid westen van India. Mauritius wil de Chagos eilanden terug en de zaak komt nu voor het internationale gerechtshof in Den Haag. Waar het geopolitiek gezien om gaat is dat Engeland het deel met de naam Diego Garcia aan de Verenigde Staten heeft verhuurd en dat er een militaire basis op is gevestigd die een cruciale rol speelde bij de oorlogen in Irak en Afghanistan. O, dat wisten we nog niet.
De 2000 bewoners van de Chagos eilanden werden in de jaren 1960 gedeporteerd. Zo gaat dat.
Update 11.08.2017
Noord-Korea is een angstwekkend land, dit land land is te vergelijken met de ergste dictaturen en regimes uit de geschiedenis. De huidige crisis laat zien waar geopolitiek toe kan leiden. Zoals boven beschreven (3 jaar geleden) is China de kwade genius achter Noord-Korea. China steunt Noord-Korea al sinds de Tweede Wereldoorlog en de Korea Oorlog. China is zelfs officieel bondgenoot met een verdrag. Te lezen is dat China Noord-Korea wil helpen bij een aanval door de VS. Het ergste opportunisme is te vinden in geopolitiek, maar dat heeft Machiavelli natuurlijk al beschreven in 1532 in De Vorst (ook De Heerser genoemd)…..
Maar ook de Verenigde Staten hanteren precies dezelfde uitgangspunten van dominantie en macht. Noord-Korea dreigt het eiland Guam in de Grote Oceaan aan te vallen met raketten. Guam is door de VS in 1898 veroverd op de Spanjaarden en het eiland is sindsdien Amerikaans grondgebied. Er zijn enorme militaire basis op gevestigd en er zijn havens voor oorlogsschepen (tijdens de oorlog in Vietnam jaren 1960, 1970 vertrokken de bommenwerpers vanaf dit eiland). Dit is wat ik boven beschreef (in 2014): ‘ze hebben militaire basis over de hele wereld’. Ook de VS hanteert een abjecte geopolitieke ideologie (eigenlijk door de hele geschiedenis heen, zie Dossier VS) deze wordt echter niet als zodanig gezien.
Met de huidige president is alles mogelijk en men moet hopen dat er in de VS genoeg mensen naast de president zijn die zo’n conflict rustig benaderen.
Update 24.08.2017
De Kaaimaneilanden (onder Cuba) zijn van Engeland. Engeland heeft wereldwijd 14 geopolitieke territoria. Vaak zijn het, naast strategisch gelegen plaatsen zoals Gibraltar, belastingontduikingsplaatsen waar de rijken van de wereld legaal (want er wordt niets tegen gedaan) hun vermogens aan de nationale belastingen onttrekken. Het gaat om miljarden euro’s.
Update 12.12.2017
In een tussenzin in een artikel over Rusland in Syrië: Syrië is de enige militaire basis van Rusland buiten het eigen grondgebied, de VS hebben 800 bases over de hele wereld. De Russen trekken veel militairen en materiaal terug na het verslaan van IS. Overigens bestond IS deels uit Iraakse soldaten die na de inval van de VS allemaal ontslagen waren. Dat hoor je ook nooit meer. Kritiek op de VS is minimaal, maar ze komen er mee weg (zie Dossier Amerika (VS).
Update 09.02.2018 (4 jaar later)
De olympische winterspelen in Zuid-Korea beginnen. Ze praten veel over Noord-Korea en een hereniging van beide landen, maar ze moeten natuurlijk praten over China dat Noord-Korea al decennia de hand boven het hoofd houdt. China wil geen kapitalistisch buurland dat na een hereniging Amerikaanse militairen aan de grens gaat stationeren (zie boven in 2014).
Update 14.02.2018
De Nederlandse minister Zijlstra van Buitenlandse zaken is afgetreden. Hij verzon zijn aanwezigheid in een buitenhuis in Rusland waar ook de president van Rusland Poetin aanwezig was. Poetin zou gezegd hebben dat zijn land naar een groot-Rusland streeft inclusief de Baltische staten als geopolitiek doel. Het bleek allemaal niet waar, hij was er niet bij en de woorden klopten niet. Op een partijcongres in 2016 gebruikte Zijlstra de vermeende woorden van Poetin om zijn argumenten krachtiger te maken. Het is exemplarisch hoe politici proberen een debat een door hen gewenste kant op te krijgen.
Rusland is een gemankeerde democratie met een hele of halve dictator aan de macht. Wat ze op de Krim en in Oost-Oekraïne gedaan hebben moet worden afgekeurd, maar wat het westen heeft gedaan is ook afkeurenswaardig. Het schijnt dat na de val van de Muur de Sovjet-Unie de snelle Duitse hereniging (1990) niet heeft tegengehouden op voorwaarde dat er vanuit midden Europa geen nieuwe dreiging ten opzichte van (nu) Rusland zou uitgaan. Dit is niet gebeurd. Dat verklaard de spanningen die in 25 jaar zijn opgebouwd. Heel midden Europa is inmiddels westers en dat gaat ook door (de EU wil uitbreiden op de Balkan).
In 1992 heb ik de analyse gemaakt dat de nieuwe wereldoorlog een handelsoorlog zou zijn, waar het veroveren van markten het doel zou zijn (artikel De geschiedenis herhaalt zich). Dit is de realiteit geworden. Het is vooral de Verenigde Staten die een agressieve handelsoorlog voert met al hun bedrijven en wereldwijd economisch imperialisme bedrijft. Alle fast-food ketens, technologiebedrijven zitten nu al in midden Europa. Ze zouden het liefst doorstoten naar Moskou als het zou kunnen.
Wat de Europa en de Verenigde Naties hadden moeten doen na de val van de Berlijnse Muur en de Duitse eenwording is een nieuwe categorie landen maken in de post-Koudeoorlogstijd. Oekraïne had een niet-gebonden land moeten worden na de Maidan revolutie (Kiev 2014).
Politici gebruiken geopolitieke argumenten voor hun eigen doelstellingen, historici zien geopolitiek in een breed kader en, als het goed is, zonder belangen.
Update 23.04.2018
Nieuwe vestiging McDonald’s bij Oosterhout Gelderland.
Update 20.08.2018
Tv programma Zomergasten van de VPRO had schrijver/journalist Pieter Waterdrinker te gast (19.08.2018, terug te luisteren op de website van de VPRO). Hij woont al jaren in Rusland en komt er al sinds begin jaren 1980. Zijn analyse van de positie van Rusland in de wereld was uitstekend. Het verbaasd dat je dit niet vaker hoort. De meeste analyses heb ik zelf ook (zie boven). Treffend dat hij tussendoor nog even sprak over de Maidan revolutie in Kiev (2014) en dat hij de CIA en Mossad er ook aantrof. Dat verbaasd niets, landen als de VS, Israël, maar Rusland zelf ook, zitten over de hele wereld, maar dat staat nooit in de krant.
De eenzijdige kijk op de gang van zaken komt door het geschiedenisonderwijs en de media. Op een publieke omroep is een actualiteitenrubriek nodig met achtergronden, direct na het journaal om 20.30 uur en niet in een documentaire die om 23.30 uur wordt uitgezonden. (In de jaren 1970/1980 was er een goed buitenlandprogramma met de naam Panoramiek met presentator Pieter de Vink. Dit programma wekte toen bij mij de interesse voor het buitenland).
Update 02.02.2019 (5 jaar later)
Zie boven 2014: Het gevaar schuilt in een totale terugkeer van de Koude Oorlog, waarbij we absoluut niet vergeten mogen dat er in beide landen (de VS en Rusland) nog steeds genoeg kernwapens zijn om de hele wereld te vernietigen. Wie de jaren ’80 heeft meegemaakt kent de MAD doctrine: Mutual Assured Destruction, de wederzijds gegarandeerde vernietiging. De wereld leefde lange tijd onder een enorme dreiging van een allesvernietigende atoomoorlog.
De Koude Oorlog en de jaren 1980 zijn terug. Het INF verdrag dat het bezit van kernwapens voor de korte afstand verbiedt is door de VS (president Trump) opgezegd. Vandaag heeft Rusland het verdrag ook opgezegd en aangekondigd nieuwe raketten te zullen gaan bouwen. In de media veel berichten die mij een Déjà Vu gevoel geven van de jaren 1980 (ik ben van die generatie). Déjà Vu is de indruk dat je iets al eerder hebt meegemaakt. Ronkende nieuwskoppen vandaag: een nucleair armageddon dreigt weer.
Goede historici weten dat we van de geschiedenis kunnen leren als we anders handelen dan in vroeger tijden en niet dezelfde fouten te maken. Daarom zeg ik dat met de hele geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog (het Duitse fascisme), het Sovjet-communisme en de Koude Oorlog we Oekraïne in 2014 tot een neutraal land als buffer tussen oost en west hadden moeten maken. (Punt).
Update 31.05.2019
Staten en regeringen redeneren zoals het hen uitkomt, historici kijken naar de echte achtergronden (zo objectief mogelijk, objectiviteit bestaat niet).
De term Informatieoorlog (InfoWar) is al in bezit genomen door idioten (met 1 hoofd idioot) (ik gebruik het woord eigenlijk nooit, maar in dit geval kan dat niet anders), maar er is wel degelijk wat ik een argumentenoorlog zou willen noemen. Er wordt al een paar jaar over de nieuwe dreiging vanuit Rusland gesproken (het land is een gemankeerde democratie met een ‘sterke man’ met zitvlees als leider). Tevens is er een discussie over een Europees leger en of dat er moet komen.
We moeten echter eerst naar de feiten kijken: Europa (alle landen) heeft ruim 740 miljoen inwoners en een oppervlakte van 10 miljoen km2. Rusland heeft 150 miljoen inwoners met 17 miljoen km2, het grootste land in oppervlakte op aarde, bijna 2 x zo groot. Wie is er hier de bedreiging voor een ander? dat is de vraag. Zoals eerder gezegd (6 jaar geleden zie boven): vanuit Russisch standpunt komt historisch gezien de dreiging uit het Westen. Alleen al vanwege het territorium van Rusland zullen de Russen kernwapens nooit opgeven. We zullen levenslang onder een atoomdreiging leven (al beseffen de meeste mens dit niet). Dit alles gezegd zijnde in de wetenschap dat president Poetin inmiddels een dictator is geworden (veranderd eigenhandig de termijn waarmee hij aan de macht blijft) en Rusland als land een gemankeerde democratie is zonder persvrijheid, maar met onderdrukking.
Update 19.06.2019
Het neerschieten van vliegtuig MH17 is 5 jaar geleden, 298 doden, waarvan 196 Nederlanders. Boven heb ik de geopolitieke kant beschreven, in 2014. We moeten enorm oppassen niet meegesleept te worden de verwerpelijke Amerikaanse oorlogsretoriek. Op meerdere gebieden zijn de Amerikanen hun beleid aan het uitvoeren. Troepenopbouw, Iran onder druk zetten enzovoort. Ik schreef het eerder.
De geschiedenis hoeft zich niet te herhalen en we kunnen leren van de geschiedenis, maar dan moeten we niet dezelfde fouten maken als in het verleden. Maar ik denk dat het al te laat is. Dit gaat een paar jaar goed en dan zoekt de VS een argument voor een volgende oorlog, net als in Irak, vooral als president Trump herkozen wordt, dan heeft hij zijn handen vrij voor acties want hij kan dan niet meer worden herkozen.
Update 19.07.2019
Feiten en cijfers zeggen soms veel. Peter de Waard in de Volkskrant schrijft over de defensiebudgetten. President Trump wil 750 miljard dollar gaan uitgeven aan defensie, (‘defensie’). De defensiebegroting van Frankrijk is groter dan die van Rusland. Europa samen geeft 1000 miljard uit. Rusland geeft 61 miljard dollar uit. Amerika wil dat ieder Europees land 2% van Bruto Nationaal Product gaat uitgeven aan defensie, dus nog veel meer dan nu het geval is. Nederland koopt 8 of 9 nieuwe Amerikaanse straaljagers extra bovenop de 37 al bestelde (kosten 90 miljoen per stuk).
Update 11.01.2020 (6 jaar later)
In de Verenigde Staten zit een soldaat diep onder de grond in een warme bunker, het bunkercomplex ligt midden in een woestijn in zwaar beveiligd gebied, hier is het altijd oorlog. Niemand weet waar het complex ligt en iedereen die er werkt heeft een geheimhoudingsverklaring moeten tekenen, schending zou een zware gevangenisstraf betekenen. De soldaat kijkt naar live beelden via satelliet op beeldschermen voor hem. Hij heeft een joystick in zijn rechterhand waarmee hij een zwaar bewapende drone (een klein onbemand vliegtuig) kan besturen en iedere plaats op de aarde kan aanwijzen. Van de veiligheidsdiensten heeft hij de gegevens gekregen van twee personen die zich op het vliegveld van Bagdad in Irak bevinden. De twee personen worden al jaren in de gaten gehouden en gevolgd, net zo als honderden mensen over de hele wereld permanent worden gevolgd. De soldaat praat met zijn commandant die zojuist met de president heeft gesproken. De president zei 1 woord: GO. De soldaat drukt op de knop op zijn joystick en de raket onder de drone vliegt razendsnel richting de de auto’s die op het vliegveld staan. De inzittenden vermoeden niets, zij waren midden in een gesprek, opeens horen ze een geruis, een fluittoon. De raket slaat in, alle inzittenden zijn dood, ook omstanders zijn dood, anderen zwaar gewond. (Dit is in de huidige tijd oorlog voeren).
Iran is een islamitische dictatuur sinds 1979 (en de gedode militair een medeverantwoordelijke), maar men kan de antipathie tegen de VS in Iran en in het hele Midden-Oosten niet los zien van de geschiedenis vanaf de jaren 1950: de door de VS gesteunde staatsgreep in 1953 om toegang tot de olie te behouden (ook in Irak in 1991 (eerste Golfoorlog) en 2003 (Nederland verleende politieke steun). De kritiekloze houding tegenover Israël, het 30 jaar steunen van Moebarak in Egypte (tot hij verdreven werd na een volksopstand). De decennialange vriendschap met Saoedi Arabië (vanwege de olie, ook een verwerpelijke dictatuur). Enzovoort. Als ieder land naar eigen goeddunken mensen gaat elimineren is het einde zoek en het verbaasd dan ook dat zoveel intellectuelen en ‘intellectuelen’ en ‘opiniemakers’ en ‘deskundigen’ van de talloze adviesbureaus en ‘denktanks’ dit zonder voorbehoud goedkeuren.
Update 09.08.2020
De VS wil militairen uit Duitsland verplaatsen naar Polen, de Duitsers geven te weinig uit aan defensie en de Polen hebben een rechtse regering die graag militairen op haar grondgebied wil hebben.
Wat moet gebeuren:
Alle Amerikaanse soldaten worden teruggetrokken uit heel Europa. alle Amerikaanse kernwapens worden weggehaald uit Europa, er komt verregaande samenwerking in een defensief Europees leger, Oekraïne wordt een ongebonden land (ed.). De betrekkingen met Rusland worden hersteld nadat ze de betrokkenheid bij het neerschieten van een passagiersvliegtuig hebben toegegeven (dit is zo goed als bewezen).
Het gaat niet gebeuren:
In de jaren 1990 was er een kans dat bovenstaande werkelijkheid was geworden en de wereld was bevrijd van de last van de geschiedenis,(hoewel het ‘Einde van de geschiedenis’ (Fukuyama) nooit zal aanbreken, ik schreef dit in 1992 in: De Geschiedenis herhaalt zich met Updates). De westerse ‘Drang nach Osten’ en expansiedrift (‘Lebensraum’voor het bedrijfsleven, techbedrijven en fastfood enzovoort) onder aanvoering van de Verenigde Staten was echter te groot….
Helaas het is nu te laat…..
de oorlog is al gaande, het is echter een cyberoorlog, wij zien er niets van, maar op dit moment dat u dit leest zijn militairen in de VS en in Rusland en in China (en elders) bezig om bij computers in te breken, te verstoren, kapot te maken, te stelen, te spioneren, nepnieuws te verspreiden enzovoort. Wees niet naïef….
Update 30.08.2020
Dat de geschiedenis zich herhaalt schreef ik in 1992, tenzij de verantwoordelijken anders handelen, maar politici met kennis van de geschiedenis en met moraal zien we niet veel. In Wit-Rusland, ook Belarus genoemd, dreigt nu dezelfde situatie als in 2014 in Oekraïne. Maar we zien overal herhaalde patronen van onzekere burgers die een ‘sterke man’ willen die hen leidt. Het liefst scanderen ze in een vol station de leider na: ‘Sluit haar op’,‘Maak Amerika weer groot’ en ‘Amerika Eerst’ .
Kort samengevat.
Fukuyama’s voorspelling (een wensdroom) in de jaren negentig (‘The End of History‘) had (misschien) kunnen uitkomen en de mensheid had uit de tredmolen van de geschiedenis kunnen stappen, maar de “Drang nach Osten’van het Westen was te groot, geleid door de VS. Veel diplomaten erkennen dit (waaronder Jaap de Hoop Scheffer). Onafhankelijke historici weten dat de dreiging voor Rusland uit het Westen komt: Napoleon (1812) en twee wereldoorlogen. Europa 500 miljoen inwoners, Rusland 150 miljoen inwoners op 2 x zo groot grondgebied. De Russische economie is klein en drijft vooral op fossiele grondstoffen en delfstoffen die geld moeten opleveren. Oekraïne had in 2014 een onafhankelijk land moeten worden, zoals momenteel ook Wit-Rusland/Belarus (als het in die richting gaat). De handelwijze van president Poetin (20 jaar macht) is niet te verdedigen, de geopolitiek van Rusland is wel verklaarbaar, maar weinig mensen nemen de moeite zich in de historie van Rusland te verdiepen. Niet alleen politici, maar ook bekende journalisten en historici. Daarom spreek ik van de ‘tredmolen van de geschiedenis’waarin de mensheid zich bevind en de geschiedenis zich daarom altijd herhaalt, tenzij er anders gehandeld wordt (zie De Geschiedenis herhaalt zich).
De huidige minister van Buitenlandse Zaken (Blok, VVD) studeerde bedrijfskunde. Deskundigheid: Volksgezondheid, Financiën, Integratie, Wonen (verhuurdersheffing), kortom, de aangewezen persoon voor Buitenlandse Zaken. (Hij volgde Halbe Zijlstra op na een verzonnen ontmoeting met Poetin waarin die blijk zou hebben gegeven van een streven naar een Groot-Rusland). Dat is het niveau in Nederland.
Echte maatschappijkritiek is bijna geheel verdwenen (vanaf de jaren 1990 toen alles en iedereen naar het midden is opgeschoven), slechts enkele media (De Groene Amsterdammer, Zembla, Tegenlicht ea.) zijn overgebleven met een kritische benadering. De publieke omroep staat onder druk door bezuinigingen. Sommige partijen willen het liefst zonder publieke omroep verder…..
Update 13.02.2021 (7 jaar later)
Dat het goed is Rusland proberen te begrijpen en niet alleen te veroordelen en zo de Koude Oorlog te doen herleven wordt slechts door enkelen begrepen. Vooral Duitsland zou meer moeite moeten doen. De Duitse Bondspresident Frank-Walter Steinmeier wordt in een artikel in de Volkskrant geciteerd: ‘Meer dan 20 miljoen mensen uit de toenmalige Sovjet-Unie zijn destijds omgekomen. Dat rechtvaardigt geen wangedrag van de Russische politiek vandaag, maar we moeten de historische dimensies wel in het oog houden.’ Precies wat ik in 2014 zei.
Zelf spreek al een paar jaar van ‘de tredmolen van de geschiedenis’ waar we door politici telkens in terechtkomen. Daarom herhaalt de geschiedenis zich zoals ik in 1992 schreef.
Update 25.03.2021
President Poetin is in 20 jaar afgegleden tot een ordinaire dictator waarbij alle middelen worden toegepast inclusief liquidaties en opsluiting in kampen van tegenstanders. De voorgeschiedenis vanaf de val van de Muur (1989) en de ineenstorting van de Sovjet-Unie (1991) beschreef ik boven. De vraag die hier beantwoord wordt is waarom Rusland aan zijn kernmacht vasthoud en waarom digitale spionage en het verspreiden van nepnieuws de aanpak is. Het is antwoord is simpel: kernwapenafschrikking is relatief goedkoop. Zoals boven beschreven zijn de defensie-uitgaven van Rusland in vergelijking met die van de VS niet hoog, zelfs laag te noemen. Bovendien is het bevolkingsaantal van 150 miljoen tegenover 500 miljoen Europeanen en 330 miljoen Noord-Amerikanen erg laag. Ze moeten roeien met de riemen die ze hebben. Ook digitale spionage en het verspreiden van nep-nieuws (fake-news) is goedkoop en kan makkelijk vanuit het land zelf gedaan worden (je hoeft er de deur niet voor uit).Opvallend genoeg gebeurt dit met de gratis door het Amerikaanse bedrijfsleven aangeboden sociale media. Het is de achterdeur van je huis niet op slot doen en dan klagen dat er is ingebroken.
Ze zullen alles doen om het land te beschermen. Ze moeten inventief zijn en strategisch denken, daarom was laatst in het nieuws dat het waarschijnlijk is dat Russische onderzeeërs weten waar de trans-Atlantische onderzeese kabels lopen van de VS naar Europa (Ierland), ze zullen alles netjes opgeslagen hebben op hun computers. Sabotage zou ontwrichting van de totale maatschappij betekenen (we horen politici er nooit over praten). Iedereen met een strategisch doel zoekt naar de meest effectieve methodes om de vijand tegen te werken. De satellieten van de VS houden de hele wereld in de gaten, drones bespioneren de hele wereld (soms wordt er een neergeschoten), afluisteren is normaal zoals Edward Snowden heeft laten zien (hij woont nog steeds als banneling in Rusland).
Ik schreef het al eerder: er is in 30 jaar een giftige cocktail van honderden problemen ingeschonken, opdrinken zou de dood betekenen…..
Update 06.04.2021
President Poetin heeft een wet ondertekend waardoor hij aan het eind van zijn huidige ambtstermijn in 2024 nog twee keer 6 jaar president kan blijven. Het is dan 2036 en hij zal boven de 80 jaar zijn en langer dan dictator Stalin het land leiden. Waarschijnlijker is het dat hij een vertrouweling zal aanwijzen als zijn opvolger.
De ontwikkelingen zijn wat verontrustend, Rusland is troepen aan het versterken aan de grens met Oekraïne, het Verenigd Koninkrijk gaat samen met de de NAVO in Oekraïne oefenen en het leger trainen….De tredmolen is in werking….Nagenoeg alle commentatoren en analytici volgen de platgetreden paden van de geschiedenis en praten elkaar na.…
Update 12.04.2021
Interessante afgeluisterde telefoongesprekken uit 2014 toen het vliegtuig MH17 werd neergeschoten. De BUK raket was Russisch (onderzoekscollectief Bellincat liet het bewijs een paar jaar gelden al zien, er zijn talloze beelden van de vrachtwagens met de raketten), maar ze wisten niet waarop ze schoten, ze dachten een Oekraïens militair toestel neergeschoten te hebben. Dat de pro-Russische separatisten in de oostelijke provincies van Oekraïne en Rusland tot op de dag van vandaag ontkennen überhaupt een vliegtuig neergeschoten te hebben zal er wat mee te hebben: het was een catastrofale fout. Ontkennen is voor ieder land in conflict met een ander land de standaard procedure.
Dat het luchtruim boven een oorlogsgebied niet gesloten was blijft overigens onderbelicht, omvliegen is duurder.Waar we ook niet meer over horen is dat tot het neerschieten van het vliegtuig Rusland een bevriende natie was, we herinneren ons de bekende foto waarop het Koninklijk Huis een glas bier heft met president Poetin (10 februari 2014) en de landbouw export naar Rusland bloeide.
Amerikaanse marineschepen gaan naar de Zwarte Zee, officieel doel zijn ‘oefeningen’, dit is ook standaard verklaring. De schepen moeten vooraf toestemming van Turkije hebben, want de wateren aldaar zijn van Turkije.
Een kat in het nauw maakt rare sprongen, Poetin verdedig ik niet, maar Rusland is in de verdediging gedrongen, dat verklaard hun handelen. De ingeslagen weg van confrontatie is heilloos.
Update 15.05.2021
In een interview met een Nederlandse journalist wordt de beroemde schrijver John Le Carré aangehaald die gezegd heeft dat na de val van de Muur (1989) Oost en West een kans hadden om een betere wereld te maken maar dat de kans verloren is gegaan in het omarmen van het neoliberalisme. Hij noemt dat het grootste verdriet van zijn leven….
Ik zeg hetzelfde. In de jaren 1990 was er even hoop, hoewel ‘het einde van de geschiedenis’ naïef was. Gelukkig zag ik het direct, geschiedenis gestudeerd hebbende, en schreef het op. Maar de westerse machten en krachten onder aanvoering van het overschatte land de Verenigde Staten wilden de wereld onder controle brengen en hun economische en militaire dominantie opleggen. Ik schreef het boven al eerder. Tot 2014 was Rusland een bevriende natie waar gretig zaken mee gedaan werd (vooral Nederland). Zolang er geld verdiend kan worden en Rusland doet wat het westen wil gaat het goed. We zitten nu op de weg van confrontatie: ‘L histoire se répète’.
Update 28.05.2021
Uit 2020: Dat de geschiedenis zich herhaalt schreef ik in 1992, tenzij de verantwoordelijken anders handelen, maar politici met kennis van de geschiedenis en met moraal zien we niet veel. In Wit-Rusland, ook Belarus genoemd, dreigt nu dezelfde situatie als in 2014 in Oekraïne.
Belarus/Wit Rusland heeft een dictator die er al 26 jaar zit, een rabiate dictator gesteund door het Rusland van Poetin. Ze schromen niet een vliegtuig dwingen te landen en een journalist te arresteren, puur staatsterrorisme. Rusland is ook afgegleden naar een dictatuur waar een oppositieleider in een strafkamp wordt opgesloten. Ondanks dit alles moet er politiek met moraliteit bedreven worden, want een alternatief is er niet, het alternatief is de hel….
Update 15.06.2021
Een NAVO bijeenkomst in Brussel, 30 landen komen bijeen en vergaderen. Het aloude vijand denken uit de Koude Oorlog is (bijna) terug, na 30 jaar. Verschil met vroeger is dat China nu ook een wereldmacht is geworden.
Fellow-travellers werden de mensen genoemd die in de tijd van de communistische Sovjet-Unie (1917/1922-1991) sympathie hadden voor het land ondanks het feit dat het een dictatuur was met stafkampen (De Goelag werkkampen). Ook in deze tijd zijn er fellow-travellers, mensen met sympathie voor Poetin (in het Duits ‘Poetinversteher’)(het is de wens voor een ‘Sterke Man’: De ‘Sterke Man’ / Leider) inclusief enkele politici. In 1991 schreef ik al dat het geloof in het communisme een substituut voor religie was, het ‘Aardse Paradijs’ met de klassenloze maatschappij (in Het Einde van het Communisme).
Update 07.08.2021
Terug geredeneerd is er een patroon:
Het is de VS (en het westen) altijd om de olie gegaan in het Midden-Oosten, in de jaren 1950 toen in Perzië/Iran een democratische gekozen premier (Mossadeq) met hulp van de CIA werd afgezet na nationalisatie van de oliesector (hier ligt de oorsprong van het diepe anti-Amerika sentiment en (mede) van de Islamitische revolutie in 1989 die tot dictatuur heeft geleidt). In 1990 toen Irak Koeweit had bezet (de 1e Golfoorlog) en ook in 2003 (de 2e Golfoorlog) toen (dictator) Saddam Hoessein werd verdreven en er een bevriend regime kwam en Irak tot op de dag van vandaag in chaos is gestort. (zie boven 2014). (Misschien wordt dit verder uitgewerkt).
Aanvullingen mogelijk.
Update 19.08.2021
De situatie in Afghanistan is binnen zeer korte tijd geëscaleerd, de Taliban hebben binnen een maand de macht veroverd na vertrek van de VS militairen en de NAVO. Een heel gecompliceerd land, daarom een korteverkenning.
Afghanistan is een heel boeiend en mooi land met een rijke geschiedenis. Het ligt in het midden in Centraal-Azië met grote buurlanden als Iran en Pakistan, in het noorden Rusland (ten tijde van de USSR/Sovjet-Unie een buurland) en grootmacht China in het oosten, Deze geografische ligging alleen al is binnen het kader van geopolitiek kwetsbaar. Dit speelt al sinds de bekende zijderoute 2500 jaar geleden toen goederen uit China (scheepvaart was er nog niet) over land naar het westen werden getransporteerd. In de koloniale tijd waren de Britten in het land (die zuidoostelijk gelegen India als kolonie hadden) tot 100 jaar geleden. Het land kende een voorspoedige periode in de jaren 1960, 1970 met een westers aandoende maatschappij (zo is goed te zien op foto’s en video’s) en ze hebben een koningshuis gehad dat voor modernisering zorgde.
Na 1979 was er een bezetting door de Sovjet-Unie die een communistische partij steunden. Het communisme was anti-religie, de islam. Het was de tijd van de Koude Oorlog en de VS steunden islamitische strijders die tegen Rusland vochten, een goed voorbeeld van geopolitiek: ‘de vijand van mijn vijand is mijn vriend’. Na 10 jaar gaven de Russen het op want ze konden niet winnen. Een burgeroorlog brak uit in verdeeld land. Afghanistan (het hele continent) is van oudsher een tribaal land/stammenland en islamitisch. Wij in het westen begrijpen niet hoe zo’n land werkt (de oorsprong van de huidige mislukking waarvan de afloop onbekend is), de Taliban kwamen aan de macht en bloedige jaren volgden met islamitische wetten van het openbaar ophangen van mensen, hand af hakken na diefstal en volledig bedekte vrouwen in boerka die geen onderwijs mochten krijgen. Ze leven eigenlijk niet in de moderne tijd, maar in de Middeleeuwen. Na de aanslagen in 2001 op 11 september Twin Towers New York (volgende maand 20 jaar geleden) en het brein Bin-Laden (uit Saoedi-Arabië) en de terroristen opleidingskampen die in het land waren ontstaan volgde een 20 jaar durende oorlog die nu verloren is.
Wat hier niet aan bod komt is degrondstoffen die in het land aanwezig zijn en die een bron van rijkdom kunnen zijn. als ze goed gedolven worden. Tevens speelt de drugs/papaver/heroïne kwestie, want veel boeren hebben een inkomen hiermee. Daarom heb ik jaren geleden al een gezegd dat ze beter iedere boer met het geld dat nu gebruikt wordt aan oorlog een stuk land hadden moeten geven. Maar wel controleren dat er geen papavers worden gekweekt, dat zal niet moeilijk zijn, want Amerika heeft de mogelijkheid om de hele wereld af te luisteren en te bespioneren met drones en satellieten…..
Het VS/USA leger met het hoogste defensiebudget van de wereld (10x zo hoog als Rusland) heeft samen met de NAVO/NATO (30 landen) in 20 jaar niet kunnen winnen van een stel struikrovers met pick-up trucks en Kalasjnikovs. 3500 gesneuvelde militairen. 1000 miljard kosten. 240.000 burgerdoden. Dit geeft te denken.
Imposing democracy and western values does not work, we have seen it before in Iraq, Libya and others. The USA and NATO countries tried for 20 years in Afghanistan. Moreover, there is a past with colonialism and opposing East-West interests. Dit schreef ik elders eerder deze week, vandaag zegt mevrouw Judy Dempsey van Carnegie Europe (een Europese organisatie/denktank) in de Volkskrant: de poging van Europa en de VS om waarden, democratie of veiligheid te exporteren is mislukt. Het was te verwachten, helaas. Men is bij de NAVO ernstig bezorgd over de hele gang van zaken, want ze hebben dit nooit voorzien. Het lijkt erop dat het zo moeizaam tot stand gekomen en getrainde leger van de regering in Afghanistan (300.000 man tegen geschat 80.000 Taliban) bijna niet heeft gevochten tegen de Taliban, en, als ik mijn niet vergis, zag ik op tv beelden Taliban strijders met hypermoderne in bezit genomen Amerikaanse wapens rondrijden.
Het is moeilijk om hier een analyse van te maken. Mijn analyse is dat Amerika, de Verenigde Staten, niet de oplossing zijn maar het probleem (een groot taboe). Er is een diep antiwesters sentiment (met name de VS) in grote delen van de (armere) wereld die haar oorsprong al vindt in het vroegere kolonialisme, latere imperialisme en de huidige dominantie positie in de wereld. Ook het opleggen van westerse waarden en democratie gaat niet, dit zijn maatschappelijke processen die decennia, soms een eeuw, kunnen duren, wij moeten ons er niet mee bemoeien, we zeggen ‘bondgenoot’ (door de olie) Saoedi-Arabië, ook een dictatuur, lijfstraffen en gebrek aan rechten voor vrouwen, niet dat ze zich naar de westerse waarden moeten schikken. Het acute probleem voor Afghanistan is dat er in het land zelf een westers georiënteerd deel van de bevolking is, vooral in Kabul, die nu na 20 jaar weer anders (streng religieus) moeten gaan leven. Binnen het land speelt zich nu een strijd af tussen moderniteit en traditionaliteit/religieus conservatisme. Een duivels probleem.
Een bijzonder mooi gemaakte documentaire op tv (4 delen) over Afghanistan. Nooit geziene archiefbeelden. De strijd tussen moderniteit en traditie/religie, Amerika en Rusland/Sovjet-Unie vechten er 40 jaar lang hun geopolitieke strijd uit. Moet na het 8 uur Journaal worden uitgezonden. Nu laat op de avond als mensen die het zouden moeten zien en de volgende dag naar hun werk moeten al in bed liggen. Maar gelukkig terug te zien: https://www.npostart.nl/VPWON_1323042
Update 25.09.2021
Zie boven eerder dit jaar: Dat het luchtruim boven een oorlogsgebied niet gesloten was blijft overigens onderbelicht, omvliegen is duurder. RTL deed onderzoek, zeer ernstig en verbijsterend:
Uit mijn archief geschreven op 20 januari 2010, 11 jaar geleden:
“De Taliban zijn waarschijnlijk niet met militaire middelen te verslaan. De oorlog duurt al bijna 10 jaar en de conclusie is dat de best getrainde legers van de wereld met alle hoogwaardige techniek (satellieten, op afstand bestuurbare vliegtuigen, nachtkijkers et cetera) niet in staat zijn om te winnen. De Taliban/Afghanen hebben niet anders gekend dan strijd, het zit in hun bloed, ze vechten al generaties (10 jaar tegen de Russen), of ze leven of dood zijn maakt hen niet uit, want ze vechten voor een hoger doel. Een AK 47, wat raketten en springstoffen zijn genoeg, ze leven in holen in de bergen en geven nooit op. Het is dezelfde mentaliteit als de Vietcong in Vietnam in de jaren ’60 van de vorige eeuw en we weten hoe dit is afgelopen….”.
en:
“Een andere benadering van de hele situatie is misschien zinvol. Hier moest ik aan denken toen ik las dat 1 Amerikaanse militair 1 miljoen dollar per jaar kost. Ik ken de cijfers niet, maar mijn vermoeden is dat de oorlog meer kost dan de staatsbegroting van het HELE land. De deal met de Taliban is: wapens inleveren, Al Qaida verbieden en het geld dat nu naar de oorlog gaat de komende 10, 20 jaar in de economie stoppen. Er is geld genoeg om iedere Afgaan een stuk land te geven om in zijn levensonderhoud te voorzien. Met een ander woord heet dat uitkopen”.
Update 10.11.2021
Veel mensen denken dat politiek en moraliteit samen gaan, dat is echter (meestal) niet het geval. Politiek denker Machiavelli (1469-1527) schreef er al over in zijn boek De Heerser (ook vertaald als De Vorst), het doel heiligt de middelen (hoewel er in zijn tijd ook goede bedoelingen achter zaten, dit wordt vaak vergeten). Een lelijk voorbeeld is wat er met vluchtelingen in Belarus (Wit Rusland) gebeurd. Dictator Loekasjenko geeft vluchtelingen uit het Midden-Oosten een visum om per vliegtuig (!) zijn land binnen te komen en laat ze vervolgens naar de grens met Polen gaan waar ze de EU binnen kunnen komen. Deze vluchtelingen worden nu heen en weer geschoven en overleven in de bossen aldaar. Mensen gebruiken voor een politiek doel, hoe cynisch kan een politicus worden. Overigens wordt Loekasjenko in eigen land land ook gesteund, want een corrupt regime maakt mensen bang en onderdanig (ook veelvoorkomend). De protesten die er zijn worden met harde hand de kop in gedrukt, dit doet aan Oekraïne denken in 2014. Tevens ondersteund de Russische president Poetin Belarus, dit is de geopolitiek waar dit bericht mee begon in 2014, alweer 7 jaar geleden, gelukkig steeds beter gelezen, want helaas moet gezegd dat er in de gevestigde media weinig aandacht is voor dit soort zaken en bovendien zijn er weinig mensen die het lef hebben om stevige en brede analyses te maken. Historicus Maarten van Rossem is iemand die af en toe een goed tegengeluid laat horen, maar dat is in de onderbreking van een populaire tv quiz…
Staten, regeringen en ministers van buitenlandse zaken denken geopolitiek en handelen strategisch, moraal speelt geen of nauwelijks een rol. De gewone burger leest slechts een klein deel van de uitkomsten van hun overwegingen in de media. Meestal dreigende taal voor de bühne. Men moet even in figuurlijke zin in het land gaan wonen (visualiseren) om een land te begrijpen.
Laten we Moskou nemen. Rusland is (zoals boven reeds geschreven) in landoppervlak het grootse land op aarde, maar er wonen slecht 150 miljoen mensen (een verouderende bevolking, een zwakke economie (fossiele brandstoffen zorgen voor inkomsten) ze zien zich tegenover het Westen (Europa, VS en Japan en andere landen) ca. 1 miljard mensen en China in het oosten met 1.4 miljard mensen waarvan veel mensen en landen direct aan hun landsgrens. Daarom willen ze geen NAVO en westers georiënteerde landen (en raketten) aan hun westelijke landsgrens in Oekraïne en Belarus ea.). (Daarom zullen ze ook hun kernwapens nooit opgeven, zie boven). Al deze gegevens zijn de achtergrond van hun geopolitiek handelen. Door de klimaatcrisis/energiecrisis is er in Europa een grote behoefte aan gas (Nederland is grotendeels gestopt met het naar boven halen van gas na 50 jaar (vanwege aardebevingen in Groningen). Voor Rusland is dit nu een geopolitiek wapen geworden: kiezen tussen Russisch gas of in de kou zitten in de winter. Ook de nieuwe gaspijpleiding Nord Stream 2 is een geopolitiek wapen, de beslissing/toestemming hierover loopt nog. (Hier zit meer achter dan we in de media lezen, we zullen het nooit weten).
President Poetin verdedig ik echter geheel niet, want dat Rusland een gemankeerde democratie is met een corrupte economische klasse (de bekende oligarchen die na het communisme de macht overnamen en connectie hebben met de politiek) en grote verschillen tussen arm en rijk is zeker.
China ziet de wereld als markt voor zich, decennialang heeft het westen al hun producten daar goedkoop laten assembleren (al de westerse bedrijven zijn er rijk door geworden, zie Dossier China), nu zijn ze zelf economisch sterk geworden (net als Japan in de jaren 1970) en gaan de hele wereld over (kopen grond in Afrika en havens (Griekenland) en versterken hun leger en vooral hun zeevloot. Taiwan zien ze als afvallige provincie en ze streven naar ‘hereniging’. Ook delen van de zee aldaar worden betwist. (Zie ook Dossier China).
De VS (Noord-Amerika) is altijd al een land geweest dat zich over de hele aardbol heeft begeven en ze zien zichzelf als politieagent van de wereld (worden daarin ook gesteund) en hebben ca 800 basis her en der over de hele wereld verspreid liggen en voeren hun oorlogen wereldwijd (Vietnam, Irak ea.). Een hele eeuw lang steunden ze rechte dictaturen en abjecte dictators in Midden- en Zuid-Amerika die ze als ‘achtertuin’ (is invloedsfeer) beschouwen (Nicaragua, Honduras, Chili enzovoort). De CIA gaf en geeft ondersteuning aan alles wat de VS als ‘vitale belangen’ zien. Ook in Oekraïne wordt steun verleend, maar het is allemaal geheim en daarom berichten de media er nooit over. Pas als de documenten na 50 jaar worden vrijgegeven lezen we er wat over.
Hun bedrijven zien de wereld ook als markt (net als China) waar winstente behalen zijn en markten moeten worden veroverd (fastfood, food, koffie, Big Tech, streaming diensten enzovoort (dit beschreef ik elders, voor het eerst al in de jaren 1990). (Zie ook Dossier Amerika (VS)). In de westerse opinie wordt de VS echter als ‘goed’ gezien, kritiek is beperkt tot enkele kritische bladen (De Groene).
Zoals in 2014 geschreven moet we het handelen van alle drie de landen met dezelfde maatstaven beoordelen.
Update 22.12.2021
De spanningen lopen op tussen Rusland en het Westen geheel zoals ik boven al jaren geleden beschreef, de Koude Oorlog is terug. Het gaat er echter niet om of je in 2021 een analyse hebt over de opgelopen spanningen, het gaat er om dat je 30 jaar geledenzag aankomen wat er zou kunnen gaan gebeuren als er op dezelfde manier politiek wordt bedrevenals in het verleden, dat heet leren van de geschiedenis. Daarom spreek ik van de tredmolen van de geschiedenis waar de gevestigde politiek en politici in zitten, net als hamsters in een kooi. Gelukkig heb ik niet de ambitie om iemand te overtuigen en ben ik geen politicus of journalist. In de post-Koude Oorlog tijd in de jaren 1990 schreef ik ‘De geschiedenis herhaalt zich’ en in de 30 jaar daarna ben ik dit blijven volgen. Voorspellingen doen is goed naar het heden kijken zei Marshall McLuhan (in de jaren 1970).
Update 27.12.2021
Rusland, president Poetin, minister van buitenlandse zaken Lavrov willen in januari gaan onderhandelen met het Westen en voeren dezelfde argumenten aan als ik boven deed (opvallend), maar zoals ten overvloede gezegd ben ik geen aanhanger van Poetin. ‘Putinversteher‘ heet dat in het Duits, je kunt er beter niet van beschuldigd worden. Ik studeerde echter geschiedenis en heb geen voorkeuren, ikanalyseer en dat doe ik zo onafhankelijk mogelijk. Dat raketschild in Oost-Europa uit de jaren 1990 was ik even vergeten in mijn argumentatie, maar als ik mij niet vergis begon de ‘Drang nach Osten’ van het Westen toen al (zie boven).
Update 07.01.2022 (8 jaar later)
Goed om vandaag mijn argumenten uit 2014 (8 jaar geleden) te lezen dat voor Rusland de dreiging historisch gezien uit het westen komt en dat dit in de Russische geopolitiek vandaag nog steeds een rol speelt. Het gaat er om dat men na de jaren 1990, na de implosie van de Sovjet-Unie, hier een mening en visie over had, want 30 jaar later heeft Poetin zich ontwikkeld tot een verkapte dictator, nu is het te laat, de polarisatie is al daar. Veel argumenten die ik sinds 2014 ontwikkelde worden vandaag opgeschreven in de Volkskrant door Willem F. Korthals Altes (1949, oud rechter): https://www.volkskrant.nl/ts-be7d348f .
Overigens staan er nog 2 interessante artikelen in de Volkrant vandaag over Rusland. Een Belarussische schrijver die in België woont heeft interessante argumenten, maar noemt het denkbeeldig (niet mogelijk) dat Oekraïne binnen de NAVO komt en dat er rakketten aan de grens met Rusland komen op 10 minuten afstand van Moskou. Dit is nu juist waar het om gaat, alles in het westen is op gericht deze optie wel te verwezenlijken netzo als de VS het liefst haar eigen fregatten en vliegdekschepen in de haven van Sebastopol (op door Rusland geannexeerde Krim) wil laten aanmeren (waarmee ik de annexatie overigens niet goedkeur).
Maar mijn argument is altijd en overal: wat wil de bevolking? staten denken in territorium en macht (Rusland, China en de VS), mensen denken en voelen een identiteit waar ze bij horen. (Zie boven, ik schrijf dit al zo lang).
We moeten nu maar hopen dat het komende overleg tussen de VS en Rusland iets oplevert…..
Het is het beste om in Europa geen gas meer van Rusland te af te nemen tot Rusland erkend dat Oekraïne een zelfstandig land is. De tegenprestatie is Oekraïne een onafhankelijk niet gebonden land te laten zijn.
Ook moeten we geen producten uit China meer afnemen tot ze volledige openheid hebben gegeven over de oorzaak van het Covid virus.
Update 22.01.2022
Ook de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken Hoekstra (1975) (CDA) is ‘de juiste mens op de juiste plaats’, een alleskunner, (uit de consultancy (organisatieadvies), echter geheel zonder diplomatieke ervaring net zo als zijn 2 voorgangers (een projectmanager en fabuleur) en een bedrijfskundige. (zie boven). Dit zijn de mensen die Rusland moeten aanpakken. De minister van Buitenlandse Zaken van Rusland Lavrov (1950) heeft meer dan 30 jaar ervaring in buitenlandpolitiek Dit zijn mensen die weten wat macht, strategie en geopolitiek is. Ook in de VS zijn er dat soort mensen.
Op dit moment dat u dit leest zijn OVERAL in de hele wereld inlichtingendiensten (in opdracht van regeringen) bezig met afluisteren, spionage, infiltratie, undercover operaties, drones vliegen rond en satellieten maken foto’s.dat komt niet de media, alles wat wel in de media staat is propaganda en heeft een doel, in oost en west. Wat te zien is zijn beelden van (schietende) tanks die door de velden rijden, de beelden zijn gemaakt tijdens oefeningen en beschikbaar gesteld, dus toegestaan, door de autoriteiten. De uitwerking is dat de mediaconsument zonder zich ervan bewust te zijn in een bepaalde gemoedstoestand komt….
Het is beter een onderscheid te maken tussen Poetin als autoritaire leider en Rusland als gemankeerde democratie en de vanuit de historie voortgekomen geopolitieke opstelling van Rusland. De propagandaoorlog is al in volle gang en commentatoren hebben genoeg werk (om alles te duiden en vooral te speculeren wat er allemaal zou kunnen gaan gebeuren). Eerder kwam ik tot het woord argumentshoppen/argumentwinkelen, waarmee ik bedoel dat eenieder naar hartelust de argumentatie kiest die hem/haar het beste uitkomt. Bovendien gaat het het geheugen nooit verder dan vorige week. Historische kennis is selectief en beperkt.
Update 05.02.2022
Goed artikel in de Volkskrant vandaag. Een interview met hoogleraar Jonathan Holslag (1981) over zijn nieuwe boek ‘Van Muur tot Muur‘. Enkele punten:
Het westen heeft zich afhankelijk gemaakt van Rusland en China en Europa heeft haar geopolitieke positie verwaarloosd, dit begon na de val van de Muur en deze landen zijn er sterker door geworden
het was opportunisme
3 decennia liberalisme heeft het autoritarisme versterkt
100 miljard gaat er jaarlijks naar Rusland voor olie en gas
in China laat de hele wereld haar producten goedkoop maken en daar zijn we ook afhankelijk van geworden
Afrika werd verwaarloosd en de migratiestromen ontstonden
in het westen is cohesie afgenomen door de toegenomen sociale ongelijkheid
fixatie op geld en korte termijnwinst in het westen
er worden muren gebouwd om de buitenwereld tegen te houden
er is een kloof tussen oost en west Europa ontstaan
in de manier van geld verdienen moeten morele waarden zitten
China is een dictatuur met staatskapitalisme, Rusland een gemankeerde democratie met een autoritaire leider en een oligarchie van rijken, de VS zijn een gebrekkige democratie met een vermolmd kiesstelsel waar bedrijfsleven en lobby’s de dienst uitmaken en rijken regeren.
Update 20.02.2022
‘We’ kunnen niet zonder conflict en tegenstander, in het ergste geval oorlog. Conflicten geven een identiteit en laten zien wie we zijn en waar we voor staan. De Koude Oorlog (1945-1989) gaf een duidelijke tegenstander. Het is psychologie.
De propagandaoorlog is in volle gang, aan beide zijden: het Westen-Rusland. In Rusland is manipulatie door de media extreem (hersenspoeling door de staatsomroep)in het westen is er nog een mogelijkheid andere informatie te vinden.
Update 22.02.2022
Rusland is onder leiding van president Poetin de weg kwijt geraakt en hij heeft de trekken gekregen van een alleenheerser en dictator. Toch is de geschiedenis dat Rusland jarenlang een handelspartner was en er voor het westen geen enkel bezwaar was zaken te doen met oligarchen en vertegenwoordigers van een soort wildwest kapitalisme dat er was (bij de meeste mensen is dit onbekend). Ook Nederland Belastingparadijs (in hetzelfde lijstje als obscure eilanden ver weg) heeft boter op zijn hoofd. De mentaliteit in Nederland is bekend: horen, zien, zwijgen. Bijna alle partijen doen er aan mee. De sancties die er komen hadden er natuurlijk al lang moeten zijn.
Uit 2014, 8 jaar geleden: Staten denken altijd in de eerste plaats aan territorium en macht, mensen voelen waar ze bij horen en geeft hun identiteit. Territoriale grenzen staan weliswaar vast, maar de vraag is wat willen de mensen zelf. Wat willen de burgers in die oostelijke provincies van Oekraïne en op de Krim. Het is onbekend. De separatisten zelf zijn tuig van de richel die een sterke man als leider willen (lees ook De ‘Sterke Man’ / Leider), maar de bevolking heeft blijkbaar een Russisch paspoort gekregen, de vraag is willen ze dat ook of worden ze gedwongen. Separatisme (denk aan de Basken in Spanje) en nationalisme zijn uitingen van identiteit van burgers, waar hoor je bij. Staten hebben dat liever niet, want dan blijft er minder territorium over.
Misschien is het wel zo dat de Amerikanen (de VS) een stuk slimmer zijn dat de Russen, de VS is leugenachtig land, ze liegen, bedriegen en ondertussen domineren ze de hele wereld met hun bedrijven en hun verdorven materialistische mentaliteit en ze exporteerden hun huizencrisis in 2008 naar de hele wereld. Praten we nog over al die rechtse dictaturen die ze een eeuw steunden in hun ‘achtertuin’, waardoor al die landen arm zijn gebleven en we talloze vluchtelingestromen zien die hun land ontvluchten. Praten we nog over de leugens over Vietnam, Irak, Afghanistan enzovoort. Nee, ze komen er mee weg, verbetering is niet neer te verwachten, dit is al te ver heen.
Mijn voorspellingen uit de jaren 1990 zijn uitgekomen, alles komt terug en de geschiedenis herhaalt zich. Waar is Francis Fukuyama nu?
Update 25.02.2022
Het westen heeft Rusland met Poetin groot gemaakt:
Uit 2014 (8 jaar geleden):
Maar het westen heeft veel boter op het hoofd, ook Nederland. Als je jezelf in decennia lang afhankelijk maakt van Russisch gas en de export van je producten, als je Russische bedrijven toelaat met hun abjecte wapenhandel (in de mooie kantoren op de Amsterdamse Zuidas), als de koning en koningin bier gaan drinken met politiek leider Poetin tijdens de Olympische spelen (februari dit jaar, 5 maanden geleden) en de minister-president en de top van het bedrijfsleven toasten met Poetin op nieuwe contracten, in een land met een gebrekkige democratie, waar geen persvrijheid is en politiek tegenstanders worden vermoord of in de gevangenis terechtkomen en hiermee impliciet de legitimiteit accepteert, dan denken de macht en de oligarchen in Rusland: we kunnen doen wat we willen.
Het neerschieten van MH17, de Maidan revolutie, de annexatie van de Krim en delen van Oost-Oekraïne waren voor Nederland, de politiek, de ‘financiële dienstverleners’ (op de Amsterdamse Zuidas) geen aanleiding om het zaken doen met Rusland en de oligarchen te stoppen. Dat is die ‘goede oude’VOC mentaliteit waar ze zo trots op zijn (of waren, want nieuwe inzichten beginnen langzaam door te dingen). In 2013 is bij wet vastgelegd dat Nederland geen belastingparadijs genoemd mag worden (wel ‘fiscaal aantrekkelijk’). Alle rijken uit de hele wereld komen graag naar Nederland om belasting te ‘ontwijken’, want ontduiken mag het niet genoemd worden, alles is LEGAAL. Nederland staat in een obscuur rijtje van landen ver weg van plaats voor belastingontwijking. Ook ontwikkelingslanden ondervinden de nadelen hiervan, deze landen worden benadeeld en mensen willen weg, dat zijn de vluchtelingen die verdrinken in de Middellandse Zee. (Lees ook: Dossier Vluchtelingen). Ook bekende bands ontwijken hier al jaren belasting.
In de Volkskrant vandaag veel goede analyses. Lees het interview met een Britse defensie deskundige Richard Connoly. Rusland financiert de oorlog met in het westen, de EU, verdiend geld: gas, olie, kolen en tarwe. 40% van de staatsinkomsten.
Niets wat hier geschreven is vanaf 2014 wordt aangepast of verwijderd.
Lee hier: De Geschiedenis herhaalt zich uit 1992 (30 jaar geleden) waarin ik voorspelde dat ook oorlog in de toekomst mogelijk is.
In januari 2014 was Rusland een bevriende natie en Poetin een bevriend staatshoofd, er werd volop handel gedreven met de hele wereld. Na de volksopstand-revolutie in Oekraïne in 2013/2014 (Maidan) begon de kanteling en werd geopolitiek een cultuurstrijd tussen westerse waarden van vrijheid en democratie (ondanks alle gebreken (die er wel degelijk zijn) en conservatisme, macht en onderdrukking. Bovendien is het nu een generatiekwestie geworden, nieuwe generaties willen moderniteit (ook in Rusland zelf). In die zin zijn alle regimes en hun leiders in Oost-Europa ingehaald door de tijd omdat ze niet veranderden. Sovjet leider Gorbatsjov (nu 90 jaar) deed dat eind jaren 1980 wel toen hij inzag dat de Sovjet-Unie op zijn eind liep (hoewel hij slechts wilde hervormen en de ineenstorting niet had voorzien). De huidige leiders hebben zich vastgeklampt aan de macht en dat doen ze met geweld. Door president Poetin wordt het verdwijnen van de Sovjet-Unie gezien als verraad (oa. door toenmalig president Jeltsin (die omarmd werd door het westen (omdat hij zo gedwee was (en een donkenlap) en de ‘grootste geopolitieke catastrofe’ uit de Russische geschiedenis.
Iedere wending in de geschiedenis heeft een lang voortraject en komt niet plotsklaps (zie boven). Het huidige gevaar zit er in hoe lang Rusland (Poetin, Lavrov en de clan van oligarchen (rijken) en de militaire top het vol zullen houden. Hebben we hier niet te maken met een klassiek ontspoorde leider die zich ontwikkelde tot dictator (ook voor de eigen bevolking) en die het zicht op de werkelijkheid is kwijtgeraakt. De hele geschiedenis is er vol mee….Zoals boven reeds geschreven is Rusland geen sterk land, een beperkte economie, inkomsten uit fossiele brandstoffen, slechts (bijna) 150 miljoen inwoners in een heel groot land in oppervlakte (dus met veel grenzen die bewaakt moeten worden) en een vergrijsde bevolking. Hun macht berust op de afschrikking met kernwapens….en dat hebben ze al een paar keer laten weten.
Uit Dossier Vluchtelingen in 2015 (7 jaar geleden):
‘De president van Rusland, Poetin (een KGB (de gevreesde inlichtingendienst van de USSR) ambtenaar in Oost-Duitsland tijdens de Koude oorlog), is op weg een gevaarlijke dictator te worden met een persoonlijkheidscultus die, zo heeft de geschiedenis laten zien, makkelijk uit de hand kan lopen. Als je de levensloop/biografie van Poetin leest zie je alles wat diep argwanend tegenover deze persoon maakt. Zo’n persoonlijke geschiedenis kan de gevaarlijkste mensen voortbrengen’.
Wat bij dictatoren vaak overeenkomt is een combinatie van wrok uit het verleden: in het persoonlijke leven (bv een jeugdtrauma, verlies vader/moeder) en maatschappelijk (een verloren oorlog: Hitler) en een sterke wilskracht, die samen een leven lang aanhouden. Iemands levensloop ‘lezen’ levert vaak een achtergrond op die veelzeggend is. Poetin heeft in zijn familiegeschiedenis verloren familieleden in WO2 in de strijd tegen de nazi’s en wrok over de teloorgang van de Sovjetunie in 1989/1991. Hij heeft zijn hele leven in militaire en later politieke kringen carrière gemaakt en weet wat macht is.
Update 30.04.2022
2 maanden oorlog in Oekraïne, wat opvalt is de ‘ouderwetse’, misschien wel amateuristische wijze van oorlog voeren. Dat blijkt uit slecht gerichte raketaanvallen en daardoor veel burgerdoden. Rusland, president Poetin en zijn minister Lavrov laten zien dat ze in de vorige eeuw leven, hun denkkader is geheel in de termen van denazificeren en genocide. De tactiek om het hele land te veroveren is al mislukt, nu ligt de focus op het oosten en zuiden. Op een video is te zien dat de soldaten van Rusland een allegaartje van het ergste tuig zijn, uitschot, huurlingen en het laagste mensensoort dat op de wereld rondloopt. Verkrachters, dieven en moordenaars. We geloven direct dat in sommige plaatsen mensen met samengebonden handen zijn geëxecuteerd. Er is de dreiging met kernwapens, waarvan het gebruik niet geheel uitgesloten kan worden….
Wat ook opvalt is dat de staat volledige controle over de media (met name tv) heeft, er geen kritiek meer is, propaganda voor oorlog uitzend en de bevolking leugens voor waarheid heeft aangenomen. Het doet aan Orwell denken met newspeak (Big Brother (George Orwell) een omkering van de betekenis van woorden. Ook wordt er onverholen naar het gebruik van kernwapens gezinspeeld door presentatoren en hoe snel die atoomraketten in Europa zijn.
Uit 1992: Volgens Karl Marx herhaalt de geschiedenis zich eerst als tragedie en daarna als klucht. Friedrich Hegel zegt: “De geschiedenis leert ons uiteindelijk alleen dit: dat de mensen niets van haar willen leren”.
“History repeats itself, first as tragedy, second as farce”. (Karl Marx 1818-1883).
De mens is speelbal van de geschiedenis.
Uit 1992: De Geschiedenis herhaalt zich, ook oorlog komt terug:
History repeats itself (eadem sed aliter); capitalism will lead to ecological (climate change) and social (migration) disaster; everything will come back:nationalism, fascism, religion (fundamentalism), communism, monarchy, war.
Update 05.06.2022
Een interview met een deskundige in de Volkskrant, Britse journalist en Ruslandkenner Catherine Belton (zij schreef een boek). Ze zegt hetzelfde als ik in 2014 boven schreef: de reactie van het westen na Krim, Donbas en MH17: ‘Het Westen wilde op dezelfde voet door. Deze zachtaardige reactie heeft geleid tot waar we vandaag zijn beland. Elke keer dat Poetin de vastberadenheid van het Westen op de proef stelde en een zwakke reactie kreeg, versterkte het zijn gevoel dat hij carte blanche had om verder te gaan‘.
Er wordt veel gespeculeerd over hoe lang de oorlog gaat duren, is de oorlog volgende maand afgelopen of over 5 of 10 jaar (WO1 duurde 4 jaar, WO2 duurde 5 jaar). Naar mijn inzicht is dit totaal onvoorspelbaar, er zijn 1000 krachten werkzaam: de reactie van een groot deel van de wereld (enorme geldsteun en wapensteun), de wereldeconomie, honger in arme landen, de situatie Rusland zelf (gaat een economische klasse zich verzetten tegen de neergang van het land, is er genoeg wapentuig (ze leiden grote verliezen door slechte strategieën), zijn er genoeg soldaten (er schijnen steeds meer jongens (allemaal jongeren) te zijn die niet meer terug willen om te vechten), de motivatie van de Oekraïense soldaten (deze is heel, hoog, ze weten waarom ze vechten, voor hun vrijheid, dat is altijd een voordeel), is president Poetin ziek (hij is 69) en ziet er verkrampt uit (wat ook opvalt is het ontbreken van iedere gezichtsexpressie, hij praat als een robot) enzovoort.
De onvermijdelijke vraag die nu niet meer gesteld wordt blijft toch: was het in 2014 niet beter geweest om Oekraïne een niet aan machtsblokken verbonden land te maken vanwege het uit de historie voortgekomen geopolitieke belang van het land Rusland? zoals ik toen schreef: de politici moeten wat vindingrijker zijn en niet denken in verouderde termen uit de geschiedenis. Handel drijven en contacten onderhouden is beter dan een land kapotschieten en mensen doden. De wereldeconomie is in neergang de economische schade is extreem hoog. Helaas, te laat, het is altijd te laat….
Lees ook: Oorlog en Vrede over de vraag of oorlog voorkomen had kunnen worden.
Update 02.10.2022
De geschiedenis herhaalt zich altijd omdat er geen politiek leiders zijn die de intelligentie hebben om er van te leren en oorlog, geweld en lijden te voorkomen.
History always repeats itself because there are no political leaders who have the intelligence to learn from it and prevent war, violence and suffering.
Update 31.10.2022
Waar zijn toch de mensen gebleven die afgelopen decennia goed hebben verdiend aan Rusland (nationaal (‘Zuidas’, scheepsbouwers van luxe-jachten en internationaal (Cyprus) toen er door hen geen enkel moreel bezwaar gezien werd tegen Poetin en zijn clan van na jaren 1990 verzamelde oligarchen, ook na 2014: dissidenten, Maidan, Krim, Donbas en MH17.
De houding tov Rusland is DE geopolitieke fout van de eeuw, maar eigenlijk sinds de val van de Muur in 1989 en laat een gebrek aan historische kennis zien OF naïviteit OF opportunisme (‘eerst de handel, daarna de moraal’) (zelfs bondspresident Steinmeier in Duitsland) te vergelijken met appeasement politiek ‘München 1938‘ (een tegemoetkoming aan Adolf Hitler om oorlog te voorkomen). ‘Wandel durch Handel‘ (Merkel) mislukt (door handel drijven zouden veranderingen komen in Rusland) (dit geldt ook tav China). Vreselijk dat we in deze onvoorspelbare en beangstigende situatie terecht zijn gekomen.
Het gaat er de verantwoordelijken nu om hoe dit in de geschiedenisboeken (voor over 100 jaar) vermeld gaat worden.
Update 15.01.2023 (9 jaar later)
Geen wijzigingen of aanpassingen. Lees het goed.
De oorlog in Oekraïne duurt voort, verwoestend en zinloos. De mensheid is te dom om van de geschiedenis te leren, maar het zijn in de eerste plaats de politici en beleidsmakersdie niets leren. Er is geen weg terug en Rusland met Poetin en clan zal nu militair moeten worden verslagen, dus zware wapens leveren aan Oekraïne en alle steun die mogelijk is. Doel is in de eerste plaats terugtrekking van Rusland uit Oekraïne inclusief de Krim. De situatie daarna is onvoorspelbaar. Onderhandelen is niet meer mogelijk, want aan Rusland toegeven zal een precedent zijn voor andere landen om oorlogen te beginnen met politieke doelen. Dit is nu een strijd tussen vrijheid/democratie (waarbinnen grote veranderingen nodig zijn, vooral in de VS, lees Dossier Amerika) en dictatuur/autocratie (Iran, Noord-Korea, Syrië, Venezuela, China)
Rusland vecht zoals in de vorige eeuw (simpel, veel personele en materiele verliezen), daarom moet Oekraïne intelligenter vechten. Het gaat om intelligence (informatie door satellieten en onderschepping van telefoonverkeer ed) en aanvoerlijnen, munitiedepots, spoorlijnen neutraliseren (uitschakelen). De soldaten zullen geen eten meer hebben, geen munitie en zich overgeven (wat nu al gebeurd op klein schaal).
Update 04.02.2023
Een kort maar treffend bericht in de Volkskrant vandaag. Zoiets moet goed geanalyseerd worden, want zo werkt geopolitiek:
Uit een onderzoek blijkt dat 1 op de 3 wereldburgers in een land woont dat zich uitspreekt voor Oekraïne.
Tweederde is neutraal of steunt Rusland.
West-Europa en Noord-Amerika steunen Oekraïne.
Landen die Oekraïne niet steunen zien steun aan Oekraïne als hypocriet en denken dan aan invallen in Vietnam, Irak en Afghanistan (niet onterecht).
Ook zijn landen afhankelijk van Rusland.
De rijke landen steunen Oekraïne, andere landen zijn neutraal (in Afrika denken ze aan westers kolonialisme en postkoloniale uitbuiting).
De bekende landen die zelf een dictatuur zijn steunen Rusland: oa. Belarus, Noord-Korea, Syrië, Venezuela, Cuba.
Wat het zegt is dat de wereld in een ongekende puinhoop terecht is gekomen. Machtsblokken strijden om de hegemonie (ik schreef er in 1992 al over), de burger denkt in goed-fout, maar we moeten naar de historie kijken. Dat is bovenstaand geanalyseerd. Ze praten nu al over een nieuwe dienstplicht. In een worst-case scenario is het WO3, de Derde Wereldoorlog (en moeten we zelf gaan vechten…). Er gaan tanks naar Oekraïne, Rusland heeft een alles-of-niets attitude aangenomen en de mobilisatie gaat door, ze geven niet op. Stalin wordt gerehabiliteerd en verheerlijkt en de maatschappij is zwaar ontspoord. De tv laat talkshows zien met warhoofden en gehoorzame mensen. Poetin is verstrikt in een valse kijk op de geschiedenis vol met Koude Oorlog denken en de dreiging van nazisme en denkt aan 1943 toen Duitse tanks oprukten naar Rusland….dan zijn we weer bij het begin, de cirkel is rond, lees boven.
Update 20.02.2023
Deze week (24.02) 1 jaar oorlog. China neigt naar steun aan Rusland, als dat werkelijk gaat gebeuren is de situatie voor jaren beangstigend, dan is het einde zoek.
Update 18.05.2023
Een uitstekende documentaire op de zender ARTE (die doet wat een publieke omroep moet doen) over 20 jaar naïviteit en opportuinisme (gaslevering Nordstream 2 moest doorgaan, eerst de handel, daarna de moraal) van het westen tegenover Rusland met Poetin die bezig was zich te ontwikkelen tot dictator en tegenstanders vergiftigde, vermoordde of in een strafkamp opsloot. Te zien op de website van ARTE.tv (Duitse taal en Engelse taal). We zien onder andere een breed lachende minister van buitenlandse zaken Lavrov grapjes maken met collega ministers in het westen. Ondertussen werden mensen in Rusland vergiftigd en vermoord. In de VS weten ze ook wat machtspolitiek is, maar in Europa weten ze niet (meer) wat het is. Gewetenloos hard een doel natreven is machtspolitiek, de eigen bevolking overhalen en/of dwingen te vechten voor een doel.
Belangrijkste vraag is momenteel wat Poetin gaat doen als hij beseft dat Rusland niet kan winnen, maar gaat verliezen. Er schijnen al 200.000 soldaten te zijn gesneuveld, dat moet toch een uitwerking op de maatschappij hebben. De repressie neemt echter toe, ambtenaren mogen geen ontslag meer nemen. Rusland is een ontspoord land. Hitler besefte in april 1945 dat hij verloren had en schoot zichzelf dood in een bunker in Berlijn terwijl het Russische leger de stad binnendrong (sterk verbeeld in de film ‘Der Untergang’ uit 2004).
Update 05.11.2023
Een paar jaar geleden ben ik tot het woord argumentwinkelen/argumentshoppen gekomen, waarmee bedoeld wordt dat eenieder, met name politici, argumenten uitkiest die het beste bij een betoog passen en andere argumenten bewust weglaat. Wat historici moeten doen is zo objectief mogelijk analyseren, totale objectiviteit bestaat echter niet, maar men kan er wel naar streven (lees ook Over/About). In geopolitiek is argumentwinkelen ook veelvoorkomend, we horen niets meer over de westerse politiek tegenover Poetins Rusland in de afgelopen decennia terwijl er veel op aan te merken valt. Pas onlangs stond in de NRC een artikel waarin over westerse naïviteit werd geschreven. Er waren sancties in 2014, maar ze werden slecht gecontroleerd. Daarom herhaalt de geschiedenis zich altijd zoals ik in de jaren 1990 schreef. De mensheid is te dom om van de geschiedenis te leren, maar het zijn in de eerste plaats de verantwoordelijken in politiek en economie die fouten maken.
Update 12.11.2023 (9 jaar later)
Men moet altijd de tijd ‘lezen’ waarin men leeft en zich afvragen WAT gebeurt hier en wat zijn de consequenties. Een suggestie van een voormalige NATO chef om Oekraïne lid van de NATO te maken met het deel dat ze nu bezitten, dus zonder de door Rusland bezette gebieden. Levensgevaarlijk. Overal worden in Europa de defensie-uitgaven enorm verhoogd. Veel van mijn voorspellingen zijn uitgekomen, nu zeg ik dat over 1 of 2 jaar de dienstplicht in heel Europa ingevoerd wordt en over drie of vier jaar vragen ze de dienstplichtigen vervolgens om in Oekraïne tegen Rusland te gaan vechten…….Zei ik toen in de jaren 1990 (30 jaar geleden, de tijd van het ‘Einde van de Geschiedenis’ (Fukuyama, lees De Geschiedenis herhaalt zich, (ik keek naar de oorlog in Joegoslavië), niet dat het ‘niet onmogelijk is dat er in Europa weer gevochten gaat worden’….
Update 20.12.2023
Oekraïne kan niet winnen van Rusland, president Zelensky zegt maar liefst een half miljoen nieuwe soldaten nodig te hebben en meer westerse steun. Bijna 10 jaar later is het verbazingwekkend dat Rusland de oorlog kan volhouden. Het is op de achtergrond geraakt, maar Rusland heeft een kleine economie. Deze is nu geheel op de oorlog gericht.
Update 28.01.2024 (10 jaar later)
Minister van Buitenlandse zaken van Engeland Cameron sprak over een 1938 moment, echter: 1938 moment (Hitler, München, Appeasement, annexatie Sudetenland, Chamberlain) was in 2014 na annexatie Krim/Donbas door Rusland/Poetin (en clan). In 1938 was er een conferentie in München waarbij toegefelijkheid werd betoond aan Adolf Hitler in de hoop oorlog te voorkomen, een jaar later was de inval van Duitsland in Polen. Het is een lange geschiedenis die in het geheugen gegrift is en een symbool geworden voor wat er gebeurd als men in politiek te opportunistisch is en naïef. De beelden van de Britse premier Chamberlain staan op YouTube, hij kwam thuis en hield op het vliegveld een document in de lucht, het verdrag met Adolf Hitler (“Peace for our Time”/ Vrede in onze Tijd). In de geschiedenisboeken staat over 100 jaar dat alle schuld bij Poetin en Rusland ligt….
Update 31.03.2024
De verantwoordelijken in politiek en economie hebben GEFAALD en niets van de geschiedenis geleerd. Poetin (gevormd in de Koude Oorlog tijd in DDR) heeft vanaf 2007 laten weten dat zijn kijk op de geschiedenis een heel andere is dan die van het westen en de VS. Toch moest de handel doorgaan vanwege de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en de export van producten en hoopten ze (Merkel, Steinmeier en industriëlen) op verandering (‘Wandel durch handel’). Poetin (en clan van rijken die hij al 30 jaar kent) denkt in bufferstaten Belarus en Oekraïne (met marinehaven Sebastopol). Na Maidan 2014 zag hij dat Oekraïne een andere kant opging, vandaar de annexatie van de Krim en Donbas. Er kwamen sancties, maar te weinig. Dit is het München 1938 moment geweest, appeasement, hopen op inkeer.
De parallel Poetin-Hitler is duidelijk: persoonlijke frustratie over verlies: Hitler WO1, Poetin over USSR, Hitler ‘Heim ins Reich’ annexaties, Poetin Russen in Krim/Donbas. Ook liegen en bedriegen over intenties zoals alle dictatoren doen. Beide waren 10 tot 20 jaar bezig met het verwezenlijken van hun snode plannen. Hitler poogde een staatsgreep in 1923 (de ‘Bierkellerputsch’) die mislukte. In 1933 slaagde een verkapte staatsgreep met goedvinden van de politiek-economische elite van die tijd. Poetin liet in 2007 weten dat hij het verlies van het USSR Sovjet-Unie rijk diep betreurde. Poetin liet in binnen en buitenland op de kenmerkende wijze (gif) tegenstanders vermoordden en trok steeds meer macht naar zich toe. Dat zijn de parallellen waar iets van te leren is (voor wie dat wil).
Ook de zogenoemde ‘unipolaire wereld’ is voor Rusland belangrijk, ze zien dat de Verenigde Staten na 1989/1991 de dominante macht in de wereld geworden zijn en keuren dat af. Dat de VS zich als dominante macht in de wereld zien is een feit, in Dossier Amerika (VS) is een uitgebreide analyse te lezen. De EU heeft 30 jaar achter de VS aangelopen, de defensie verwaarloosd en nu moet veel gecorrigeerd worden. China (een autoritair geleid land) is in 15 jaar opgekomen tot grootmacht, de Chinese economie gaat de Amerikaanse voorbij. In 1992 schreef ik al dat het in de toekomst zal gaan om het veroveren van economische markten (in De Geschiedenis herhaalt zich).
Update 10.07.2024
Aan dit Dossier Geopolitiek, dat begon in 2014 (10 jaar geleden), wordt niets veranderd of aangepast wat er ook gezegd wordt door politici, analisten en deskundigen. Meeredeneren met de huidige situatie kan iedereen en de meeste mensen doen dat ook, afgezien van wat populisten die de klok hebben horen luiden maar niet weten waarde klepel hangt.
Update 15.07.2024
Niets wat hier geschreven is vanaf 2014 wordt aangepast of verwijderd.
Update 04.01.2025 (11 jaar later)
De toespraak van Poetin in 2007 in München (7 jaar voor annexatie Krim en inval Donbas, 15 jaar voor de inval in Oekraïne) laat zien dat hij duidelijk liet weten te willen samenwerken met het Westen, een unipolaire VS wereld niet als wenselijk te zien en meer. Naïef moeten we niet zijn, maar HIER is de kans gemist om de huidige situatie te vermijden, helaas te laat (Nederlander Jaap de Hoop Scheffer was secretaris generaal van de NAVO en Merkel minister-president in Duitsland). Hier te zien, Engelse ondertiteling, 30 minuten: Toespraak Poetin in 2007 in München
Update 11.02.2025 (11 jaar later)
De geopolitieke strijd is in volle gang, de VS, China, Rusland en Europa.
Update 06.09.2025
De middelpuntvliedende kracht in de geopolitiek. In China een militaire parade met als gasten Rusland, Noord Korea en andere politiek leiders die niet veel op hebben met democratie en mensenrechten. Het bekende ‘De vijand mijn mijn vijand is mijn vriend’, zo werkt geopolitiek, zo is het altijd gegaan. In Afrika heeft men zich van het Westen afgekeerd en ze zoeken heil bij Rusland en China. Het gevolg van koloniale uitbuiting die in de vorige eeuw na dekolonisatie is overgegaan in postkoloniale uitbuiting.
Waar gaat dit heen, dat is de vraag.
Update 06.01.2026 (12 jaar later)
Gewetenloos en hard een doel nastreven, dat is de aanpak van autocraten en dictatoren. In Europa weten ze niet (meer) wat het is. In de hele geschiedenis is het zo gegaan (helaas).
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Alle genoemde personen worden besproken in hun functie.
“Nieuws is tegenwoordig gecultiveerde machteloosheid”. (2016)
“Het is een hard ontwaken in de 21e eeuw”. (2016)
“Het gaat er om een goede balans te vinden tussen nieuws helemaal mijden en een overdosis nieuws. Men kan en hoeft niet alles te weten en te volgen en bovendien is het persoonlijke leven, de directe leef- en werkomgeving natuurlijk het belangrijkst”.
2016. Door de snelle communicatietechnieken zijn gebeurtenissen wereldwijd binnen een mum van tijd zichtbaar. Nieuws uit Patagonië (Zuid-Chili) of Kamchatka (Oost-Rusland) is er binnen een minuut. Filters zijn er niet of nauwelijks. Problemen ontstaan daar waar conflicten tussen landen, groepen mensen, religies als nieuws tot ons komen zonder context, uitleg of toelichting. Hier ontstaat het gevoel van machteloosheid dat de nieuwsconsument overvalt, de laatste jaren steeds vaker. Na de val van de Berlijnse Muur en het communisme eind jaren 1980 was er een periode van hoop. Er zouden geen conflicten meer zijn, de economie zou alleen nog maar groeien, het milieu zou verbeteren, de Derde Wereld zou het beter krijgen en de honger zou de wereld uit zijn: het Einde van de Geschiedenis (boek van Fukuyama) was bereikt met de democratische liberaal-kapitalistische heilstaat (lees ook De geschiedenis herhaalt zich).
Het is een hard ontwaken in de 21e eeuw. Dit begon met 11 september 2001 met de aanslagen in New York, bijna 3000 doden. In Nederland werden we midden in de zomer van 2014 opgeschrikt door het neerschieten van een passagiersvliegtuig met bijna 300 mensen onder wie 193 Nederlanders (boven Oekraïne). Het jaar 2015 was nog geen week begonnen of mannen met Kalasjnikovs oorlogswapens liepen door de staten van Parijs naar een krantenredactie, 20 doden. September 2015 begon een Bijbelse exodus van vluchtelingen uit Syrië. Enzovoort enzovoort. (Lees ook: Dossier Terrorisme).
Machteloosheid ontstaat daar waar men geen oorzaak en gevolg meer ziet. De mainstream media geven hoofdzakelijk de gevolgen weer. De oorzaken blijven te vaak achterwege of gaan niet diep genoeg, want echte goede onderzoeksjournalistiek kost veel geld en tijd. De oorzaken kennen is de mogelijkheden van oplossingen bieden.
Syrië is een voorbeeld. Rusland steunt een wrede dictator die zijn eigen bevolking afslacht en houdt in de veilheidsraad van de Verenigde Naties iedere maatregel of actie tegen Assad al 5 jaar tegen. Waarom doet Rusland dat. De wereldmachten Rusland, de Verenigde Staten, China en ook Europa zijn verwikkeld in een geopolitieke strijd om macht en invloed. Rusland is een overblijfsel van de Sovjet-Unie, ze hebben van oudsher contact met Syrië, hebben daar bases en dat willen ze zo houden. De VS moesten begin deze eeuw Saoedi-Arabië uit en willen in het Midden-Oosten blijven (niet in de laatste plaats vanwege Israël), ze vielen Irak binnen in 2003 (met vervalste bewijzen) vanwege de olie en als reactie op de aanslagen van 11 september 2001 in New York (Groot-Brittannië en Nederland steunden hen). Kortom ieder land doet wat het beste uitkomt, het is politiek zonder moraal, puur opportunisme en machtspolitiek. In het Dossier Geopolitiek heb ik een uitgebreide analyse gemaakt (Dossier Geopolitiek (Met Updates)).
Een ander voorbeeld zijn de bootvluchtelingen uit Afrika die in Italië aankomen, als ze het halen en niet verdronken zijn in de Middellandse Zee. Dit zijn de vluchtelingen met economische motieven, ze zien geen toekomst in eigen land. Ook hier zijn er oorzaken die in het nieuws vaak achterwege blijven. Zelf schreef ik hier begin jaren 1990al over, zie hiervoor het bericht Dossier Vluchtelingen met een analyse (Dossier Vluchtelingen/Migratie (Met Updates)
Er zijn nu mensen die de tv op zolder zetten of helemaal de deur uit doen en niet meer naar het journaal kijken of de krant lezen, nieuwsmijders worden ze genoemd, het is te zien als een reactie op het gevoel van machteloosheid dat in de huidige tijd is ontstaan. We moeten daarom naar veel meer duiding, grondige analyses en achtergronden kijken om de machteloosheid tegen te gaan. Dit moet vooral door de publieke omroep gedaan worden en door de kwaliteitsmedia. Het is een feit dat de Frans/Duitse zender ARTE dit simpelweg beter doet dan menig andere omroep met uitstekende thema avonden (op dinsdagen) over diverse maatschappelijke zaken, religie, economie, terrorisme en dergelijke.
Het gaat er om een goede balans te vinden tussen nieuws helemaal mijden en een overdosis nieuws. Men kan en hoeft niet alles te weten en te volgen en bovendien is het persoonlijke leven, de directe leef- en werkomgeving natuurlijk het belangrijkst.
Update 23.02.2017
In de Volkskrant vandaag een lang verhaal over nieuwsmijders, mensen die het nieuws niet meer volgen of zeer beperkt.
Update 05.08.2021 (Vijf jaar later)
Geschreven in 2016, nog steeds actueel. We worden steeds meer gedreven door ‘nieuws’, nieuws is een groot wereldomvattend organisme geworden, ook door de sociale media (meestal Amerikaans) die er er een verdienmodel van hebben gemaakt, nieuws is handel. Veel mensen hebben ‘pushmeldingen’ van nieuws op hun smartphone, ze krijgen direct bericht bij een gebeurtenis waar ze in principe niets mee te doen hebben. Voor ons is het totaal onbelangrijk of er in Zuid-Chili een bus in een ravijn rijdt. Media, televisie en sociale media zijn een integraal deel en verlengstuk van van onze psychosociale omgeving geworden (Marshall McLuhan in de jaren 1960, dit is met de sociale media exponentieel toegenomen op een wijze die hij niet heeft kunnen voorzien), we staan er mee op en gaan ermee naar bed (de smartphone).
Wat ook opvalt is dat door de financiële positie van media de zogenoemde ‘clickbait‘ (een lekker makend nieuwtje om bezoekers naar een website te lokken) is toegenomen, vooral voorpagina’s met moord en doodslag, (ongelukkige) celebrities (scheidingen) of bij aanschaf van een nieuwe dure auto, dramatische ongelukken, dodelijke ziektes die iemand persoonlijk zijn overkomen en die ze maar net overleefd hebben, sporters met succes (winnaars willen we zien!) en verzoeken voor gratis content (vooral foto’s). De berichten staan naast bewegende reclames (door elkaar heen) waarmee de noodlijdende media het hoofd boven water moeten houden (de uitgeverijen en eigenaren souperen de winst, want geld is er wel, maar dat is het kapitalisme, de bedrijfsresultaten zijn goed).
De oorzaken van het nieuws waardoor de bovengenoemde gecultiveerde machteloosheid is ontstaan verdwijnen steeds meer naar de achtergrond en ontstaat het bekende ‘wat kan ik er aan doen’ en onverschilligheid. Overigens is dit allemaal niet nieuw, Neil Postman schreef in zijn boek ‘Amusing Ourselves to Death’ (vertaald als ‘We amuseren ons kapot’) in 1985 al over de media en Marshall McLuhan deed dat al in de jaren 1960 (‘The Medium is the Message’, waar de analyse uit voortkomt dat het middel van informatieoverdracht belangrijker is dan de inhoud zelf. (Momenteel ben ik mij hierin aan het verdiepen). Van Postman is de uitspraak: ‘Maar het is de vraag of een cultuur zich kan handhaven als de mening postvat dat de wereld in tweeëntwintig minuten te overzien is en amusement de maat van alle dingen wordt’.
Een in deze tijd nieuw verschijnsel is aversie en wantrouwen tegenover ‘de media’ als geheel, veel mensen vertrouwen het nieuws niet meer en noemen dit Nep Nieuws/Fake News (er is een nieuwe omroep die het als uitgangspunt heeft genomen, de uitzendingen moeten nog beginnen). Dit is zich zelfs gaan uitten in agressie tegen journalisten die aan het werk zijn. Mijn inziens is het wantrouwen voortgekomen uit het niet begrijpen van zaken, van oorzaak en gevolg. Wat veelal wordt vergeten is dat heel veel mensen niet academisch of hooggeschoold zijn (in Nederland is anno 2021 sprake van laaggeletterdheid) en alles wat op het individu afkomt steeds complexer is geworden: zoals de pandemie en de klimaatverandering. Niet begrijpen leidt tot het ontkennen van feiten en wantrouwen tegenover de brenger van het nieuws. Het heeft groteske vormen aangenomen en zelfs politici uit de populistische hoek doen er aan mee, voor hen is het een dankbaar iets, want zeggen dat het allemaal leugens zijn, niet waar en ‘we allemaal onze vrijheid terug willen’ is een makkelijk te brengen boodschap waar veel mensen vatbaar voor zijn, dat laten de demonstraties zien. (Het is overigens een internationaal verschijnsel).
Publieke omroepen hebben hieraangaande een kans gemist (ik heb er eerder over geschreven) ze moeten de achtergronden beter uitleggen: direct na het 8 uur Journaal een rubriek met uitleg en achtergronden op een eenvoudige wijze gebracht: Wat is klimaatverandering, wat is de pandemie, waar komen al die vluchtelingen vandaan, wat is de politiek van Rusland enzovoort enzovoort.
In de Middeleeuwen werd een boodschapper die onplezierig nieuws aan een koning moest vertellen soms onthoofd. Shakespeare zei: ‘Don’t shoot the messenger’ (1598). Media (schrijvend/fotograferend etc) zijn in deze tijd de brenger van ongemakkelijk nieuws over corona, klimaatverandering, stikstof (etc) dat mensen ten diepste raakt en krijgen de schuld. Ook ‘Don’t shoot the pianoplayer’ uit het ‘Wilde Westen’ (VS 1860) roept op niet de verkeerde de schuld te geven (Karremans zei dit in 1995 tegen Mladic in Srebenica, maar dit terzijde).
Update 10.02.2023 (7 jaar later)
Nog steeds actueel. Geen wijzingen en/of aanpassingen.
Update 13.01.2024 (8 jaar later)
Mensen worden momenteel ziek van het nieuws, vooral jongeren.
Update 07.10.2024
Nieuws is tegenwoordig gecultiveerde machteloosheid. Uit 2016, 8 jaar geleden. In 2024 zijn er geheel nieuwe dimensies bijgekomen: De coronapandemie van 2020, de oorlog die Rusland begon in Oekraïne, het Midden-Oosten met Israël en de klimaat/natuur/milieucrisis. Incidenten zijn het niet, dit heeft te maken met een afkalvende westerse cultuur (in andere culturen zijn ze met overleven bezig). De pandemie (omgang met dieren) en de klimaatverandering (overvloedig gebruik van fossiele brandstoffen) zijn beide door de mens zelf veroorzaakt, veel mensen kunnen deze harde waarheden iet aan en ontkennen de feiten. De oorlog in Oekraïne is gevolg van een lange geopolitieke strijd om dominantie. Israël is verwikkeld in een 70 jaar durende strijd om het bestaan op een plek waar anderen woonden (Palestijnen), het gevolg van de Tweede Wereldoorlog. Zoals ik in 1992 al schreef herhaalt de geschiedenis zich, maar zoals de Duitse filosoof Schopenhauer al schreef herhaalt zij zich telkens op een andere manier. De politieke leiders zijn welswaar andere personen, maar ze handelen hetzelfde als hun voorgangers. De hele menselijke geschiedenis is er een van afwisselende perioden van oorlog en vrede. Na 1989/1991 de ineenstorting van de Sovjet-Unie was er 30 jaar relatieve vrede (oorlogen werden elders uitgevochten). We gaan nog wat meemaken, want ieder begin van oplossingen zien we niet.
Update 02.01.2025 (9 jaar later)
Het jaar 2025 is 1 dag oud, er zijn al 2 aanslagen in de VS geweest.
Update 07.01.2025
Op de radio een gesprek over nieuwsmijders, mensen die het nieuws niet meer volgen omdat ze er depressief van worden. Een deskundige zei wat boven geschreven is (in 2016): nieuws zonder uitleg is niet de goede aanpak, het gaat om uitleg en achtergronden. Zoals zo vaak geschreven (door ondergetekende) direct na het 8 uur Journaal. 1 Vandaag is goed, maar te vroeg (18.30 etenstijd), Nieuwsuur is te laat (21.30 uur) en te intellectueel. Terugkijken doen maar weinigen, dat zijn alleen geïnteresseerden. Men moet bij omroepen denken aan een werker, een vuilnisman, steigerbouwer, bouwvakker, bakker, pakjesbezorger, iedereen die een hele dag druk is….en voor de tv naar het Journaal kijkt.
Update 05.04.2025
Zelfs de meest geharde nieuwsvolger heeft het moeilijk in een op drift geraakte wereld.
Update 06.01.2026 (10 jaar later)
Het jaar 2026 is nog geen week oud, een overstelpende hoeveelheid nieuws komt op de mens af.
Gesprek op de radio over een rapport over de overspannen samenleving en de rol van nieuws en actualiteit. Zelfs de psychiaters weten het niet meer.
(Geschreven in 1992) (Met updates 2026. Dit artikel is 34 jaar oud)
“De geschiedenis herhaalt zich; kapitalisme zal leiden tot ecologische (klimaatverandering) en sociale (migratiestromen) rampen; alles komt terug: nationalisme, fascisme, religie (fundamentalisme), communisme, monarchie, oorlog“. (Geschreven 1992).
“….het zijn allemaal pogingen om een geestelijk en moreel vacuüm op te vullen en een collectieve identiteitscrisis te bedwingen”. (1992)
“Iedere maatschappij, democratie en dictatuur, heeft een verzadigingspunt van onvrede. Boven dat verzadigingspunt ontstaan volksbewegingen, nieuwe partijen, soms zelfs revoluties”. (Uit 2016).
“We leven in de tredmolen van de geschiedenis, niets geleerd in 1000 jaar”. (2024)
“De verantwoordelijken in politiek en economie hebben GEFAALD en niets van de geschiedenis geleerd”. (2024)
“Maatschappijen hebben net zo als het klimaat een Tipping Point,een point of no return“. (2024)
“Europa heeft zich de afgelopen 30 jaar na de val van de muur in 1989 volledig afhankelijk gemaakt van de VS“. (2024)
Mede geschreven als reactie op Francis Fukuyama ‘Het Einde van de Geschiedenis en de Laatste Mens’ (1992).
1992. “Ik betwijfel of alle filosofie van de wereld erin zal slagen de slavernij op te heffen. Men zal er hoogstens de naam van veranderen. Ik kan mij vormen van dienstbaarheid voorstellen die erger zijn dan de onze omdat zij arglistiger zijn. Hetzij dat men erin slaagt de mensen te veranderen in domme, tevreden machines die zich vrij achten, terwijl zij onderworpen zijn, hetzij dat men met uitsluiting van menselijke genoegens en verpozingen een arbeidsdrift bij hen ontwikkeld, die even fel is als de belustheid op oorlog bij barbaarse rassen”, aldus de Romeinse keizer Hadrianus over het afschaffen van de slavernij aan zijn opvolger.
“Orwell houdt ons voor dat we ten prooi zullen vallen aan externe onderdrukking. Maar in Huxley’s visie is er helemaal geen Big Brother nodig om de mens zijn autonomie, volwassenheid en geschiedenis te ontnemen. Hij voorzag dat de mens zich met welgevallen monddood zou laten maken en zijn vermogen tot kritisch denken zou laten beroven. Orwell vreesde boekverbrandingen. Huxley vreesde dat hiervoor geen reden zou zijn omdat geen mens nog een boek zou willen lezen. Orwell vreesde dat ons informatie onthouden zou worden. Huxley vreesde dat we zozeer door informatie overstroomd zouden raken dat ons niets anders dan passiviteit en egoïsme zou resten. Orwell vreesde dat de waarheid voor ons verborgen zou worden. Huxley vreesde dat zij zou verdrinken in een zee van trivialiteit. Orwell vreesde dat onze cultuur er een van geketenden zou worden. Huxley vreesde dat onze cultuur er een van trivialiteiten zou worden. Orwell vreesde dat hetgeen wij haten onze ondergang zal bewerkstelligen. Huxley vreesde dat datgene waarvan we houden onze ondergang zouden worden”, aldus Neil Postman in zijn in 1985 verschenen boek Amusing ourselves to death.
Het is 1992 en de Derde Wereldoorlog is begonnen. In tegenstelling tot de Eerste en de Tweede Wereldoorlog is er geen oorlog die met wapens wordt uitgevochten, maar een Economische Wereldoorlog. Het is de strijd van allen tegen allen, van individu tegen individu. Het door het kapitalisme gecultiveerde egoïsme en eigenbelang heeft ervoor gezorgd dat mensen elkaar op wereldschaal zijn gaan bevechten. De ‘battle ground’ is de ‘markt’ en de inzet is de economische macht en overheersing. Tot in de perfectie uitgevoerde marktstrategieën zorgen ervoor dat bedrijven zich beramen over het veroveren van een volgend continent als markt en handelsoorlogen tussen de verschillende werelddelen moeten de economische suprematie garanderen. Het kapitalisme kraakt en piept in al zijn voegen onder het gewicht van de uitputting van grondstoffen en energie en de ecologische vernietiging, maar de strijd moet doorgaan.
De oorlog die aan de gang is is een stille oorlog. Anonieme individuen, op gang gekomen in grote migratiestromen over de hele wereld, gaan soms letterlijk ten onder in de zeeën die grenzen aan de rijke delen van de wereld of delven het onderspit binnen de rijke wereld zelf. Francis Fukuyama, met zijn door velen geprezen constatering van het Einde van de Geschiedenis, waarbij hij stelt dat het liberalisme de enig overgebleven ideologie is, heeft daarom geen gelijk. De triomf van het liberalisme is er slechts op het gebied van de politiek. Op het gebied van de economie heeft het liberalisme, in de vorm van kapitalisme, geleid tot een economische oorlog op steeds grotere schaal die, nu Oost-Europa zich ook tot het kapitalisme heeft bekeerd, pas goed op gang gekomen is, maar in feite al meer dan 200 jaar, sinds de Industriële Revolutie, woedt.
Het liberaal-kapitalistische model is paradoxaal. De door een vooruitgangsgeloof voortgestuwde vrije ontplooiing van het particuliere initiatief, of kortweg gezegd uitgaan van het egoïsme in de mens, is zonder twijfel iets dat de mens goed afgaat en ook veel heeft opgeleverd. Als we ter vergelijking naar de voormalige Sovjet-Unie kijken dan zien we dat juist op dit punt, dat mensen harder en efficiënter voor zichzelf werken, het communistisch systeem niet werkte. Probleem met het kapitalisme is echter dat er geen rem op het systeem zit of dat er op zijn minst (te) laat geremd wordt. De subsidiëring van de Europese landbouw is een goed voorbeeld. Door subsidiëring van het particuliere initiatief cq het eigenbelang van boeren is er in Europa een geweldige landbouwproductie op gang gekomen, ja zo goed zelfs dat er een overproductie is die vernietigd, opgeslagen of gedumpt wordt met alle nadelige gevolgen die daarmee gepaard gaan. Tevens laat de met deze gigantische productie samenhangende milieuvervuiling zien dat de rem te laat werkt.
Fukuyama heeft Nietzsches ‘laatste mens’ onderdeel gemaakt van zijn betoog. Voor Nietzsche was de laatste mens het grootste schrikbeeld, het is de huidige zelfgenoegzame burger die zich, weliswaar steeds eenzamer, wentelt in materiële luxe zonder zich nog ergens over te bekommeren. Toch sluimert ergens de onvrede omdat de kapitalistische welvaarts- en verzorgingsstaat met al haar materiële genoegens en zekerheden geen recht weet te doen aan de geestelijke verlangens van de mens. Ook de permanente bedreiging van welvaart en koopkracht zorgt voor een chronisch gevoel van onzekerheid. Nietzsche was zijn tijd vooruit, honderd jaar geleden zag hij de onmogelijkheid van het in de praktijk bestaan van een vorm van communisme reeds in, nadat hij de dood van god al geconstateerd had. Hiermee voorzag hij het geestelijke en morele vacuüm waarin de mens in de moderne tijd terecht zou komen wat hij het nihilisme noemde. Een vacuüm vraagt echter altijd om een opvulling, vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk en doet zich in het klein reeds voor. Het zijn allemaal pogingen om een geestelijk en moreel vacuüm op te vullen en een collectieve identiteitscrisis te bedwingen, net zo als de surrogaatmiddelen sport, popmuziek, New Age en aanverwante bewegingen en niet te vergeten ‘de politiek’, die in veel landen steeds meer op een gezelschapsspel is gaan lijken. De economie zelf is een fetisj geworden met kwartaalcijfers als tussentijdse openbaring.
Het einde van de geschiedenis is niet bereikt en zal ook nooit bereikt worden aangezien de mensen het nooit helemaal eens zullen worden. Het lijkt in deze tijd eerder op een hernieuwd begin van de geschiedenis waar in verhevigde vorm zal terugkeren wat geweest is en zelfs oorlog met militaire middelen, met alle daarbij behorende wreedheden, behoort tot de mogelijkheden als we naar het voormalige Joegoslavië kijken. Hier wordt een identiteitsoorlog gevoerd, een oorlog waarbij het kleinste etnische, religieuze verschil tussen mensen genoeg is om elkaar te bevechten en te vermoorden.
De door bevolkingsgroei en economische en politieke crisis op gang gekomen migratiestromen zorgen ervoor dat we geconfronteerd worden met vele van de eigen cultuur vervreemde, van hun wortels losgeraakte en daardoor identiteitszoekende mensen en dit, in combinatie met de botsing tussen de verschillende culturen, levert nu reeds in vele samenlevingen grote spanningen op.
Volgens Karl Marx herhaalt de geschiedenis zich eerst als tragedie en daarna als klucht. Friedrich Hegel zegt: “De geschiedenis leert ons uiteindelijk alleen dit: dat de mensen niets van haar willen leren”.
(Het getypte origineel van dit artikel uit 1992 is op verzoek in te zien).(Cursivering en vet later toegevoegd).
(Dit artikel heeft van 1992 tot de digitalisering in 2010 in de kast gelegen).
Het artikel uit de NRC van 1992 (24 jaar geleden) op basis waarvan ik constateerde dat er economische vluchtelingen vanuit Afrika naar Europa kwamen en waarvan sommigen verdronken in de Middellandse zee. Sindsdien zijn er tienduizenden mensen in de Middellandse zee verdronken. Ik baseerde hierop in 1992 mijn analyse van de grote economische ongelijkheid in de wereld: ‘De oorlog die aan de gang is is een stille oorlog. Anonieme individuen, opgang gekomen in grote migratiestromen over de hele wereld, gaan soms letterlijk ten onder in de zeeën die grenzen aan de rijke delen van de wereld.’ Hieraan verbond ik de noodzaak dat Afrika zich economisch zou ontwikkelen om de migratie tegen te gaan (Zie Dossier Vluchtelingen).
Onderaan in de fotogalerij op groot formaat te lezen.
De Mexicaanse ondernemer Carlos Slim (screenshot onder uit 2012) is een van de rijkste mensen in de wereld. In bovenstaand artikel maakte ik een toekomstvoorspelling: ‘Het is 1992 en de Derde Wereldoorlog is begonnen. In tegenstelling tot de Eerste en de Tweede Wereldoorlog is er geen oorlog die met wapens wordt uitgevochten, maar een Economische Wereldoorlog. Het is de strijd van allen tegen allen, van individu tegen individu. Het door het kapitalisme gecultiveerde egoïsme en eigenbelang heeft ervoor gezorgd dat mensen elkaar op wereldschaal zijn gaan bevechten. De ‘battle ground’ is de ‘markt’ en de inzet is de economische macht en overheersing. Tot in de perfectie uitgevoerde marktstrategieën zorgen ervoor dat bedrijven zich beramen over het veroveren van een volgend continent als markt en handelsoorlogen tussen de verschillende werelddelen moeten de economische suprematie garanderen’.
Screenshot 2012. Carlos Slim, een van de rijkste ondernemers in de wereld. Het internationale kapitalisme is de nieuwe oorlog, het gaat om het beheersen van (wereld)markten.
Update 03.07.2017
Dat het ‘Einde van de Geschiedenis’ van Fukuyama niet bereikt is is de laatste jaren door steeds meer mensen erkend. Dat het Einde van de Geschiedenis bereikt was of zou kunnen worden bereikt heb ik nooit geloofd (zie boven), daarvoor moet je eerst de historici lezen en daarna de filosofen. Ik heb de opvatting van Fukuyama eigenlijk altijd meer als een wensdroom gezien.
‘De triomf van het liberalisme is er slechts op het gebied van de politiek’, (zie boven) hier was zelfs ik te optimistisch. Dat erken ik. Ik zag het (gekozen) economisch systeem dat we kennen als kapitalisme als grootste probleem (op sociaal gebied en op ecologisch gebied). Tevens moet de tekst gelezen worden zoals in 1992 toen nagenoeg iedereen het failliet van het communisme heeft gezien als de overwinning van het liberaal-kapitalisme, later door anderen neoliberalisme genoemd. Ik schreef echter ook dat alles zou terugkomen: “……vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk en doet zich in het klein reeds voor”.
Een veelvoorkomend misverstand over de herhaling van de geschiedenis is dat de geschiedenis zich op dezelfde manier herhaalt. Maar, zoals de filosoof Arthur Schopenhauer (1788 – 1860) heeft geschreven, de geschiedenis herhaalt zich telkens op een andere manier: hetzelfde op een andere manier: eadem sed aliter in het Latijn. Dit komt door de onveranderlijkheid van de mens die, in nieuwe situaties, dezelfde fouten blijft maken.
Update 16.03.2018 (26 jaar later)
De constatering dat de geschiedenis zich herhaalt is echter geen reden voor fatalisme of passiviteit. Het is mogelijk van de geschiedenis en de fouten uit het verleden te leren, maar helaas blijkt dat de meeste politici niet de morele wijsheid hebben om fouten te vermijden. We zien dat ook in deze tijd. Daarom kijken we ook zo op naar mensen die moreel hoogstaand zijn: Nelson Mandela, Mahatma Gandhi en Martin Luther King (ea.). Voor mij persoonlijk is dat Václav Havel (1936-2011), een schrijver/kunstenaar/filosoof die president van een land, Tsjechië, werd. Hij was 20 jaar politiek dissident tegen het communistische bewind na WO2 (werd hiervoor vaak in de gevangenis gezet). In 1990, na de geweldloze ‘Fluwelen Revolutie’ (want zonder geweld) werd hij tot president gekozen en bleef dat 13 jaar. Als hij sprak zag je een bedachtzame man die een dienaar van zijn land was, hoewel hij nooit de ambitie had om president te worden, dat is een speling van het lot die hij accepteerde. Een mooie tijdloze uitspraak van hem en die alleen iemand met veel wijsheid kan doen is: “Zoek mensen die de waarheid zoeken, maar vlucht voor mensen die de waarheid gevonden hebben”. Hij schreef diverse boeken waarin humanistische opvattingen doorklinken. Hij heeft het idee van de Griekse filosoof Plato (300 jaar voor Christus) waargemaakt: filosofen zijn het beste in staat om te regeren. De titel van een van zijn boeken is ‘Living in Truth’, mooi vertaald in ‘Poging om in de waarheid te leven’. (Meer: Václav Havel). Hij is de westerse pendant van Nelson Mandela, maar er zijn maar weinig mensen die het zien.
Postzegel uit 1990 met het portret van Havel.
Uit deze tijd: Malala Yousafzai is een Pakistaans meisje (nu een jonge vrouw van 19) dat in 2012 door islamitische fundamentalisten door het hoofd werd geschoten enkel omdat ze voor onderwijs aan meisjes was. Ze overleefde, kreeg de Nobelprijs en ze gaat door met haar strijd voor onderwijs aan vrouwen.
Update 29.12.2018
De president van de Verenigde Staten van Noord Amerika ziet handelsoorlogen als een noodzakelijk en gewenst middel om de economische positie van zijn land te versterken. Dat handelsoorlogen als een legitiem middel werden gebruikt zag en voorspelde ik in 1992 (zie boven) en dat hangt samen met de werking van het kapitalisme als economische ordening.
Update 04.03.2019
Dit artikel geschreven zijnde in 1992 is visionair (ik stuurde het in 1992 naar de Volkskrant en de Groene Amsterdammer).
Francis Fukuyama is aanstaande zondag 10 maart 2019 te gast in tv programma Buitenhof. De analyse van hem uit 1992 was mede de aanleiding voor mijn artikel ‘De Geschiedenis herhaalt zich’ in 1992. Ik denk dat het allemaal ter sprake zal komen.
Ik zocht nog even op wat hij toen zei: “De gebeurtenissen waarvan we getuigen zijn, betreffen niet enkel het einde van de Koude Oorlog, of het voorbijgaan van een specifiek tijdperk uit de naoorlogse geschiedenis, maar het einde van de geschiedenis als dusdanig: namelijk, het eindpunt van de ideologische evolutie van de mensheid en de universalisering van de Westerse liberale democratie als de uiteindelijke vorm van menselijk bestuur”.
Op Wikipedia staat een mooi overzicht met daarbij kritiek op zijn werk.
Ik zag het in 1992 als een wensdroom(die niet uit zou komen de mens kennende). Als we kijken wat er in 27 jaar na 1992 is gebeurd zien we zijn theorie beslist niet uitkomen. De hele gedachtegang is Amerikaans, het doet denken aan wat de VS wilden in Irak in 2003: ze wilden democratie opleggen, het werd een groot drama. Tevens wordt er uitgegaan van een kapitalistische economische ordening als enig denkbaar systeem en dat is niet juist. Het deugt totaal niet. Deze opvattingen en politiek moeten we categorisch afwijzen.De huidige president laat zien dat we diep wantrouwen moeten hebben tegenover de hele Amerikaanse politiek.
‘Economie is de voortzetting van oorlog met andere middelen’, lees hier de uitleg: Economie als oorlog
Update 06.05.2020
De coronacrisis als uitvloeisel van een economisch systeem: Coronacrisis
Update 09.05.2020
History repeats itself (eadem sed aliter); capitalism will lead to ecological (climate change) and social (migration) disaster; everything will come back:nationalism, fascism, religion (fundamentalism), communism, monarchy, war. (Written by me in 1992. Read above).
Denken dat het einde van de geschiedenis bereikt kan worden is hetzelfde als geloven in een communistische heilstaat, een klasseloze maatschappij en arbeidersparadijs waarin alle belangen gelijk zijn. Het is de seculiere heilsverwachting van het kapitalisme waar de vrije markt voor welvaart voor allen zal zorgen. Het is een dwaling (helaas).
Een nieuwe partij voor de 21e eeuw die een eind moet maken aan de illusieloze, illusoire politiek van het heden: Humanistisch Sociale Partij
Update 05.01.2021 (29 jaar later)
De coronapandemie en de daaruit voortgekomen economische crisis (die eigenlijk nog moet beginnen (na het aflopen van de steunpakketten, die een soort economisch infuus zijn (veel bedrijven zijn failliet) legt veel bloot dat voorheen niet werd gezien of bewust werd ontkend. De meest opvallende zaken in deze tijd die ik zelf 30 jaar geleden al noemde zijn dat de ‘vrije markt‘ niet goed werkt en alles kan regelen. Tevens is het hele beginsel van de ‘terugtredende overheid’ op zijn retour (noemde ik toen ‘modieus’). 30 jaar geleden zei ik dat we juist een sterke overheid nodig hebben, die ook op economisch gebied meer zou moeten gaan regelen. Ik zei en schreef toen expliciet: we hebben een sterke overheid nodig die opkomt voor de werkers. Geen planeconomie zoals in het communisme maar gedegen keuzes waarbij het milieuaspect een grote rol moet spelen.
Uit 1992:‘Het einde van de geschiedenis is niet bereikt en zal ook nooit bereikt worden aangezien de mensen het nooit helemaal eens zullen worden. Het lijkt in deze tijd eerder op een hernieuwd begin van de geschiedenis waar in verhevigde vorm zal terugkeren wat geweest is en zelfs oorlog met militaire middelen, met alle daarbij behorende wreedheden, behoort tot de mogelijkheden als we naar het voormalige Joegoslavië kijken. Hier wordt een identiteitsoorlog gevoerd, een oorlog waarbij het kleinste etnische, religieuze verschil tussen mensen genoeg is om elkaar te bevechten en te vermoorden’.
Een nieuwe Koude Oorlog met dreiging en angst voor ‘de Russen’ (lees Dossier Geopolitiek). Eenvijand en conflict geeft een identiteit en laat zien wie we zijn en waar we voor staan. Politici hebben niet de creativiteit om uit de tredmolenvan de geschiedenis te stappen en nieuwe oplossingen te bedenken voor oude problemen. Ze leven nog in de 19e en 20e eeuw en denken ook zo.
Uit 1992:‘Een vacuüm vraagt echter altijd om een opvulling, vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk en doet zich in het klein reeds voor. Het zijn alle pogingen om een geestelijk en moreel vacuüm op te vullen en een collectieve identiteitscrisis te bedwingen, net zo als de surrogaatmiddelen sport, popmuziek, New Age en aanverwante bewegingen en niet te vergeten ‘de politiek’, die in veel landen steeds meer op een gezelschapsspel is gaan lijken. De economie zelf is een fetisj geworden met kwartaalcijfers als tussentijdse openbaring’. (Lees ook Friedrich Nietzsche (1844-1900 over identiteit en religie).
Alles komt terug.
De pandemie die de wereld getroffen heeft verscherpt tegenstellingen die er al waren, nationaal en internationaal.
Update 24.02.2022
Oorlog in Oost-Europa. Territoriumdrift en geopolitiek van Rusland. In de jaren 1990 na de val van het communisme begon de ideologische strijd al. De Tweede Wereldoorlog (ca 50 miljoen doden inclusief de grootse massamoord in de geschiedenis) kwam voort uit de de Eerste Wereldoorlog (ca 20 miljoen doden (de getallen verschillen). Laten we hopen dat de Derde Wereldoorlog niet voortkomt uit de Tweede Wereldoorlog.
Uit 1992 (30 jaar geleden) ‘Het einde van de geschiedenis is niet bereikt en zal ook nooit bereikt worden aangezien de mensen het nooit helemaal eens zullen worden. Het lijkt in deze tijd eerder op een hernieuwd begin van de geschiedenis waar in verhevigde vorm zal terugkeren wat geweest is en zelfs oorlog met militaire middelen, met alle daarbij behorende wreedheden, behoort tot de mogelijkheden als we naar het voormalige Joegoslavië kijken. Hier wordt een identiteitsoorlog gevoerd, een oorlog waarbij het kleinste etnische, religieuze verschil tussen mensen genoeg is om elkaar te bevechten en te vermoorden’.
Lees ook Dossier Geopolitiek (begonnen in 2014) waarin uitgelegd wordt wat de motieven van landen zijn voor hun handelen en dat alle landen met dezelfde maatstaven moeten worden beoordeeld. Tevens een analyse van de oorlog van Rusland in Oekraïne.
Uit Dossier Geopolitiek geschreven in 2014:
‘Maar het westen heeft veel boter op het hoofd, ook Nederland. Als je jezelf in decennia lang afhankelijk maakt van Russisch gas en de export van je producten, als je Russische bedrijven toelaat met hun abjecte (wapen)handel (in de mooie kantoren op de Amsterdamse Zuidas), als de koning en koningin bier gaan drinken met politiek leider Poetin tijdens de Olympische spelen (februari dit jaar, 5 maanden geleden) en de minister-president en de top van het bedrijfsleven toasten met Poetin op nieuwe contracten, in een land met een gebrekkige democratie, waar geen persvrijheid is en politiek tegenstanders worden vermoord of in de gevangenis terechtkomen en hiermee impliciet de legitimiteit accepteert, dan denken de macht en de oligarchen in Rusland: we kunnen doen wat we willen‘.
‘De president van Rusland, Poetin (een KGB (de gevreesde inlichtingendienst van de USSR) ambtenaar in Oost-Duitsland tijdens de Koude oorlog), is op weg een gevaarlijke dictator te worden met een persoonlijkheidscultus die, zo heeft de geschiedenis laten zien, makkelijk uit de hand kan lopen. Als je de biografie van Poetin leest zie je alles wat diep argwanend tegenover deze persoon maakt. Zo’n persoonlijke geschiedenis kan de gevaarlijkste mensen voortbrengen’.
Voorspellingen doen is goed naar het heden kijken. (Uit de context van Marshall McLuhan).
Waar is Frances Fukuyma NU?
Niets wat hier geschreven is vanaf 1992 wordt aangepast of verwijderd.
Uit 1992: History repeats itself (eadem sed aliter); capitalism will lead to ecological (climate change) and social (migration) disaster; everything will come back:nationalism, fascism, religion (fundamentalism), communism, monarchy, war. (Written by me in 1992. Read above).
Zelfs de dreiging van een oorlog met kernbommen is terug. De MAD doctrine uit de jaren 1980: de Mutual Assured Destruction/De wederzijds gegarandeerde vernietiging.
“Een doel dat onrechtvaardige middelen nodig heeft is geen rechtvaardig doel”. (Karl Marx 1818-1883, filosoof en politiek denker, criticus van het kapitalisme).
“An end that requires unjust means is not a just end.” (Karl Marx 1818-1883, philosopher and political thinker, critic of capitalism).
Uit 1992: (zie boven) Volgens Karl Marx herhaalt de geschiedenis zich eerst als tragedie en daarna als klucht. Friedrich Hegel zegt: “De geschiedenis leert ons uiteindelijk alleen dit: dat de mensen niets van haar willen leren”.
“History repeats itself, first as tragedy, second as farce”. (Karl Marx 1818-1883).
De mens is speelbal van de geschiedenis.
Update 25.05.2022
Oekraïne 2022: ruim100 jaar terug in de tijd, naar de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), met artilleriegevechten, tanks die door akkers ploegen, vrouwen die verkracht worden, burgers die geëxecuteerd worden, soldaten in loopgraven, het veroveren van terrein en heel veel doden.
Na de Tweede Wereldoorlog (ca 50 miljoen doden inclusief de grootste massamoord uit de geschiedenis)(1940-1945) zeiden de mensen “Nooit meer oorlog”. Veel heeft de mensheid niet geleerd.
Momenteel gaat het de verantwoordelijken er om hoe de oorzaak van de oorlog in de geschiedenisboeken terecht komt, want het Westen mag natuurlijk nooit een rol gespeeld hebben. Te denken valt aan breekpunt 2014 toen de tegenstelling Westen-Oekraïne nog in een geopolitieke slipstream na de Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog zat en er volop handel met Rusland gedreven werd. (Zie boven).
Overigens is het niet uit te sluiten dat we met China een zelfde conflict krijgen, want westerse opportunisme en eigenbelang speelt hier ook…..
Update 09.07.2022
Boeiend interview met Francis Fukuyama in de Volkskrant vandaag met een terugblik op zijn boek van 30 jaar geleden. (Ik kom er nog op terug als er tijd voor is). Ook een artikel over bootvluchtelingen (migranten met een economisch motief om te vertrekken uit hun land) uit Afrika, hier schreef ik ook 30 jaar geleden al over.
Update 07.08.2022
De inkt was nog niet droog van de Update ruim 2 maanden geleden (zie boven): ‘Overigens is het niet uit te sluiten dat we met China een zelfde conflict krijgen als met Rusland, want westerse opportunisme en eigenbelang speelt hier ook…..’. De kwestie Taiwan. China is groot gemaakt door het westen, door globalisering en wereldhandel. Hun aanspraak op Taiwan is toch bekend, is het dan verstandig er naar toe te gaan…(misschien later meer).
Lees ook: Oorlog en Vrede of hoe het mogelijk was geweest van de geschiedenis te leren.
Update 30.09.2022
De geschiedenis herhaalt zich altijd omdat er geen politiek leiders zijn die de intelligentie hebben om er van te leren en oorlog, geweld en lijden te voorkomen.
History always repeats itself because there are no political leaders who have the intelligence to learn from it and prevent war, violence and suffering.
“De president van Rusland, Poetin (een KGB ambtenaar (de gevreesde inlichtingendienst van de USSR) in Oost-Duitsland tijdens de Koude oorlog), is op weg een gevaarlijke dictator te worden met een persoonlijkheidscultus die, zo heeft de geschiedenis laten zien, makkelijk uit de hand kan lopen. Als je de biografie/levensloop van Poetin leest zie je alles wat diep argwanend tegenover deze persoon maakt. Zo’n persoonlijke geschiedenis kan de gevaarlijkste mensen voortbrengen”.
Uit 2014 (8 jaar geleden, na de bezetting van de Krim door Rusland) (Dossier Geopolitiek)
“Maar het westen heeft veel boter op het hoofd, ook Nederland. Als je jezelf in decennia lang afhankelijk maakt van Russisch gas en de export van je producten, als je Russische bedrijven toelaat met hun abjecte (wapen)handel (in de mooie kantoren op de Amsterdamse Zuidas), als de koning en koningin bier gaan drinken met politiek leider Poetin tijdens de Olympische spelen (februari dit jaar, 5 maanden geleden) en de minister-president en de top van het bedrijfsleven toasten met Poetin op nieuwe contracten, in een land met een gebrekkige democratie, waar geen persvrijheid is en politiek tegenstanders worden vermoord of in de gevangenis terechtkomen en hiermee impliciet de legitimiteit accepteert, dan denken de macht en de oligarchen in Rusland: we kunnen doen wat we willen”.
De mensheid is te dom om van de geschiedenis te leren, maar het zijn in de eerste plaats de verantwoordelijken in politiek en economie die verantwoordelijkheid dragen.
Geschreven in 1992: De geschiedenis herhaalt zich (eadem sed aliter, latijn voor hetzelfde op een andere manier (afkomstig van de Duitse filosoof Arthur Schopenhauer 1788-1860); kapitalisme zal leiden tot ecologische (klimaatverandering) en sociale (migratiestromen) rampen; alles komt terug: nationalisme, fascisme, religie (fundamentalisme), communisme, monarchie, oorlog.
Lees het goed.
Update 14.01.2023 (31 jaar later)
‘….Anonieme individuen, opgang gekomen in grote migratiestromen over de hele wereld, gaan soms letterlijk ten onder in de zeeën die grenzen aan de rijke delen van de wereld..’ . Geschreven in 1992 (zie boven). Vandaag in de Volkskrant: steeds meer pogingen om illegaal de EU binnen te komen, in 2022 330 duizend pogingen. Onder andere over de Balkan waar grenshekken staan en mensen teruggeduwd worden (…) de zogenoemde ‘pushbacks’, letterlijk fysiek terugduwen en doen of ze er niet zijn. In het Het Einde van het Kapitalisme schreef ik in 2015 over ‘onbeheersbare migratiestromen’. We zitten er middenin, oplossingen weten de verantwoordelijken niet meer te vinden. In hun hoge kantoren in Brussel vergaderen ze decennialang hoe ze mensen tegen kunnen houden (Frontex grensbewaking) in plaats van de oorzaken aan te pakken. Afghanistan is een debacle na 20 jaar, in Syrië heerst een wrede dictator die niet weg te krijgen is. Ook komen mensen uit arme landen zoals Bangladesh en uit Afrika (zie boven). De oplossing is kledingateliers die voor het westen produceren meer te betalen (een T-shirt kost hier 3 euro), maar dat doen ze liever niet, want dat kost ons geld. In Afrika meer voor de grondstoffen betalen en goede hulp tot zelfredzaamheid geven: een 50 jaar oud beginsel. Ondertussen is bij de nieuwsconsument al heel lang ‘gecultiveerde machteloosheid’ aanwezig (ik schreef het eerder), het bekende ‘wat kan ik er aan doen’ en alles blijft zoals het is…..
Update 23.02.2023
De Frans-Duitse tv zender doet wat een publieke omroep moet doen: informeren, duiden, de achtergronden laten zien. De voorgeschiedenis van de oorlog in Oekraïne is te zien in documentaire ‘Gazprom-Die perfekte Waffe’ (ARTE 14.02.2023). Over Poetin en zijn clan die decennialang fossiele brandstoffen als wapen gebruikten voor hun geopolitiek en opportunisme en naïviteit van het westen (vooral Duitsland). Verbazingwekkende archiefbeelden met Poetin en getrouwen (die hij een leven lang kent) waarop te zien is dat Rusland al 20 jaar strategisch handelde: Tsjetsjenië, Georgië etc. De Nederlandse publieke omroep zal een 1.5 uur durende documentaire nooit uitzenden en zeker niet op primetime, daarom weten zoveel mensen van niets en ontstaan complottheorieën en irrationale denkbeelden.
Iedere politicus en diplomaat die in de afgelopen 30 jaar (na de val van de Muur in 1989) met Rusland te maken heeft gehad vraagt zich nu af hoe ze in de geschiedenisboeken terechtkomen (voor over 100 jaar), wie mede schuld aan de oorlog heeft gehad, want niemand wil te boek staan als de ‘Chamberlain’ van deze tijd (Brits politicus). Hij sloot een overeenkomst met Hitler in 1938 in München dat Duitsland toestond een deel van Tsjecho-Slowakije (Sudetenland/Heim ins Reich) in te lijven waar veel Duitsers woonden. Denk nu aan 2014 waar Rusland de Krim en Donbas innam (er wonen veel Russen), het werd wel veroordeeld en er volgden beperkte sancties, maar de handel ging door…. In ieder geval (heb er nog niemand over gehoord) is de politieke erfenis van ex-bondskanselier (2005-2021) Merkel en Bondspresident Steinmeier (begonnen in 2017) bezoedeld, er is niets van over.
We mogen blij zijn als China Rusland niet militair gaat steunen en de tegenstelling democratie tegenover autoritair geleide staten gaat ontstaan, dan zijn we niet ver van WO3 af. (lees ook Dossier Geopolitiek).
Update 11.05.2023
De HELE menselijke geschiedenis is strijd, verovering en oorlog, vanaf de oertijd 30.000 jaar geleden. Voor veel mensen een onverdraaglijke gedachte. Oorlog en vrede wisselen elkaar af met langere of kortere tussenperiodes. Na 1989 toen de Muur viel en het communisme verdween dachten velen dat er een tijd was aangebroken waar er permanente vrede zou zijn en alle mensen hetzelfde zouden gaan nastreven (democratie en kapitalisme), maar dat was eigenlijk de uitdrukking van een wens. Zelf heb ik die wens ook (met een sterk gematigd en rechtvaardiger kapitalisme), maar weet dat het zo niet werkt (zie boven). Over een niet te voorspellen tijd zal de oorlog in Oekraïne afgelopen zijn. De vraag is wat Rusland, Poetin en zijn clan gaan doen als ze verliezen, want daar lijkt het op. Op het wereldtoneel zijn meer veranderingen gaande. China is door het westen rijk gemaakt in de globalisering van de economie (de supply chain, het goedkoop laten assembleren van producten) en wil graag eiland Taiwan (door hen gezien als een afvallige provincie) inlijven, bovendien willen ze de wereldeconomie domineren. De VS streeft ook nog steeds dominantie na in de wereldeconomie (fastfood, BigTech enzovoort). De Europese Unie is sterker geworden door de aanval van Rusland op Oekraïne, maar een sterk gezamenlijk leger hebben ze nog niet. In Afrika, met een sterk groeiende jonge bevolking, willen mensen hun deel van de welvaart en trekken weg naar het rijke noorden, de migranten (ik schreef het in 1992). Uit heel Zuid-Amerika vluchten mensen voor armoede naar het beloofde land de VS. Dat zijn onder andere de grote transities van deze tijd.
Update 20.08.2023
Geen wijzigingen en/of aanvullingen
Update 13.10.2023
De geschiedenis herhaalt zich. Israël, een onfortuinlijk land dat in gevecht is met de geschiedenis zelf. Een volk zonder land dat na de grootste massamoord in de geschiedenis (WO2) terecht kwam in een vijandige omgeving. In 2008 analyseerde ik deze geschiedenis: Israël (15 jaar geleden), maar besloot toen tevens er nooit over te discussiëren,vooral niet in Nederland, hier is een nuchtere discussie over Israël zonder emoties niet mogelijk. Zal met de houding van Nederland tijdens de oorlog te maken hebben, aangezien er relatief (in vergelijking met andere landen) veel Joden door de Duitsers zijn weggevoerd naar de kampen (meer dan 100.000). De spoorwegen deden echter hun werk, (zijn excuses voor gemaakt door de Nederlandse Spoorwegen), maar na de oorlog ‘had iedereen in het verzet gezeten’. Dat blijft wringen. (Heb er een persoonlijk verhaal uit de eerste hand over).
Uit 2022: “De Tweede Wereldoorlog (ca 50 miljoen doden inclusief de grootse massamoord in de geschiedenis) kwam voort uit de de Eerste Wereldoorlog (ca 20 miljoen doden (de getallen verschillen). Laten we hopen dat de Derde Wereldoorlog niet voortkomt uit de Tweede Wereldoorlog“.
Een van de grootse problemen is dat goed geschiedenisonderwijs ontbreekt, mensen begrijpen de wereld niet meer. De gezamenlijke media zorgen voor een steeds grotere stortvloed aan nieuws vanuit de HELE wereld, maar de context ontbreekt, de verbanden worden niet gelegd. Bijkomend is nepnieuws/fakenews, de technologie (photoshop en sinds kort Kunstmatige Intelligentie AI) maakt grootschalige manipulatie van nieuws mogelijk. Dit kan zelfs een bedreiging van veiligheid en democratie betekenen….
Update 20.10.2023
President Biden (een schuifelende oude man die president werd van de VS, een jonge man of vrouw was er blijkbaar niet op een bevolking van 330 miljoen burgers), wil 100 miljard dollar voor Oekraïne en Israël en Taiwan wordt gesteund tegen China. De wereld raakt steeds meer verdeeld in GOED tegen KWAAD, het westen tegen iedereen die het westen niet goed gezind is, onder aanvoering van de Verenigde Staten (een land waar het parlement geen voorzitter heeft door politieke verdeeldheid, waar de ex-president (een charlatan die een staatsgreep wilde plegen) terecht moet staan, waar een armoedecrisis is met miljoenen daklozen en dergelijke). Allemaal gevaarlijk, misschien een onvermijdelijk gevolg van de gevoerde politiek van de afgelopen decennia.
Fukuyama was een wensdroom (zie boven), de hele wereld liberaal, democratisch en kapitalistisch (de vrije markt). Wat schreef ik in 1992: “Het einde van de geschiedenis is niet bereikt en zal ook nooit bereikt worden aangezien de mensen het nooit helemaal eens zullen worden”. Waarmee ik bedoelde dat het een misvatting is te denken dat de hele wereld hetzelfde zal gaan nastreven. Schreef het eerder dat Fukuyama een VS-westerse ARROGANTIE uitdrukte. Saddam Hoessein (Irak) was een schoft en dictator, maar we moeten ons er niet mee bemoeien, ook Khadaffi (Libië), en ook geen zaken mee doen (in beide gevallen ging het om de olie). De VS wilde beide weg hebben en hun macht/invloed overnemen, dit is een grote mislukking gebleken. Irak en Libië zijn ontspoorde landen en nu in chaos.
Langzamerhand ontstaat een heel gevaarlijke situatie, een globaal/mondiaal conflict kan een derde wereldoorlog zijn. Irrationaliteit en ontbreken van conflictbeheersing kan de overhand nemen, eigenlijk net zo als voor WO1 en WO2. Het schijnt dat voor WO1 mensen snakten naar duidelijkheid en een eind aan verwarring, dit zien we nu ook. Ook WO2 was een uitvloeisel van chaos en ellende in Duitsland waar een ‘sterke man’ (lees ook De ‘Sterke Man’ / Leider) Hitler de oplossing voor alle problemen pretendeerde te hebben (50 miljoen doden).
De speech van Joe Biden (15 minuten), zacht pratend, vanuit het Witte Huis was een mengeling van correcte analyses en die typische Amerikaanse arrogantie. Goed de twee partijen Israël en Palestijnen benoemen en proberen iedereen zich achter hem en de VS te laten scharen. Ze zijn al jaren voor een tweestaten oplossing, maar doen er NIETS voor. In mijn analyse uit 2008 (15 jaar geleden) schreef ik er ook over. In 1948 bij uitroepen van de staat Israël hadden Palestijnen die van hun land verdreven werden direct een eigen staat moet krijgen.
Die arrogantie van het ‘beste land op aarde’ wat ze ‘exeptionalisme’ (uitzonderlijkheid) noemen hebben ze altijd gehad, ik schreef er in de jaren 1980 al over (lees Dossier Amerika (VS)). Israël heeft dezelfde arrogantie, ze zien zichzelf als beter dan Arabieren. De grote rol die religie hier speelt kan niet beschreven worden gezien de velomvattendheid ervan. (Bovendien, een analyse van 15 jaar terug kan niet opnieuw gedaan worden). Bernie Sanders (onlangs geïnterviewd op tv) ziet het ook, hij noemde de absurde rijkdom van 3 miljardairs die meer bezitten dan 40% van de hele bevolking (moet nog eens opgezocht worden). Er is de VS een diepe morele, politieke, economische crisis, mensen creperen op straat in de grote steden, hele winkelstraten staan leeg etc.
Overigens roemde Biden de Amerikaanse wapenindustrie die zulk goed werk levert. De Amerikaanse wapenindustrie wordt militair-industrieel-complex genoemd en is er ALTIJD geweest. In mijn Nietzsche bericht (Friedrich Nietzsche (1844-1900) probeer ik de achterliggende denkpatronen in de cultuur zelf te ontleden. De algehele verwarring die steeds beter zichtbaar wordt in een wereld zonder leidend beginsel. De mensheid strompelt zonder iets te leren door de geschiedenis van oorlog naar honger, naar klimaatverandering. Men ziet het of men ziet het niet….
Update14.01.2024 (32 jaar later)
Europa heeft zich de afgelopen 30 jaar na de val van de muur in 1989 volledig afhankelijk gemaakt van de VS, van hun militaire macht (daarom is iedere kritiek nu taboe). In Europa hebben alle regerende partijen zich 30 jaar gericht op economische groei en vergroting van de welvaart (wel ongelijk verdeeld), maar aan defensie werd niet veel gedaan. Er werd bezuinigd, alle tanks werden verkocht en training werd gedaan zonder echte kogels. Dit moet nu allemaal weer ingehaald worden. Over een jaar of iets langer wordt de dienstplicht weer ingevoerd in heel Europa en nog en paar jaar later gaan ze jonge mannen vragen om te vechten.
Niet alleen het klimaat heeft een Tipping Point (wordt bereikt als de poolkappen in de winter niet meer aangroeien), ook maatschappijen hebben en Tipping Point. Tussen de machtsovername van Hitler en zijn partij en getrouwen in 1933 (met goedvinden van de politiek-economische elite van toen), het Tipping Point, en 1939 de inval in Polen (begin Tweede Wereldoorlog) zat 6 jaar, 6 jaar van massamanipulatie, zondebok-denken (de Joden) en oorlogseconomie (lage werkeloosheid). Poetin en zijn clan stoppen niet meer, de oorlogseconomie draait op volle toeren. Het westen zal er veel voor over moeten hebben om Oekraïne te blijven helpen. Dat Poetin ook de NAVO aan zal vallen is onwaarschijnlijk, hij weet dat dat de rode lijn is met een kernoorlog, die zelfvernietiging zou betekenen. Poetin is een ouderwetse Koude Oorlog denker, hij denkt in bufferstaten net zo als in de vorige eeuw. Hij moest persoonlijk in 1989 uit de DDR vluchten en kon nog net zijn KGB archief meenemen. Dat is zijn denkkader.
Over het Midden-Oosten. Uit 2018 (Israël) : “De Tweede Wereldoorlog kwam voort uit de eerste, het Verdrag van Versailles, in Duitsland in de jaren 1920 het Dictaat van Versailles genoemd door de hoge schuldverplichtingen. De Derde Wereldoorlog zou uit de Tweede kunnen voortkomen, de Joden waren een volk zonder land en kregen na de grootste misdaad uit de menselijke geschiedenis een eigen land op het grondgebied van anderen, dit zou tot een volgende oorlog kunnen leiden…..”.
Update 21.02.2024
We leven in de tredmolen van de geschiedenis, niets geleerd in 1000 jaar.
De mensheid is te dom om van de geschiedenis te leren, echter het zijn in de eerst plaats de verantwoordelijken in politiek en economie die niets geleerd hebben. Met name de opstelling tegenover Rusland na 2008 en 2014. Eerst de handel, daarna de moraal. (Vreesde er in de Fukuyama tijd (1992) al voor, zie boven).
Humanity is too stupid to learn from history, but it is primarily those responsible in politics and economy. In particular the attitude towards Russia after 2008 and 2014. First trade, then morality. (Already feared it during the Fukuyama era (1992).
Er is sprake van herinvoering van de dienstplicht.
Er zijn pleidooien om de economie meer op militaire productie te richten, ondernemers moeten overgehaald worden om zich hier mee bezig te gaan houden. De onlangs gesloten autofabriek in Borne wordt als potentiele locatie gezien voor een oorlogseconomie.
Alle Europese landen streven de 2% norm na voor defensie-uitgaven. Als Trump herkozen wordt en hij de NAVO minder gaat ondersteunen moet er misschien 4% van de economie naar defensie.
Oekraïne staat onder druk van de Russische overmacht.
Wat schreef de Duitse filosoof Arthur Schopenhauer (1788-1860) in zijn tijd (35 jaar geleden door mij gelezen):
“Hoezeer op het wereldtoneel de stukken en maskers ook wisselen de toneelspelers blijven bij dit alles toch steeds dezelfde. We zitten bij elkaar en praten en raken opgewonden en onze ogen glanzen en onze stemmen gaan luider klinken. Precies zo hebben anderen gezeten duizend jaar geleden, het was hetzelfde en het waren dezelfden, net zo zal het over duizend jaar zijn. Het mechaniek waardoor we dit niet beseffen is de tijd. De ware filosofie van de geschiedenis bestaat in het inzicht dat men in heel die eindeloze wirwar van veranderingen toch telkens weer hetzelfde, gelijke en onveranderlijke wezen voor zich heeft, dat vandaag hetzelfde bedrijft als gisteren en te alle tijden. Een dergelijk geschiedenisfilosofie moet dus het identieke opsporen in alle gebeurtenissen, die van de oude en de nieuwe tijd. Het devies van de geschiedenis zou moeten luiden: eadem sed aliter, hetzelfde op een andere manier”.
“In het algemeen hebben de wijzen door de eeuwen heen altijd hetzelfde beweerd, en hebben de dwazen, die altijd de overgrote meerderheid vormen, steeds hetzelfde gedaan, namelijk het tegendeel. En zo zal het altijd wel blijven. Daarom zegt Voltaire: ‘Wij zullen deze wereld even dom en slecht achterlaten als we ze bij onze geboorte aantroffen’.” (Uit Arthur Schopenhauer (1788-1860)
Update 07.04.2024
De verantwoordelijken in politiek en economie hebben GEFAALD en niets van de geschiedenis geleerd. Poetin (gevormd in de Koude Oorlog tijd in DDR waar hij in 1989 moest vertrekken) heeft vanaf 2007 laten weten dat zijn kijk op de geschiedenis een heel andere is dan die van het westen en de VS. Toch moest de handel doorgaan vanwege de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en de export van producten en hoopten ze (Merkel, Steinmeier en industriëlen) op verandering (‘Wandel durch handel’). Poetin (en clan van rijken die hij al 30 jaar kent) denkt in bufferstaten Belarus en Oekraïne (met marinehaven Sebastopol). Na Maidan 2014 zag hij dat Oekraïne een andere kant opging, vandaar de annexatie van de Krim en Donbas. Er kwamen sancties, maar te weinig. Dit is het München 1938 moment geweest, appeasement, hopen op inkeer.
Dat Poetin na Oekraïne verder westwaarts zou willen gaan zoals iedere hoge militair en politicus zegt is hoogst onwaarschijnlijk (pogingen tot destabilisatie zijn wel mogelijk, die gratis sociale mediaplatforms uit de VS maken het de Russen heel makkelijk…). Poetin weet de NAVO regel: een aanval op 1 is een aanval op allen, bovendien is er kernwapenafschrikking. De geesten in de westerse landen worden rijp gemaakt voor oorlog, bewapening krijgt prioriteit, men wil de dienstplicht terug, mensen worden opgeroepen voorraden aan te leggen ed. Rusland is echter een zwak land met een kleine economie, ze hebben hun hele economie op oorlog ingesteld, hoe lang houden ze dit vol.
Het collectieve westen vecht vanaf het begin van de invasie van Rusland voor de Oekraïners, maar we moeten (zoals ik bij het begin van de oorlog 2 jaar geleden al schreef), wel opletten met wie we solidair zijn. In 2014 was Oekraïne een door en door corrupt land waar de oud Sovjet mentaliteit heerste met oligarchen en corruptie, het schijnt dat het wel verbeterd is en daar moet we dan maar op hopen. Het gaat om de mensen die dezelfde vrijheden willen als in het westen (waar veel verbeterd moet worden).
De parallel Poetin-Hitler is duidelijk: persoonlijke frustratie over verlies: Hitler WO1, Poetin over USSR, Hitler ‘Heim ins Reich’ annexaties, Poetin Russen in Krim/Donbas. Ook liegen en bedriegen over intenties zoals alle dictatoren doen. Beide waren 10 tot 20 jaar bezig met het verwezenlijken van hun snode plannen. Hitler poogde een staatsgreep in 1923 (de ‘Bierkellerputsch’) die mislukte. In 1933 slaagde een verkapte staatsgreep met goedvinden van de politiek-economische elite van die tijd. Poetin liet in 2007 weten dat hij het verlies van het USSR Sovjet-Unie rijk diep betreurde. Poetin liet in binnen en buitenland op de kenmerkende wijze (gif) tegenstanders vermoordden en trok steeds meer macht naar zich toe. Dat zijn de parallellen waar iets van te leren is (voor wie dat wil).
Update 29.04.2024
Maatschappijen hebben net zo als het klimaat een Tipping Point, een point of no return, een kantelpunt. Bij klimaat is dat het moment waarop de poolkappen in de winter geen ijsaangroei meer hebben en oceanen niet meer afkoelen, dan is de situatie onomkeerbaar, het zal dan langer dan 100 jaar duren voor de aardsystemen weer een andere kant opgaan (als er gestopt wordt met fossiel). In een maatschappij is het voorbeeld Duitsland in de vorige eeuw, 100 jaar geleden. Het Tipping Point was het jaar 1933 toen Adolf Hitler de macht greep in Duitsland (10 jaar na zijn mislukte staatsgreep). Hij en zijn volgelingen van zijn partij begonnen direct met het afbreken van de democratie, het bouwen van concentratiekampen voor tegenstanders en het vervolgen van Joden. De economische en politieke klasse van toen stond erbij en keek ernaar. De middenklasse was verward en angstig (voor het communisme/bolsjewisme) en door de economische crisis na 1929 bang voor sociale neergang. Joden wisten dat ze het land moesten verlaten, velen deden dat ook (ca 250.000).
De vraag is hebben we in deze tijd ook een Tipping Point of komt die nog? Moeilijk te zeggen, er is sprake van toename van rechts-conservatief-populisme met afkeer van vreemdelingen en van wat Woke (wakker) genoemd wordt en een zondebok (de migrant). Er sprake van een politiek-economische klasse die gefaald heeft met haar beleid, mensen zijn onzeker over de toekomst. Misschien de komende Europese verkiezingen, deze kunnen een ruk naar rechts-conservatief-populisme zijn. We krijgen dan te maken met een democratie die verder onder druk zal komen te staan.
Update 13.10.2024
Update 15.11.2024 (32 jaar later)
De mensheid strompelt in de 21e eeuw door de geschiedenis als een oorlogsveteraan met krukken zonder doel of richting, angstig, verward en onzeker. Onder is boven geworden en boven onder, rechts is links en links is rechts. Men klampt zich vast aan een beetje verstrooiing en amusement en illusoire digitale fakewerelden waarin tegenwoordig met een robot getrouwd kan worden…. (zo was onlangs te lezen) en een geniale gek uit de VS op de planeet Mars wil gaan wonen….
Uit 1992: “Het door het kapitalisme gecultiveerde egoïsme en eigenbelang heeft ervoor gezorgd dat mensen elkaar op wereldschaal zijn gaan bevechten. De ‘battle ground’ is de ‘markt’ en de inzet is de economische macht en overheersing. Tot in de perfectie uitgevoerde marktstrategieën zorgen ervoor dat bedrijven zich beramen over het veroveren van een volgend continent als markt en handelsoorlogen tussen de verschillende werelddelen moeten de economische suprematie garanderen. Het kapitalisme kraakt en piept in al zijn voegen onder het gewicht van de uitputting van grondstoffen en energie en de ecologische vernietiging, maar de strijd moet doorgaan”
We zien dit nu overal op de wereld, handelsoorlogen, strijd om macht en invloed (lees ook als er tijd voor is Dossier Geopolitiek). Amerika (VS) wil China tegenhouden. China (een autocratie met staatskapitalisme) is door het Westen rijk en machtig gemaakt in de globalisering. Kapitalisme zonder vrijheid en vakbonden maar met lage lonen werkt veel sneller en efficiënter en dat gebruiken ze nu. Ze domineren op veel gebieden: elektrische auto’s, accu’s, windmolens enzovoort.
Alles uit het artikel speelt nog steeds: migratie, klimaatverandering, liberaal-kapitalisme etc, de situatie heeft zich verder toegespitst met oorlogsdreiging erbij. De geesten worden rijp gemaakt voor oorlog, mensen moeten zich voorbereiden met noodpakketten en uitgaven aan wapens zijn sterk toegenomen. Het is 2025.
Update 06.03.2025
De dienstplicht willen sommige deskundigen terug want er zijn meer militairen nodig. Grote bedragen worden gereserveerd voor defensie-uitgaven in heel Europa. De wapenindustrie floreert. Het is 2025.
Update 11.12.2025
Gewetenloos en hard een doel nastreven, dat is de aanpak van autocraten en dictatoren. In Europa weten ze niet (meer) wat het is. In de hele geschiedenis is het zo gegaan (helaas).
Update 05.01.2026 (34 jaar later)
Waar is toch de ‘Nieuwe Wereldorde’ (geen conflicten meer), de ‘Nieuwe Economie’ (altijd economische voorspoed) en ‘Het Einde van de Geschiedenis’ (de hele wereld liberaal-democratisch en kapitalistisch) uit de jaren 1990 gebleven?
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
(Geschreven in 1999, voor de eeuwwisseling) (Update 2025, 26 jaar later)
2000 A.D. Anno Domini, in het jaar van onze Heer.
“Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer”. (1999).
1999. Nu de eeuw en het millennium ten einde lopen en wij in het jaar 2000 terechtkomen is het interessant hierbij te kijken naar het samenvallen van 2000 jaar christendom en het honderdste sterfjaar van Friedrich Nietzsche.
Het christendom is een sprookje voor volwassenen, maar wel een heel nuttig sprookje, dat heel lang heeft standgehouden net zo als alle andere wereldreligies die het bestaan voor velen zinvol en dragelijk maken. De hele menselijke geschiedenis op aarde en de persoonlijke geschiedenis van ieder mens afzonderlijk worden gekenmerkt door een tijdloze en onbegrensde zoektocht naar een houvast en een verklaring voor de onvolmaaktheid van het aardse bestaan.
De oermens, de jager-verzamelaar, werd gekweld en bedreigd door het hem omringende natuurgeweld. Om de angsten te bezweren werd de natuur als goddelijk gezien en vereerd: aarde-, water- en vuur godsdiensten ontstonden. De Agrarische revolutie, het zich op een plaats vestigen en het verbouwen van voedsel en domesticeren van dieren, was een belangrijke ontwikkeling. Deze heeft zich op verschillende continenten afgespeeld en was de aanzet tot verschillende beschavingen. Ieder van deze beschavingen heeft haar behoefte aan zingeving op eigen wijze beantwoordt, hoe groter de angst voor het onbekende, hoe groter de behoefte aan religie en godsdienst. Wereldse en gelovige machten strijden om de heerschappij. In ons deel van de wereld komt toevalligerwijs het christendom als invloedrijkste levensbeschouwing naar voren en daar danken wij het jaar 2000 aan.
Toch zijn er altijd mensen geweest die twijfelden aan de inhoud en de pretenties van het christendom. Deze werden in de Middeleeuwen op de brandstapel verbrand. Later ontrafelden kritische geesten samen met de voortgang met de wetenschap steeds meer van de christelijke moraal, Friedrich Nietzsche het meest rigoureus. Zijn “God is dood” is na ruim honderd jaar nog steeds niet ten volle in de beschaving doordrongen. Verklaarbaar, want de mens is nu zelf verantwoordelijk voor zijn eigen daden en keuzes en daarom blijft de behoefte aan een leidraad en een moraal onveranderd hoog. Destemeer nu in de afgelopen twee eeuwen radicale ideologieën hebben laten zien dat zij geen alternatief kunnen bieden en het aardse paradijs even moeilijk te vinden is als het hemelse paradijs. Ook de enorme wetenschappelijke, technische en materiële ontwikkeling sinds de Industriële revolutie, vooral tijdens de laatste honderd jaar, laat, ondanks alle voordelen en vooruitgang, nijpende vragen onbeantwoord en roept juist fundamentele vragen op over beïnvloeding van het menselijk leven en de natuur.
Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer.
Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer.
De pandemie en de kilmaatcrisis zijn grootheden waartegenover de mens klein wordt, de huizenhoge pretenties van wetenschap en techniek/technologie verkruimelen, hoewel een vaccin tegen covid-19 zeer snel is gevonden (door de DNA techniek als ik het goed heb begrepen). De mensheid dobbert in een schuitje op een woeste zee, maar waarheen het gaat weet niemand meer, ook de leidinggevenden niet. Er is genoeg technologie om de zaken in goede banen te leiden, maar tegenstrijdigheid in beleid en egoïsme voeren de boventoon. Zoals in 1996 AL geconstateerd leven we in een periode van schaarste, schaarste aan verantwoorde energie en grondstoffen, water, schone lucht, ruimte en dergelijke. Schaarste moet worden verdeeld en daar wringt de schoen, want het is ieder voor zich, de mentaliteit van het gecultiveerde egoïsme van het kapitalisme. Zolang hier geen verandering plaatsvindt zal het bootje blijven ronddraaien en de mens kennende is het waarschijnlijk teveel gevraagd….
Update 23.12.2022
“Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer“.
In de eeuw van de totale communicatie is, net als in de vorige eeuw, een heel land vergiftigd door staatspropaganda en dicteert de leider soldaten te sterven in loopgraven. (Rusland).
Update 21.12.2024 (25 jaar later)
De kortste dag van het jaar en de zon schijnt niet. Er hangen donkere wolken boven de wereld bevolkt door 8 miljard mensen. Oorlogen, strijd om grondstoffen, conflicten om grond (Israël), klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit e.a. In meerdere Dossiers schreef ik er over.
De paus is dood en er moet een nieuwe paus gekozen worden. De bisschoppen (tot 80 jaar) zijn in conclaaf. Over de geschiedenis van de Rooms Katholieke kerk horen we niets meer. Samen met de conquistadores (Spaanse en Portugese veroveraars) kwamen ze aan land in Midden- en Zuid Amerika (500 jaar geleden) om het ‘enig ware geloof’ te brengen bij de inheemse bevolking (‘indianen’) en hun culturen te onderwerpen, hun goud te stelen en zo meer. Hele beschavingen werden uitgeroeid: Maya’s en Azteken (Mexico) en de Inca’s (Chili). De kerk als instituut staat garant voor brandstapels in de Middeleeuwen en eeuwen misbruik binnen de gemeenschap (internaten met verkapte dwangarbeid en seksueel misbruik door de geforceerde seksuele onthouding (celibaat).
Iedere religie komt voort uit angst. (zie boven). Vanaf de oermens, de jager verzamelaar, hebben mensen hun eigen godsdienst geschapen om omringende dreiging te bezweren. Wetenschap heeft het hogere ontkracht (Nietzsche) en de mens is zelf verantwoordelijk voor haar daden. Maar dat kan de mens niet aan, de mens kan niet zonder religie, nationalisme en een monarchie (koningshuis). In het huidige tijdsgewricht kijken we naar een cultuur in verval, met name in het Westen want elders zijn ze bezig met overleven. De huidige cultuur kenmerkt zich door dolgedraaide commercialisering op alle gebieden door het (vooral Amerikaanse) liberaal kapitalisme. De paus die overleden is, paus Franciscus, had echter wel enkele goede inzichten die we niet verwachtten van dit instituut zoals aandacht voor armoede in de wereld, het misbruik en klimaatverandering. We wachten op Witte Rook voor een echt progressieve paus.
Update 30.12.2025
26 jaar later. “Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer”.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Maatschappij, moraal en tradities veranderen in de loop der tijd, eeuwen. Palingtrekken (1886), Zwarte Piet en vuurwerk zijn de voorbeelden. Nieuwe tradities ontstaan: Roetveegpiet, LAWAAI maken op potten, pannen en trommels om 24.00 uur bij de jaarwisseling (milieuvriendelijk en gratis). Het is de natuurlijke loop der dingen. Opvoeding, onderwijs en media moeten het behandelen.
Palingtrekken was een wreed dieronvriendelijk volksvermaak waarbij een gladde paling aan een trouw boven een gracht werd gehangen en men in een bootje eronder varend de paling los moest trekken zonder in het water te vallen. Dit speelt in volkswijk de Jordaan in Amsterdam in juli 1886. Ondank een verbod ging het palingtrekken door en de politie greep in. De volgende dag was er oproer, politie en leger schoten op mensen en er vielen 26 doden. Dit staat bekend als het Palingoproer. Achterliggende oorzaken voor het oproer waren slechte sociale omstandigheden. Een verbod werd gezien als het afnemen van vertier net zo als in deze tijd vuurwerk en Zwarte Piet.
2 doden bij vuurwerk voor en tijdens de jaarwisseling. Ook geweld en autobranden. Opnieuw discussie over een vuurwerkverbod. Ook hier is HET probleem dat ze niet kunnen kiezen tussen handel en welzijn/gezondheid. Schreef er eerder over in verband met fastfood een het aanbieden van eten waardoor mensen te dik worden (de HELFT van de mensen is te dik), hier kan ook niet gekozen worden. Eigenlijk is dit overal aan te treffen, handel en commercie gaan voor.
Update 01.04.2025
Een verbod op consumentenvuurwerk is aanstaande.
Update 15.11.2025
De laatste jaarwisseling met vuurwerk want volgend jaar verboden. Mensen kopen nu extra vuurwerk in (vermoedelijk voor volgend jaar).
De actiegroep tegen een Zwarte Piet heft zich op na 15 jaar want Zwarte Piet is nu niet zwart meer volgens het oude stereotiepe.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Fotoreportage intocht Sinterklaas in Nijmegen 2019: Sint en Piet
Sint en Zwart Piet 2019.
Hard trommelen om 12 uur ’s nachts op oudjaarsavond.
Het is kerst 2025, het Kwaad regeert. In 1992 schreef ik dat de geschiedenis zich altijd herhaalt (hetzelfde op een andere manier (Schopenhauer). De mensheid gaat gebukt onder een gebrek aan inzicht over een gemeenschappelijk belang Streven naar eigenbelang in een overbevolkte wereld waar geen vanzelfsprekendheden meer zijn leidt tot conflicten. Klimaatverandering, pandemie, oorlogen, honger en armoede (ook in rijke landen), overal gaat dreiging van uit. Incompetente leiders die geen oplossingen hebben, dictatoren en autocraten zorgen dat mensen onzeker worden en elkaar als tegenstander zien. Kapitalisme en communisme (de reactie op kapitalisme) faalden en een alternatief is niet gevonden, misschien humanisme als nieuw uitgangspunt voor deze eeuw…
Lees verder in 18 Dossiers.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid
Tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
(Geschreven in 2018) (Met Update 2025) (7 jaar later)
‘De ‘oplossing’ toen was confrontatie en oorlog’.(Uit 2018)
“De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.” (Niccolò Machiavelli in jaar 1515).
“Autocraten hebben de verkeerde oplossingen voor reële problemen”. (2025)
2018. In onzekere tijden willen veel mensen een sterke man als leider, dat heeft de geschiedenis laten zien. Het is echter beter de onzekerheid weg te nemen dan sterke mannen te laten regeren.
Veel onzekerheid is veroorzaakt door gevestigde belangen en partijen, in de VS en in Europa, waar economisch-politieke elites al decennia regeren, haar wil heeft doorgedreven, voor een ernstige economische crisis heeft gezorgd (2008), de welvaartsverschillen heeft doen toenemen en de vluchtelingencrisis niet goed heeft aangepakt. Sterke mannen beloven vaak veel (wat niet waargemaakt kan worden) en dat kan behoorlijk uit de hand lopen, dat heeft de geschiedenis ook laten zien.
De parallel met de jaren 1930 in Duitsland is snel getrokken (hoewel men er voorzichtig mee moet zijn): een diepe economische crisis van het kapitalisme (na de beurskrach van 1929, de crisis van 2008 wordt gezien als de ernstigste sindsdien), een democratie in verwarring waar geen besluitvaardigheid is, wantrouwen tegenover bestaande politieke partijen en de gevestigde orde (uitmondend in anti-parlementarisme), hoge staatsschulden (toen de herstelbetalingen van WO1 (het bekende Verdrag ‘Dictaat’ van Versailles), nu hoge staatsschulden wereldwijd), de middenklasse die onder druk staat en onzeker over de toekomst is, een buitenlandse vijand (het communistische Rusland met Stalin toen, nu het Rusland van Poetin), versplintering en polarisatie (links tegenover rechts), een zondebok voor alle kwaad (toen de joden, in deze tijd de islam), de pers als boosdoener (beschuldiging van het verspreiden van leugens). En dergelijke.
Bijkomende factor in deze tijd is de klimaatverandering/klimaatcrisis die de hele wereld aangaat en verdelingsvraagstukken urgent maakt.
De ‘oplossing’ toen was confrontatie en oorlog.
Misschien kom ik hier nog op terug. (Op dit blog wordt al schrijvende een mening gevormd).
Update 28.10.2018
Een dag nadat ik bovenstaande schreef een goed artikel in de Volkskrant (27.10.2018, bijlage Zaterdag) met de titel ‘De opmars van de sterke man’. Dit valt blijkbaar meer mensen op. Er staan rake observaties in. Mijn analyse dat onzekerheid de belangrijke factor voor de roep om de sterke man, de sterke leider, is wordt bevestigd.
Uit het artikel: De rode draad is onzekerheid. De periode van ‘gelukkige globalisering’ na de val van de Muur is voorbij. Overal ter wereld vrezen burgers een nieuwe periode van conflict en harde concurrentie, van migratie en etnische strijd, van toenemende onzekerheid op de arbeidsmarkt, van tegenstellingen tussen een elite die van de mondialisering profiteert en een middenklasse die achterblijft.
Een mooi citaat van de bekende filosoof Hannah Arendt (1906 – 1975): “De massasamenleving is geneigd om ineens een persoon te nemen voor wat hij zegt te zijn, zodat een idioot die zich als een genie voordoet altijd een zekere kans heeft om geloofd te worden”. (Uit ‘The Origins of Totalitarianism’) (zij is bekend van de analyse van het fascisme in Duitsland). We denken dan aan President Trump, hij ziet zichzelf als een genie en deed en doet onnavolgbare uitspraken. Zelf denk ik vaak aan Machiavelli en zijn opvattingen over politiek.
Politicoloog en populisme deskundige Cas Mudde heeft ook rake opmerkingen: “Het verwachtingspatroon van populistische kiezers is vrij laag, omdat ze de gevestigde politici als door en door corrupt en incompetent zien. Dus als de populistische leider ook maar iets doet wat de kiezer goed vindt, of dat zelfs maar probeert, dan zijn ze al tevreden. ‘Kijk, hij doet tenminste wat”.
Uit het artikel: In Europa is de democratie steviger verankerd en bestaat een historisch wantrouwen tegen sterke mannen, na slechte ervaringen met Hitler en Stalin. Niettemin kraakt het continent onder de uitdaging van het populisme dat een autoritaire regeerstijl voorstaat. Liberale democraten die het populisme willen bestrijden, moeten niet kiezen voor een frontale aanval, vertolkt politicoloog Cas Mudde een onder experts veel gehoord standpunt. Als het volk uit onzekerheid verlangt naar een koning, moet die onzekerheid worden weggenomen of in elk geval verzacht. In zulke analyses komen twee punten steevast terug: beheersing van migratie en bescherming van werknemers tegen de gevolgen van mondialisering. Zoals Cas Mudde schrijft in zijn boekje Populisme: ‘Het uiteindelijke doel moet niet zijn de vernietiging van het populistische aanbod, maar het verzwakken van de populistische vraag’.
Dit laatste is precies wat ik boven schreef. Je moet de oorzaken van de onzekerheid wegnemen. Mijn analyse van de oorzaken van het het ‘populisme’ zie ik al lang als (hoofdzakelijk) sociaal-economisch van aard, ik schreef er over in ‘De boze burger en het ‘populisme’ uit 2016 (zie rechts onder Artikelen). Ook de migratiecrisis van 2015 heeft de polarisatie en afkeer van de gevestigde politiek sterk doen toenemen. We zijn al jaren de verkeerde richting op aan het gaan, in heel Europa, sinds het begin van de economische crisis 10 jaar geleden (maar eigenlijk is het ‘populisme’ in Nederland al sinds de jaren 1990 aan het groeien, sinds Fortuyn). Dit zijn processen die heel moeilijk te keren zijn en daar gaan ook weer jaren overheen en dan mogen we van geluk spreken dat die Sterke Leider niet een oorlog als ‘oplossing’ gaat voorspiegelen, want dat is in de geschiedenis al vaker gebeurd. (Bijvoorbeeld Iran, Noord-Korea, dat zich niet ‘aan de afspraken houdt’, en dergelijke).
Maar laten we ook niet vergeten dat in iedere samenleving altijd een percentage mensen is die de neiging hebben tot het volgen van radicale leiders en ideologieën(zouden ze eens moeten onderzoeken hoeveel). Ook in Nederland, waar een al sinds de jaren 1980 rechts-radicalen hun bijeenkomsten en clubs hebben en af en toe een demonstratie houden. Dit is de laatste jaren toegenomen…..(Na WO2 had iedereen in de oorlog in het verzet gezeten en collaborateurs waren er nauwelijks…).
Het obscure rijtje van deze tijd: Trump (VS), Poetin (Rusland), Orban (Hongarije), Erdogan (Turkije), Duterte (Filipijnen), Xi Jinping (China), Bolsonaro (Brazilië). (Vooral die laatste is heel erg, vandaag kan hij gekozen worden, dit is er een van de ergste soort met zijn uitspraken en hij verheerlijkte de militaire dictatuur.
Nieuw is dit allemaal niet, ik heb nog ergens een lijstje met dit soort mensen in de jaren 1980 liggen (zal het eens opzoeken). Denk ook aan mijn artikel uit 1992 (De geschiedenis herhaalt zich, zie onder Artikelen) waarin ik schreef: “…..vandaar dat we in de huidige tijd terug zien keren wat, soms gedeeltelijk, is weggeweest of onderdrukt: religies (al dan niet fundamentalistisch), nationalisme, fascisme, de monarchie, zelfs een opleving van het communisme is mogelijk…”.
Onderstaand, uit het archief, dictators uit de jaren 1980/1970. Er is natuurlijk wel een verschil tussen de gekozen dictator en de dictator die door een staatsgreep aan de macht komt.Dictators zijn er altijd geweest en zullen er altijd zijn.
Zia Ul Haq (Pakistan), Duarte (El Salvador), Pinochet (Chili), Bouterse (Suriname), Stroessner (Paraguay), Chadaffi (Libië), Botha (Zuid-Afrika), Jaruzelski (Polen), Khomeiny (Iran), Marcos (Filippijnen), Chun Doo Hwan (Zuid-Korea), Kim Il Sung (Noord-Korea), Mobutu (Zaïre), Pol Pot (Cambodja), En anderen, want niet volledig.
Reagan en Thatcher zijn uit dezelfde tijd, maar ik zet ze er niet bij, want hoewel ze beide de basis hebben gelegd voor decennia liberaal-kapitalistisch beleid, waar we nu de nadelen nog steeds van ondervinden, passen ze niet in het rijtje.
Update 01.11.2018
Het krantenartikel werd druk bediscussieerd. De benaming ‘sterke man’ kennen veel mensen niet (iets in het geschiedenisonderwijs gemist of het werd niet behandeld). ‘Sterk’ wordt toch als iets positiefs gezien en dat is in dit geval niet zo. Misschien zou men beter van ‘leider’ kunnen spreken. Veel mensen willen een leider, geleid worden, en daarom kiezen ze voor hem. Tevens is er iets met het woord ‘man’, ‘mannen zijn tegenwoordig de oorzaak van het kwaad in de wereld’, zoals gezien door veel vrouwen, en ten dele zit er waarheid in: dictators zijn ook allemaal mannen. Toch moet men voorzichtig met generalisaties zijn door alle mannen op 1 hoop te gooien. Het hangt samen met de algehele verwarring en onzekerheid van deze tijd (misschien moet ik hierover nog eens een apart bericht schrijven, de huidige verwarring en onzekerheid gaat verder dan een sociale crisis en een economische crisis en de opkomst van ‘sterke mannen’ en het ‘populisme’).
Update 03.11.2018
Enkele toepasselijke citaten uit mijn verzameling:
“Er schuilt helemaal geen tegenspraak in een term als totalitaire democratie, elke democratie evolueert op den duur vanzelf tot een totalitair regime, want het volk wil niet zelf regeren, het wil geregeerd worden. Het volk eist democratische rechten en vrijheden voor zich op, maar het is te lui en te dom om van die rechten en vrijheden gebruik te maken. De massa kan niet denken en zij vindt het bijgevolg gemakkelijker te dienen en te gehoorzamen dan te leiden en te bevelen, de massa heeft de slavernij uitgevonden niet de dictators”. (Ward Ruyslinck (1929-2014), Vlaams schrijver).
“Indien de mensen slechts één woord wilden uitspreken, dat in iedere taal maar uit een paar letters bestaat, was het met alle onrecht en onderdrukking waarover zij klagen voorbij. Dit ene woord luidt NEEN”. (Mahatma Gandhi (1869-1948), Indiaas politicus die pleitte voor geweldloosheid).
“Regeerders zijn slechts heel zelden mensen van grote intelligentie. De zin van het leven, de reikwijdte van het menselijk bestaan, dat zijn zaken die hen in het algemeen ontgaan. Als hen gevraagd wordt waarom afschrikking met kernwapens nodig is, komen ze er niet uit. Ze kunnen niet verder kijken dan de volgende stap op het wereldtoneel. Als de vijand een wapen heeft dat binnen vijf minuten een doel kan bereiken, moeten zij er een hebben dat er binnen vier minuten is. Ze fokken de boel op. Op weg naar de hel….” (A.J.P. Taylor (1906-1990), historicus, uit de jaren 1980 met de kernwapenwedloop).
“Het geweld van de heersers wordt, zoals altijd waar een meerderheid gebukt gaat onder een minderheid, uitsluitend in stand gehouden met bedrog, dat slimme lieden door de eeuwen heen hebben toegepast en dat mensen er, omwille van kleine, gemakkelijk bereikbare voordelen, toe aanzet niet slechts veel grotere belangen, maar bovendien zelfs hun vrijheid prijs te geven en zich bloot te stellen aan het meest verschrikkelijke leed.” (Leo Tolstoj (1828-1910), Russisch schrijver).
“Het volk, niet tevreden slachtoffer te zijn van schurken, smeedt zijn eigen ketenen en biedt zijn nek vrijwillig voor het juk”. (JP Marat (1743-1793), gewelddadig revolutionair ten tijde van de Franse Revolutie).
“De wereld wordt geregeerd door dwazen en dwazen worden geregeerd door angst. Angstige mensen koesteren minderwaardigheidsgevoelens en voelen zich onmachtig. Ze onderwerpen zich aan willekeurig welk gezag, van een god of van een leider of aan een doctrine, om deel te hebben aan de macht, om niet als individu alleen te staan en verantwoordelijk te zijn voor eigen daden”. (Anton Constandse (1899-1985), Nederlands schrijver en journalist en aanhanger van het anarchisme).
“Minder schuld hebben de leiders, die tot tirannen gekweekt zijn door de slaafse geest van de massa, dan de massa zelf, die eerst tirannen in het leven roept om zich daarna er over te beklagen. Vergeten wij nooit , dat het niet de despoten zijn die een volk slaafs maken, maar het ontbreken van het vrijheidsgevoel de oorzaak is van het opkomen van tirannen”. (Domela Nieuwenhuis (1846-1919), voorloper van het socialisme in Nederland)
“Denk niet dat er één vogel bestaat die zich makkelijker op de lijmstok laat vangen, en ook niet één vis die zich voor iets lekkers eerder aan de haak laat slaan, dan alle meute mensen die zich gretig tot slavernij laten paaien met het kleinste beetje honing dat men hun om de mond smeert”. (Etienne de la Boétie (1530-1563), schrijver en politiek filosoof die onderzocht waarom de mensen zich vrijwillig onderwerpen aan een tiran. Bekend van het de boek ‘De Vrijwillige slavernij’ waarin hij uitlegt hoe de ‘sterke man’, de leider te werk gaat).
“Weest besloten niet meer te dienen en ge zijt vrij”. (Etienne de la Boétie).
“Het zijn niet de getiranniseerden die het despotisme doen ontstaan, maar de tirannen. (Paulo Freire (1921-1997), Braziliaans onderwijshervormer).
“Fanatici zijn schilderachtig, de mensheid ziet liever gebaren dan dat zij argumenten hoort.” (Friedrich Nietzsche (1844-1900), Duits filosoof). (De meeste mensen geloven wat ze zíen, want het is moeilijk iemands échte motieven te doorgronden. Dit is de ondergrond voor dictators).
“Een verstandig heerser kan nog mag zijn woord houden wanneer dit hem schade berokkent en wanneer de redenen die hem tot zijn belofte gebracht hebben, zijn weggevallen.” (Nicolllò Machiavelli (1469-1527), Italiaans politicus, wordt gezien als grondlegger van politiek handelen. Hij schreef het boek ‘De Heerser’, ook wel vertaald als ‘De Vorst’).
“Wanneer men hem (de politicus) ziet en hoort, moet hij een en al barmhartigheid, betrouwbaarheid, oprechtheid en godsdienstigheid schijnen”. (Nicolllò Machiavelli).
“De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.” (Nicolllò Machiavelli).
“Onderdrukking en de drang naar vrijheid is van alle tijden. Was er vroeger echte slavernij, nu heeft de mens het idee vrij te zijn, hij is het niet. Wat in principe hetzelfde is gebleven, maar verder geperfectioneerd, zijn de manipulatie en indoctrinatie. Kenden wij ten tijde van de slavernij in de oudheid brood en spelen en een onderdrukkingsapparaat, in deze tijd van democratie kennen wij de school, het leger, kiesrecht, de massamedia en het materialisme. Met de ontwikkeling van de massamens moesten de heersers de manipulatie en indoctrinatie ook verbeteren, de ontwikkeling van de techniek heeft dit mogelijk gemaakt en maakt dit steeds verder mogelijk. Gebleven is de gewilligheid waarmee de mens zich schikt in zijn lot…..” (door mij geschreven in 1985).
Update 11.08.2019 (1 jaar later)
Een goed voorbeeld van de roep om een sterke leider is Matteo Salvini (46 jaar) in Italië. Bijna uit het boekje. Hoe is de situatie. Italië is een land dat structurele economische problemen heeft, de welvaartsverschillen zijn heel groot (ook geografisch: Noord en Zuid) en er is een rijke elite (Berlusconi) en mensen die arm zijn. Bovendien is er de beruchte maffia, zij staan los van de maatschappij en verdienen hun geld met criminaliteit (drugs, omkoping, afpersingen en alles wat verboden is) en zijn onverslaanbaar. Verkiezingen vorig jaar leidden tot een onwaarschijnlijke regering van links en rechts ‘populisme’ (want niets anders dan een reactie van de bevolking op het beleid). De vluchtelingen/migranten crisis is echter het belangrijkste probleem die is structureel geworden is en die al in de jaren 1990 (!) is begonnen (ik schreef er toen al over).
Hoe is dit zo gekomen (heel kort): EU beleid (‘Dublin’ en ‘Schengen’) vanaf de jaren 1990 heeft ervoor gezorgd dat migranten in een Europa zonder bewaking van de buitengrenzen aankomen in Italië, Griekenland en Spanje. In Italië zijn honderdduizenden asielzoekers/migranten aangekomen, met heeft het over een half miljoen. Ze liggen naast treinstations in Rome en andere steden en willen doorreizen, maar geld hebben ze niet en EU beleid verplicht dat ze daar blijven. Treffend is dat minister-president Rutte in 2015 heeft gezegd dat Italië het vluchtelingenprobleem zelf moest oplossen, ik heb dat toen verwerkt in Dossier Vluchtelingen/Migratie (zie elders). Hiermee gaf hij aan dat er geen enkel Europees beleid is en het ‘ieder voor zich is’. Na jaren pikt de bevolking het niet meer een gaat stemmen op de ‘populistische’ partijen (ook de Vijfsterrenbeweging met een komiek Beppe Grillo als voorman, hij is in 2017 gestopt). Er is sinds deze week een regeringscrisis en Salvini is populair, men ziet in hem de ‘sterke leider’ bij verkiezingen gaat hij enorm winnen. Zoals overal in Europa ontstaat er in de populistische bewegingen een gevaarlijk vermenging met rechts-extremisme-racisme.
Dit is hoe geschiedenis zich ontwikkeld, over 50 jaar zegt men: ja als we de sociaal-economische situatie van de armere bevolking en van de middenklasse hadden verbeterd was er geen roep om een ‘sterke leider’, ‘sterke man’ gekomen……
Update 16.03.2022 (4 jaar later)
President Poetin van Rusland heeft zich ontwikkeld tot ‘sterke’ man en dictator en is uit geopolitieke redenen buurland Oekraïne binnengevallen. (Lees ook Dossier Geopolitiek). Hij heeft veel steun van zijn bevolking, waarbij wel gezegd moet worden dat de media volledig gecontroleerde staatsmedia en propaganda zijn geworden. (Misschien later meer).
Update 20.05.2023 (5 jaar later)
De oorlog in Oekraïne duurt voort (15 maanden). De wereld is verstrikt geraakt door het handelen van Rusland met president Poetin en zijn clan van rijken en getrouwen. Een uitweg lijkt er niet, maar aangezien alle oorlogen eindigen (we kennen zelfs in onze eigen geschiedenis een 80 jarige oorlog: 1568 – 1648) zal ook deze oorlog een keer stoppen. De oorlog laat ook zien waar ‘sterke mannen’ heersen en Rusland al dan niet steunen onder het motto, de vijand van mijn vijand is mijn vriend, en aangezien Amerika (de VS) voor veel landen de vijand is, zijn ze voor Rusland/Poetin. We kennen Iran (Raisi) een islamitische dictatuur, Syrië (Assad) een van-vader-op-zoon dictatuur, Noord-Korea (Kim Jong-un) ook een van vader op zoon dictatuur. Turkije (Erdogan), China (Xi Jinping). Ieder land heeft eigen kenmerken.
Update 09.03.2024 (6 jaar later)
De Verenigde Staten van Noord-Amerika, de VS, is een land in diepe crisis. Ex-president Donald Trump, die eigenhandig een staatsgreep wilde plegen in een democratie (januari 2021), wil weer president worden en mensen zien hem als een sterke man die ‘orde op zaken gaat stellen’ en Amerika weer Groot gaat maken (‘Make America Great again’, afgekort MAGA). In potentie is hij een dictator, hij heeft alle eigenschappen zoals zijn tegenstanders zwart maken, leugens vertellen, demagogie en in een vol station zijn aanhangers een leus laten scanderen (‘sluit haar op’ over Hillary Clinton bij de vorige verkiezingen). Ook het theatrale valt op bij zijn speeches. Hij heeft 90 (!) rechtszaken tegen hem lopen, het deert zijn kiezers niet. Mensen houden van een boef en het gaat om de schijn (zie boven wat Machiavelli schreef).
Update 06.07.2024
In de Volkskrant een interview met Daniel Ziblatt (51), een politicoloog uit de Verenigde Staten. Hij onderzoekt hoe democratieën achteruitgaan, in dit geval in zijn eigen land de VS. Hij beschrijft een klassiek patroon: een politiek-economische klasse wil macht houden en laat antidemocratische krachten toe en gebruikt daarvoor allerlei valse argumenten zoals een zondebok, de migranten. De Republikeinse Partij in de VS wil haar kandidaat Donald Trump niet laten vallen, ondanks wat hij allemaal gedaan heeft, zoals een poging tot staatsgreep in januari 2021. Het kiesstelsel werkt in het voordeel van Republikeinen. De stijl van politiek bedrijven lijkt op die van de maffia. Rijke mensen (bankiers, investeerders) geven geld aan Trump’s herverkiezingscampagne. In de laatste alinea zegt Ziblatt dat mensen bang zijn op sociaaleconomisch vlak en dat daar de oplossing ligt, in verbetering (dit schrijf ik al zo lang, maar dat kost veel geld en dan verliest die economisch-politieke klasse haar macht en rijkdom).
Het lijken de jaren 1930 in Duitsland wel. Verbazen doet het allemaal niet, want boven beschreef ik het al. Het is een klassiek patroon, de roep om ‘Sterke Man’. De ‘oplossing’ toen was confrontatie en oorlog, zie boven uit 2018, 6 jaar geleden, laten we hopen dat deze voorspelling van mij niet uitkomt. Momenteel is in heel Europa een ruk naar rechts-populisme/extreem rechts aan de gang, de politiek-economische klasse van deze tijd heeft gefaald. De dienstplicht willen ze herinvoeren. De wapenindustrie draait op volle toeren…….
Update 07.11.2024
Donald Trump wordt weer president van de Amerika (VS). Zoals boven reeds geschreven zoeken mensen onzekere tijden een ‘sterke man’ (meestal zijn het mannen), een leider, iemand die hen bij de hand neemt en zegt dat hij hen zal helpen. Trump belooft ‘Gouden Tijden’ voor de VS en ‘Maak Amerika weer Groot’ was zijn slogan. De onzekerheid van mensen komt ook voort uit de identiteit-kwesties die de laatste jaren op de voorgrond zijn komen te staan. Veel mensen zijn hier niet mee bezig, maar zijn wel bezig met de dagelijks boodschappen. Marshall McLuhan (1911-1980) had het er in zijn tijd al over dat als mensen zich in hun identiteit bedreigd voelen er een reactie ontstaat die gewelddadig kan zijn. Het zit momenteel in de hele Westerse kapitalistische cultuur.
Update 30.12.2024
Veel aandacht voor de opkomst van rechts-populisme en de sterke leider oa. in tv programma Nieuwsuur waarin de Hongaarse leider Victor Orban aan bod komt. Orban is een leven lang in de politiek, dom is hij niet, wel geslepen. Hij heeft een leven lang vriendjes om zich heen verzameld die belangrijke functies krijgen. De democratie wordt langzaam afgebroken, van binnen uit. De EU heeft wel maatregelen genomen (geen geld), maar het deert hem blijkbaar niet.
Update 11.02.2025
‘De ‘oplossing’ toen was confrontatie en oorlog’.(Uit 2018, 7 jaar geleden). De president van Amerika is een would-be-autocraat en wil in 2028 weer president worden, maar de grondwet verbiedt dat. Alleen als het oorlog zou zijn kan er een uitzondering gemaakt worden (gebeurde tijdens WO2). Dit soort gewetenloze leiders zijn in staat om oorlog te veroorzaken om aan de macht te kunnen blijven. 2028 is nog ver weg en volgend jaar zijn er eerst tussentijdse verkiezingen. Wat hem kan stoppen is zijn eigen partij, de Republikeinen en het Amerikaanse rechtssysteem.
Update 04.05.2025
Onzekere mensen zoeken een sterke leider (‘Sterke Man’) die zegt oplossingen te hebben voor al hun problemen, of het nu realistisch is of niet. Komt in de hele geschiedenis voor. Dat mensen onzeker zijn geworden komt door beleid van jaren daarvoor, het is een REACTIE. Partijen die regeerden (in VS en overal) konden migratie, woningnood, inflatie etc. niet tegengaan. Daarbij: klimaatverandering, corona, oorlog zijn de grote uitdagingen voor politici in deze tijd, dat vergt intelligentie.
Update 13.07.2025
“Autocraten hebben de verkeerde oplossingen voor reële problemen”.
Update 17.10.2025
Uit 2018 7 JAAR geleden:
“In onzekere tijden willen veel mensen een sterke man als leider, dat heeft de geschiedenis laten zien. Het is echter beter de onzekerheid weg te nemen dan sterke mannen te laten regeren. Veel onzekerheid is veroorzaakt door gevestigde belangen en partijen, in de VS en in Europa, waar economisch-politieke elites al decennia regeren, haar wil heeft doorgedreven, voor een ernstige economische crisis heeft gezorgd (2008), de welvaartsverschillen heeft doen toenemen en de vluchtelingencrisis niet goed heeft aangepakt. Sterke mannen beloven vaak veel (wat niet waargemaakt kan worden) en dat kan behoorlijk uit de hand lopen, dat heeft de geschiedenis ook laten zien.De parallel met de jaren 1930 in Duitsland is snel getrokken (hoewel men er voorzichtig mee moet zijn): een diepe economische crisis van het kapitalisme (na de beurskrach van 1929, de crisis van 2008 wordt gezien als de ernstigste sindsdien), een democratie in verwarring waar geen besluitvaardigheid is, wantrouwen tegenover bestaande politieke partijen en de gevestigde orde (uitmondend in anti-parlementarisme), hoge staatsschulden (toen de herstelbetalingen van WO1 (het bekende Verdrag ‘Dictaat’ van Versailles), nu hoge staatsschulden wereldwijd), de middenklasse die onder druk staat en onzeker over de toekomst is, een buitenlandse vijand (het communistische Rusland met Stalin toen, nu het Rusland van Poetin), versplintering en polarisatie (links tegenover rechts), een zondebok voor alle kwaad (toen de joden, in deze tijd de islam), de pers als boosdoener (beschuldiging van het verspreiden van leugens). Bijkomende factor in deze tijd is de klimaatverandering/klimaatcrisis die de hele wereld aangaat en verdelingsvraagstukken urgent maakt”. De ‘oplossing’ toen was confrontatie en oorlog.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid
Tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
Verhaal uit Hindoe bijbel-epos de Mahabharata/Bhagavad Gita, datering ca 1000 jaar voor Christus.
Een oude krijger met de naam Bhishma is gewond geraakt in een gevecht en vertelt een verhaal op zijn sterfbed over een man die door een groot bos loopt. Hij valt in een diepe kuil maar kan zich nog net vasthouden aan een paar boomwortels die uit de grond steken. Onder hem in de kuil sissen giftige slangen, boven hem staan wilde olifanten te stampvoeten en muizen knagen langzaam aan de boomwortels. Er vliegen enkele bijen over die druppels honing laten vallen en de man steekt zijn hand uit om ze op te vangen. De toehoorders vragen angstig: ‘Hoe kan hij ontsnappen?’ De man geeft geen antwoord meer en sterft. De moraal is dat hoop hem in leven hield.
Bhishma is een bijzonder personage in het verhaal, hoewel eigenlijk alle personages (meer dan 20) bijzonder zijn. Hij gunde zijn vader om voor de tweede maal te trouwen, maar moest daarom zelf celibatair leven. Als beloning van de goden hiervoor mocht hij zelf zijn moment van doodgaan kiezen. Hij werd bijna 100 jaar oud. De Bhagavad Gita (ook wel afgekort Gita genoemd) is een onderdeel van de Mahabharata. Er zijn twee afzonderlijke boeken van uitgegeven. Niet makkelijk om te lezen, niet makkelijk om te begrijpen, niet makkelijk om toe te passen.
In het huidige India spelen de boeken nog steeds een grote rol en worden gezien als een religieus-filosofisch verhaal waaruit morele principes gehaald kunnen worden.
Uiteindelijk zijn alle religieuze boeken door mensen bedachte en verzonnen verhalen die een verklaring moeten geven voor de existentie en een antwoord op de vraag hoe te leven. Het interessante eraan is zich af te vragen waarom ze de verhalen op een bepaalde manier vorm gegeven hebben. Ik schreef er in 1999 over in 2000 A.D., het jaar voor de eeuwwisseling, (2000 A.D.) met deze constatering:
‘Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer‘.
De mobile telefoon (smart Phone) en de computer waren nog niet zo omnipresent (alomtegenwoordig) als vandaag. Ik had er in 1999 ook ziekten bij moeten zetten, want de huidige coronapandemie veroorzaakt een ernstige, soms dodelijke, griep. De mens leeft in de illusie dat men alles onder controle heeft. De pandemie laat echter zien dit niet zo is. Eerder het tegendeel, want hoewel er geen aandacht voor is, is het coronavirus doorde mens zelf veroorzaaktdoor haar omgang met de natuur.
Hoop houdt ons in leven, wij reiken ook uit naar een beetje honing….
De boeken zijn in het verleden mooi uitgegeven door uitgeverij AnkhHermes.
Er is een 5½ uur durende verfilmde toneelopvoering gemaakt in 1989. Peter Brook/Jean-Claude Carrière. Nog steeds te koop, de taal is Engels. Hiervan is ook een boek verschenen dat nog te koop is.
Update 15.11.2021
De coronapandemie heeft de wereld in haar greep en doet landen op hun grondvesten schudden, we zien irrationaliteit, wanhoop en gekte. Dit is een beproeving die de mensheid wordt opgelegd. Ik schreef er over in meerdere Dossiers (oa. Coronapandemie, Nietzsche).
Update 13.05.2022
De geschiedenis herhaalt zich (zoals ik 30 jaar geleden (1992) voorspelde) en alles komt terug, de goede dingen en de slechte dingen (ook oorlog).
Update 23.12.2022
‘De geschiedenis beweegt zich daarom cyclisch én lineair voort, er is een voortgaande technische, wetenschappelijke en materiële ontwikkeling, maar binnen deze ontwikkeling is de mens hetzelfde gebleven en daarmee de vraag naar de zin van dit alles“.
‘….enkel de wereld waarin wij leven, met oorlog en vrede, honger en overvloed, armoede en rijkdom, verslagenheid en hoop. Eigenlijk zoals het altijd geweest is en ook zal zijn”.
“Wij staan nog net als de jager/verzamelaar in een groot donker bos waar natuurrampen en ziekten ons bedreigen en bliksemflitsen oplichten met onze twijfels, angsten en vermeende zekerheden. Het verschil is slechts dat wij geen knuppel in onze hand hebben maar een mobiele telefoon en een computer“. (Uit: 2000 A.D.).
“It is better to live your own destiny imperfectly than to live an imitation of somebody else’s life with perfection.” “Het is beter om je eigen lot onvolmaakt te leven dan een imitatie van het leven van iemand anders te leven met perfectie.”. (Uit Hindoe epos Bhagavad Gita).
Update 20.12.2025 (5 jaar later)
“Hoop houdt ons in leven, wij reiken ook uit naar een beetje honing….“.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
“De mensheid is te dom om van de geschiedenis te leren, echter het zijn in de eerst plaats de verantwoordelijken in politiek en economie die niets geleerd hebben. Met name de opstelling tegenover Rusland na 2007 en 2014. Eerst de handel, daarna de moraal. (Vreesde er in de Fukuyama tijd (1992) al voor)”. (2024)
“Helaas wordt de geschiedenis niet vanuit moraliteit gevormd, maar vanuit geweld en strijd, opportunisme en eigenbelang”. (2022)
“Eerst de handel, daarna de moraal”. (2022)
“We leven in de tredmolen van de geschiedenis, niets geleerd in 1000 jaar”. (2024)
“Ironisch genoeg beseffen veel mensen nu pas wat een unipolaire door de VS gedomineerde wereld betekent”. (2025)
“Humanity is too stupid to learn from history, but it is primarily those responsible in politics and economy. In particular the attitude towards Russia after 2007 and 2014. First trade, then morality. (Already feared it during the Fukuyama era (1992)”.
2022. De internationale spanningen nemen toe door de oorlog in Oekraïne waar Rusland een buurland is binnengevallen om het te bezetten. Westerse wapenleveranties met steeds zwaardere wapens. Zinspelingen in Rusland op een allesvernietigende kernoorlog. Wij leven IN de geschiedenis, we moeten altijd voortbouwen met en op de geschiedenis en moeten er rekening mee houden. Een analyse.
Misschien was het in 2014, toen Rusland een bevriend land was en er volop handel werd gedreven, beter geweest om Oekraïne een onafhankelijk, niet aan machtsblokken gebonden, land te maken en niet direct het land na de interne revolutie (Maidan, 2013/2014) in de westerse invloedsfeer te trekken net zo als gebeurde met alle Oost-Europese landen na de val van de Berlijnse Muur (1989) en de ineenstorting van de van de Sovjet-Unie (1991) die het einde van de Koude Oorlog markeerden. We kennen de opstelling van Rusland die uit de geopolitieke historie voortkomt. De dreiging komt vanuit hun optiek uit het westen: Napoleon (1812) en 2 Wereldoorlogen, waarbij in de laatste oorlog het fascisme werd verslagen dankzij de de Sovjet-Unie met ongeveer de helft van het aantal doden van 50 miljoen (inclusief de grootste massamoord uit de menselijke geschiedenis (6 miljoen mensen vermoord in een genocide). (Bovenstaande schreef ik IN 2014, 8 jaar geleden).
Na de omwenteling in Oekraïne in 2014, de inname van Rusland van de Krim en delen van de Donbas en het neerschieten van een vliegtuig (MH17) met burgers (het luchtruim was niet gesloten ondanks een oorlog (vanwege de kosten van omvliegen) kwamen er sancties, maar deze werden halfslachtig, want de handel moest doorgaan en olie, gas (de aanleg van een nieuwe gaspijpleiding ging door (Nordstream2) en kolen moesten worden geleverd. De politieke en economische machten in Rusland, de oligarchen (al sinds de implosie van de Sovjet-Unie aan de macht (het was 30 jaar lang voor het westen nooit een probleem: huizen kopen in Londen, voetbalteams kopen of geld geven en luxe-lachten gebouwd in Nederland etc.) hebben vastgehouden aan hun aanpak en er werd veel geld verdiend door hen en in het Westen. In Rusland zelf was de president Poetin ondertussen al volop bezig met het vormen van een autocratie, een dictatuur, waarbij tegenstanders werden vermoord of in een strafkamp gevangengezet. Het westen stond erbij en keek ernaar en deed niet veel, met terugblik te WEINIG. De oorlogen die toen gevoerd werden (zuidelijke landen van Rusland) waren ver weg….
Is er keuze in de geschiedenis? vraagteken, of is er een niet te beïnvloeden noodwendigheid die de geschiedenis en ons lot bepaalt, dat is de vraag. Ik zeg er zijn wel degelijk keuzes, maar deze kunnen alleen uit moraliteit voortkomen. Helaas wordt de geschiedenis niet vanuit moraliteit gevormd, maar vanuit geweld en strijd (voor veel mensen een te harde waarheid), opportunisme en eigenbelang. Eerst de handel, daarna de moraal. We moeten er blijkbaar mee leven, maar zoals hier geschreven is het ons recht in een vrije samenleving om een eigen mening te hebben. Met het dominante narratief (zo heet dat tegenwoordig) heb in nooit meegedaan (het ‘Einde van de Geschiedenis’ is een illusie (1992), maar zelfs ik was nog te optimistisch) en dat zal ik nooit doen.
De NATO verwacht een lange oorlog in Oekraïne. Dat verbaasd niet. De strategie van Rusland om heel het land te bezetten is mislukt, ze vechten nu alleen in het oosten van het land aan een front van 1300 kilometer. Er is wel een groot strategisch belangrijk gebied rond de zee van Azov bezet. De overmacht aan mankracht en materieel van Rusland is groot, maar ze vechten alsof het de Eerste Wereldoorlog en Tweede Wereldoorlog is. Oekraïne heeft een heel gemotiveerd leger en ze krijgen enorme hoeveelheden wapens en geld, miljarden (vooral van de Verenigde Staten). Drones spelen een grote rol in de oorlog, veel wordt op YouTube geplaatst (door Oekraïne). In feite vechten de Oekraïners voor het hele westen want Rusland/Poetin en zijn getrouwen zullen niet opgeven, ze hebben geen keuze meer (opgeven betekent voor het internationale strafhof gedaagd worden voor oorlogsmisdaden). Onvoorspelbaar is het woord waar dit toe gaat leiden….
Update 04.09.2022
De parabel van de beer.
Rusland is de beer die jarenlang door het Westen (EU) is gevoed, vetgemest zelfs. Ook toen de beer zijn territorium iets vergrootte ging het voeren door want het was goed zaken met hem doen en er was inmiddels afhankelijkheid ontstaan. De beer dacht inmiddels alles te kunnen doen wat hem het beste uitkwam en hij vergrootte zijn territorium nog meer. Mensen die hem gevoed hadden begrepen dat het niet verstandig was geweest om een beer te voeden want nu moest hij worden teruggedrongen naar zijn oorspronkelijke leefgebied, ze konden echter niet meer zonder hem....
Update 22.01.2023
Iemand schrijft een artikel waarin Eerste en Tweede Wereldoorlog door Rusland zijn veroorzaakt en het westen volledig vrij wordt gepleit van iedere schuld. Boeiend om te lezen, maar een fraai staaltje van het volledig herschrijven van ruim 100 jaar geschiedenis met de ogen van deze tijd. Ik zie verwarring, ook bij intellectuelen die niet meer weten waar dit allemaal toe gaat leiden (en dat is ook onbekend).
Ondertussen profiteert de internationale wapenindustrie, gaat de bewapening van Oekraïne verder door en op de Russische tv overtreffen ze zichzelf met doembeelden van de Apocalyps… In Friedrich Nietzsche (1844-1900) heb ik een cultuur-analyse gemaakt waar de strijd tussen moderniteit en traditie als verklaring wordt beschreven.
Update 20.02.2024
We leven in de tredmolen van de geschiedenis, niets geleerd in 1000 jaar.
“De mensheid is te dom om van de geschiedenis te leren, echter het zijn in de eerst plaats de verantwoordelijken in politiek en economie die niets geleerd hebben. Met name de opstelling tegenover Rusland na 2007 en 2014. Eerst de handel, daarna de moraal. (Vreesde er in de Fukuyama tijd (1992) al voor)”.
Humanity is too stupid to learn from history, but it is primarily those responsible in politics and economy. In particular the attitude towards Russia after 2007 and 2014. First trade, then morality. (Already feared it during the Fukuyama era (1992).
Update 02.06.2024
De wapenindustrie groeit en bloeit, bedrijven en mensen worden rijk van oorlog en conflict. Dat alles onder het bekende excuus-volksmotto: “Als ik het niet doe, doet een ander het”. De directie en werknemers zitten in de tuin van hun huis en drinken een glas wijn of een biertje en de wereld draait wel door. Een Duitse voetbalclub heeft de grootste wapenproducent van het land als sponsor, de supportersverenigingen en kerk zijn tegen, verder is iedereen er voor.
Er zijn innige banden tussen Rusland, China en Iran (te zien in een uitstekende documentaire op de tv zender ARTE, we zullen dit op de Nederlandse tv niet zien (daarom weten zoveel mensen van niets, dit terzijde). Olietankers varen met olie naar Rusland ondanks de boycot. Voeg Syrië, Noord-Korea, Venezuela bij dit rijtje en we zien dat wereld steeds meer is verdeeld in GOED tegen KWAAD. De escalatie in een Derde Wereldoorlog zou dit als ‘motto’ kunnen hebben. Maar ook territorium en macht zijn het doel zoals in IEDERE oorlog. In de toespraak van president Poetin in 2007 zegt hij dat een unipolaire wereld met 1 dominante macht de VS niet wenselijk is. Zonder hem te verdedigen is dat begrijpelijk, in 2007 waren er nog mogelijkheden om daar rekening meer te houden, echter ‘het Westen’ deed dat niet, wel was Rusland goed voor de levering van fossiele brandstoffen (zoals gas in pijpleiding Nordsteam voor de Duitse auto-industrie die Mercedessen naar China (ook een autocratie) wilde exporteren) en de export van producten (Nederlandse tomaten en bloemen etc). Zo werkt geschiedenis.
Onderbelicht aspect is dat het bij Poetin niet alleen over politiek gaat, maar hij heeft een clan van rijke oligarchen die hij al 30 kent en ze willen geld en macht houden en uitbreiden (Donbas in Oekraïne was voor de verwoesting een industrieregio). Echter, vergeten wordt dat de VS ook een economische klasse heeft van rijken die de dienst uitmaken, de HELE geschiedenis lang. Dat is ‘Corporate America’ (Bedrijfs Amerika), machtige industriebedrijven zoals de staalindustrie, auto bedrijven, lobby’s etc. Er zijn veel zaken die onderbelicht zijn en blijven en die niet in de lesboeken staan.
Update 28.09.2024
De wapenindustrie draait op volle toeren en de aandeelhouders worden rijk, soldaten sterven in loopgraven, politici houden conferenties over vrede, de Verenigde Naties weten het niet meer. Het is 2024. In slechts een paar jaar tijd (na 30 jaar) is de wereld veranderd van (relatieve) vrede naar een wereld vol met conflicten en bijbehorende wapenwedloop. Zouden politici en beleidmakers zich zelf ook niet afvragen: wat hebben wíj toch verkeerd gedaan?
Update 18.02.2025 (3 jaar later)
De VS heeft een nieuwe regering die autocratische tendensen heeft en zich nergens wat van aantrekt. De NAVO is waarschijnlijk de steun van de VS kwijt en Europa moet nu zelf voor haar veiligheid zorgen. 30 jaar lag de nadruk in Europa op economische groei, handel en welvaartsvermeerdering, de defensie werd verwaarloosd. Er werd ruim 100 miljard niet uitgegeven doordat de afgesproken 2% van BBP niet werd nagekomen. Dat is dus geld dat ‘geconsumeerd’ werd.
Update 24.02.2025
3 jaar na de invasie van Oekraïne door Rusland.
“We leven in de tredmolen van de geschiedenis, niets geleerd in 1000 jaar”. (2024)
Update 03.05.2025
De uitgaven aan wapens, ook wel defensie genoemd, moeten volgens de secretaris van de NAVO Rutte (waar kennen wij hem van), omhoog naar 5% van het bbp, hetzelfde als Amerika (VS). Veel analisten (ook de bekende generaal buiten dienst) blijven zeggen dat Rusland de voormalige Sovjet-Unie wil herstellen, dat is niet juist. Rusland, president Poetin en clan van getrouwen) wilden van het begin ‘bufferstaten’ rondom hun land (Belarus (collega dictator), Oekraïne, Georgië, Kazachstan ea). Het is ouderwets Koude Oorlog denken. Ze denken daar nog steeds aan oprukkend fascisme. Het is goed een onderscheid te maken tussen de geopolitieke situatie van Rusland en Poetin. Poetin gebuikt ouderwetse retoriek om economische belangen voorop te zetten. Omdat Poetin zijn doel (bezetting Oekraïne) niet gehaald heeft is de oorlog in zinloze wreedheden ontaard (burgerdoelen) en zijn ze nu volop bezig met wat de hybride oorlog wordt genoemd (ontregeling, cyber aanvallen (vanuit huis), het einde is nu zoek.
Elders beschreef ik Rusland als een conservatief land, economisch zwak, met ouderwetse opvattingen over kerk, staat en gezin. In 2007 in München liet Poetin al weten dat hij geen unipolaire (1 land dat de wereld domineert) wil en ironisch genoeg beseffen veel mensen nu pas wat een unipolaire door de VS gedomineerde wereld betekent. Amerika wil de wereld economisch en politiek domineren met hun BigTech, Fastfood, streaming, AI (etc) en met hun ca. 800 militaire bases over de hele wereld van waaruit ze hun oorlogen voeren (Vietnam, Irak, Afghanistan (allemaal verloren). Helaas te laat. Wat we nu meemaken is een herhaling van de geschiedenis, extreme bewapening, florerende wapenindustrie (zorgt voor veel werkgelegenheid). Het lijken de jaren 1930 wel, de wereld keek toe hoe Hitler in 1933 aan de macht kwam, een falende politiek-economische klasse (in deze tijd met name de binnenlandse migratiepolitiek die tot verrechtsing heeft geleid). Dit mondde uit in de Tweede Wereldoorlog die in september 1939 begon met de inval in Polen en die tot mei 1945 zou duren.
Update 16.08.2025
De ontmoeting van Poetin met Trump in Alaska (waar Oekraïne niet bij was) leverde zoals verwacht niets op. Beide houden de wereld voor gek. Poetin wil Oekraïne inlijven, Trump wil een internationaal gewaardeerde president zijn (schijnt dat hij de Nobelprijs wil (onmogelijk). Dit zijn bijeenkomsten die in de hele geschiedenis zitten. Een bekende Rusland kenner blijft herhalen (ook anderen) dat Rusland de Sovjet-Unie (1917-1991) wil herstellen, dat is geen goede analyse. Rusland wil ‘bufferstaten’ (voor de veiligheid) langs het hele land met heel lange grenzen (het grootste land op aarde met slechts 144 miljoen inwoners). Van west naar oost: Belarus, Oekraïne, Moldavië, Georgië, Tsjetsjenië, Kazachstan, Mongolië. Ieder land heeft een eigen historie die te veelomvattend is voor dit bericht. Na 3 jaar oorlog ziet Rusland nu het Westen als geheel als vijand (door de wapensteun). Poetin (en Lavrov de gehaaide minister van Buitenlandse Zaken met een leven lang ervaring) weet dat NAVO landen de grens zijn tot waar hij kan gaan. Het Westen begreep de Russisch opstelling niet (zie boven). Het was beter geweest na Maidan (de revolutie (veel jongeren) in Oekraïne in 2013/2014) Oekraïne en niet aan oost of west gebonden land te maken zodat ze intern die oude corrupte Sovjet/oligarchen mentaliteit hadden kunnen bevechten, nu moet de hele wereld de gevolgen dragen (schreef er over in meerdere Dossiers). Helaas te laat.
Een ander punt is dat de Oekraïne oorlog onderdeel is op het schaakbord van de internationale geopolitiek, Amerika (de VS) en China vechten om de dominantie in de wereld. Zij pakken het tactischer aan door handel als oorlog te bedrijven. (lees ook Economie als oorlog). Rusland heeft hoofdzakelijk fossiele brandstoffen waar de economie op draait maar waar de hele wereld van af wil vanwege de klimaatproblematiek, de VS heeft met Silicon Valley al een dominante positie ingenomen, de Chinese economie (staatskapitalisme) draait al jaren op volle toeren en beconcurreert de hele wereld met goedkope producten. Europa, de EU, komt als laatste, het is geen eenheid, ze volgden de VS altijd trouw, maar met Trump blijken er ook nadelen aan te zijn want de VS is een onbetrouwbaar land (altijd, zeg het al zo lang, 30 jaar Dossier Amerika (VS)).
Van Amsterdam naar het oorlogsfront is 3000 kilometer oostwaarts rijden (net zo ver als Griekenland), hier wordt op het Europese continent een bloedige anachronistische oorlog gevochten. Waar het allemaal toe gaat leiden is ongewis, het is balanceren op een dun koord zonder valnet………
Update 28.09.2025
We ervaren de ‘Stepping Stone’ theorie (het 1 volgt op het ander) die in 2022 begon met het leveren van helmen aan Oekraïne, daarna zwaardere middelen, daarna raketten die niet ver konden reiken, enzovoort. De wapenindustrie in Oekraïne zelf heeft zich snel ontwikkeld. Russische drones vliegen boven Polen en Russische straaljagers vliegen over zee. De volgende stap zou neerschieten kunnen zijn en zo zou escalatie door kunnen gaan. Een niet voorziene gebeurtenis kan WO3 ontketenen, zo begon WO1 met een moord door een gefrustreerde nationalist. (Uitgebreid te vinden op Wikipedia).
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Alle genoemde personen worden besproken in hun functie.
April 2025. Oosterbeek Arnhem Netherlands Airborne Museum WO2.
Het gevolg van de energietransitie kan natuurlijk niet zo zijn dat mensen met veel geld hun consumptiepatroon ongestoord kunnen voortzetten en anderen het niet meer kunnen betalen. Daarom moeten (particuliere) veelverbruikers van grondstoffen en energie als eerste hun consumptiepatroon aanpassen, dat wil zeggen minderen. Als het daarna nodig is moeten andere verbruikers ook minderen. Dit wordt uitgedrukt in de zogenoemde ecologische voetafdruk, de hoeveelheid grondstoffen en energie die ieder mens persoonlijk verbruikt. Daarom zijn algemene energieheffingen niet goed, mensen met geld merken het niet, anderen destemeer, dat is natuurlijk niet rechtvaardig. Het beleid is echter wel gericht op algemene heffingen en investeringen (mensen met geld kunnen hun huis isoleren, anderen niet). Voor bedrijven is een andere aanpak nodig
We zijn ongemerkt in een tijd van de verdeling van schaarste gekomen, dat beseffen de meeste mensen nog niet…..(Ik schreef het in 1996).
Update 14.10.2019
Klimaatactivisten en boeren demonstreren, het zijn de tekenen dat ons economisch systeem failliet is. Het resultaat van decennia beleid gericht op economische groei zonder milieu en natuur te waarderen.
We zijn ongemerkt in een tijd van de verdeling van schaarste gekomen, dat beseffen de meeste mensen nog niet…..
Hoorde op tv iemand voor het eerst zeggen dat we misschien moeten kiezen tussen een vliegvakantie naar Peru of het bouwen van huizen. Ik schreef het in 1996 al.
Nederlander Frans Timmermans maakte voor de EU een plan van aanpak om de klimaatcrisis te bedwingen onder de titel Green Deal. Ik zeg nog steeds hetzelfde als in 1996. Algemene heffingen in de Green Deal zijn niet voldoende, deze leiden tot grotere welvaartsverschillen en armoede. We gaan toe naar quotering en herverdeling van de welvaart, ditmaal niet vanuit een verwerpelijk gelijkheidsstreven (het communisme), maar vanwege rechtvaardigheid.
Update 06.09.2022 (7 jaar later)
We zijn ongemerkt in een tijd van de verdeling van schaarste gekomen, dat beseffen de meeste mensen nog niet…..(Ik schreef het in 1996).
Inmiddels wordt gesproken over energietekorten komende winter (mensen die letterlijk in de kou komen te zitten) extreem hoge inflatie (alles is duurder geworden) en bedrijven en bakkers die moeten stoppen….
We gaan toe naar quotering en herverdeling van de welvaart, ditmaal niet vanuit een verwerpelijk gelijkheidsstreven (het communisme), maar vanwege rechtvaardigheid.
Update 17.12.2025
10 jaar oud, geen wijzigingen en/of aanpassingen. De vraag of de mensheid de klimaatverandering aan kan blijft. Bedrijven schalen hun groene ambities af want deze kosten veel geld en in andere landen doe ze weinig vanwege dezelfde inzichten…..
(Aanvullingen mogelijk)
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
Dit bericht is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
Een uit de jaren 1990 stammende analyse (van mij) was dat we een Babylonische spraakverwarring krijgen, mensen zullen elkaar niet meer begrijpen en samenlevingen zullen uiteenvallen. De Babylonische spraakverwarring komt uit de Bijbel (Genesis 11). Mensen wilden een toren tot in de hemel bouwen, maar God zag dit als hoogmoed en strafte de mensen, die tot dan toe 1 taal spraken, door ze verschillende talen te laten spreken zodat ze elkaar niet meer begrepen en de bouw van de toren werd gestopt. (Schilder Pieter Bruegel de Oude maakte er een buitengewoon schilderij over (2 versies) in 1563). Kapitalisme is de menselijke hoogmoed van de afgelopen 250 jaar. Kapitalisme is de Toren van Babel, iedereen weet waar het eindigde. Een louter door winst gedreven systeem kan niet functioneren, zorgt voor sociale uitbuiting en armoede (Karl Marx zag het al in 1848, maar zijn alternatief het communisme werkte niet) en ecologische vernietiging. (NB. ben zelf niet religieus).
De mensheid zit momenteel in een diepgaand proces van ontnuchtering waarvan de loop niet bekend is. IEDERE dag zien we nu de gevolgen van uitbuiting en klimaatverandering. Ook de verantwoordelijken weten geen oplossingen meer. We zullen geheel nieuwe uitgangspunten voor maatschappij inrichting moeten vinden die veel verder reiken dan alledaagse politiek. Centraal staat de analyse dat als men lang, decennialang, het verkeerde doet alles uiteindelijk tegelijk gebeurt. (Lees ook als er tijd voor is Het Einde van het Kapitalisme uit 2015).
De Babylonische spraakverwarring is er op vele gebieden in politiek en economie in deze tijd, in toenemende mate. Iedere dag zien we voorbeelden. Oorzaken en gevolgen worden omgedraaid en nog eens omgedraaid zodat ieder verband vervaagd. Wetenschap en media worden gewantrouwd. Het overstelpende aanbod van nieuws doet geen goed. (Mediasocioloog Neil Postman schreef er over in de jaren 1980 in zijn boek ‘We amuseren ons kapot’). Nieuws is handelswaar geworden waar geld mee kan worden verdiend.
Ook het multiculturalisme zorgt voor verwarring, een heikel onderwerp (en taboeonderwerp (vanaf de jaren 1980) dat door rechts-populisme gebruikt/misbruikt wordt om verwerpelijke ideeën te ventileren. 100 jaar geleden waren er 2 miljard wereldbewoners, heden ten dage bijna 8 miljard. De wereld is een ‘Global Village’ geworden (Marshall McLuhan in de jaren 1960), een groot dorp (en TwitterX is de dorpspomp). Mensen reizen (scheep- en luchtvaart) de hele wereld over voor hun plezier (toerisme) en voor werk (gastarbeiders, arbeidsmigranten) en als vluchteling en ontheemde uit armoede of door klimaatverandering (droogte).
Migratie is er altijd geweest, maar het is exponentieel toegenomen (er zijn meer 100 miljoen vluchtelingen). Het is voor velen de gedachte en de wens dat alle mensen elkaar respecteren en begrijpen, maar dat is een illusie, culturen verschillen. Mensen voelen zich vervreemd in hun eigen land en wijk, maar beleidmakers in politiek en economie drukken hun aanpak door, verschuilen zich achter internationale verdragen (VN vluchtelingenverdrag) en economische samenwerkingsverbanden (EU verdrag van Schengen) (‘Er is geen alternatief’), bovendien werd en wordt kritiek in de rechts-extreme/xenofobe hoek gedrukt. Dit alles is een van de oorzaken voor de huidige ruk naar rechts (internationaal), samen met sociaaleconomische factoren (angst voor sociale neergang).
Een kort voorbeeld. Het broeikasverschijnsel en klimaatverandering zijn sinds de jaren 1970 bekend (oorspronkelijk 100 jaar bekend in wetenschap), lange tijd is ontkend dat er een verband is tussen het gebruik van fossiele brandstoffen en klimaatverandering. In de eerste plaats ontkenden bedrijven het, want dat zou hun zakenmodel schaden. In deze tijd komt nu alles tegelijk, klimaatrampen en extreem weer. De gemiddelde mens begrijpt hier niets meer van en gaat klimaatverandering ontkennen (‘Het klimaat veranderd altijd’) en discussies ontaarden.
Kunstmatige intelligentie heeft een geheel nieuwe dimensie aan de Babylonische spraakverwarring toegevoegd. Wat is waar, wat is niet waar, dit is elkaar niet meer begrijpen. (Lees als er tijd voor is Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI)
Update 15.06.2025 (2 jaar later)
De spraakverwarring van Babylon neemt angstwekkende vormen aan, op ieder maatschappelijk gebeid, nationaal en internationaal. De regering in Nederland viel, verkiezingen over ruim 4 maanden. De argumenten buitelen nu al over elkaar heen. MIGRATIE in totaliteit (arbeidsmigranten, kennismigranten, asielzoekers, studiemigranten) verdeeld de maatschappij al 40 jaar, maar alles loopt nu door elkaar heen.
Internationaal is de verdeeldheid niet meer te overzien, de president van de VS heeft iedere dag een andere politieke aanpak. China wil een grootmacht worden. Rusland speelt een achterhoedegevecht (ze zijn economisch zwak, een oorlogsindustrie brengt geen vooruitgang). Israël is in gevecht met de geschiedenis zelf (schreef er in 2008 over), een existentiële strijd van een getraumatiseerd land. De wereld is met elkaar verbonden, het is 1 organisme geworden, een voorval, een oorlog heeft direct gevolgen voor de hele wereld. Het individu wacht in angst af wat er gaat gebeuren en klampt zich vast aan de mobiele telefoon als reddingsboei.
Update 25.09.2025
Kapitalisme is de Toren van Babel, iedereen weet waar het eindigde.
Update 17.12.2025
Curieus genoeg is er nieuwe technologie op komst die een directe vertaling van een gesprek per telefoon mogelijk maakt….. iedereen begrijpt elkaar! Is dit niet de hoogmoed die boven beschreven is, kapitalisme is de menselijke hoogmoed waarbij alle mensen dezelfde taal spreken, maar een crisis kan het allemaal teniet doen. Er is een multicrisis op veel gebieden zijnde klimaat, milieuvervuiling, honger, armoede. We weten niet waar dit heengaat, misschien is alles over een paar jaar tot rust gekomen, is de mensheid bij zinnen gekomen is de technologie in staat gebleken het bestaan te verbeteren.
Overigens is de god die in de bijbel beschreven is een heel wrede god, in alle verhalen. Dat blijkt goed uit de vertaling van de bijbel naar gewone taal die een paar jaar geleden is verschenen. Door de gewone taal zijn de verhalen, want dat zijn het, beter te begrijpen. God straft mensen die niet in hem geloven en hem niet gehoorzamen. (Dit is iets voor een andere keer). Over religie schreef ik in 1999 voor de eeuwwisseling in: 2000 A.D.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is onafhankelijk en komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding.
Radio diskjockeys, tv presentatoren en journalisten die meer verdienen dan een minister-president zijn zo pretentieus…..
Een minister-president heeft een salaris van ca 160.000 euro per jaar (exclusief onkostenvergoeding), het hoogste ambt in de maatschappij met veel verantwoordelijkheid.
Bij de publieke omroep (betaald met belastinggeld) is (vanaf) 300.000 euro jaarsalaris niet ongewoon. Een radio diskjockey die zich live op de radio oraal liet bevredigen door een prostituee (ook wel pijpen genoemd) verdiende 500.000 euro. Een tv presentator verdient bijna 600.000 euro Bij een commerciële zender is een miljoen euro en meer mogelijk, daarom stappen ze de laatste tijd ook zo graag over van de publieke omroep naar de commerciële omroep van iemand met heel diepe zakken vol met geld die megalomane neigingen heeft in het medialandschap.
Het laat goed zien waar in Nederland de prioriteiten liggen.Je geeft leraren een goed salaris om kinderen goed onderwijs te geven, of je geeft het aan radio diskjockeys en tv presentatoren.
Er is een wet die exorbitante salarissen tegengaat: de Wet Normering Topinkomens (2012) die jaarlijks wordt aangepast (voor de semi-overheid). De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) gaat in navolging hiervan de salarissen aanpassen, maar bestaande contracten worden niet aangepast.
Uiteindelijk zijn het allemaal mensen die hun zelfrespect uit de hoogte van hun inkomen moeten halen. (Dat geldt voor alle grootverdieners, ook in het bedrijfsleven en bij banken, zelfs voor kunstenaars). Gelukkig heb ik dat niet nodig.
10 jaar geleden schreef ik hier al over, dat was de tijd toen er in omroepland nog niet gefuseerd was, iedere omroep leefde in zijn eigen koninkrijk met bestuurders en bazen. In Hilversumse etablissementen werd dagelijks copieus geluncht en gedineerd (allemaal declareren), daarom waren al die omroepbazen ook zo dik…..
Update 16.12.2025
7 jaar later. Er moet bezuinigd worden bij de Publieke Omroep. Iedere democratie heeft een goede Publieke Omroep nodig, echter in Nederland wil men iedereen bedienen met veel van hetzelfde, vooral de consumentenprogramma’s waar misstanden worden aanpakt. Ook de ‘survival’ achtige programma’s en verre reizen kennen een hoog nutteloosheidsgehalte (hebben die mensen in het echte leven geen uitdagingen?). Namen noemen we maar niet. Uiteindelijk gaat het om werkgelegenheid, want dat zijn natuurlijk leuke banen.
Wat nodig is zijn nieuws en achtergronden, documentaires. Aansluitend op het NOS journaal een korte verdieping van een onderwerp in een steeds complexere wereld. Documentaires zoals de zender ARTE (Frans-Duitse publieke zender) dat iedere week doet. Vanavond over Amerikaans/VS kapitalisme vanaf 1870 tot heden.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
“Het vastgelopen schip in het Suezkanaal laat onbedoeld zien waar het kapitalisme met zijn globalisering en wereldhandel toe heeft geleid: een totale afhankelijkheid van het goedkoop in Azië produceren van goederen”. (2021)
Een met containers geladen binnenvaartschip vaart over de Waal bij Nijmegen richting Duitsland.
Update 30.03.2021
Wat laat het vandaag losgetrokken (oa door een Nederlands bedrijf) containerschip zien (wat mensen die dit volgen al wisten). Het containerschip is een van de grootste in de wereld met 20.000 containers en was op weg vanuit Azië naar Rotterdam. Vroeger was 5000 containers veel, nu is een dergelijk schip een varende liggende wolkenkrabber van 400 meter lang met 20.000 containers (kwetsbaar voor zijwind, de mogelijke oorzaak voor het vastlopen).
Enkele opvallende gegevens:
Dagelijks gaat er voor een waarde van 10 miljard door het Suezkanaal, 12 procent van de wereldhandel.
Er worden onder andere auto-onderdelen vervoerd, ze zitten in de zogenoemde supply chain, de aanvoerlijn, een keten van onderdelen die de huidige productie kenmerkt. Produceren in Azië is goedkoop. Een verstoring heeft dus grote gevolgen. De theorie erachter is ‘Supply chain management’.
Uitbesteden van productie ver weg wordt offshoring genoemd.
Er werden in en paar dagen bijna 400 schepen opgehouden die in file lagen aan de noord- en zuidzijde van het kanaal.
Het zal weken duren voor de achterstand is ingelopen en de file is opgelost.
Ook levend vee werd vervoerd, schapen uit Roemenië, dit is al jaren in discussie want dierenmishandeling door het vervoer zelf is mogelijk. Schapen die onderweg doodgaan worden in zee gegooid.
Er worden nog grotere schepen gebouwd met 24.000 containers.
Verzekeringsmaatschappijen twijfelen of extreem grote schepen nog te verzekeren zijn.
Er gaan 50 schepen per dag door het kanaal (dat niet heel breed is) en dit is een inkomstenbron voor het land Egypte.
Waar het hier om gaat is dat de hele westerse wereld hun productie heeft uitbesteed aan lagelonenlanden, heel Azië inclusief China. In deze landen zijn de arbeidsomstandigheden vaak slecht: kinderarbeid, werken met in het westen verboden kankerverwekkende stoffen, milieuvervuiling enzovoort. Het zijn in Nederland de bekende winkels die hun prullaria verkopen zoals Blokker en Action en HEMA waar de minder vermogenden hun spullen kunnen kopen. Een T-shirt of jurkje voor 3 euro is onmogelijk. Het is bekend dat in China Apple zijn telefoons laat assembleren, de beeldschermen worden met in het westen verboden stoffen schoongemaakt, werknemers worden er ziek van. De verantwoordelijken in politiek en bedrijfsleven hebben decennialang de wereldhandel en globalisering gepropageerd. Het alternatief van lokaal produceren wordt doorgaans als onrealistisch gezien, want dan wordt alles duurder. Deze argumentatie is de burger voor een voldongen feit stellen, voor een keuze die eigenlijk nooit bewust gemaakt is. Er zal in het parlement in het verleden wel over gesproken zijn, maar dan vooral door de partijen die de zegeningen van wereldhandel, globalisering en kapitalisme zien zonder over de gevolgen na te denken of deze bewust te verzwijgen. In Nederland zijn dat met name VVD en CDA, maar ook D66 en de PvdA, de partijen die ruim 40 jaar regeren.
In dit kader past ook het containerschip MSC Zoe dat januari 2019 (tijdens een storm) boven de Waddeneilanden ongeveer 342 containers verloor in zee en de stranden vervuilde, ook zonken er containers. Er zijn ongeveer 40 containers zoek, die dus nog op de bodem liggen. Dit zorgde voor grote vervuiling en het schadebedrag dat de scheepvaartmaatschappij heeft moeten betalen was 3.5 miljoen euro. Het ecologisch onderzoek gaat door.
Veel wat in het kapitalisme verkeerd is gegaan en in deze tijd voor uitbuiting, kinderarbeid (kledingindustrie), milieuvervuiling elders, klimaatverandering en vervuiling van de zeeën door schepen komt hier samen. Discussie hierover is er niet, dit wordt als vaststaand gegeven voorgespiegeld.
20 jaar geleden waren er protesten tegen de globalisering, er viel een dode (in Genua Italië).
Dit bericht is niet volledig en wordt misschien nog aangevuld. Als een paar goede onderzoeksjournalisten hierin zouden duiken gaat er een beerput open, helaas ontbreekt de mogelijkheid hiervoor. Ook alle geneesmiddelen worden goedkoop in Azië geproduceerd, dat bleek ‘ineens’ tijdens de pandemie. Dit moet verder worden uitgezocht.
Het containerschip Ever Given is met een paar maanden vertraging in Rotterdam aangemeerd. Op tv enkele reportages over bedrijven en mensen die op goederen zitten te wachten. Een meneer (type babyboomer) had een motor besteld met een bepaalde kleur, maar had tot zijn droefenis een andere kleur moeten kopen….Ook tuinmeubelen ed. waren te laat.
Update 07.09.2021
De prijs van een container is meer dan vertienvoudigd, in China gaan havens tijdelijk dicht vanwege corona. Rederijen maken megawinsten. (en dergelijke). Men vreest dat de kerstspullen niet op tijd in de winkel liggen….
Er is weer een schip vastgelopen in het Suezkanaal, maar andere schepen kunnen wel langsvaren.
De afhankelijkheid van China en Azië in productieprocessen (door leveringsketens) wordt nu door meer mensen ingezien. Men heeft het zelfs over weer in Europa gaan produceren. De wens om goedkoop te produceren van de afgelopen decennia en economieën afhankelijk te maken van fossiele brandstoffen (oa Rusland) en assemblage (China, Azië) is met een grote SCHOK binnengekomen. Dat komt ervan als ‘eerst de handel, dan de moraal’ leidend is. We zitten in enorme transities op alle gebieden, of de mensheid het aankan is ongewis…..
Update 21.12.2023
In het Suezkanaal worden schepen aangevallen door rebellen (vanwege de Gaza oorlog), men vreest dat deze belangrijke scheepvaartroute minder gebruikt kan gaan worden.
Update 12.01.2024 (3 jaar later)
Amerika en Engeland (Nederland verleent steun) bombarderen Houthi rebellen in Jemen vanwege hun aanvallen op schepen in de Rode Zee. Een Tesla fabriek in Duitsland legt de productie 2 weken stil omdat de aanvoer van onderdelen niet goed verloopt door de aanvallen op deze schepen. Dit is globalisering en geopolitiek.In het westen laat men alles goedkoop maken in Azië, nu dat in gevaar komt wordt militaire macht ingezet. 60 doelen in Jemen zijn bestookt door vliegtuigen die vanaf vliegdekschepen opereren. De Britse Premier noem dit ‘zelfverdediging’. De Houthi’s steunen de Palestijnen in Gaza. De wereld is verdeeld in arm-rijk, haves-have nots, sterk-zwak.Uiteindelijk zullen de politiek verantwoordelijken in het westen aan hun eigen bevolking vragen om te gaan vechten….
Update 26.01.2024
Gebruik Suezkanaal is voor bijna de helft afgenomen door de dreiging van aanslagen vanuit Jemen. Schepen moeten omvaren om Zuid-Afrika heen. De gevolgen zijn meer inflatie (producten worden duurder), onzekerheid over voedselaanvoer en meer uitstoot van broeikasgassen (scheepvaart is een van de vervuilendste vervoermiddelen).
Update 10.04.2024
Het containerschip MZ Zoe (zie boven) verloor 342 containers, op 6000 plekken ligt vuil, 800.000 kilo, de NL overheid wilde het laten liggen. Deze gegevens werden geheim gehouden, tot nu toe. Men wil alsnog gaan opruimen, niet de overheid, maar de Waddenvereniging.
Er zijn grote medicijntekorten in een rijk en welvarend land als Nederland, mensen moeten meerdere apotheken langs of naar België om aan hun medicijn te komen. De meeste medicijnen worden in Azië (China) gemaakt omdat het goedkoper is, daardoor ontstaat de situatie dat als er in China problemen zijn de aanvoer stokt.
Het schijnt (ben geen deskundige) dat Nederland weinig wil betalen voor medicijnen, daarom krijgen andere landen voorrang. (Medicijnproducenten hebben teveel macht, een oud gegeven, dit is het medisch-industrieel-complex, dit terzijde).
Update 25.08.2024
Vanuit het land Jemen langs de Rode Zee bestoken Houthi rebellen schepen die richting Suezkanaal Egypte varen, de kortste route naar Europa, een olietanker vloog in brand.
Update 04.11.2024
Nederlands bedrijf exporteert champignons (diepgevroren lang houdbaar) voor Amerikaanse pizza’s. Kunnen ze in de VS zelf geen champignons kweken? (Ook bloembollen etc). Alles moet vervoerd worden per vrachtvliegtuig (’s nachts Schiphol), dit is globalisering, alle goederen worden de hele wereld overgevlogen en gevaren, hierdoor zijn de natuur/milieu/klimaat problemen ontstaan.
Via Chinese websites kan nu kleding (jurkje 3 euro), keukenspullen (bakpan 8 euro) en prullaria voor een paar euro wereldwijd gekocht worden (zonder keuringen). (Lees ook als er tijd voor is Dossier China een Dossier dat begon in 2010 toen de globalisering op gang kwam).
Men is nu bezig met reshoring (het terughalen van productie) vanwege de ontstane afhankelijkheid van aanvoerketens.
Update 03.05.2025 (4 jaar later)
De president van de VS (Trump) ziet een handelsoorlog als legintiem middel om ‘Amerika weer Groot’ en ‘Amerika Eerst’ te maken. De wereldhandel staat onder druk. Het is de erfenis van 30 jaar globalisering. In 1992 schreef ik er al over, handelsoorlogen komen voort uit liberaal-kapitalisme: zo goedkoop mogelijk produceren, wat er op neerkomt dat westerse bedrijven over de hele wereld goedkoop onderdelen laten maken en assembleren (Apple in China: Dossier China). Nadelen zijn altijd ontkend en genegeerd. (Er is veel meer over te zeggen, daar is echter geen tijd voor).
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Een goederentrein met containers rijdt door station Breda.
“AI is een volgende stap in VERSNELLING van communicatie en technologie in media en cultuur: verhalen vertellen > oude geschriften > boekdrukkunst > telegraaf/telefoon > radio > tv > chip/internet > AI“. (2023)
“Het angstige individu verschuilt zich in een wereld vol gevaren en dreiging achter de computer en smartphone”. (2024)
“Technologie moet niet de moraal van een maatschappij bepalen”. (Geschreven in 1993).
“Als makke schapen lopen mensen achter de door bedrijven ontwikkelde nieuwe technologieën aan“. (2023)
“Uit een datebase die van internet is gestolen kunnen ook nieuwe portretten gemaakt worden van niet bestaande mensen.” (2023)
“Veel kunstenaars zullen nooit verder komen dan het imiteren van anderen”. (2023)
“Kapitalisme is de Toren van Babel, iedereen weet waar het eindigde”. (2025)
2023.De mensheid is zo gefascineerd door de door bedrijven ontwikkelende technologieën dat het zicht op de werkelijkheid verloren dreigt te gaan. Door ‘gratis’ beschikbaarheid van nieuwe technologieën worden mensen tot consument gemaakt en zij laten zich hiermee -vrijwillig- inpalmen.
Kunstmatige intelligentie (AI artificiële intelligentie/ Engels: Artificial Intelligence) is er voor mensen zonder eigen intelligentie (het woord zegt het al: kunstmatig), mensen die zelf geen boek meer willen lezen (of op een ander vlak). In feite kan iemand met een computer met een kunstmatige intelligentie programma zich voordoen als literair deskundige die alle boeken van Thomas Mann (Duitse schrijver 1875-1955) heeft gelezen zonder ooit echt een boek van hem gelezen te hebben.
Gebruik in de wetenschap valt er niet onder, daar kan snel resultaat van een vraag goed zijn.
In de kunsten is kunstmatige intelligentie voor kunstenaars die zelf geen creativiteit hebben en slechts met het werk van anderen iets (iets) kunnen maken. Veel kunstenaars zullen nooit verder komen dan het nadoen van anderen. In de muziek zien we het beste voorbeeld. Een song van de Rolling Stones. We horen de eerste gitaaraanslagen van Start Me Up en iedereen weet welk nummer dit is. Naspelen is mogelijk (coverbands), maar het gaat er natuurlijk om dat men een nummer zelf schrijft. Denk aan Sting, Anouk, Peter Gabriel, Bruce Springsteen, Beatles (ea.) die allemaal hun songs zelf schreven/schrijven, opnamen en uitvoerden.
“Technologie moet niet de moraal van een maatschappij bepalen”, schreef ik in de jaren 1990 (30 jaar geleden), waarmee ik bedoelde dat bedrijven uit commerciële overwegingen nieuwe technologieën op de markt brengen die een maatschappij ingrijpend kunnen veranderen. Facebook was al 10 jaar bezig en de schaduwzijden waren duidelijk (beïnvloedingen verkiezingen) toen de EU wakker werd en er iets tegen ging ondernemen. AI kunstmatige intelligentie past in hetzelfde patroon. Als een konijn dat op een weg blijft zitten en naar de koplampen van een auto kijkt, zo kijkt de huidige mens naar de aanstormende kunstmatige intelligentie die, dat is duidelijk, de maatschappij ingrijpend zal veranderen (is nu al gaande).
Het gedachtegoed van de interessante Canadese wetenschapper-filosoof Marshall McLuhan (1911-1980) indachtig is AI een volgende stap in VERSNELLING van communicatie en technologie in media en cultuur: verhalen vertellen > oude geschriften > boekdrukkunst > telegraaf/telefoon > radio > tv > chip/internet > AI. McLuhan, bekend van ‘the Medium is the Message’ (het gaat niet om de inhoud maar om het medium (boek, TV) zelf dat ons beïnvloed), zag de gevaren van technologie als zodanig, technologie dringt het leven van mensen binnen, maar ze kunnen niet mee omgaan. Op mijn vakgebied de fotografie is duidelijk dat het nu simpel is om op bestelling met tekst (een promt/opdracht) een foto te maken met AI, de foto wordt bijeengesprokkeld uit het gehele internet, wat kannibalisering genoemd kan worden, want er wordt (onherkenbaar) gebruik gemaakt van werk van anderen om iets nieuws te maken. AI is voor uitgevers heel goedkoop. Een redacteur van een krant zegt tegen de fotoredacteur: we willen voor de zaterdagkrant een foto van een oud echtpaar op een bankje in het park dat duiven aan voeren is. Ik maak er even een zegt hij en toets de tekst in, binnen 5 minuten is er een foto van niet bestaande mensen, geen portretrecht nodig, de kosten zijn minimaal. We zullen niet meer weten wat echt is en wat nep (fake) is. Dat ik in 2015 bij mijn project StreetLife ben gaan vermelden ‘Taken from real life, no photoshop, no filter’ is geen toeval, want ik zag het aankomen dat technologie zou gaan domineren boven inhoud. Wat overblijft is actuele nieuwsfotografie en fotografie met een heel persoonlijke aanpak.
Update 13.05.2023
Spreken van de wereld is in rep en roer over Artificial Intellegence/AI/Kunstmatige Intelligentie is een understatement….
Lees ook (als er tijd voor is): Over kennis en wijsheid over Oppenheimer en Teller over de nieuwe technologische uitvinding in de jaren 1940 de atoombom, want die vergelijking wordt gemaakt.
Update 22.05.2023
De AI mens (21e eeuw). Een advertentie vandaag in een krant voor een zomerkamp kunstmatige intelligentie (AI), ChatGPT en artificiële fotocreatie en meer. De aan te leren vaardigheden worden skills genoemd. Het gaat digitaal en kost 400 euro.
Als makke schapen lopen mensen achter de door bedrijven ontwikkelde nieuwe technologieën aan (met commerciële doelstellingen), nee ze lopen niet ze hollen er achteraan. Deskundigen vrezen de ontwikkeling van AI en denken aan een tijdelijke pauze. Het gaat er echter nu om wie de SNELSTE is, wie snel is wint, anders verlies je. 30 jaar geleden na de val van de Muur en communisme noemde ik kapitalisme ‘gecultiveerd egoïsme’ (en dat gaat de mens heel goed af, zonder egoïsme geen overleven). Echter als men 30 jaar lang liberaal-kapitalisme stimuleert en op school aanleert dat nastreving van je eigen welvaart en geluk het hoogste levensdoel is en ieder sociale aspect wegdrukt dan ontstaat de huidige hyperindividualistische mens die zich van de maatschappij heeft afgekeerd en aftroeven van de medemens tot hoogste doel maakt. Ook debitcoin (cryptomunt/virtuele waarde) is een cultuurverschijnsel, goed voor korte termijn winst, maar magneet voor criminelen en mensen die met de belastingdienst en maatschappij niets te maken willen hebben.
Update 03.06.2023
“Een programmeerfoutje in een handelsalgoritme kan tot veel onrust op de (financiële) markten leiden”. Hoofd AFM (toezichthouder op financiële zaken) adviseert partijen in de financiële sector om de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) in hun risicomodellen op te nemen. (Uit de Volkskrant). Als de handelsbeurzen in crisis raken is de verantwoording dat er geen fouten zijn gemaakt, maar dat het door automatische processen komt (dit is nu al het geval maar dat zal toenemen). We leven in een door-en-door vercommercialiseerde kapitalistische wereld waar (veel, niet alle) mensen als makke schapen achter de door bedrijven ontwikkelde nieuwe technologieën aanlopen en ‘de’ politiek niet weet hoe te reageren. De EU is bezig met onderzoek. Komt terug in mijn analyse: “Bedrijven hebben nu meer macht dan overheden, ze werken wereldwijd, hebben meer geld en betere mensen in dienst”. (Geschreven in 2015 in ‘Het einde van het Kapitalisme’).
Update 16.07.2023
Goede uitzending van de omroep HUMAN over kunstmatige intelligentie.
Update 23.08.2023
In kunst gaat het om originaliteit, creativiteit en zeggingskracht, gebruik maken van de gegevens van het gehele internet, wat kunstmatige intelligentie doet, is diefstal, al is het niet meer te herleiden. De juristen weten het echter allemaal nog niet, ze staan erbij en kijken ernaar.
Een treffend citaat (dat ik toevallig tegenkwam in 2018, 5 jaar gelden) van Václav Havel (1936 – 2011), een schrijver/filosoof die president van een land, Tsjechië, werd.
Václav Havel in 1979:
“Onze aandacht richt zich daarom onvermijdelijk op de meest wezenlijke kwestie: de crisis van onze eigentijdse technologische maatschappij als geheel, de crisis die Heidegger beschreven heeft als de onmacht van de mensheid wanneer zij geconfronteerd wordt met de planetaire macht van de technologie. De technologie – het kind van de moderne wetenschap, die op haar beurt weer een kind van de moderne metafysica is – heeft zich losgemaakt van de menselijke controle, heeft opgehouden ons te dienen, heeft ons tot slaaf gemaakt en ons gedwongen mee te werken aan de voorbereiding van onze eigen ondergang. En de mensheid kan geen uitweg vinden: wij hebben geen ideeën en geen geloof, laat staan een politiek concept dat ons helpt de dingen weer onder menselijke controle te brengen. Wij kijken hulpeloos toe hoe die kil functionerende, door ons geconstrueerde machine ons onontkoombaar verzwelgt (…)”.
Citaat uit: Essay over Charta ’77, Václav Havel, Poging om in de waarheid te leven, Uitgeverij Van Gennep Amsterdam (2e druk 1989).
Update 13.01.2024
Een technologiebeurs in de VS, Las Vegas. Nieuwe AI toepassingen die de wereld nodig heeft: een AI robot die de hond vermaakt (bal gooien en eten geven) als baasje niet thuis is. En een AI kattenluikje dat dicht gaat als de kat muis mee naar binnen wil nemen.
Dit alles past in mijn analyses (>30 jaar): bedrijven (vooral uit VS: Big Tech/Silicon Valley) ontwikkelen nieuwe technologieën (commercieel motief), bieden dit ‘gratis’ aan, misbruiken persoonsgegevens en zijn moraal en omgangsvormen gaan bepalen. Mensen lopen er klakkeloos achteraan en zijn gefascineerd over wat er allemaal kan.
Uit een datebase die van internet is gestolen kunnen ook nieuwe portretten gemaakt worden van niet bestaande mensen. Volkomen nutteloos.
Update 19.03.2024
Razendsnelle ontwikkeling van AI kunstmatige intelligentie. Het gaat er bij de bedrijven, vooral uit de VS, om snel de AI toepassingen in hun systemen te integreren. Bedrijven maken met AI heel goedkoop reclamefilms, geen acteurs meer nodig, niet meer filmen op locatie, de winst neemt toe. Ook de ontsporingen nemen razendsnel toe. Deepfakes, nepvideo’s, van bekende mensen vooral in het porno gebied. Desinformatie, fakenews etc. Er is een grote naïviteit waar dit toe gaat leiden, en het doet denken aan het konijn dat op de weg in de koplampen van een aanstormende auto blijft kijken en niet wegrent (zie boven).
Sociologisch gezien kijken we naar een verder fragmenterende maatschappij waar steeds meer mensen zich van afkeren (er zijn mensen die naar Rusland willen verhuizen….). Hyperindividualisme gecombineerd met de angst voor sociale neergang zorgt voor enorme psychologische druk. Achter deepfakes zitten wraakgevoelens. Het angstige individu verschuilt zich in een wereld vol gevaren en dreiging achter de computer en smartphone.
Update 29.04.2024
De ontwikkeling van AI gaat snel, binnen 1 jaar is het al uit controle geraakt. Politiek loopt achter de feiten en ontwikkelingen aan. Het is 1 grote ratrace geworden, wie niet snel genoeg is verliest, daarna direct de armoede in, anderen gaan door. Rennen, rennen….
Update 06.07.2024
AI heeft veel energie nodig, het gebruik bij Google is 50% gestegen, ook bij andere bedrijven stijgt het energiegebruik, desondanks willen ze over 6 jaar energieneutraal zijn.
Update 31.08.2024
Mensen in sommige beroepen maken zich nu zorgen over hun werkgelegenheid, gaat AI hen vervangen. Er is een experiment met een kunstmatige nieuwslezer, deze ‘vrouw’ kan ieder gewenst bericht voorlezen.
Update 06.10.2024
Uit 2023: AI is een volgende stap in VERSNELLING van communicatie en technologie in media en cultuur: verhalen vertellen > oude geschriften > boekdrukkunst > telegraaf/telefoon > radio > tv > chip/internet > AI. De versnelling neemt toe, de wereld is 1 organisme geworden, 1 dorp (The Global Village, de wereld als dorp (Marshall Mcluhan in de jaren 1960). We weten nu niet meer waar we naar moeten kijken en of iets echt of nep is (door verzonnen kunstmatig gemaakte beelden en video’s).
Update 26.03.2025 (2 jaar later)
Kunstmatige intelligentie (AI artificial intelligence) ontwikkelt zich snel. Iedere 3 maanden zijn er nieuwe programma’s. Ze worden in de VS gemaakt door de grote bedrijven (Big Tech) waar duizenden mensen werken. Deze bedrijven werken aan wat de consument over een paar maanden gaat gebruiken. Dit is de 30 jaar oude analyse van mij toen ik schreef dat technologie niet onze moraal moet gaan bepalen. In alle laboratoria over de hele wereld zijn mensen OP DIT MOMENT dat u dit leest aan het werk om te ontwikkelen wat u kan gaan kopen. Uiteraard is er vrijheid om wel of niet mee te doen, maar exorbitante reclamebudgetten zorgen ervoor dat consumenten worden overgehaald om iets te kopen, mede door vakkundige psychologen bij bedrijven die precies weten hoe consumenten gepaaid moeten worden. (Lees ook als er tijd voor is Dossier Consumentisme waarin dit ook behandeld wordt).
Update 29.03.2025
In Duitsland worden buitenlandse films nagesynchroniseerd, dat gebeurt door stemacteurs die de tekst in het Duits uitspreken. Er is een actie van deze acteurs (die soms jarenlang dezelfde filmacteur nasynchroniseren) want ze dreigen door kunstmatige stemmen (tot stand gekomen met echte stemmen) vervangen te worden. Het voordeel voor de bedrijven is duidelijk, snel en goedkoop een film een andere taal geven, de winsten zullen daardoor stijgen. De stemacteurs zullen werkeloos worden.
Update 03.05.2025
Opvallende zaken in een artikel in de Volkskrant vandaag. De AI ontwikkeling gaat razendsnel en is afkeurenswaardig op alle gebieden.
Het gaat nu om zeer snelle supercomputers die AI kunnen verzorgen.
De AI technologie is hoofdzakelijk in commerciële handen, overheden lopen er achteraan.
Supercomputers waren in in 2019 voor 60% in handen van universiteiten en overheden, nu 15%.
In 4 maanden bouwde Elon Musk zijn supercomputer voor AI met de naam Grok (voor Twitter/X). Er zitten 200.000 snelle chips in.
De ‘strijd’ gaat tussen Meta (Facebook/Instagram) Google en OpenAI (over economie als oorlog schreef ik 30 jaar geleden al, in deze tijd vechten Amerikaanse bedrijven boven onze hoofden een gevecht uit om dominantie en de Amerikaanse economie als geheel om wereld dominantie).
Bouwen supercomputers kostte een paar jaar geleden 200.000 dollar, nu 7 miljard (makkelijk op te brengen door miljardair Musk), in 2030 verwachtte kosten: 200 miljard.
We zijn overgeleverd aan al deze Amerikaanse BigTech bedrijven, want er is geen keuze meer.
De supercomputer van Musk gebruikt energie vergelijkbaar met 250.000 huishoudens. In 2030 zijn meerder kerncentrales nodig voor de energiebehoefte.
De steenkoolproductie moet omhoog in Amerika (denk nu aan klimaatverandering en CO2 (schreef er in 1981 over).
Er is sprake van milieuvervuiling door de grote fabrieken.
Amerika heeft nu de meeste supercomputers en dat zorgt voor een economische voorsprong (schijf er al zo lang over, de VS wil de hele wereld domineren (zie foto onder). China heeft 15%, in Europa zijn ze er mee bezig…Nederland loopt achteraan.
AI wordt volop gebruikt om nep foto’s en video’s te maken om tegenstanders in politiek of anderszins belachelijk te maken. Het onderscheid tussen echt en nep is verdwenen, we kunnen alleen nog betrouwbare bronnen vertrouwen (een krant, een journalistiek medium, een persoon ed).
Update 05.08.2025
Internet heeft ervoor gezorgd dat het niet meer om de kennis zelf gaat maar om toegang tot kennis. De volgende stap is dat AI (het totale internet) ervoor zorgt dat iemand zonder enige kennis van zaken zich kan voordoen als iemand met veel kennis. Zonder ooit een boek van Thomas Mann gelezen te hebben kan iemand zich voordoen als deskundige van zijn hele oeuvre. Waar het toe gaat leiden is ongewis. Waarschijnlijk worden mensen dommer: zonder computer of smartphone is een mens dan als een drenkeling op zee zonder reddingsboei.
Update 25.09.2025
Kapitalisme is de Toren van Babel, iedereen weet waar het eindigde. Er worden datacentra gebouwd die groter zijn dan meerdere voetbalvelden. De rekenkracht van Kunstmatige Intelligentie neemt iedere maand toe. We bevinden ons een voor de mensheid ongekende rat-race van bedrijven en voor mensen is geen keuze dan er achteraan te lopen.
In 2016 speelde Facebook een rol bij de verkiezing van president Trump, kunstmatige intelligentie AI, ook uit Amerika (de VS), doet hetzelfde. Nep foto’s, nep video’s gaan de verkiezingen beïnvloeden. Dit zijn allemaal Amerikaanse bedrijven die vanuit Silicon Valley hun toekomstdromen opdringen aan de hele wereld. We staan erbij en kijken ernaar. Dit is nog maar het begin, want er is niemand dit kan stoppen.
Update 04.12.2025
Een van de grootste beeldbanken geeft de mogelijkheid om met AI foto’s naar eigen keuze te bewerken, iets weghalen of toe voegen (zonder fotosjop). Geen journalistieke foto’s, maar alle creatieve foto’s worden zo nep, fake.
Amerikaans/VS bedrijf (waar anders, dit is hun manier van zaken doen) steelt het stemgeluid van anderen voor verkoop. Kan juridisch (auteursrecht) NIETS tegen gedaan worden. EU wetgeving wordt door VS tegengehouden….
Update 09.12.2025
AI bril van Facebook/Meta in de etalage van een brillenwinkel.
Ideaal voor heimelijke opnamen en spionage.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Amerika (VS) wil de hele wereld domineren en economische en politieke macht hebben.
(Geschreven in 2014) (Met Updates 2025) (11 jaar later)
“Armoede en deprivatie (achterstelling) zijn de vader en moeder van terrorisme en geweld”. (2015)
“Het gevreesde ‘middel’ van zelfmoordterrorisme is vanuit het Midden-Oosten en andere delen van de wereld naar Europa gekomen”. (2016)
Al die jongeren die vanuit Europa naar Syrië en Irak gaan omdat ze in een kalifaat (een door godsdienst, de islam, geregeerde staat) willen leven, zijn ontspoord in de multiculturele samenleving. Het is de derde generatie mensen die voortgekomen zijn uit de gastarbeidersgeneratie die in Nederland door de overheid en de werkgevers vanaf de jaren ’60 uit Marokko en Turkije hier naartoe gehaald zijn om goedkoop het vuile werk te doen. Men dacht dat ze wel terug zouden gaan, maar dat was naïef, want mensen aarden en de lonen zijn hier hoger dan in de landen van herkomst en de gezinshereniging kwam op gang. Maar ook massale instroom van asielzoekers in de jaren 1990 (1994-2002, toen de VVD ook regeerde met de PvdA*) heeft verstrekkende gevolgen gehad door de komst van mensen met een andere cultuur. Vooral de achterstandswijken waar de goedkopere huizen zijn werden een verzamelpunt van een botsing van culturen. (Hier begon de populariteit van Pim Fortuyn (in Rotterdam), een van eerste personen die de problemen benoemde en daardoor zo populair is geworden, daarna volgden Rita Verdonk en Geert Wilders).
(*Er kwamen in die jaren gemiddeld 50.000 mensen het land binnen. Mensen werden in tenten ondergebracht, want de opvang was vol. Het werd nooit duidelijk of het politieke of economische vluchtelingen waren. De asielprocedures duurden zeer lang, hierdoor moest er 10 jaar later een generaal pardon komen (26.000 mensen), want mensen die al zolang wachtten konden redelijkerwijs niet meer weggestuurd worden).
Ondertussen kwamen de nieuwe generaties in een voor hen vreemde cultuur en moesten een plaats vinden. Het contrast van het vrijgevochten Nederland met de landen van herkomst (van de ouders) is immens. Dit zorgt voor conflicten met de ouders. Er is verhulde discriminatie in Nederland. 10 jaar geleden bleek al dat een ‘allochtoon’ (hier geboren) die een kamer wilde huren werd afgewezen omdat het een ‘buitenlander’ was. Stageplaatsen waren er voor allochtonen niet. Men wilde een paar jaar geleden anoniem solliciteren mogelijk maken om discriminatie te voorkomen. Als je jarenlang mensen afwijst en geen eerlijke kansen biedt gaan sommigen van hen de verkeerde kant op, eerst in de criminaliteit en de laatste jaren in de extremistische religiositeit.
Men zou denken dat er uit voorgaande lessen geleerd zijn, maar vanaf 2006 is een nieuwe groep gastarbeiders hiernaartoe gehaald om in de ‘BV Nederland’ goedkoop het werk te doen: de Polen. Ze verlaten huis en haard en gaan hier in een caravan wonen of in een huis van een huisjesmelker. Malafide uitzendbureaus zijn als paddenstoelen uit de grond geschoten (na zes jaar wordt er iets aan gedaan). De Polen werken hard, maar zorgen ook voor problemen en kampen zelf met problemen. Maar dit terzijde. Conclusie: als we hier autochtonen gewoon een goed salaris betalen hebben we geen instroom van buitenlandse werknemers nodig en hebben we ook niet meer te maken met ontspoorde jongeren. Als we asielzoekers toelaten moeten de procedures wel goed zijn en we moeten niet meer willen doen dan we als samenleving kunnen dragen, hoe moeilijk dat ook is. (Lees ook Dossier Migratie/Immigratie).
Er is een uitstekende 3 delige documentaire met de titel ‘Land van aankomst’ van oa. Paul Scheffer die de geschiedenis laat zien van immigratie en de komst van gastarbeiders vanaf de jaren 1960.
Update 16.11.2015 (1 jaar later)
Van haat vervulde jongemannen uit de achterstandswijken van Parijs en Brussel stappen met hun geweren in auto’s en rijden naar drukke terrassen langs de boulevards van Parijs en naar een theater en schieten in het wilde weg 130 onschuldige mensen dood.
(stilte….
een heel lang zwijgen en nadenken, lezen…..en ons afvragen waarom dit in ons deel van de wereld, de westerse beschaving, de westerse cultuur gebeurt.
Het zijn de jongeren die niets te verliezen hebben (zie boven) en gegrepen zijn door een giftig gedachtegoed dat uit de islam te halen is en sterk anti-westers is.Deze jonge mannen zijn in de kracht van hun leven, maar de westerse maatschappij wil hen niet en zij willen de westerse maatschappij niet, dit is in heel west-Europa zo. Deze situatie is in decennia gegroeid, heeft voortgewoekerd, de opstanden in de buitenwijken van Parijs waren bijvoorbeeld in 2005.
De oplossing van deze problematiek moet in sociaal-economisch/psychologische hoek gezocht worden: mensen die wel wat te verliezen hebben doen zoiets niet, mensen met werk, vrouw, kinderen en dus een toekomst.
Het is beter een leger psychologen, psychiaters, leraren en onderwijzers naar banlieues van Parijs en de Brusselse wijk Molenbeek te sturen, dan een leger naar Syrië.
Armoede en deprivatie (achterstelling) zijn de vader en moeder van terrorisme en geweld.Deze uitspraak van mij blijft staan.
Update 20.11.2015
De man* die verantwoordelijk wordt gehouden voor 130 doden in Parijs (samen met zijn handlangers) voldoet precies aan het profiel dat ik boven schetste. Een kleine krabbelaar in Brussel van Marokkaanse afkomst die in de maatschappij ontspoort en langzaam afglijdt: afgebroken school, klein baantje, drugs, diefstallen, gevangenis.Het giftige gedachtegoed dat uit de islam te halen is en anti-westers is, zal een heel grote aantrekkingskracht hebben. Door de zogenoemd sociale media is de wereld kleiner geworden en deze jongeren zien op websites de wrede onthoofdingsvideo’s en ander geweld. Haatpredikers, die vanwege de vrijheid van meningsuiting zijn toegestaan, zeggen dingen die iemand die onzeker is een zekerheid kan geven, een schijnzekerheid.
We moeten dit vanuit de psychologie verklaren: hij had een schuldige voor zijn eigen falen en mislukken gevonden en kon wraak nemen. Tevens kon hij in zijn ogen een held zijn in plaats van een verliezer samen met heel veel andere jongemannen en vrouwen die in een cultuurdiasporaterecht zijn gekomen (zie boven) en veelal in een diepe identiteitscrisis verkeren en (soms) met ernstige psychische problemen kampen. Aangezien deze situatie in decennia is gegroeid, zal de maatschappij hier ook jaren over doen om dit tegen te gaan. Misschien is dit te vergelijken met de jaren 1970/1980 toen linkse jongeren geweld gebruikten met de RAF in Duitsland en de Rode Brigade in Italië.
(*Zijn naam noem ik expres niet in tegenstelling tot de media die ook zijn foto en filmbeelden herhaaldelijk tonen. Dit geeft hem geheel onterecht bekendheid en zijn vrienden gebruiken zijn naam als propaganda).
Update 23.03.2016 (2 jaar later)
Opnieuw aanslagen, ditmaal in Brussel, meer dan 30 doden door zelfmoordterroristen. Jongen mannen die zich zelf opbliezen, zelfmoord pleegden en anderen doodden. Het gevreesde ‘middel’ van zelfmoordterrorisme is vanuit het Midden-Oosten en andere delen van de wereld naar Europa gekomen. Het is duidelijk dat er sprake is van een patroon, een ontstane structuur die, zoals ik boven al schreef, een giftig ideologisch gedachtegoed is dat is voortgekomen of gehaald uit de islam. Het is een ideologie van de dood, de martelaarsdood die een paradijs beloofd (met 72 maagden). De terroristen zien het als een oorlog, een heilige oorlog, een jihad.
Op deze website probeer ik de lange termijn geschiedenis te analyseren. Het door de islam geïnspireerde terrorisme is eigenlijk al bezig sinds 2001 (dus 15 jaar, maar voor 2001 was het er ook al) met de aanslagen in New York. De mannen die dit deden waren intelligente jongemannen afkomstig uit Saoedi-Arabië en Egypte, ze studeerden in Hamburg. Ze namen vlieglessen in Florida en wat ik mij nog kan herinneren is dat ze alleen geïnteresseerd waren in rechtuitvliegen. Ze kaapten de vliegtuigen in de lucht en vlogen de wolkenkrabbers binnen.
Sindsdien is de geest uit de fles, er is een herhalend patroon ontstaan: Madrid 2004, Londen 2005, Boston 2013, Tunesië 2015, 2 x Parijs 2015, Brussel 2016. Op Wikipedia staat een indrukwekkende lijst die een patroon laat zien, een horribel patroon (zoekterm: lijst van terroristische aanslagen sinds 2000, filteren op islamitisch geïnspireerd terrorisme). De belangrijkste uitdaging in deze tijd is de diepere achtergronden te vinden voor dit giftige gedachtegoed dat uit de islam is gekomen. Men moet dit in de eerste plaats tegengaan met harde middelen, de staatsmacht. Dit is een kanker die in decennia gegroeid is. Kanker bestrijdt men agressief, door bestraling. In de tweede plaats moet de voedingsbodem die deze jongeren tot illusieloze zelfmoordenaars heeft gebracht diepgaand onderzocht worden. De volksmond, het gesundenes volksempfinden, doet niets liever dan alleen het eerste. Er wordt een zondebok aangewezen, in Duitsland voor de Tweede Wereldoorlog de Joden, zij werden voor alle kwaad in de wereld verantwoordelijk gesteld. Dit zou nu ook kunnen gebeuren met de islamieten.
De islam als religie zal aan diepgaand zelfonderzoek moeten doen om te verhinderen dat ze als zondebok gezien kunnen gaan worden. Dat zal een zware taak zijn. Deze religie kenmerkt zich door afzijdigheid, dat hebben de afgelopen 15 jaar laten zien, hoewel er soms een lichte verbetering is. Mijn gedachten hierover zijn dat de islam een jonge religie is, 700 jaar jonger dan het christendom, en dat ze de weg die het christendom heeft afgelegd nog moeten gaan: hervormingen en aanpassing aan de moderne tijd, de Verlichting en een filosoof als Friedrich Nietzsche. Maar aangezien er zelfs binnen het christendom nog tal van opvattingen zijn die het verlichtingsdenken (waar het bestaan van een almachtige god werd verworpen en wetenschap een hoge waardering heeft gekregen) die 300 jaar geleden in Europa ontstonden nog niet hebben geaccepteerd, laat zien dat dit een heel moeilijke en lange weg is.
De diepe haat tegen het westen en de maatschappij, waar komt die vandaan. Of is dit haat tegen het leven zelf. Is het iets in onze cultuur, de dominante westerse seculiere cultuur van de dolgedraaide consumptiemaatschappij met vervreemding, onthechting, prestatiedwang en losgeslagen seksuele moraal.
De persoonsprofielen van twee van de zelfmoordterroristen in Brussel zijn net als die van de dader van Parijs die ik boven beschreef. Het waren broers, maatschappelijk ontspoord, eerst in zware criminaliteit (overvallen, carjacking (dit is iemand uit zijn auto trekken en ermee vandoor gaan), daarna islamitisch geïnspireerd terrorisme. Ze konden hun eigen falen op de maatschappij wreken, hadden niets meer te verliezen en zouden langdurig in de gevangenis terechtkomen.
Update 03.08.2016
In de Volkskrant vandaag het verhaal van (ook) twee broers, de een is een succesvolle sportheld, zijn 4 jaar jongere broer een zelfmoordterrorist. Een treffend verhaal dat mijn bovenstaande analyse bevestigd, maar tegelijkertijd gecompliceerder maakt aangezien de een wel slaagde en de ander ontspoorde.
In de broer die zich opblies en zelfmoord pleegde zie ik de botsing van culturen in één persoon. Hijhad mijns inziens een identiteitsprobleem dat tot labiliteit en psychische problemen heeft geleid. Hij kwam vervolgens een andere jongen tegen die al geradicaliseerd was en anderen overhaalde tot geweld en reisde naar Syrië waar hij een militaire training kreeg. 3 jaar later blies hij zichzelf op in de Brusselse vertrekhal van het vliegveld.
Veel jongeren met dezelfde achtergrond worstelen met deze problematiek en er zullen jaren overheen gaan voordat dit is uitgedoofd en bedwongen. 40% van deze jongeren is zonder werk, daar ligt het begin van de oplossing.
Maar we echter moeten vooral ook niet vergeten welke rol het conflict Israël en de Palestijnen speelt. Dit heeft een wereldwijde impact, meer dan 65 jaar, sinds 1948. Over Israël praten is een taboe geworden in het westen, de status quo is geaccepteerd (bij de politiek). Veel mensen, dus ook de jongeren, die uit die regio komen hebben echter sympathie voor de underdog, de Palestijnen, moslims. Hier zit ook psychologie achter, in het westen voelen veel mensen met een Arabische achtergrond zich ook underdog door hun maatschappelijke positie waar verhulde, of tegenwoordig steeds vaker onverhulde, discriminatie en beledigingen veelvuldig voorkomen. Door de globalisering, de massamigratie en internet en sociale media voelt men zich sterk verbonden met het Midden-Oosten en de landen van herkomst.
Veel artikelen schreef ik niet, maar de twee artikelen die ik begin jaren 1990 schreef zijn pure predicties geworden. Dat we diverse ingrijpende problemen zouden gaan krijgen met de massamigratie omschreef ik in 1992 zo:
‘De door bevolkingsgroei en economische en politieke crisis op gang gekomen migratiestromen zorgen ervoor dat we geconfronteerd worden met vele van de eigen cultuur vervreemde, van hun wortels losgeraakte en daardoor identiteitszoekende mensen en dit, in combinatie met de botsing tussen de verschillende culturen, levert nu reeds in vele samenlevingen grote spanningen op’.
Update 23.12.2016 (2 jaar na het eerste bericht)
Een Tunesische jongeman van 23 rijdt met een gekaapte vrachtwagen 11 mensen dood op een kerstmarkt in Berlijn nadat hij de chauffeur had gedood. Zijn profiel: een mislukt leven in Tunesië, naar Europa als bootvluchteling gegaan, jarenlange criminaliteit, onder invloed van de giftige anti-westerse ideologie (zie boven). Er zijn duizenden van deze jongemannen, het hele midden-oosten zit er vol mee (of ze zijn al in Europa).
Verontrustend is ook geworden dat de oplossing wordt gezocht in verregaande veiligheidsmaatregelen, de totale controlestaat is er nu al en dat wordt steeds erger. In Frankrijk is al een jaar de noodtoestand van kracht waarbij de rechten van het individu op de laatste plaats komen. Uiteindelijk zal de democratie het onderspit delven als we niet oppassen.
Update 07.06.2017
Engeland is drie keer in korte tijd getroffen door terroristen. Een zelfmoordaanslag op kinderen die een concert bezoeken, lager kun je niet gaan. De persoonsprofielen laten hetzelfde zien als ik boven beschreef. Jongemannen met psychische problemen die in korte tijd radicaliseren en onder invloed komen van een giftig ideologisch gedachtegoed dat uit de islam gehaald wordt. Er is een Pakistaan, een Italiaanse Marokkaan en een Libische Marokkaan. Er is een schatting van 20.000 – 30.000 van dit soort jongemannen in Engeland (!). Ze moeten allemaal in de gaten gehouden worden. Men heeft het over het inperken van burgerrechten.
Ruim 130 imams hebben een verklaring ondertekend en willen niet bidden voor de omgekomen terroristen, want zij zien nu in dat hun geloof is gekaapt door anderen.Dit is een begin van een oplossing, want zoals ik boven beschreef heeft de islam zich altijd afzijdig gehouden, integendeel haatpredikers zijn nooit verboden of tegengegaan, ze hebben ze hun gang laten gaan, jaren lang (ook in Nederland).
Is het niet ‘gewoon’ pure godsdienstwaanzindie we in de geschiedenis al eerder hebben gezien en die we bij andere religies ook wel eens tegenkomen.
Een andere gedachte die bij mij opkwam is dat we in het westen al meer dan 100 jaar richting secularisering gegaan zijn, er is ontkerkelijking, kerken worden afgebroken of er komt een boekwinkel in. Echter via de achterdeur is een geheel andere religie, de islam, binnengekomen. Ik ben voor godsdienstvrijheid, mensen mogen geloven wat ze zelf willen, maar geloven moeten de mensen thuis doen en dat zei ik 30 jaar geleden al. Zoals boven reeds beschreven moet de islam nog door een fase van moskeehervorming en verlichting heengaan en terechtkomen in de moderne tijd.
Men vraagt zich af of bij een volgende aanslag de vlam niet in de pan zal slaan, ik lees her en der dat bij veel mensen de maat vol is. De politiek heeft laten zien geen antwoord te hebben op dit geweld. Voor veel mensen is een genuanceerde analyse zoals ik die bovenstaand heb gegeven toch teveel gevraagd….
Update 21.06.2017
Gisteren een poging tot het plegen van een aanslag in het station van Brussel. De bom ontplofte niet, de dader werd direct doodgeschoten. Zijn persoonsprofiel (zie boven): een in België geboren Marokkaan van 36 jaar die een westerse levensstijl had (te zien op foto’s) maar in de kleine (drugs)criminaliteit terecht kwam, gescheiden was van zijn vrouw en vervolgens onder invloed is gekomen van het giftige gedachtegoed dat uit de islam te halen is.
De dag voor gisteren een poging tot een aanslag in Parijs, de dader werd ook hier direct doodgeschoten. Zijn persoonsprofiel is nog niet bekend, maar het zal niet verbazen als ook hij bovenstaand persoonsprofiel heeft.
Update 09.07.2017
In de Volkskrant van 8 juli een boekbespreking van een boek over het terrorisme, IS en jihadisten. Het boek (5 sterren) is geschreven door Souad Mekhennet, een Duitse Washington Post journalist van Marokkaans-Turkse oorsprong die de moed heeft gehad met ISers te gaan praten. De conclusies van de motieven voor de wandaden van de terroristen komen overeen met wat ik boven heb geschreven. Het zijn mensen uit gebroken gezinnen, vol met geweld en drugsproblematiek. Het terrorisme biedt de jongeren een identiteit, een geborgenheid en een duidelijke vijand: alles wat Westers is.
Update 25.08.2017 (3 jaar later)
Aanslagen in Barcelona, 15 doden. Een terreurcel van ca 12 jongemannen. In de Volkskrant een goed overzicht met treffende feiten.
De instigator was een man (40), die zich imam noemt, met een crimineel verleden van hasjhandel, 4 jaar cel, ontmoet daar iemand die in 2004 bij de aanslagen in Madrid betrokken was. Uitzetten lukte niet, komt in aanraking met een groep jongeren, 20 ers, en begint hen te beïnvloeden en dat lukt. Het maken van grote bommen mislukt door een ontploffing. Dat mag een geluk heten, want ze hadden een enorme hoeveelheid explosieven.
Het is pure psychologie. De man van 40 heeft wraak willen nemen op de maatschappij waarin hij mislukt was. De jongeren zijn uiterst beïnvloedbaar, waarschijnlijk heeft de ‘imam’ hun een jaar lang gezegd dat alles wat in Westen gebeurd slecht en verderfelijk is, dat ze de koran moeten volgen, het is een plicht. Ze gingen zich anders kleden en popmuziek werd niet meer geluisterd. Een tegengeluid is er niet meer en daar ontstaat een kokerdenken richting de zelfmoord-martelaarsdood (zie boven).
Er is werk voor psychologen en voor de staat, ook in Nederland: gedragsverandering (op school, in de straat) van dit soort jongeren moet vroegtijdig worden opgemerkt en aangepakt. In iedere moskee moet worden meegeluisterd naar de inhoud van de preek. Iedere imam moet in de gaten worden gehouden.
Nieuwsuur en NRC werkten een half jaar om uit te zoeken waar het geld vandaan komt dat moskeeën krijgen uit het buitenland, in het bijzonder uit het Midden-Oosten, Saoedi-Arabië en Koeweit. Een verbazingwekkend verhaal in alle opzichten. Dit is die ‘goede oude VOC mentaliteit’ van Balkenende en Rutte. Als de handel in gevaar komt is er geen kritiek meer op verwerpelijke landen.
Er worden miljoenen geïnvesteerd in conservatieve moskeeën waar het salafisme, de fundamentalistische islam, gepredikt wordt.
Is al 8 jaar aan de gang.
Onderzoek werd tegengewerkt.
De Tweede Kamer kreeg geen informatie.
Het aantal moskeeën met anti westerse predikers is verdubbeld.
De integratie wordt belemmerd.
Imams verkondigen anti-westerse boodschappen.
In Parijs werden in november 2015 130 onschuldige burgers vermoord door jongemannen die naar anti-westerse haatpredikers hadden geluisterd (zie boven).
Het is ongelofelijk, die naïviteit, die domheid en dat opportunisme. Het is een wonder dat er in Nederland geen aanslagen zijn geweest vergelijkbaar met Parijs, Brussel en andere steden.
Vandaag in de Volkskrant. Uit een groot onderzoek van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) blijkt dat tweederde van de terreurverdachten en jihadisten een crimineel verleden heeft. Veel van wat ik boven schreef wordt bevestigd. Het zijn jongeren die in de marge van de maatschappij ploeteren, alleen lager onderwijs hebben gehad, werkeloos zijn of geworden zijn, een uitkering hebben en dus niets te doen hebben. Ze zoeken een invulling van hun bestaan. In Duitsland en Frankrijk is er hetzelfde beeld. Een persoon van de aanslagen in Parijs 2015 wordt genoemd als kleine crimineel (zie boven). IS is grotendeels verslagen, maar het schijnt dat ze nog steeds jongeren proberen te rekruteren.
Wat niet genoemd wordt, maar wat ik zeg, is dat veel jongeren die uit een andere cultuur komen, zelfs tweede en derde generatie, een identiteitsprobleem hebben. Ik schreef hier in 1992 al over dat dit een van de gevolgen van de migratiestromen zou worden.
Update 28.09.2018
De persoonsprofielen van de jonge mannen die zijn gearresteerd, vanwege een terrorismeverdenking, deze week duiden allemaal op ontspoorde jongemannen die in een cultuurdiaspora terecht zijn gekomen. Het is echter makkelijker, zoals velen doen, een zondebok, de islam (waar veel terechte zorgen over zijn) aan te wijzen. Zoiets leidt vroeger of later tot extremiteiten van alle kanten, hoe dat zal gaan weet ik niet.
Update 06.03.2020
De man die vier mensen in een tram in Utrecht doodschoot (2019) is ontspoorde persoon, hij is een mengeling van godsdienstwaanzin (islamitisch), gewone waanzin en een crimineel. Vandaag werd de strafeis van levenslang geëist. Hij had een lang strafblad van geweld, wapenbezit en diefstal. Hij past in mijn analyse dat hij een schuldige voor zijn eigen falen heeft gezocht (zie boven), het geloof gaf hem een ‘rechtvaardiging’ voor zijn daden. Hij voelde zijn geloof beledigd en riep tijdens de aanslag terwijl hij schoot ‘God is groot’, Allahu Akbar.
Het valt wel op dat de media spreken van een terrorist en de woorden islamitisch geïnspireerde godsdienstwaanzin niet vallen. Er bestaat ook christelijke godsdienstwaanzin, iedere religie heeft godsdienstwaanzinnigen. Christelijk geweld is iets van vroeger, de Kruistochten en de Middeleeuwen. Gebruiken ze allemaal geweld, dat zou nog eens uitgezocht moeten worden.
Religie is de uitdrukking van het onvermogen van de mens om de samenhang der dingen te begrijpen.
Iedere religie claimt haar eigen onverbiddelijke gelijk en daar beginnen de problemen, want niet iedereen kan gelijk hebben. Zolang de mensen niet begrijpen dat de god die ze aanbidden overal dezelfde god is zullen er conflicten zijn.
Lees ook over de angstmaatschappij waarin we terecht zijn gekomen: De angstmaatschappij
Update 19.06.2020
6 jongemannen staan terecht voor het beramen van een aanslag. Een infiltrant voorkwam de aanslag. Allemaal twintigers/dertigers die ontspoord zijn in de maatschappij. Onder invloed gekomen van het giftige gedachtegoed dat uit de uit de islam te halen is. Het patroon dat ik vanaf 2014 beschreef. Helaas worden de achtergronden niet gezocht. Wel smullen de media van het reconstrueren van het hele verhaal.
Update 29.10.2020
Nieuwe aanslagen in Frankrijk. Een leraar die een cartoon over de Islam in de klas liet zien is door een 18 jarige jongeman vermoord. Vandaag een aanslag met 3 doden.
Update 06.09.2021 (7 jaar later)
Een van de jongen mannen die de aanslagen in 2015 in Parijs pleegde staat 6 jaar later terecht. Zijn naam noem ik niet, want hij dient als mens vergeten te worden, zij allen wilden ‘martelaar’ worden, door hun namen niet te noemen zullen ze uit de geschiedenis worden gewist.
Sinds dit jaar heb ik kennis genomen van de Canadese filosoof Marshall McLuhan (1911-1980) een bijzonder interessante denker. In een van zijn vele tv interviews (op YouTube) zegt hij: ‘De zoektocht naar identiteit gaat altijd gepaard met geweld’ en ‘zelfs de bedreiging van de eigen identiteit gaat gepaard met geweld’. Dit is ook mijn eigen analyse van al die jonge mannen die terroristen werden. McLuhan noemt zelfs (in 1977) terroristen en vliegtuigkapers (wat toen geregeld gebeurde). Het is bekend dat veel politici niet naar oorzaken, achtergronden en sociologische verklaringen zoeken, ik doe dat wel.
In Afghanistan hebben de Taliban (islamitische religieuze extremisten, ze leven in de Middeleeuwen) na 20 jaar gewonnen van het VS leger, het leger met het hoogste budget van de hele wereld. De VS vochten samen met 30 NAVO landen (en andere landen) en ze hebben niet kunnen winnen. Op de tv beelden zien we jonge mannen met volle baarden, de Kalasjnikov in de hand, in pick-up trucks. Dit zijn de jongeren die 20 jaar geleden in Pakistan op Koranscholen werden geïndoctrineerd. De generatie ouderen zijn oudgedienden die zich 20 schuil hebben moeten houden en het nu voor het zeggen hebben. De les is dat ieder fanatisme met een ogenschijnlijke zwakheid toch kan winnen omdat ze weten waarom ze vechten…..
Uit de Volkskrant van dit weekend:‘Persoonlijkheidsstoornissen, autisme, laag IQ. Terroristen hebben meer psychische stoornissen dan gedacht, volgens een Nederlandse studie’. Ik schrijf er vanaf 2014 over in dit Dossier.
Dit gaat ook toenemen, want er komen momenteel uit alle delen van de wereld vluchtelingen (Afghanistan, het hele Midden-Oosten, Libië, enzovoort) mensen die al dan niet getraumatiseerd zijn en/of in de westerse cultuur vervreemd raken en een identiteitsprobleem krijgen. Ik schreef er in 1 zin al over in 1992 (De Geschiedenis herhaalt zich), maar in dit Dossier heb ik dat verder uitgewerkt. Bij de autoriteiten en verantwoordelijken is er een grote naïviteit en onkunde, of een dubbele agenda (vluchtelingen voor de arbeidsmarkt) en kritiek wordt meestal in de rechtse hoek geplaatst. Vooral in Nederland een structureel probleem.
Update 01.07.2023
Dit Dossier is 10 jaar oud, geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Update 23.10.2023
“Armoede en deprivatie (achterstelling) zijn de vader en moeder van terrorisme en geweld”. (Uit 2015). Lees ook de analyse over Israël uit 2008 (de vorige Gaza crisis), 15 jaar geleden. (Zelf hou ik mij er niet meer mee bezig).
Update 25.08.2024 (11 jaar later)
Dit Dossier is 11 jaar oud, geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Update 21.12.2024
Man uit Saoedi-Arabië pleegt terroristische aanslag in Duitsland. Zijn teksten duiden op een verwarde psychisch ontspoorde geest (hij is gek) zoals vaker is voorgekomen en voorkomt. Hij was legaal in Duitsland had werk, maar alles duidt op iemand die zich in de westerse cultuur ontheemd voelt en langzaam afglijdt. (Dit noemde ik 10 jaar geleden zie boven een cultuurdiaspora). Het probleem is dat er inmiddels veel van deze mensen zijn. Dit zal de roep om radicale maatregelen doen toenemen, bij de bekende partijen, waarbij gedwongen uitzetten er een is. Alle regerende partijen hebben nadelen en problemen met migratie (vluchtelingen en arbeidsmigratie) altijd ontkend en in de rechtse hoek gedrukt, terwijl ze dit zelf hadden moeten aanpakken. Helaas, te LAAT.
Update 07.01.2025
10 jaar na de moord op 8 journalisten Charlie Hebdo in Parijs, in totaal 12 doden.
Update 13.11.2025
10 jaar na de aanslagen in Parijs (oa Bataclan) 131 mensen vermoord. 1 dader overleefde en zit in de gevangenis.
Update 15.12.2025
Aanslag in Australië, Pakistaanse vader en zoon schieten 15 mensen dood op een Israëlische feestdag. Man was bijna 30 jaar in Australië, zoon daar geboren. Man had wapenvergunning, was lid van een schietclub, had in verleden onderzoek naar vermeend Islamitische (IS) sympathieën. Wat is er meer nodig voor een staat om deze mensen in de gaten te houden? Ze hebben (zoals boven beschreven) een giftig ideologisch gedachtengoed uit de Islam/Koran gehaald dat haat opwekt. Tevens anti-Israël, antisemitische motieven. Het onderzoek loopt en we zullen meer details horen. Meer dan 25 jaar islamitisch terrorisme en er veranderd niets.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De geschiedenis wordt vaak (niet altijd) door toevalligheden bepaald, een interessant gegeven.
42 aanslagen op Adolf Hitler mislukten. 8 november 1939 (Nederland was nog niet bezet) plaatste 1 Duitse burger (Georg Elser, 36 jaar, meubelmaker van beroep) een ingenieuze zelfgemaakte bom in de Bürgerbräukeller in München (een grote zaal) waar Hitler een toespraak zou gaan houden. Hitler had echter haast want hij wilde met de trein naar Berlijn (ipv het vliegtuig (door slecht weer) en begon eerder met spreken en vertrok 13 minuten voor de bom afging (8 doden, 63 gewonden, gezien de plaatsing van de bom zou Hitler vrijwel zeker dood zijn geweest). Elser werd in 1945 doodgeschoten in een concentratiekamp, kort voor het einde van de oorlog. In 2015 is een indrukwekkende film over Elser gemaakt en er zijn pas na lange tijd enkele standbeelden van Elser gekomen. Hitler pleegde zelfmoord op 30 april 1945, de capitulatie van Duitsland was begin mei, de oorlog was voorbij.
Als de bomaanslag was geslaagd en Hitler gedood was wellicht (zeker weten doet men het niet) de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) voorkomen. WO2 zou het leven kosten van tussen de 50 en 60 miljoen mensenlevens (burgers en militairen), waaronder 6 miljoen joden, zigeuners en andere mensen die niet pasten de nationaalsocialistische-fascistische ideologie (de grootse massamoord (genocide) uit de menselijke geschiedenis). Bijna de helft van het totale aantal doden was Russisch (dit wordt vaak ‘vergeten’) (toen de USSR/Sovjet-Unie) en na 1945 was de wereld verdeeld in machtsblokken (De Koude Oorlog) tot 1989/1991 toen de Sovjet-Unie uiteenviel.
Amerikaanse tank bij het Airborne Museum in Oosterbeek (bij Arnhem) (Uit: https://wp.me/pxVaI-4aX)
Update 15.07.2024
Een kogel uit een geweer raakte het oor van Donald Trump die opnieuw president van de Verenigde Staten wil worden, 1 centimeter verschil met de dood. De geschiedenis had een geheel andere wending gekregen. Ook Ronald Reagan (president van de VS) overleefde in 1981 een aanslag, anderen werden gedood: Abraham Lincoln (1865), JF Kennedy (1963).
Update 30.04.2025
Dit jaar herdenking 80 jaar na WO2. 30 april 1945 zelfmoord Hitler.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De mondiale multicrisis heeft vele oorzaken. Het is in de eerste plaats een politiek-economische, economisch-politieke klasse die heeft gefaald. Een korte analyse die (misschien) uitgewerkt wordt.
Vanuit Europees perspectief heeft Europa zich na de Tweede Wereldoorlog afhankelijk gemaakt van Amerikaanse defensie. De eigen defensie werd na het wegvallen van de Koude Oorlog dreiging, die 35 jaar geleden na de val van de Muur en de Sovjet-Unie met Warschaupact wegviel, afgebouwd (oa. in Nederland werden alle tanks verkocht).
Europa bouwde met goedkoop Russisch gas de economie op ondanks de ontwikkeling in Rusland met een zich tot autocraat ontwikkelende president Poetin. De inschatting van de wereldorde die Poetin zag (geen Amerikaanse/VS dominantie, we weten nu wat het betekent) werd verkeerd gezien (vanaf 2007, de bekende toespraak in München (te zien op YouTube).
In China werd goedkoop gewerkt voor de westerse economieën wat zorgde voor een sterk en machtig China (een 1 partijstaat en autocratie) en afhankelijkheid, wat China nu gebruikt voor haar eigen doelen.
Dit is de klasse die faalde. Opportunisme en naïviteit strijden om de voorrang.
Volgens de secretaris generaal van de NAVO Rutte moeten we ons voorbereiden op een mogelijke oorlog met Rusland. De nationale overheid roept burgers op een noodpakket in huis te halen en stuurde een boekje met voorbereidingen op noodsituaties. De dienstplicht komt terug.
(Geschreven in 2012) (Met Update 2025) (Deze analyse is 13 jaar oud)
Uit 2016: “Het is een democratie in crisis”, “We mogen wel uitkijken dat de democratie geen klucht wordt”.
Uit 2027: “…maar we zijn in Nederland in een impasse gekomen, misschien wel in een klem. Zelfs goede argumenten doen er vaak niet meer toe, want het gaat om emoties, (onderbuik)gevoelens, feitenvrije meningen, hypes, het bespelen van de media en vooral om geld en macht. Ondertussen blijven de woningnood, de flex-economie, de milieuvervuiling, de discriminatie, de volle treinen, de werkdruk, het nepotisme, de grote welvaartsverschillen enzovoort”.
Uit 2015: “In de peilingen staat de PvdA op 9 zetels (38 zetels in 2012)”.
Geschiedenisles.
2012. De SP van vandaag is de PvdA van vroeger. Daar bedoel ik mee: 1) de PvdA is geen linkse partij meer, maar een partij voor de middenklasse; 2) de SP is niet zo links als men denkt, maar eigenlijk de nieuwe sociaaldemocratische/sociale partij die opkomt voor werkers en mensen die door de maatschappij op een zijspoor zijn gezet door werkeloosheid of ziekte.
Men vraagt zich af hoe het toch zo gekomen is dat de SP de rol van de PvdA heeft overgenomen. Een korte analyse.
Het begint in de jaren ’90, het CDA heeft er een regeerperiode van 12 jaar op zitten (1982 – 1994) met de heer Ruud Lubbers als minister-president. Nederland komt uit de crisisjaren ’80 toen de werkeloosheid steeg met 15.000 (!) mensen per maand. Het beleid wat in de jaren ’80 wordt gevoerd heet ‘no nonsense’. Over de hele wereld is een conservatieve stroming met in de Verenigde Staten president Ronald Reagan (‘Reaganism’) en in Engeland prime minister Margaret Thatcher (‘Thatcherism’). In 1994 kwam er voor het eerst sinds 1918 een regering zonder het CDA of de christelijke voorlopers daarvan. Iedereen was blij en de zogenoemde ‘Paarse’ regering begon onder leiding van Wim Kok, een voormalige vakbondsman. De PvdA ging regeren met de VVD (en D66), links met rechts, wie had dat voor mogelijk gehouden. De economie groeit, de internetbubbel is ook aan het groeien, maar dat weten we dan nog niet. Het is Wim Kok persoonlijk die in 1995 op rigoureuze wijze de grondbeginselen van zijn partij loslaat, wat het ‘afschudden van de ideologische veren’ is gaan heten. Hij zei het zo: “een werkelijke vernieuwing van de PvdA begint (…) met een definitief afscheid van de socialistische ideologie; met een definitieve verbreking van de ideologische banden met andere nazaten van de traditionele socialistische beweging.” Men vraagt zich af wat de reden hiervoor kan zijn geweest, wellicht het idee dat de socialistische beweging na de Tweede Wereldoorlog haar einddoel had bereikt met de verzorgingsstaat. Toch is hier de neergang begonnen. Regeren met de VVD betekende een middenpartij worden, geen linkse partij meer zijn.
(5 jaar geleden zei ik al dat er na het plukken de ideologische veren een kale kip overbleef, maar dat tussen haakjes).
Wim Kok is een tragische held, van eenvoudige komaf, intelligent, vakbondsman worden, minister van financiën, minister-president van het land. Het goede willen doen, maar toen hij na zijn ministerschap in de raad van commissarissen van ING, Shell en de KLM ging zitten (en nog veel meer functies) en de exorbitante salarissen zelf goedkeurde, terwijl hij jaren daarvoor had gesproken over ‘exhibitionistische zelfverrijking’ in het bedrijfsleven, dat komt zacht gezegd niet geloofwaardig over. Bij de verhoren van de commissie de Wit in januari 2010 noemde hij dit ‘een duivels dilemma.’
Vandaag de dag staat de PvdA in de peilingen (wat op zich niet veel zegt) op een verlies van 12 zetels (18 zetels) en de SP op een winst van 17 (!)(32 zetels, net zoveel als de VVD). Dat ze bij de PvdA nu beseffen dat het linkse gedachtegoed weer terug moet, blijkt uit de opmerking van partijvoorzitter Hans Spekman. Hij zei dat de PvdA een ‘SP-light’ moet worden, tevens laat hij uit zijn kledingkeuze zien dat hij de gewone man en vrouw, zoals dat heet, wil aanspreken en hij wil het partijkantoor uit de grachtengordel van Amsterdam hebben. Aangezien de meningen over al deze zaken binnen de partij verdeeld zijn is niet te zeggen waar de PvdA heen gaat met de koers, dat zal afhangen van de nieuwe fractievoorzitter.
Het is onmogelijk om de klok 15 jaar terug te zetten en de ideologische veren weer op te plakken. De SP heeft het linkse gedachtegoed nu onder beheer (opgestaan plaats vergaan), heeft inmiddels veel meer politieke ervaring en ze staan heel dicht bij de mensen door jarenlange inspanningen in steden en wijken. Fractievoorzitter Emile Roemer doet het in de media heel goed, draagt een pak met een stropdas en heeft een sterk verhaal dat hij met humor brengt.
Om de situatie van vandaag te begrijpen moeten we de grote lijnen zien: ruim 1 jaar minister-president Mark Rutte (VVD, 2010-heden), 8 jaar minister-president Jan Peter Balkenende (CDA, 2002-2010), 8 jaar minister-president Wim Kok (PvdA, 1994-2002), 12 jaar minister-president Ruud Lubbers (CDA, 1982-1994). Deze kabinetten en mensen van de afgelopen 30 jaar hebben het Nederland van vandaag gevormd.
Update 11.03.2012 De Socialistische Partij is in de wekelijkse opiniepeiling op zondag de grootste partij van het land met 32 zetels aangezien de VVD is gezakt.
Update 11.03.2013 (1 jaar later)
De SP staat in de peilingen op 22 zetels (+ 7 zetels) , de PvdA is gezakt van 38 bij de laatste verkiezingen naar 19 (-19, een halvering). Mijn analyse is dat toen vorig jaar bleek dat de SP op 35 zetels stond, alle krachten zich hebben gericht op het verhinderen van een grote winst van de SP. Van de publieke omroep tot de werkgeversorganisatie, een krant en de politieke partijen, de PvdA voorop, hebben alles in het werk gesteld om de SP tegen te werken. We herinneren ons de uitzending van het tv programma De Wereld Draait Door (met een presentator die ruim twee maal het salaris verdient van de minister-president, wat veel zegt over prioriteiten in dit land) waarin Emile Roemer gefileerd werd (ondervraging in politiestijl door de bekende politiek journalist Peter R. de V.). Diederik Samsom heeft een uitstekende campagne gevoerd, op pure adrenaline heeft hij de debatten naar zich toe getrokken en sociaal verhaal gehouden. Het verhaal is echter na een paar maanden ingezakt als een kaassoufflé die te snel uit de oven is gehaald. De laatste illusie was dat een er een ‘Oranjeakkoord’ zou komen en alles zou goed komen, allemaal eensgezind in de BV Nederland op 30 april bij de troonswisseling.
We hebben nu twee kabinetten, een van de VVD en een van de PvdA, ze spreken allebei hun voorkeuren uit en hopen op betere tijden terwijl de werkeloosheid stijgt, er een record is aan faillissementen en er 5 jaar na het begin van de crisis bijna niets gedaan is aan de oorzaken. De veelgeprezen voorzitter van banken de heer Boele Staal neemt na 7 jaar afscheid, precies de tijd waarin de crisis ontstond. Hij blonk uit in het ontkennen van ieder probleem in de bankensector. Op de afscheidsreceptie(s) zal hij geprezen worden, alle bekenden (heer N. Wellink, heer H. Hogervorst, heer B. Wientjes e.a.) zullen aanwezig zijn en ze zullen met een glas goede wijn in de hand genieten van een mooie dag.
Update 26.03.2014 (2 jaar later)
Arnold Heertje schrijft vandaag in de Volkskrant over de teloorgang van de PvdA: “De Partij van de Arbeid is ongewild aan de verkeerde kant van de geschiedenis terecht gekomen”, “In 1995 rekende Wim Kok af met de ideologische veren de sociaal democratie en, na achteraf blijkt, ook met de intellectuele veren van de eens zo kleurrijke beweging”. Verder geeft hij een heel goede analyse van de huidige situatie. De vraag is natuurlijk wel wat ongewild is: het is vooral te bezien als het maken van de verkeerde keuzes.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen leed de PvdA een groot verlies van meer dan een halvering
Deze week in de media: de PvdA loopt leeg. De Statenverkiezingen komen volgend jaar en het vertrouwen binnen en buiten de partij is laag. Vandaag in de Volkskrant een artikel waarin staat wat ik twee jaar gelden al zei: de PvdA is een middenpartij geworden.
Update 19 maart 2015 (3 jaar later)
De PvdA heeft bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten veel kiezers verloren. Vooral de uitwerking op de zetels in de Eerste Kamer kan voor problemen voor de regeerbaarheid van het land gaan zorgen. De Eerste Kamer kan wetten tegenhouden die in de Tweede Kamer een meerderheid hadden.
Meer dan de helft van de stemgerechtigden heeft geen gebruik gemaakt van het stemrecht. Dit zegt vooral dat veel mensen het geloof in de politiek hebben verloren en thuisblijven. Dit is een groot probleem voor de democratie zelf, maar er wordt in nabeschouwingen geen enkele aandacht aan gegeven.
Waarschijnlijk zoekt de PvdA de komende twee jaar een goed standpunt om een kabinetscrisis uit te lokken om toch iets van de partij over te houden, want de SP heeft de positie van de PvdA overgenomen. Dan zijn we terug bij het begin van dit artikel uit 2012.
Update 11 april 2015
De doodsstrijd van de PvdA gaat verder. Op een ledenvergadering likt men zijn wonden en verbijt men teleurstelling. Er is een manifest met de titel ‘Met vertrouwen linksom’ en men wil ineens een linkse samenwerking. Ze begrijpen nog steeds niet dat al de keuzes uit het verleden tot decimering hebben geleidt en de SP de nieuwe linkse partij is. De tijd van de PvdA is voorbij….
Overigens was ondergetekende in 1993 voor een geheel nieuwe linkse partij: de LSP, de liberaal-sociale partij. Het communisme was dood (1989), het kapitalisme niet in staat om voor een rechtvaardige samenleving te zorgen. Maar dat is 22 jaar geleden…..
Ondertussen gaat de afbraak van de samenleving gewoon door. Er is wetgeving die flexwerkers en uitzendkrachten meer rechten moeten geven per 1 juli. ING wil nog even snel zoveel mogelijk personeel lozen zodat ze geen verplichtingen hebben. In de bankensector verhoogt men met gemak het loon met 100.000 euro en zegt dat ze de afgelopen jaren hebben ingeleverd.
De ergste crisis sinds de jaren 1930 (een triple dip, drie crises in korte tijd) duurt al 7 jaar. Het is in de eerste plaats echter een morele crisis waar de menselijkheid ondergeschikt is geworden aan economische belangen, ik noem dit zelf de ‘totale economisering’. Dit zal niet veranderen zolang er niet meer mensen NEE zeggen, zo’n maatschappij willen we niet, in zo’n maatschappij willen we niet leven.
Update 31.05.2015
In de peilingen staat de PvdA op 9 zetels (38 zetels in 2012).
Update 18.07.2015
De PvdA minister Jeroen Dijsselbloem, van financiën, is een rijzende ster geworden, niet alleen in Nederland, maar ook in Europa. Hij doet het goed in de media, blijft altijd rustig en schijnt heel goede feitenkennis te hebben. Toch belichaamt hij het PvdA dilemma tot uitdrukking gekomen in een opmerking van VVD MP Rutte: hr Rutte vertelt zijn liberale en christelijke collega’s in Europa dat Dijsselbloem ‘weliswaar een sociaal-democraat is, maar een Nederlandse sociaal-democraat. Die zijn te vertrouwen’. Dit is wat men noemt een kus des doods. Iemand het graf in prijzen.
Ondertussen hopen ze bij de PvdA dat nu de economie weer wat aantrekt ze uit het dal zullen klimmen. Dat de armoede is toegenomen en er bijna geen vaste contracten meer gegeven worden, maar tijdelijke baantjes normaal zijn, horen we niet.
Update 17.01.2016 (4 jaar later)
Hans Spekman wordt geïnterviewd in tv programma Buitenhof. De PvdA staat in de peilingen op 9 zetels, de PVV op 41, VVD 18, SP 15. Hans Spekman blijft partijvoorzitter (zijn kledingkeuze is onveranderd). Nieuwe inzichten leverde het gesprek niet op: we praten in Nederland al jaren over hetzelfde en de polarisatie is enorm. Over ruim een jaar zijn er verkiezingen (maart 2017), waarschijnlijk is Nederland dan een onregeerbaar land met een diepe verdeeldheid tussen bevolkingsgroepen (autochtoon-allochtoon), religies, arm-rijk, stad-platteland et cetera.
Update 14.04.2016
Hoe hard een partij gemist wordt die actief (in een regering) maatschappelijke ongelijkheid en onrecht tegengaat wordt deze week duidelijk. Voor de goede orde, we hebben nu 8 jaar crisis, want er is absoluut geen sprake van herstel, wat men ook beweerd. Op Europees niveau wordt geprobeerd de economie aan te zwengelen door 0% rente (zelfs een boete voor banken als ze geld niet uitlenen) en door miljarden maandelijks in de economie te pompen, zonder resultaat. De lage rente op spaartegoeden voor een particulier is ook een vreemd iets, men heeft het zelfs over een boete op sparen. Irrationaliteit, mensen dwingen om geld uit te geven. Door de lage hypotheekrente is het kopen van een huis weer terug, de prijzen stijgen, men vreest nu al voor een nieuwe bubbel, want als de rente weer gaat stijgen kunnen mensen het ineens niet meer betalen.
We leven nu onder een donkere wolk van permanente crises. Het kapitalisme is failliet, ieder land heeft schulden, we zijn door en door ‘verschuldet’ zoals de Duitsers dat noemen.
Een opsomming van enkele nieuwsberichten deze week: steeds meer huurders (een half miljoen) kunnen hun lasten niet betalen door de jarenlange huurverhogingen en de huurdersheffing; de werkeloosheid blijft onverminderd hoog, men probeert al een jaar te verkondigen dat de economie weer aantrekt, integendeel, men vreest ondanks alle stimuleringsmiddelen voor een nieuwe crisis, zelfs 0% rente om investeringen op gang te brengen werkt niet; de Panama Papers laten zien, voor wie het nog niet wist, dat vermogenden en staten miljarden verborgen houden voor de officiële controles; alle grote bedrijven zoals Facebook, Apple, Google, Starbucks kunnen door fiscale trucs weinig belasting betalen, speciaal via Nederland waar de Zuidas in Amsterdam een hoofdrol in speelt. Dit is die goeie oude VOC mentaliteit waar ze zo trots op zijn (Toch?, kenners weten waar ik aan refereer). Men benadrukt dat het niet illegaal is en dus mag.
Wat er achter zit is dat de politiek, in tegenstelling tot wat men denkt, niet veel macht meer heeft en/of de macht verkeerd inzet. In 2008 toen de banken failliet dreigden te gaan en genationaliseerd moesten worden zag men dat er wat moest veranderen. 8 jaar later zijn het marginale aanpassingen, vrijwillige codes, kleine beperkingen van bonussen (een stijging van het gewone salaris ter compensatie). Enkele tv presentatoren van de publieke omroep verdienen nog steeds meer dan 2x het salaris van een minister, dat zegt vooral veel over de prioriteiten in Nederland (zie boven tekst uit 2012).
Het is natuurlijk duidelijk dat er in Nederland (in Europa, de VS, Japan en ook in Rusland met zijn oligarchen) een economisch-politieke (en ook culturele) elite is die de lakens uitdeelt. Dit zijn de industriëlen die de politici kennen en elkaar in particuliere circuits tegenkomen. Dit zijn de mensen uit de lijst die de Volkskrant ieder jaar samenstelt in de Top 200 van invloedrijkste Nederlanders en zakenblad Quote met de 500 rijkste mensen. Dit zijn de mensen met netwerken die elkaar adviseren waar het beste belastingparadijs is om je geld buiten de belastingen van de staat der Nederlanden te houden. Tevens is lobbyen een hele beroepstak geworden waar miljoenen in omgaan, dit wordt in het verborgene gehouden.
Update 15.12.2016
Kroniek van een aangekondigde dood. Diederik Samsom is geheel teruggetreden uit zijn partij, de PvdA staat op ca. 10 zetels in de peilingen. Hr Samsom was een bevlogen mens, maar hij krijgt zijn verdiende loon. De SP moest in 2012 worden afgebroken (zie boven) en de PvdA ging weer met de VVD regeren, ze kozen weer voor het midden. 4 jaar bezuinigen hebben veel mensen in de armoede geholpen, er zijn meer daklozen (steeds meer jongeren), de woningnood is enorm, meer mensen in de bijstand enzovoort. Desondanks moet de samenleving ingeprent worden dat het GOED gaat met de economie en dus met deze maatschappij, het gaat GOED. We staan in de de top 10 van de GELUKKIGSTE landen in de wereld. De PVV staat echter in de peilingen echter al een paar jaar op kop en in maart 2017 zal blijken waar dit toe zal leiden. Men krijgt soms het gevoel dat de geest uit fles is in de maatschappij, niet alleen in Nederland. Dit zijn het soort tijden waar verwarring en afkalving van vertrouwen tot rampen kan leiden. Het woord populisme gebruik ik niet (populisme is onredelijke wensen van het volk in de politiek omzetten, maar we hebben te maken met redelijke grieven, geen onredelijke). Het valt ook op dat die grieven (vooral wat betreft de immigratie), jarenlang, decennialang, in Nederland al sinds Fortuyn, zijn ontkend en genegeerd, zelfs nu worden ze nog ontkend). Misschien is het woord scepticisme toepasselijker. Een grote groep ontevreden burgers tegenover een koppig vasthoudende elite die koste-wat -kost vasthoudt aan haar macht.
Update 18.03.2017 (na de verkiezingen)
Kroniek van een aangekondigde dood (zie boven), de PvdA verloor 29 zetels en ging van 38 naar 9. De SP profiteerde niet, andere partijen wel. Conclusie: verrechtsing, polarisatie en versplintering.We kunnen ons nu al ‘verheugen’ op de debatten in de Tweede Kamer tussen de PVV en DENK, hr Wilders en hr Kuzu (en ook hr Baudet). De VVD viert feest met een verlies (-8), het regeringsbeleid is door de kiezer massaal afgekeurd en weggestemd. MP Rutte is de ultieme Machiavellist (zie Dossier VVD onder Artikelen).
Update 07.12.2017 (5 jaar na het eerste bericht)
Een journalist schreef een boek over de PvdA en interviewde veel personen die de afgelopen jaren betrokken waren bij de partij. Ze zoeken nog steeds naar antwoorden op de verkiezingsnederlaag.
Laat het een troost zijn voor de PvdA dat alle sociaal-democratische partijen het moeilijk hebben. Ze hebben allemaal de verkeerde keuzes gemaakt (zie boven) en zijn met de liberale wind gaan meewaaien in de jaren 1990 toen het communisme (terecht) ten onder was gegaan. Wim Kok in Nederland, Gerhard Schröder in Duitsland (Schulz de afgelopen jaren, ze hebben nu dezelfde impasse als in Nederland), Tony Blair in Engeland. Wim Kok had tenminste nog enige integriteit, Schröder (werkt voor een Russisch gasbedrijf) en Blair zijn de ergste opportunisten die er zijn, heel erg.
In Leeuwarden waren tussentijdse verkiezingen en de PvdA verloor slechts 1 zetel en bleef de grootste partij. Hier klampt men zich nu aan vast. Maar wat opvalt is dat de lijsttrekker mevrouw Lutz Jacobi toch eigenlijk gewoon een SP-er is in aanpak en handelen….
De SP heeft niet geprofiteerd van de achteruitgang van de sociaal-democratie. In 2012 begon ik daar wel mee (zie boven).
Het probleem is in de eerste plaats dat deze partij nooit los van een problematisch verleden gekomen is (uit de begintijd). Tevens hebben ze heel lang een uitstekende voorman gehad (Jan Marijnissen) die moeilijk te vervangen is. Politiek is hard en je moet als politicus hard zijn om een tegenwicht te kunnen bieden, zachtmoedige naturen zullen het nooit redden. Maar zoals boven al gezegd: het links dat we in Nederland hebben is het toegestane links, het politiek systeem houdt alles klem binnen een bepaald kader. Tevens is de Nederlandse volksaard rechts en conservatief (van oudsher al), er zal hier nooit een linkse regering komen (Den Uyl (PvdA) heeft het geprobeerd, maar dan praten we over 1973-1977 en dat is 40 jaar geleden. Spreiding van kennis, macht en inkomen is uit die tijd. Kom er maar eens om in deze tijd). Daarom hebben we nu een christelijk-rechtse regering en de meeste mensen vinden dat goed.
Maar wat ook een grote rol speelt is dat veel kiezers naar rechts gegaan zijn vanwege de vluchtelingencrises. Misschien zijn veel mensen het in sociaal-economisch opzicht wel eens met de SP (en ook de PvdA) ze hebben gekozen en kiezen in de eerste plaats tegen teveel asielzoekers. Daarom zijn er de PVV en FvD. Ik heb al vaak opgeschreven dat we dat hele ‘populisme’ te danken hebben aan al die gevestigde partijen die sinds Fortuyn regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen. Vooral de VVD, het CDA, D66 en de PvdA hebben hier grote fouten gemaakt. Dat is al begonnen in de jaren 1990 (‘Paars’ 1994-2002, VVD/PvdA/D66) toen er een paar jaar lang gemiddeld 50.000 asielzoekers het land binnenkwamen (moesten toen in tenten worden ondergebracht), terwijl de asielprocedures niet deugden (ze duurden te lang). Dit heeft de Nederlandse politiek sindsdien beïnvloed. (Lees Dossier Vluchtelingen en Dossier Migratie Immigratie).
Wat we in Nederland (en elders) echter nodig hebben is een Humanistisch Sociale Partij. Het gaat in de komende eeuw om het vinden van nieuwe wegen, geen utopische heilstaten die in nachtmerries eindigen, waar ik de kapitalistische heilstaat ook onder reken (zie Het Einde van het kapitalisme onder Artikelen rechts). De oude recepten zijn uitgewerkt, de oude partijen zijn belegen en verstoft. De nieuwe partijen die er zijn gekomen door het falen van de gevestigde partijen voedden versplintering en polarisatie. Dit leidt nergens toe, fel debatteren in de Tweede Kamer lost niets op.
Uit de missie: “Streven naar een seculiere maatschappij gebaseerd op humanistische waarden en normen (en geen religieuze). Respect voor mens, dier en milieu. Soberheid en solidariteit. Beleid op de lange termijn (langer dan een regeerperiode) op het gebied van milieu, onderwijs, werkgelegenheid, woningbouw, openbaar vervoer, gezondheidszorg e.a. Tegengaan van de consumptiemaatschappij. Hergebruik wordt de norm in een circulaire economie. Verkleining van de welvaartsverschillen, nationaal en internationaal”.
Update 13.12.2017
“zachtmoedige naturen zullen het nooit redden”, zie boven. Emile Roemer vertrekt bij de SP, een aimabel man met goede analyses, maar dat is niet genoeg. De PvdA verloor enorm, maar de SP bleef ongeveer hetzelfde aantal Kamerzetels houden, dat roept toch vragen op. Lilian Marijnissen, dochter van, volgt op. Zij heeft een sterke presentatie, maar we zijn in Nederland toch in een impasse gekomen, misschien wel in een klem. Zelfs goede argumenten doen er vaak niet meer toe, want het gaat om emoties, (onderbuik)gevoelens, feitenvrije meningen, hypes, het bespelen van de media en vooral om geld en macht. Ondertussen blijven de woningnood, de flex-economie, de milieuvervuiling, de discriminatie, de volle treinen, de werkdruk, het nepotisme, de grote welvaartsverschillen enzovoort enzovoort. Prettige kerst!
Update 11.03.2018 (6 jaar later)
Er hoeft in bovenstaande tekst niets veranderd of aangepast te worden. We hebben een regering met 1 zetel meerderheid in de Tweede Kamer, er hoeft maar íetste gebeuren en we hebben een regeringscrisis.
“We kunnen ons nu al ‘verheugen’ op de debatten in de Tweede Kamer tussen de PVV en DENK, hr Wilders en hr Kuzu (en ook hr Baudet)”.Vandaag de Algemene Politieke Beschouwingen na Prinsjesdag (gisteren). We zien precies gebeuren wat ik boven voorspelde op 18.03.2017. De PVV en Denk spraken in woorden van: Rot op naar Turkije en rot zelf maar op.De VVD doet nu ook mee in de harde debatten, want deze partij is door de jaren heer telkens een stukje verder opgeschoven naar fermere bewoordingen die geheel in lijn met het ‘Gesundes Volksempfinden’ liggen.De nieuwe ‘ster’ van de VVD heet Klaas Dijkhoff (hij won die ‘razend moeilijke’ quiz De Slimste Mens), is intelligent, zeer gevat en ad rem. Hij wil mensen in probleemwijken harder straffen dan in andere wijken. Iedere advocaat zal direct zeggen dat dat niet kan: je straft mensen voor wat ze doen, punt.
De maatschappij schuift als geheel telkens een beetje op naar, naar wat? Het gaat nu zogenaamd goed met de economie, maar in twee angstwekkende documentaires op de zender ARTE konden we gisteren zien dat de situatie van de wereldeconomie misschien nog wel slechter is dan toen de crisis in 2008 begon. Enorme staatsschulden, hoge private schulden, bedrijven en banken werken wereldwijd, hebben nu meer macht dan overheden, ze doen wat ze willen, betalen geen of weinig belasting, de vermogenden stallen hun geld in belastingparadijzen. We leven nu in de tijd van het recht van de sterkste…..
Update 01.11.2018
Treffend, PvdA Europarlementariër Paul Tang heeft een boek schreven en in dagblad Trouw 31.10.2018 staat een interview met hem. Veel van wat hij zegt schreef ik ook, maar dan niet in 2018, maar in 2012 en zelfs 25 jaar geleden al.
Enkele zinnen uit het interview: “… de Derde weg van Wim Kok, Gerhard Schröder en Tony Blair is een dwaalspoor geweest”. ”’…het tweede Paarse kabinet van Wim Kok heeft het draagvlak gecreëerd voor Pim Fortuyn”. …”we zijn het verhaal van de werkende klasse vergeten te vertellen’. “…maar inmiddels hebben de aandeelhouders de macht overgenomen, het aandeel van de lonen gaat achteruit”. “….ja er is sprake van grotere ongelijkheid waarin 99% het aflegt tegen 1%” (dit is wat de Occupy beweging in 2011 zei). Enzovoort. Mijn analyse is dat hij bij de verkeerde partij zit.
Update 06.03.2020
De Partij van de Arbeid heeft spijt: website NOS/Nieuwsuur: De PvdA heeft spijt. Mijn analyse/constatering/voorspelling van 8 jaar geleden is uitgekomen.
Update 16.01.2021
Een implosie, niet alleen van de PvdA maar van de maatschappij als geheel. Alle crises komen samen en vormen een onontwarbare kluwe en culmineren in een stuurloos land, een schip dat op een woeste oceaan zonder kapitein ronddobbert.
Update 18.03.2021
De uitslag van de verkiezingen volgens de prognoses laten kort samengevat meer verrechtsing, meer versplintering en meer polarisatie zien. 20 jaar 20 tot 30 Kamerzetels populisme sinds Fortuyn. Dat belooft nog wat te worden als de gevolgen van de coronacrisis gaan beginnen.
Update 09.04.2022 (10 jaar later)
Bijna de helft van de stemgerechtigden bleef thuis bij de gemeenteraadsverkiezingen afgelopen maart. We zullen er de komende 4 jaar niets meer over horen en Nederland zal een voorbeelddemocratie zijn. Onderzoeken zullen gedaan worden ‘hoe het toch komt dat burger en politiek zo uit elkaar gegroeid zijn’.
Update 28.05.2022
De PvdA wil gaan samenwerken met Groen Links. Ze begrijpen dat ze alleen niet verder meer komen.
Update 15.10.22
Ad Melkert begrijpt na 20 jaar niet wat hij verkeerd heeft gedaan en ziet Pim Fortuyn als voorloper van Donald Trump (van Teletekst).
Wat hij en de PvdA verkeerd hebben gedaan is: 1) een liberale koers gaan varen in de jaren 1990, samenwerken met de VVD en haar achterban in de steek laten. De VVD heeft gewonnen en de PvdA heeft verloren.2) Er is nooit een koppeling geweest tussen immigratie (gastarbeiders, vluchtelingen, arbeidsmigranten) en speciaal daarvoor beleid wat betreft woningbouw (ea.) en niet solidariteit aan burgers vragen die in de oude wijken wonen (waar de goedkope huizen zijn) en aan mensen die het in sociaaleconomisch opzicht moeilijk hebben, want zelf heeft de politiek-economische klasse nergens last van want ze wonen buiten de steden in lommerrijke buitengebieden. Zelfs in deze tijd moet DWANG bij gemeenten worden toegepast om 30 jaar falend asielbeleid te maskeren.
Donald Trump is de buitencategorie van slechtheid, hij wilde in de ‘voorbeeld democratie’ VS eigenhandig een staatsgreep plegen, die, als we het goed hebben begrepen, bijna zelfs geslaagd was.
Update 26.03.2023
Een aardverschuiving in de politiek. Bij de Provinciale Statenverkiezingen wint de Boer Burger Beweging met voorvrouw Van der Plas in het hele land, ook in de waterschappen. Het zijn geen Tweede Kamerverkiezingen, maar de tendens is duidelijk. Ook de populariteit van Pieter Omtzigt is heel groot. Het laat in de eerste plaats de afkeer zien van de partijen die de afgelopen jaren, zeker 13 jaar VVD-MP Rutte, zien. De PvdA komt weer iets terug, de SP zakt. Misschien wordt dit uitgewerkt als er tijd voor is.
In De Boze Burger en het populisme schreef ik in 2016: “Het is een democratie in crisis” en “We mogen wel uitkijken dat de democratie geen klucht wordt”….
Update 13.04.2024 (12 jaar later)
De PVV werd de grootste partij bij de verkiezingen, de VVD verloor. Een nieuwe regering is er nog niet, dit is de impasse.
Update 11.10.2024
Bij de PvdA zijn interne zorgen over het samengaan met GroenLinks en het mogelijk verdwijnen van de partij. De SP is bezig te herpakken, maar zoals in 2017 geanalyseerd zijn de woorden links, socialisme en communisme voorgoed besmet, mensen hebben een aversie tegen links (waarbij ze meestal helemaal niet weten wat links is). GroenLinks is uitgeteld, men ziet de moedeloosheid over de gang van zaken.
De PVV regeert, we zien een herhaling van 2002 toen de LPF (de Pim Fortuyn partij die verweesd achterbleef na de moord op de oprichter), 87 dagen regeerde. Politieke dilettanten en opportunisten die hun eigenbelang dienen (boeren) en die bovendien intellectueel tekort schieten. De multiple crises die veroorzaakt is door slecht beleid van alle partijen die 13 jaar onder aanvoering van de VVD en ex-politicus (nu NAVO hoofdman) zijn te groot geworden. Ieder beleidsterrein is in crisis. Vooralsnog is de oppositie machteloos. Van tweet naar schandaal, naar verontschuldigingen. De woningnood is wel het meest urgente, wonen is nu voor mensen met geld (gemiddelde huizenprijs 468.000), mensen met geld gaan overbieden en winnen, anderen verliezen. (Lees als er tijd voor is Dossier Woningnood begonnen in 2009). Ook de jeugdzorg is in crisis, een maatschappij waarin jongen het geloof in de toekomst verliezen is verloren. Jongeren moeten bijna een jaar wachten op een gesprek.
Update 07.04.2025
Politicus Timmermans heeft een toekomstvisie geschreven voor de fusie PvdA met GroenLinks. Er staan veel goede ideeën in. De PvdA heeft grote fouten gemaakt in het verleden, dit begon al in de jaren 1990 toen ze met de VVD gingen regeren (1994-2002 Wim Kok) en in 2012 opnieuw (onder leiding van politicus Rutte die politicus Samsom volledig inpakte). Timmermans komt nu op veel zaken terug. Meer overheid en minder kapitalismeis nodig, schreef er zelf 30 jaar geleden al over. Hij wil een middenpartij en links zijn, dat gaat moeilijk samen. Migratiebeleid (arbeidsmigratie, 1 miljoen werkers die na al die jaren onmisbaar zijn geworden maar het zal toch moeten veranderen en asielmigratie (eerst zorgen voor opvanglokaties en huizen, daarna toelaten) dat al 30 jaar ieder debat overschaduwd zal moeilijk zijn. We wachten af.
Update 04.06.2025
Frans Timmermans van de PvdA is op de goede weg terug naar een linkse partij, of het genoeg is om samen met GroenLinks de komende verkiezingen te winnen en de grootste partij te worden is de vraag. Het programma moet nog flink aangescherpt worden.
Update 26.08.2025
Uit 2016, 9 jaar geleden. “Het is een democratie in crisis”. “We mogen wel uitkijken dat de democratie geen klucht wordt.” Het land kraakt nadat de partij NSC uit een reeds gevallen kabinet stapte. Ze weten niet meer hoe het verder moet in een nog niet eerder voorgekomen situatie.
Update 05.11.2025
De verkiezingen zijn geweest, GroenLinks/PvdA en SP verloren. De PVV verloor maar rechtspopulisme gezamenlijk won, de VVD (een rechtse partij) verloor maar bleef groot. Nederland is een diep conservatief rechts land, vanaf de VOC tijd, er is een politiek-economische klasse die altijd de dienst uitmaakt. Helaas, niets tegen te doen, maar bovenstaande analyse blijft.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
Tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
Dit blog is onafhankelijk en niet verbonden aan een partij.
Bushokje mei 2002 met verkiezingsposter van Ad Melkert (PvdA) na de moord op Pim Fortuyn. (Foto (C) Ronald Puma)
“Schiphol is de lieveling van de Nederlandse politiek”.
Gaswinning in Groningen, waarover deze week de parlementaire enquête is begonnen, is onderdeel van het hele naoorlogse economisch beleid: industrie, agrarische sector (landbouw/veeteelt (bio-industrie)/tuinbouw/sierteelt (oa bloemen), infrastructuur en energievoorziening (ea). De opbrengst van het aardgas in 60 jaar was ca 428 miljard euro (voor de staat 364 miljard en het bedrijfsleven Shell/Exxon Mobil 65 miljard (ook als dividend aan de aandeelhouders uitgekeerd ). Het doel was economische groei en welvaartsvermeerdering. Natuur/milieu (klimaat), dier (en mens) kwamen op de tweede plaats. Een economisch-politiek-bestuurlijke klasse domineerde: bedrijfsleven en politieke partijen die regeerden (de 4 grote partijen: VVD, CDA, PvdA, D66) en ook hoge ambtenaren (de niet zo bekende Vierde Macht). Kritiek werd/wordt genegeerd. Problemen door aardbevingen door de gaswinning (Groningen), bodemvervuiling (gifstortingen al in de jaren 1980, PFAS), luchtvervuiling (Tata staalfabriek IJmuiden), landschapsaantasting (bouwen in het Groene Hart, aanleg Betuwelijn dwars door Nederland, HSL), geluidhinder (Schiphol, snelwegen) etc. werden altijd ontkend en genegeerd. Controle werd en wordt beperkt en de uitkomsten van onderzoeken gebagatelliseerd, gemanipuleerd en opzijgeschoven.
Een aspect dat over het hoofd gezien wordt is dat door de aanwezigheid van aardgas onder de Nederlandse bodem (een geologisch toeval, er zijn landen die niets in de bodem hebben zitten) alternatieve energiebronnen (zon en wind ea.) weinig werden ontwikkeld: Nederland liep altijd achteraan. Dat zorgt nu voor de inhaalslag die noodzakelijk is vanwege de energietransitie. Ook is energie-intensieve industrie (de aluminium industrie) mogelijk geweest door het gas.
Het veelgeroemde ‘Poldermodel’ (dat begon in de jaren 1980 (en eerder met de pacificatiepolitiek) zorgde voor een structureel gematigde opstelling en meegaandheid van de vakbonden.
Ook het uitnodigen (door overheid en werkgevers) van goedkope makkelijk inzetbare werkers (voor de industrie, scheepsbouw ea.), de gastarbeiders vanaf de jaren 1960 en deze eeuw de arbeidsmigranten uit Europa (voor de land- en tuinbouw, de bouwsector ea.) die door open grenzen (Schengen verdrag EU (met grote loonverschillen) (de MOE landen) hiernaartoe zijn gekomen moet aan bod komen. De nadelen hiervan (druk op de lonen, woningnood (huisjesmelkers bij arbeidsmigranten) en de gevolgen voor de maatschappij als geheel werden/worden genegeerd en ontkend (een van de bronnen van ruim 20 jaar populisme). (Lees hierover in Dossier Gastarbeid/Arbeidsmigratie waarin ook bevolkingsgroei geanalyseerd wordt). Gastarbeiders en arbeidsmigranten werden en worden uitgebuit, oa door uitzendbureaus (de arbeidsinspectie heeft niet genoeg capaciteit voor voldoende controles).
Het doelbewust laaghouden van het minimumloon is altijd politiek beleid, het zorgt voor lage werkeloosheidscijfers, maar ook voor werkende armen en armoede in een rijk land (inclusief daklozen). Tijdelijke contracten, flexwerk, uitzendwerk is ook structureel beleid. Deze zorgen voor onzekerheid en lage lonen. (De oprichter van een bekend uitzendbureau is echter miljardair). De regels voor het beginnen van een uitzendbureau zijn 30 jaar geleden in de liberaliseringsgolf van de jaren 1990 versoepeld waardoor er een wildgroei is opgetreden met illegale praktijken en uitbuiting. De arbeidsinkomensquote is ten gunste van werkgevers veranderd en ten nadele van de werkers.
De financiële sector (inclusief de banken) heeft een verwerpelijke dynamiek in zich, deze is echter gelegaliseerd door wetten en regels. Toezicht is niet voldoende. In 2008 moesten banken genationaliseerd worden om ze voor faillissement te behoeden.
Schiphol is de lieveling van de Nederlandse politiek. Decennialang krijgen ze een voorkeursbehandeling. In de jaren 1980 170.000 vluchten per dag tot bijna 500.000 in 2022. Geluidsoverlast voor omwonenden wordt genegeerd, de stikstofproblematiek idem. De directie ontvangt hoge salarissen. Er zijn innige banden tussen politiek en de luchthaven (en het bedrijfsleven in het geheel).
Het probleem in Nederland zit in de structuren en in de doelstellingen en uitvoering van politiek-economisch beleid. De gevolgen ervaren we in deze tijd, dat zijn meerdere crises: klimaat, gezondheid, wonen, werken, stikstof, biodiversiteit, waterkwaliteit, stalbranden en Q-koorts (ea.) resulterend in de huidige vertrouwenscrisis in ‘de’ politiek in zijn algemeen. De maatschappelijke onvrede is toegenomen die zich uit in polarisatie, populisme en versplintering (20 Kamerfracties, iedereen zijn deelbelang), het leefklimaat is afgenomen.
Uit 1981:
Uit de inleiding van mijn afstudeerscriptie: “Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven.”
“(…) wanneer je de mate van welvaart alleen afleidt uit de toename van de productie en het nationaal inkomen blijven de milieugoederen buiten beschouwing. De reden dat dit zo gegroeid is ligt aan het feit dat die milieugoederen altijd overvloedig voorhanden leken te zijn en ze vielen buiten de economische sfeer. Nu de milieugoederen echter ‘schaars’ zijn geworden is er een conflict ontstaan tussen productie en milieu. Daarom is het noodzakelijk dat niet meer de productiegroei als doel gesteld wordt voor de welvaart, maar een veel meer afgewogen doelstelling waar het milieu bij betrokken wordt”.
“Wat willen we: productie die is afgestemd op onmisbaarheid en maatschappelijk nut en in evenwicht met de natuur òf een ongecontroleerde productiegroei met de daarmee samenhangende milieuvervuiling en grondstoffen- en energieverspilling? Eigenlijk zijn we uit lijfsbehoud voor de mens genoodzaakt voor het eerste te kiezen……” (Dit vond men in 1981 te pessimistisch).
In deze tijd ervaren we de gevolgen van de keuzes van vroeger, het is een harde botsing met de werkelijkheid. Natuur, milieu en mens zijn niet te negeren, economische groei moet geen doel op zich zijn, maar een middel om mensen, burgers, te voorzien van voedsel, zinvol werk, gezondheidszorg, een huis in een veilige wijk zonder vervuiling en mogelijkheden tot ontspanning, samengevat: het goede leven en een toekomst!
De RABO bank heeft spijt van hun rol in de landbouw….van de afgelopen decennia. Ook de rol van de banken komt aan bod in het onderzoek als financier van het gehele beleid. Banken spelen een grote rol in de economie in Nederland met De Nederlandse Bank als sturend.
Update 23.11.2022
Er is 25 miljard beschikbaar om boeren uit te kopen vanwege de stikstofproblematiek.
Vogelgriep, gekke koeienziekte, varkenspest, Q-koorts (geiten), stalbranden, stikstofuitstoot etc. De gevolgen van decennia agrarisch beleid (landbouw en veeteelt op industriële wijze). Zouden de verantwoordelijken zich zelf ook niet afvragen of er wel goede keuzes zijn gemaakt…of die gigantische hoeveelheden subsidie wel terecht zijn geweest. (Een vergeten aspect is het laag houden van de grondwaterstand. Deze is gunstig voor boeren, maar heeft ook nadelen zoals het verzakken van huizen).
Nederland is op een wereldbol niet te vinden zo klein is het, als men in het buitenland vraagt waar Nederland ligt weten de meeste mensen niet waar het ligt (alleen Johan Cruijff kennen ze). Die hoogmoed van Nederland zit in de volksaard en begint al bij de VOC tijd (vandaar ook die verwijzingen ernaar). Op het wereldtoneel wil de economisch-politieke klasse mee blijven doen door mee te doen aan militaire missies (die vaak mislukken)(aan de hand van de VS), in ‘ontwikkelingswerk’ dat handel op de eerste plaats stelt (en dergelijke). Nederland leeft structureel op te grote voet, daar komen al die spanningen vandaan die de maatschappij zo raken.
Update 15.01.2023
Bedrijven dreigen met vertrek uit Nederland (of zijn al vertrokken: Shell, Unilever) vanwege de komende wet over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat doen ze liever niet want dat kost geld. Ook hier is een verandering van cultuur gaande, net zo als op vele andere gebieden, alleen ondernemers begrijpen het nog niet. We gaan van individueel belang naar sociaal-gemeenschappelijk belang (ik schreef erover in Humanistisch Sociale Partij in 2017, een nieuw paradigma).
Ondertussen zijn er grote tekorten aan medicijnen, verbijsterend in een hoog ontwikkeld land. De enige Nederlandse fabriek is failliet, ze kunnen niet meer concurreren met elders geproduceerde medicijnen. In de globalisering (het zo goedkoop mogelijk produceren (kapitalisme) wordt alles in Azië met name China gemaakt. Lees er meer over in Een vastgelopen containerschip in het Suezkanaal.
Update 10.04.2023
De fundamentele keuzes van deze tijd zijn: kiezen voor economische groei, welvaartsvermeerdering (ongelijk verdeeld), consumptie, vliegvakanties, particulier vervoer (autowegen) (ea) OF natuur, biodiversiteit, milieu, klimaat, gezondheid, openbaar vervoer, een toekomst voor nieuwe generaties (ea).
Bericht uit media: er zijn ca 800.000 arbeidsmigranten in Nederland, velen (niet allemaal) worden uitgebuit.
Update 14.04.2023
Uit 2022: ‘Controle werd en wordt beperkt en de uitkomsten van onderzoeken gebagatelliseerd, gemanipuleerd en opzijgeschoven’. Vandaag in het nieuws: de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) zegt in rapport dat de gezondheidsrisico’s voor omwonenden van grote industriële bedrijven worden onderschat en dat klachten niet serieus worden genomen. Provincies, gemeenten en toezichthoudende omgevingsdiensten hebben te weinig kennis en capaciteit in huis om burgers goed bij te staan. (ed).
Update 27.04.2023
Gas (door een geologisch toeval onder Nederlandse bodem) en de winning ervan speelde een belangrijke rol in de economische ontwikkeling (geld voor de verzorgingsstaat en investeringen in de economie). Enkele cijfer die exemplarisch zijn voor de gang van zaken: de totale opbrengst in ca 60 jaar was 428 miljard euro. De staat ontving 363.7 miljard, Shell en Exxon Mobil (de bedrijven die de exploitatie deden) ontvingen 64,7 waarvan een deel aan de aandeelhouders als dividend werd uitgekeerd.
Afgelopen week moest MP Rutte naar Groningen om zich te verantwoorden en excuses aan te bieden aan de mensen die jarenlang in aardbevingsgebied de nadelen van de gaswinning hebben moet ervaren met materiele en emotionele schade tot gevolg. Er werd nooit naar hen geluisterd. Dat is wat ik boven schreef, er is een politiek-economische klasse die haar beleid oplegt en al het andere moet wijken. De innige verbindingen tussen bedrijfsleven en staat zijn veel dominanter dan hier geschreven kan worden, want dit is iets voor goede onderzoeksjournalistiek met toegang tot bronnen en databases. Groningen wilde 30 miljard compensatie, ze krijgen 22 miljard voor de hersteloperatie voor de komende decennia.
Een hilarische video op YouTube over Albert Heijn. Ook staken werknemers. Ahold behoort tot de lieveling van de Nederlandse politiek, maar de feiten blijven achterwege: Ahold met Bol, Etos, AH en GalEnGal zijn de hele coronacrisis open geweest met enorme winsten (gekmakende hoeveelheid reclames). Er zijn meer lievelingen: Shell, Randstad (tijdelijk werk is goedkoop voor de economie als geheel) en al die andere winkelketens die men in iedere plaats in een winkelstaat ziet. Ze worden beheerd door families of investeringsmaatschappijen en ze doen waar ze zin in hebben, alles legaal want wetten beschermen hen.
Vermoedelijk komt er in Nederland een culminatiepunt, een catharsis, van de huidige multiple crises, want het economisch-politieke systeem is vastgelopen. Zoals elders al eens beschreven is er in iedere maatschappij een verzadigingspunt van onvrede dat op een onverwacht moment (kan een futiliteit zijn), tot ontlading komt. Niet alleen in Nederland, want het globale kapitalisme is ontspoord (zoals ik in 1992 voorspelde).
Hoe het in Nederland werkt: er is een schandaal, een missstand, ophef in de media, Kamervragen, een onderzoekscommissie, een rapport, schokkende conclusies, er MOET wat veranderen, er gaat tijd overheen, er gebeurt NIETS.
In Nederland regeren VVD, CDA, PvdA, D66 na WO2, er is een economisch-politieke klasse, ze kennen elkaar van de studie, later uit het bedrijfsleven en hebben informele contacten over de stand van het land en veranderen van baan van politiek naar bedrijfsleven en van bedrijfsleven naar politiek.
Update 09.06.2023
4 hoogste ambtenaren van inspectiediensten schrijven in de Volkskrant een bijdrage: het gaat over systeemfalen van overheid en politiek inzake gaswinning en kinderopvang toeslagenschandaal.
“Er is veel fout gegaan in de rolverdeling tussen Kamerleden, bewindslieden en ambtenarij. Onder andere door te weinig controle, door onvoldoende of onjuiste informatie en door vermenging van politieke en bedrijfsbelangen. (….) Er was geen balans tussen macht en tegenmacht. Tegenspraak was vrijwel afwezig in de besluitvorming”. Dat is wat ik in 2022 schreef, zie boven, de vermenging in Nederland tussen politiek en bedrijfsleven, ze kennen elkaar allemaal van studie en bedrijfsleven en hoppen van de ene functie naar de andere, spelen elkaar de bal toe, controle wordt beperkt etc.
Update 17.07.2023
Een accountantskantoor heeft interne fraude, ook andere kantoren kennen fraude, de leiding was er zelf bij betrokken (ook iemand die zijn verdiensten in de politiek heeft gehad en betrouwbaar overkomt), ook de controle bij bedrijven is niet goed waardoor fraude kan voorkomen. Moet er nog nog meer gezegd worden……In tegenstelling tot anderen zeg ik dat dat dit de normaliteit is in Nederland. Mensen in belangrijke functies kennen de gang van zaken en kennen de mogelijkheden om hun eigen positie te verbeteren. Elders schreef ik over de hoogleraren belastingrecht die het bedrijfsleven adviseren hoe belasting kan worden ontweken (want ontduiken is strafbaar, ontwijken niet, ontwijken is legaal). Pakken wat je pakken kan, als ik het niet doe, doet een ander het (die mentaliteit). De prognose is dat dit jaar 1 miljoen mensen onder de armoedegrens terecht komen, met name gezinnen.
Update 16.08.2023
“Het probleem in Nederland zit in de structuren en in de doelstellingen en uitvoering van politiek-economisch beleid“.
Alle banken maken grote winsten (miljarden….per kwartaal), de rentes die ze zelf rekenen (hypotheken, leningen) zijn hoog, de rentes die moeten betalen (spaarders) houden ze laag. Alles legaal, maar mensen begrijpen goed dat hier iets wringt. De suggestie was dat mensen een buitenlandse bank moeten zoeken, want die betalen meer rente. Zo is de huidige burger ontstaan, volledig op zichzelf gericht, iedereen een kleine (of grote) kapitalist. We kennen het nog van 2008 toen mensen hun geld kwijt raakten bij een IJslandse bank. Ook de cryptomunt heeft dit in zich: mensen, veelal jongeren, zitten de hele dag naar een beeldscherm te kijken of ze nog wat kortetermijnwinst kunnen maken, Toen dit begon deed de overheid niets, nu zijn er meer regels, maar de hele cryptobusiness is ideaal voor criminelen.
Het huidige kapitalisme heeft vreemde onnavolgbare redenaties. De rente is verhoogd (door de Europese bank) om de inflatie (die hoog is) tegen te gaan, de economie is zogenaamd ‘oververhit’, geld lenen moet moeilijker worden, de rente moet omhoog, de inflatie zal dalen (is tot nu toe grotendeels uitgebleven, de consument in de winkel betaalt nog steeds meer). Tegelijkertijd is economische groei het doel (sinds vandaag is sprake van een ‘milde recessie’), dus er moet geïnvesteerd worden, dus er moet geld geleend worden. Allebei kan niet tegelijk.Er zit een kromme redenering achter, voor het publiek, de consument, want doel is de winsten van het bedrijfsleven als geheel hoog te houden en zo een economische klasse te bevoordelen. Tegelijkertijd nemen welvaartverschillen en armoede toe (mensen gaan vuilniszakken openbreken om 15 cent statiegeld per blikje te verzamelen, de staten liggen momenteel vol met VUIL). (Overigens spelen de gestegen energieprijzen door de door Rusland veroorzaakte oorlog wel een rol, dit zorgde ook voor inflatie).
Update 04.09.2023
Enkele exemplarische voorbeelden van economie/economische groei boven natuur/milieu/klimaat/mensstellen (vandaag in het nieuws):
Het bedrijft Chemour in Dordrecht vervuilde decennialang de omgeving (PFAS), de natuur en mensen worden ziek. Bedrijf maakt miljarden winst. Alle legaal, want de overheid maakt de regels, dus staat het toe. Er is vandaag aangifte gedaan tegen de bedrijfsleiding persoonlijk.
Subsidie op fossiele brandstoffen (die vanwege de klimaattransitie moeten worden afgebouwd) bedraagt 37 miljard euro. Energiekosten laag houden is in Nederland politiek beleid, lage energiekosten is goed voor de industrie en economische groei. (Wordt ook aangehaald in mijn afstudeerscriptie over het bouwen van nieuwe kolencentrales in 1981, want kolen was toen goedkoop).
De inspectiedienst NVWA (toezicht houder bij bedrijven en instellingen op de naleving van wetten en voorschriften) heeft financiële tekorten, de taken kunnen niet goed meer uitgevoerd worden.
Update 18.09.2023
Bedrijven die van fossiele brandstoffen gebruik maken krijgen 46 miljard subsidie (zie boven).
Goede aanvulling op mijn analyse van het radioprogramma OVT: Radio programma OVT
Update 20.09.2023
Voorbeelden:
Tata staalfabriek (vroeger Koninklijke Hoogovens) wist in de jaren 1970 dat er kankerverwekkende stoffen in de lucht zaten. Mensen die in het gebied rondom wonen zijn vaker ziek.
Shell (vroeger Koninklijke Shell) wist in de jaren 1980 dat fossiele brandstoffen het klimaat beïnvloeden, rapporten werden afgezwakt, verdwenen en er werd geld uitgegeven aan desinformatie.
Chemours in Dordrecht stoot decennia gevaarlijke stoffen uit die gevaarlijk zijn voor het personeel en de omgeving. Dat PFAS (komt in de omgeving ne water terecht) schadelijk voor de gezondheid is wisten ze in de jaren 1980.
Schiphol is de lieveling van de Nederlandse politiek, groei was altijd het doel (500.000 passagiers vervoeren per jaar), er is geluidsoverlast van de vliegtuigen die in een klein land als Nederland altijd over bewoonde gebieden moeten vliegen. Ook is er ruimtebeslag, schade aan de natuur door stikstof etc. Uitbreiding naar Lelystad is het doel.
Meerdere voorbeelden mogelijk.
In alle gevallen trad/treed de overheid te weinig op, want er verbeterde wel wat, maar de overheid kan in Nederland niet kiezen tussen economische groei/welvaartsvermeerdering en gezondheid/natuur/milieu en klimaat. DAT is het probleem (dat maar weinig mensen beseffen omdat de welvaart ook bij hen terecht komt, echter in deze tijd zijn mensen kritischer geworden dan vroeger). Dat noemde ik eerder de welvaartsillusie.
Update 27.11.2023
Populisme heeft sinds de jaren 1980 hoofdzakelijke een sociaal-economische achtergrond (armoede, woningnood, onzekerheid ea.). Sinds Fortuyn jaren 1990 is er structureel 20 tot 30 Kamerzetels populisme. Ontkennen en negeren van deze problematiek heeft tot de grote verkiezingswinst van de PVV geleid. (Lees hiervoor De Boze Burger en het populisme uit 2016).
Update 30.01.2024
Lees het goed, want ergens anders zal men dit niet lezen.
Update 15.02.2024
Alle banken in Nederland maken miljardenwinsten door het verschil in het betalen van rente op spaartegoeden en de rente die ze zelf rekenen voor het uitlenen van geld, de winst gaat als dividend naar de aandeelhouders. Zo neemt de kloof tussen rijk en arm verder toe. Alle regerende partijen in Nederland keuren deze gang van zaken goed, er is geen tegenstand. Dit is het pure kapitalisme in de westers wereld. Na de financiële crisis van 2008 is er (bijna) niets verbeterd, terwijl dit wel de belofte was.
Update 21.02.2024
Uit 2023: “Hoe het in Nederland werkt: er is een schandaal, een missstand, ophef in de media, Kamervragen, een onderzoekscommissie, een rapport, schokkende conclusies, er MOET wat veranderen, er gaat tijd overheen, er gebeurt NIETS”. Emile Roemer onderzocht de positie van arbeidsmigranten 4 JAAR geleden, er veranderde NIETS, opnieuw verhalen over uitbuiting in het Westland waar de kassen staan en veel arbeidsmigranten werken. Uitbuiting is een goed verdienmodel, hoe minder kosten voor de arbeidsmigrant, hoe meer winst.
Update 06.03.2024
Het onderzoeksbureau CBS rekende uit dat de waarde van de economie 1000 miljard (1 biljoen) is, dat is het bbp (bruto binnenlands product). De klassieke fout wordt gemaakt door alleen in cijfers te rekenen, ik schreef er in 1981 over in mijn afstudeerscriptie. Men moet ook de kosten berekenen van de invloed van de economie op natuur, milieu, klimaat en mens. Welvaart heeft een prijs, dat is leven in de welvaartsillusie. Goed voorbeeld is Schiphol en KLM, de lievelingen van de nederlandse politiek. Als er 500.000 vluchten op Schiphol zijn heeft de omgeving last van geluid, de natuur last van stikstof, personeel wordt uitgebuit, er is ruimtebeslag waar behoefte aan andere zaken is zoals wonen en recreëren ed. Ook TATA staalfabriek is een voorbeeld, er wordt staal gemaakt, maar de vervuiling is groot en gezondheidsproblemen ontstaan in de hele omgeving. Er zijn talloze voorbeelden te noemen, echter, die economisch-politiek-bestuurlijke klasse voert hun beleid uit en burgers protesteren er tegen. Zo ontstaat een argumentenbrij en rechterlijke uitspraken die vaak in het nadeel van burgers uitvallen (niet altijd, en dat is hoopgevend).
Update 30.03.2024
Enkele goede voorbeelden van bovenstaande, bedrijven hebben meer macht dan overheden.
Bedrijf dat machines maakt om computerchips te maken (wel uniek in de wereld), dreigt met vertrek uit Nederland. De overheid buigt, trekt de portemonnee en de rode loper gaat uit: 20.000 extra woningen voor mensen uit het buiteland die er komen werken, het belastingvoordeel voor hen blijft, aanpassing van openbaar vervoer en wegenaanleg rondom Eindhoven, onderwijs krijgt extra geld. Geschat bedrag 2.5 miljard. (De topman van het bedrijf ziet leveren aan China (een autocratie zonder persvrijheid en vakbonden, maar met sociale controle (ik schreef er in Dossier China over in 2010, 14 jaar gelden) als geen probleem terwijl er zorgen zijn over het gebruik daar, dit terzijde).
Staalfabriek die jaren achterloopt met schoner produceren (mensen worden er ziek van) en een Indiase eigenaar heeft ziet sluiting als gevolg van milieueisen en heeft nu miljoenen nodig en die worden toegezegd.
Olie en gas bedrijven krijgen subsidie voor CO2 opslag, maar of het werkt is onzeker.
Bedrijven hebben nieuwe regels voor het overdragen van een familiebedrijf tegengehouden waardoor ze weinig belasting hoeven te betalen.
Ondertussen woekert sociale ellende voort in de migratiecrisis (kost miljarden), neemt aantal daklozen toe, zijn toeslagenouders nog in problemen, wonen in Groningen mensen in verzakte huizen ed.
Uit een ander Dossier in 2016: “Iedere maatschappij, democratie en dictatuur, heeft een verzadigingspunt van onvrede. Boven dat verzadigingspunt ontstaan volksbewegingen, nieuwe partijen, soms zelfs revoluties”.
Update 10.04.2024
Een boekhouderskantoor dat voor beursgenoteerde ondernemingen werkt krijgt van de Amerikaanse toezichthouder een boete van 25 miljoen. Examenfraude kon jaren doorgaan omdat er geen controle was.
Directeur van een supermarkt wordt vervolgd voor witwassen, omkoping, valsheid in geschifte, in bezit hebben van veel contant geld. Enzovoort.
Directeur van een biermerk (een middelmatig bier) is miljardair, maar weet jarenlang door de hulp van slimme boekhouders belasting te ontwijken via de bekende sluipwegen van dubieuze eilanden. (Ik schreef in 2015 over). Onderzoek is gaande.
Directeur van uitzendbureau geeft geld aan een politieke partij. Het mag, maar is wel typerend.
Landbouw en veeteelt sector (‘de sector’) is in structurele crisis door decennia beleid dat niet houdbaar is. Boeren rijden rond in tractoren van minimaal 100.000 euro en de banken wilden graag geld lenen.
De armoede neemt toe, de woningnood is structureel, mensen willen uit Nederland vertrekken, emigreren. Een nieuwe regering is niet te vormen door de grote verschillen. De MP die 14 jaar in functie is krijgt promotie naar een hoge internationale functie.
Trek de conclusies.
Update 30.04.2024
De fundamentele vraag die in NL niet gesteld wordt: Is decennialang gevoerde economische beleid van partijen die regeren (VVD, CDA, PvdA, D66) goed voor burgers (gezondheid, leefomgeving ea.) en natuur/milieu/klimaat/dieren. Economische groei is geen doel, maar een middel. (ik zeg het al zo lang).
Update 27.06.2024
Meer mensen beginnen te begrijpen dat er GEKOZEN moet worden tussen 130 kilometer rijden op de snelweg en andere zaken zoals de landbouw. Er moeten in de hele economie keuzes gemaakt worden. (Schreef er 30 jaar gelden over in: Energie en grondstoffen quotum).
Update 29.07.2024
Sociale geografie is goed naar de ruimtelijke omgeving kijken. In Nederland heeft de economisch-politiek klasse veel macht, hoeveel is niet te achterhalen. De regerende partijen (4) hebben hun voorkeuren met deelnemers aan het economsche verkeer: Schiphol, Shell, Unilever, Randstad, ASML, en Ahold en vele anderen. Ze betalen belasting (daar gaan we vanuit), zorgen voor werkgelegenheid en leveren hun producten. Over Ahold is veel te zeggen, het bedrijf bestaat uit Albert Heijn, Gall en Gall (drank) en Etos (drogisterij) en Bol (thuiswinkelen). Wat op is gaan vallen is dat in al de nieuwbouwwijken (er wordt momenteel veel gebouwd) in de winkelcentra een AH, een Etos en een Gal en Gal gevestigd zijn (tegenover of naast elkaar op hetzelfde plein) en in de woningen in de wijk bestellen mensen bij Bol. Een kartel kan men het niet noemen, want er is wel concurrentie, maar dat Ahold TEVEEL macht heeft is duidelijk (het deugt niet (populair gezegd). Niet alleen de 3 winkels van Ahold ziet men in IEDERE stad of dorp, ook is overal een Kruitvat en een Hema te vinden, in HEEL Nederland. Eigen observatie (15 jaar) heeft dit uitgewezen. (Een goed journalistiek onderzoekscollectief moet dit eens gaan uitspitten).
ASML behoeft ook aparte aandacht. Het in Eindhoven gevestigd bedrijf maakt een mooi product, uniek in de wereld. Waar iets begint te wringen is de voorkeursbehandeling die ze krijgen. Werkers uit het buitenland (oa India) worden met open armen ontvangen, ze krijgen belastingvoordelen en er worden speciaal huizen voor hen gebouwd. De topman dreigde met vertrekt uit Nederland als ze hun zin niet krijgen. Het gaat allemaal wat ver, de Nederlandse werkers vragen zich af of ze niet liever mensen uit het buitenland halen. Ook arbeidsmigranten uit andere Europese landen hebben ze graag, ze kunnen hier meer verdienen dan thuis en slapen in door de werkgever verzorgde locaties.
(Overigens waren alle winkels van Ahold de hele coronatijd (2 jaar) open terwijl veel andere winkels gesloten waren, dit heeft voor enorme winsten gezorgd. Daardoor zijn die overvloedige reclames mogelijk. Dit is een afzonderlijk onderzoek waard (maar helaas zal het er niet komen).
Al deze analyses zijn genuanceerd en mild. Lees ze goed.
Update 24.08.2024
Veel mensen missen de achterliggende structuren en kijken naar de gevolgen van beleid in plaats van naar de oorzaken. Nederland heeft nu 18 miljoen inwoners, 18 miljoen inwoners en 9 miljoen auto’s, denk nu na………………….20 jaar geleden (toen ik zelf mijn auto verkocht) was de prognose dat we van 6 naar 9 miljoen auto’s zouden gaan, mijn analyse was dat Nederland te klein is voor veel particulier vervoer. Wat hier de oorzaak is is de auto als heilige koe, de autolobby en het propageren van het kopen van auto’s. Minister-president Rutte riep 10 jaar geleden na de economische crisis (die in 2008 begon) op ‘Koop toch die auto’ om de economie te stimuleren. Ook wegenaanleg krijgt prioriteit, miljarden worden er aan uitgegeven, maar files blijven. Ondertussen is het openbaar vervoer in crisis, dus wat moet gebeuren is geld voor particulier vervoer overhevelen naar openbaar vervoer.
Nederland leeft op te grote voet, de economisch-politieke doelstellingen zijn NIET in evenwicht met natuur/milieu/klimaat/gezondheidbeperkingen.
Update 10.12.2024
Omwonenden van Schiphol klagen aan op grond van mishandeling, de geluidsoverlast, met name in de nacht. Ook chemiebedrijf Chemour en Tata staalfabriek krijgen rechtszaken te verwerken.
Update 28.01.2025 (3 jaar later)
Nieuwe cijfers van het CBS: Uitvoer Nederlandse landbouw in totaal 129,9 miljard (2024)(ook doorvoer). Na de VS grootste landbouwexporteur. Zuivel/eieren op één, sierteeltexport op twee, vleesexport op drie. Exportwaarde van zuivel en eieren (12,3 miljard euro). Sierteelt (bloemen en planten)(11,9 miljard euro) 4 procent toegenomen. Vleesexport 10,7 miljard euro. Wat we in NL zelf consumeren komt hier nog bij (onvindbare cijfers).
Kort samengevat: in Brazilië worden bossen gekapt voor diervoer, het voer is voor Nederlandse dieren, voor het slachten zijn arbeidsmigranten nodig (geregeld door (soms malafide) uitzendbureaus), het vlees wordt geëxporteerd naar het buitenland, DE MEST BIJFT HIER ACHTER, dat is het mestoverschot en de stiksofcrisis. Hier komen decennialang nationale en Europese subsidies bij (schreef in 1992 over het dumpen van landbouwoverschotten in ontwikkelingslanden).
Hoge pretenties van de economisch-politieke klasse worden niet altijd waargemaakt. Dat blijkt sinds enige tijd waar parkeergarages op instorten staan (en niet meer gebruikt kunnen worden) en vooral bij de hogesnelheidslijn voor de trein. Vorig jaar bleek dat veel viaducten niet goed gebouwd zijn, treinen mogen niet 300 kilometer rijden maar 120 (was eerst zelfs 80), heel gênant.
Update 08.08.2025
Meneer uit rijke familie leidde een supermarktconcern en had 4.5 ton contant geld in huis verstopt (in de koelkast). Hij had dure hobby’s en foute vrienden. Dit is iemand van die economische klasse waar boven over geschreven is (naast de politieke klasse), ze weten het allemaal zo goed maar er gaat teveel verkeerd. Het hele geval is symbolisch voor Nederland, mensen denken dat het uitzondering is, maar dat is niet zo. Dit een geval waar iemand betrapt wordt, maar wie niet betrapt wordt gaat door zolang het kan. Het zit in alle sectoren, grote beursgenoteerde bedrijven, de financiële sector, de vastgoedsector, accountants, enzovoort, heel Nederland. Meestal wel legaal want de overheid schept de voorwaarden voor ‘handig’ gedrag, als je niet handig genoeg bent of geen connecties hebt staat men achteraan in de rij.
Update 30.09.2025
Zoals boven reeds geschreven leeft Nederland op te grote voet. Dit begon met kolonialisme waar overzee landen werden veroverd en handel op gang kwam (VOC in het oosten en WIC naar het Westen (de slavernij). (Hier ligt ook de oorsprong van de multiculturele samenleving). In de vorige eeuw (jaren 1960) werden arbeiders, eerst uit Zuid-Europa later uit Marokko en Turkije, uitgenodigd door werkgevers en overheid om goedkoop te komen werken. In deze eeuw kwamen goedkope werkers uit Midden- en Oost Europa door het Europese (Schengen) beleid van open grenzen. De huidige problematiek is terug te voeren op deze geschiedenis. De voordelen van arbeidsmigratie waren voor de macro economie als geheel en de bedrijven, de nadelen werden afgewenteld op oude wijken in de steden waar mensen ongevraagd hun wijken zagen veranderen. Ook was er neerwaartse druk op de lonen. Kritiek was altijd taboe, want een multiculturele samenleving kende louter voordelen (was de redenatie). De tegenbeweging was populisme in de jaren 1980 dat echter een rechts-radicale eigenschap had en ook altijd in deze hoek gedrukt is. Eind jaren 1990 was de tijd van Pim Fortuyn en later anderen ook Bolkestein, Verdonk en al 20 jaar de eenmanspartij van politicus Wilders. Er is nu een Babylonische spraakverwarring over het geheel waarbij eenieder de argumenten kiest die het beste uitkomen en er is een verwerpelijke vermenging met xenofobie (vreemdelingenhaat). Deze problematiek speelt in heel Europa, in alle liberaal-kapitalistische landen waar de ruk naar rechts gaande is.
Een zware aardbeving in Groningen (het gevolg van de gaswinning vroeger). Het dorp Moerdijk moet wijken voor industrie (overleg was er niet). Nederland leeft boven haar stand maar inzicht in nog ver weg.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
“De mooie Mediterranee met dat blauwe water is een massagraf“. (2020)
“Dit is een recept voor meer populisme bij verkiezingen. Als er ooit kabinet Wilders aantreed is de verontwaardiging groot, dan klagen de partijen die regeerden dat de mensen in het land de verkeerde keuze gemaakt hebben”. (2023)
“Er is een groot CONFLICT tussen open grenzen voor handel en economie en migratie. De EU en de nationale staten kunnen dit aan, ze hebben geen oplossingen meer, ondertussen groeit rechts-populisme en xenofobie”. (2025)
Geschiedenisles.
2020. De naïviteit van de Europese politiciten aanzien van bewaking van de buitengrenzen van Europa en het vrij reizen van personen sinds midden jaren 1990 heb ik nooit gehad. Dat komt omdat ik twee maal (1982 en 1983) vanuit Zuid-Italië (oorspronkelijk vertrekpunt was Kreta) ben teruggelift naar Nederland en dus wist dat het erg makkelijk en gratis is als je in Italië bent, zoals veel vluchtelingen, om naar het noorden te reizen. Op een vrachttrein klimmen als je geen geld hebt kan ook en het gebeurt. Zonder kaartje in de trein stappen (eerst goed kijken waar de conducteur instapt) is ook mogelijk.
Bij een discussie begin jaren 1990 over open grenzen in Europa zonder grenscontroles was mijn opmerking: ‘Iedereen die voet aan wal zet in Zuid-Europa is binnen de kortste keren naar het noorden gereisd’.
Dit na aanleiding van het bericht vandaag in de Volkskrant dat anno 2020, dus ongeveer 25 jaar later nadat ik dit gezegd heb, de buitengrenzen beter bewaakt moeten worden: https://www.volkskrant.nl/ts-beac280d De urgentie is bepaald door de aanslag onlangs in Nice waar een Tunesische man via Italië naar toe was gereisd en 3 mensen doodde.
Overigens was ik in 1993 al voor het tegenhouden van migranten met een economisch motief maar voor het ontwikkelen van de Afrikaanse landen door goede ontwikkelingshulp, het verminderen van importheffingen, het niet dumpen van voedseloverschotten en dergelijke. Westers egoïsme heeft na al die decennia de voedingsbodem gelegd voor de uit de hand gelopen migratieproblematiek waarbij duizenden (men schat richting 100.000 mensen) zijn verdronken in de Middellandse Zee. De mooie Mediterranee met dat blauwe water is een massagraf,daar moeten al die mensen die langs de Côte d’Azur in hun bootjes en luxe-jachten witte wijn aan het drinken zijn aan denken….
2 Foto’s gemaakt vanuit een vrachtwagen van de Duitse Autobahn in gemaakt in 1982. Van de vrachtwagenchauffeur kreeg ik een lift.
Update 10.02.2023 (3 jaar later)
De vluchtelingencrisis/asielcrisis/migratiecrisis is gaande. De buitengrenzen moeten beter bewaakt worden door hoge hekken…(oa de Balkan). De zuidelijke landen Italië, Griekenland en Spanje zijn al jaren boos omdat de vluchtelingenproblematiek op hun bordje terecht is gekomen, zeg maar afgeschoven door de noordelijke landen (door verdrag van Dublin). We herinneren ons MP Rutte die in 2015 nog van mening was dat Italië het vluchtelingenprobleem zelf moest oplossen (ik schreef er toen over dat het een gebrek aan solidariteit in de EU laat zien). De afspraken van de conferentie zijn gedoemd te mislukken, ze stellen niets voor. Deze problematiek is in decennia ontstaan en zal ook nog decennia voortduren (de oorzaak, de pushfactoren in arme landen wordt niet weggenomen: armoede, geen toekomst zien in eigen land). In het tv programma Nieuwsuur was een heel klein begin te zien van een land in Afrika (Gambia) waar afspraken mee worden gemaakt voor terugkeer van migranten en legale werkmigratie naar Duitsland (hoe er in Duitsland tegen aangekeken wordt is niet bekend).
Ondertussen is de discussie ook (heimelijk) vermengd met het tekort aan werkers in de EU (door het hoge welvaartsniveau alhier (niet bij iedereen) en de ‘vergrijzing’ (minder werkkrachten). Dat laat de zwakte van het bestuur zien, veel mensen willen geen immigratie en bevolkingsgroei in een vol land, er zijn geen huizen, de opvanglokaties zijn vol, er is nu dwang nodig om gemeenten te verplichten mensen op te vangen. Dit is een recept voor meer populisme bij verkiezingen. Als er ooit kabinet Wilders aantreed is de verontwaardiging groot, dan klagen de partijen die regeerden dat de mensen in het land de verkeerde keuze gemaakt hebben.
Update 26.08.2023
Een lang en goed artikel in de Volkskrant vandaag over migratie, wat echter ontbreekt is waar de voordelen en nadelen van buitenlandse werkers terecht komen in de maatschappij, dit speelt al sinds gastarbeid (jaren 1960) en arbeidsmigratie (deze eeuw), conflicterende belangen zijn bron van populisme en polarisatie.
Update 20.12.2023
Een Europees migratiepact moet ongecontroleerde migratie naar de EU tegengaan.
Uit 2023: “Dit is een recept voor meer populisme bij verkiezingen. Als er ooit kabinet Wilders aantreed is de verontwaardiging groot, dan klagen de partijen die regeerden dat de mensen in het land de verkeerde keuze gemaakt hebben”. Populistisch-rechts is aan de winnende hand in heel de EU, dat laten EU verkiezingen zien. Migratie is een belangrijk onderwerp, maar de EU kan deze problematiek niet aan. Einde paspoortcontrole begon geleidelijk vanaf 1995, de grensbewaking (door Frontex) begon in 2005.
Update 10.09.2024
Duisland gaat grensbewaking instellen, aanleiding is een Syrische man die 3 mensen doodstak op straat bij een feest, hij had al uitwezen moeten zijn, maar door het gebrekkige asielsysteem (ook in Duitsland) was hij in Duitsland gebleven en in zijn frustratie stak hij mensen dood met een mes (8 zwaargewonden).
Kern van de migratieproblematiek en open grenzen in het kort:
In de jaren 1980 koos de EU (verdrag van Schengen (een stad) voor open grenzen zonder controles, geen paspoorten, geen douaneformaliteiten, vrachtwagens konden zo doorrijden. In 1995 was het zover en steeds meer landen mochten meedoen. Grensbewaking aan de buitengrenzen (Italië, Spanje, Griekenland) was er in het begin NIET. Frontex grensbewaking begon pas 10 jaar later. Echter, mensen die aan land kwamen konden makkelijk doorreizen. Zoals vaak beschreven (door mij) was het niet altijd duidelijk of het migranten (mensen met een economisch vluchtmotief) of asielzoekers (politiek/persoonlijk motief) waren. Met name in Calais (bijnaam van het kamp ‘De Jungle’) in Frankrijk kwamen mensen samen om naar Engeland door te reizen, dit kamp werd in 2016 gesloopt door de Franse autoriteiten en later opnieuw.
Opvallend is dat al de vluchtelingen naar Engeland (UK) willen, de verklaring is dat dit een soort ‘beloofde land’ is geworden, waarschijnlijk door elkaar doorvertellen en door de telefoons, want daarop is te zien dat Engeland een rijk land is waar werk is. Ook al aanwezige familie kan een reden zijn. Na 2016 kwamen er steeds meer bootvluchtelingen die Het Kanaal over willen varen, heel gevaarlijk door stroming, schepen en het weer. De Brexit, bedoeld om grip op deze mensen te houden, slaagde niet, in tegendeel er kwamen er steeds meer.
Conclusie: als men alleen inzet op economie en handel ontstaat deze problematiek, open grenzen is een mooi streven en handel drijven is goed, maar er zijn ook nadelen (waarover nooit gesproken is).
Update 09.12.2024
Vanaf vandaag grenscontroles in Nederland, Duitsland begon er al eerder mee. Er is te weinig personeel voor meer dan 800 grensovergangen, dus controle gaat steekproefsgewijs. Een bestelbus zonder ramen zal er wel gecontroleerd worden. Nog even kort samengevat:
Goedkope arbeidskrachten uit Oost-Europa die in west Europa mochten werken door open grenzen Schengenzone (vanaf 1995) was keuze van politieke partijen die altijd regeren in NL. Het gaat om economie en welvaartsgroei, nadelen zijn altijd genegeerd. De buitengrenzen van Europa (Griekenland, Italië, Spanje) zijn moeilijk te bewaken (EU beleid), daarom reist iedereen die wil vanuit die landen zonder grenscontroles door. Bij Calais (Frankrijk) was 10 jaar een verzamelkamp. Ze kunnen dit niet aan.
Update 02.01.2025 (5 jaar later)
Goed artikel vandaag in de Volkskrant over migratieroute Italië naar Frankrijk. Migranten die in Italië zijn aangekomen reizen naar het noorden en steken met een regionale bus de grens naar Frankrijk over (kosten 3,60 euro). De Italiaanse politie laat het oogluikend toe (met de gedachte weg is weg). Volgens het verdrag van Dublin moeten ze in Italië blijven (het eerste land van aankomst in de EU). Er kwamen in 2024 >66.000 mensen aan land in Italië. Mensen willen Frankrijk blijven of naar Engeland. De oversteek over Het Kanaal is gevaarlijk, boten slaan om en mensen verdrinken. Nieuw is het niet,het is al 30 jaar gaande, schreef er zelf over in 1992 toen de eerste migranten in de Middellandse Zee verdronken. Noord EU heeft de migranten problematiek afgeschoven op Zuid EU, zie boven. Zoals gezegd: ze kunnen deze problematiek niet aan. De aanpak is (oa.) Afrika helpen ontwikkelen en in Azië kledingateliers meer betalen, dan blijven mensen thuis. Helaas, te laat. De hele premisse deugt niet.
Update 31.05.2025
Goede reportage bij actualiteitenprogramma EenVandaag die laat zien hoe EU migratiebeleid heeft gefaald. ca 3000 mensen per maand lopen (!) door Alpen van Italië naar Frankrijk. Als ze worden teruggestuurd proberen ze het opnieuw. Migranten komen in Italië aan in kleine bootjes er reizen naar de grens met Frankrijk in het noorden. Officieel zouden deze migranten zich volgens het ‘Dublin’ protocol in Italië moeten aanmelden voor een asielprocedure en als ze erkend worden asiel krijgen en over de EU worden verdeeld. Maar dat gebeurt niet. Daarom heeft Italië (en Spanje en Griekenland) de meeste asielzoekers. Zoals zo vaak geschreven heeft Noord-EU de problemen afgeschoven op Zuid-EU en dat zorgt in die landen voor wat populisme genoemd wordt. Mensen die niet erkend worden als vluchteling gaan zwerven en proberen naar de EU te reizen, zoals naar Frankrijk en verder. Ook bij de grens met Zuid-Frankrijk zijn al jaren problemen (Ventimiglia) waar migranten in tentenkampen verblijven.
Update 04.06.2025
Er is een groot CONFLICT tussen open grenzen voor handel en economie en migratie. De EU en de nationale staten kunnen dit aan, ze hebben geen oplossingen meer, ondertussen groeit rechts-populisme en xenofobie.
De in decennia ontstane Gordiaanse knoop (Griekse mythologie een onontwarbare knoop) van migratie en immigratie. In het kort:
In Nederland zijn ca 1 miljoen arbeidsmigranten, de meeste uit Midden- en Oost Europa (de MOE landen). Zij doen net als de gastarbeiders in de vorige eeuw veel werk, vaak wat Nederlanders niet voor een laag loon willen doen (slachterijen). Het verdrag van Schengen (een plaats) uit de jaren 1990 zorgde ervoor dat binnen de EU mensen vrij mogen reizen en werken (ook goederen en diensten). In Polen verdiende een werker de helft van het loon dat hij/zij hier kon verdienen, dus dat kwam goed op gang tot op heden. De uitzendsector werd in de jaren 1990 geliberaliseerd, iedereen kon een uitzendbureau beginnen, MOE landers werden uitgenodigd om te komen werken en daar begon ook de uitbuiting. 30 jaar later is men bezig met plannen voor nieuwe regels voor uitzendbureaus. Werkers worden ontslagen en verliezen ook hun woonruimte en worden dakloos.
Schengen zonder grenscontroles zorgt 30 jaar voor illegale komst van mensen, naast de komst van legale vluchtelingen. De asielprocedures duren al 30 jaar te lang Iedereen die in Italië, Spanje en Griekenland voert aan wal zet kan doorreizen hoewel dat niet mag, want de Dublin overeenkomst (Conventie) zegt dat in het land van aankomt mensen daar asiel moeten aanvragen en als ze erkend worden als vluchteling moeten ze over EU verspreid worden. DIT GEBEURT NIET, Noord EU heeft deze problematiek afgeschoven op Zuid EU en was/is een van de redenen voor het populisme daar.
Jonge mannen uit Noord Afrika uit landen waar weinig toekomst is reizen naar het noorden, dit zijn economische migranten, ze krijgen geen toestemming om te blijven maar gaan niet weg en zorgen voor overlast. Ze hebben hier geen oplossing voor.
Er is dus een conflict tussen open grenzen voor handel en economie en migratie. Dit speelt in heel Europa. Een oplossing is ver weg want de verantwoordelijken in politiek en economie willen open grenzen, maar burgers willen geen opvanglokaties en asielzoekers centra door het hele land. Ter Apel (Groningen) heeft al jaren overlast. Opvangcentra zijn vol doordat er geen huizen zijn (er is structurele woningnood in NL) voor erkende vluchtelingen (statushouders).
Nederland, de politiek-economische klasse, is heel pretentieus, ze willen internationaal meedoen als klein land (vanaf de VOC/koloniale tijd) en ze willen daarom niet afwijken van het internationale Verenigde Naties Vluchtelingen verdrag, maar er worden geen huizen gebouwd (mede door de stikstofcisis) en een spreidingswet (dwang) moet er voor zorgen dat gemeenten in tijden van woningnood voor woonruimte zorgen. Daar is protest tegen.
Ook komen er vluchtelingen uit Azië waar mensen geen toekomst zien. We moeten de kledingateliers daar meer betalen en meer voor onze kleding betalen, de grote modemerken moeten zich aanpassen.
Niet volledig, aanvullingen mogelijk.
Dit is een deel van de Gordiaanse Knoop waardoor mede de regering gisteren is gevallen. Ze hebben geen echte oplossingen meer.
Update 09.12.2025
Er komt een Europees migratiepact voor de aanpak van migratie, het wordt makkelijker om mensen te deporteren op te sluiten.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
(Begonnen in 2013) (Met Updates 2025)(12 jaar later/33 jaar later)
“Grenzen dicht, ontwikkelingshulp omhoog‘. (1993)
‘De arm/rijk situatie kan best worden beschreven als een huis met twee kamers. In de ene kamer is welvaart, rijkdom, overvloed en goed gevulde borden met eten. In de andere kamer is niets‘. (Geschreven in 2013).
“…iedereen die bij Cannes (en de hele Cote d’Azur) in zee zwemt, zwemt in een massagraf”. (2024)
Geschiedenisles
Dit schreef ik in 1992 in mijn artikel ‘De geschiedenis herhaalt zich’:“Anonieme individuen, opgang gekomen in grote migratiestromen over de hele wereld, gaan soms letterlijk ten onder in de zeeën die grenzen aan de rijke delen van de wereld of delven het onderspit binnen de rijke wereld zelf”. Uit het artikel ‘Het einde van het communisme’ uit 1991: …..“Hierdoor worden we geconfronteerd met migratiestromen van grote aantallen mensen naar de welvarende delen van de wereld, onder andere Europa”. Waarmee gezegd is dat de vluchtelingenstroom uit Afrika al meer dan 20 jaar aan de gang is. (zie krantenartikel NRC 1992 in de fotogalerij). Als er 250 mensen in de zee voor Lampedusa verdrinken is het nieuws en terecht.
Men wil veel geld gaan uitgeven om technisch hoogwaardige patrouilleschepen de gammele bootjes te laten opsporen en terugsturen. Dit is de manier waarop de rijke wereld de armen op afstand wil houden. Beter is het om (zoals meer dan 30 jaar geleden al bekend), importheffingen te verminderen en doelgerichte ontwikkelingshulp te organiseren om zo landen en mensen de kans te geven op een betere toekomst in hun eigen land, want het toelaten van grote aantallen immigranten is geen goede oplossing.Onlangs is gebleken dat bedrijven uit arme landen via Nederland belasting ontwijken om zo in eigen land geen geld naar de staatskassen te laten gaan. Dit bedrag zou hoger zijn dan er geld aan ontwikkelingshulp wordt gegeven. Het is al abject dat bijna alle grote bedrijven binnen de rijke landen geen of minder belasting betalen door (weliswaar) legale mogelijkheden in Nederland (belastingontwijking genoemd in plaats van ontduiking), echt moreel verwerpelijk wordt het als ontwikkelingslanden benadeeld worden en in het Westen goede sier gemaakt wordt met het geven van ontwikkelingshulp, die overigens meestal is gekoppeld aan het bedrijfsleven. Dat is wat heer Balkenende (8 jaar MP van de ‘BV Nederland’) en anderen, bedoelen met “de VOC mentaliteit” en waar ze zo trots op zijn. Nederland heeft een traditie op dit gebied die met de slavenhandel is begonnen. Er zijn sinds begin jaren 1990 duizenden mensen verdronken in de Middellandse Zee. Met binnen de rijke wereld zelf bedoelde ik de toenemende armoede in welvarende landen.
Update 20.11.2013
Economische vluchtelingen die de armoede ontvluchten in Afrika bestormen geregeld de Spaanse enclaveMelilla in Marokko. Hekken moeten steeds hoger en sterker worden gemaakt om de massa’s tegen te houden. Er zijn vluchtelingenkampen waar de migranten wachten op een kans om naar Europa te komen. Het zijn de mensen die geld hebben om een smokkelaar te betalen.
De arm/rijk situatie kan best worden beschreven als een huis met twee kamers. In de ene kamer is welvaart, rijkdom, overvloed en goed gevulde borden met eten. In de andere kamer is niets, een beetje rijst, geen bed maar een matje op de grond en geen meubels. Zicht op verbetering is er niet. Is het vreemd dat de mensen die niets hebben in de andere kamer proberen te komen.
Ontwikkelingshulp is vaak slecht besteedt zo hebben onderzoeken uitgewezen, tevens zijn er teveel organisaties en is er versnippering. Beter is het om enkele landen te helpen ontwikkelen en die als voorbeeld te nemen. Dit moeten alleen landen zijn die een politiek systeem hebben dat aan de doelstelling voldoet, wat op zich al een probleem is. Geld geven aan een land als bijvoorbeeld India is niet goed, dit land heeft een zeer rijke elite die maatschappelijke ongelijkheid in stand wil houden. Tijdens de Koude Oorlog na de Tweede Wereldoorlog tot 1989 (de val van de Berlijnse Muur) probeerden veel mensen de DDR en andere communistische landen achter het IJzeren Gordijn te ontvluchten als politiek vluchteling. Dit heette toen ‘de mensen stemmen met hun voeten’ en ze werden toegelaten. Nu zien we hetzelfde met economische vluchtelingen uit Afrika en politiek vluchtelingen uit het Midden-Oosten. Deze worden niet toegelaten en ze verdrinken in zee, worden in kampen opgesloten of wonen in de parken van Athene.
Update 23.08.2014
De regering trekt extra geld uit voor ontwikkelingssamenwerking. Men gaat dit gebruiken voor noodhulp en opvang van vluchtelingen in de regio waar ze het eerste aankomen. Het is echter een grote vergissing om noodhulp en opvang ontwikkelingssamenwerking te noemen, het heeft er niets mee te maken. Ontwikkelingssamenwerking is landen die economisch en maatschappelijk geholpen moeten worden ondersteunen om het land te ontwikkelen. Importbeperkingen moeten worden aangepast en er moeten geen landbouwproducten worden gedumpt die de lokale economie ontwrichten. Door deze maatregelen komen er minder vluchtelingen die opgevangen moeten worden.
In 1993 schreef ik:”de grenzen moeten dicht, doelgerichte ontwikkelingshulp moet worden verhoogd”, maar dat is 20 jaar geleden.
Update 24.04.2015
Steeds meer bootvluchtelingen verdrinken in de Middellandse Zee, met honderden tegelijk. De discussie over de aanpak wordt verkeerd gevoerd. Er zijn, in tegenstelling tot 1992 toen ik er over schreef, nu twee categorieën vluchtelingen. De eerste categorie is nog dezelfde als 25 jaar geleden, mensen die vluchten vanwege een economische reden uit Afrika. Ze hebben in hun eigen land geen toekomst en willen naar het welvarende Europa dat ze door de media zo goed kennen. Ze willen werken, geld verdienen en een toekomst opbouwen. De tweede categorie zijn de vluchtelingen uit oorlog- en conflictgebieden, Syrië, Libië, ja eigenlijk uit het hele Midden Oosten.
De enige oplossing voor de eerste categorie is de landen in Afrika economisch op te bouwen (zie boven). De oplossing voor de tweede categorie is complex. Mensen ontvluchten oorlog en geweld en zoeken veiligheid. Het is duidelijk dat we in Europa niet alle mensen kunnen opvangen. Tevens is er geen Europese aanpak, minister-president Rutte zei: het is gewoon pech dat Italië daar ligt en dus moeten ze de vluchtelingen opvangen. Dat noemen ze een Europese aanpak. Ook het armlastige Griekenland wordt overspoeld met vluchtelingen. Er zijn landen in Europa die bijna geen vluchtelingen opvangen. Men moet een berekening maken van inwonertal versus het aantal vluchtelingen dat opgevangen kan worden. Misschien is een verdeelsleutel op basis van BBP (Bruto Binnenlands Product, de welvaart van een land) en het aantal vluchtelingen nog beter. Op deze wijze is er een verband tussen welvaart en de draagkracht van een land om vluchtelingen op te nemen. Maar het aanpakken van de oorzaken verdient ook hier natuurlijk de voorkeur. Directe oplossingen zijn er niet, dit soort conflicten hebben een tijdsspanne van decennia.
Kort samengevat in een reactie elders op een artikel (over vluchtelingen uit Ghana) in de Volkskrant van Kees Broere:
We moeten beginnen met het maken van een duidelijk onderscheid tussen economische en politieke vluchtelingen. Deze (mooie) reportage van Kees Broere laat goed de economische vluchtelingen zien. Politiek vluchtelingen komen momenteel oa uit Syrië en Libië. Beide vragen een geheel andere aanpak. Zoals al DECENNIA bekend is, moeten de internationale handelsverhoudingen worden verbeterd, importheffingen worden veranderd, moeten er geen westerse producten (en afval) in Afrika gedumpt worden. westerse bedrijven moeten goede lonen betalen en belastingontduiking via de Zuidas in Amsterdam moet worden verboden. Met goede doelgerichte ontwikkelingshulp kunnen deze landen zich ontwikkelen en zullen deze vluchtelingen thuis blijven. Politiek vluchtelingen zijn van alle tijden, deze zullen (ten dele) geholpen kunnen worden. In Europa moet er een verdeelsleutel komen die een koppeling maakt tussen de welvaart van een een land (bijvoorbeeld bbp) en de opname van vluchtelingen. Er zijn Europese landen die weinig vluchtelingen opnemen, in Italië en Griekenland bevinden zich veel vluchtelingen (het is beter dit niet goed te praten op de wijze die MP Rutte deed door te zeggen dat het pech is dat Italië daar ligt, maar dit terzijde).
Update 09.05.2015
Kijk, er wordt nagedacht in Brussel. Vandaag in de Volkskrant een artikel. De Europese Commissie wil iets gaan doen aan de vluchtelingen. Er moet in Europa een quotum komen voor de opname van vluchtelingen op basis van de welvaart, bevolkingsomvang, werkeloosheidspercentage en het aantal asielzoekers dat er al is. Tevens komen er maatregelen om de komst van asielzoekers af te remmen. Landen waar mensen vandaan komen krijgen hulp. De maatregelen zijn wel tweeslachtig. Opvang van mensen ter plekke, betere grensbewaking en mensen terugsturen. Als de landen niet meewerken krijgen ze een korting op ontwikkelingshulp.
Het is beter maatregelen te nemen die de uitstroom van mensen tegengaat door de oorzaken weg te nemen (zie boven).
Update 26.05.2015
Vandaag een opinieartikel van de minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Ploumen (in de Volkskrant). Voor het eerst in tijden dat iemand pleit voor aandacht voor de landen waar al die vluchtelingen vandaan komen. De minister wil 50 miljoen euro besteden aan verbetering van de economieën van enkele Afrikaanse landen en hoopt dat andere landen zullen volgen. Hoopt, ik vraag mij dan direct af waar het Europese beleid is. Zelf denk ik dat er een Marshallplan nodig is vergelijkbaar met de hulp aan Europa na de Tweede Wereldoorlog, dus miljarden (maar alleen volgens de aanpak die boven beschreven is).
Waar ze simpelweg mee moeten beginnen is bijvoorbeeld de Nederlandse rozenkwekers die in Afrika hun rozen kweken (gebeurt al meer dan 10 jaar) en wereldwijd exporteren hun personeel een goed loon te geven, dat is iets waar je een land echt mee helpt. Of cacaoboeren een goede prijs geven voor hun producten. Maar het is al heel lang duidelijk dat alles waar we in het rijke westen voor moeten inleveren niet gebeurt, want dat vraagt iets van ons en dat kan natuurlijk niet (ironisch bedoeld). Het gaat er om verbanden te leggen tussen verschillende nieuwsfeiten: 50 miljoen is net zoveel als er in Rotterdam aan een nieuw museum wordt uitgegeven (Collectiegebouw Museumpark).
Die 50 miljoen voor Afrika komt uit het Dutch Good Growth Fund. Wist niet dat het bestond, in de naam zit zit de tweeslachtigheid al besloten, gaat het om de groei van Nederland of de groei elders? Ook de naam van de minister mevrouw Ploumen (dit heet een minister zonder portefeuille en valt onder Buitenlandse Zaken) is Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Buitenlandse handel is het doel (en staat vooraan), Ontwikkelingssamenwerking/hulp het gevolg (typisch zo’n VVD/VOC mentaliteit) (zie boven). Er is een lijst van 68 landen die in aanmerking komen voor dit fonds. (India staat er ook op (zie boven).
Update 01.07.2015
Een treffend verhaal van NOS correspondent Koert Lindijer van de NOS over het Afrikaanse land Mali dat mijn analyse geheel bevestigd. Jongeren gaan weg omdat er geen werk en toekomst is, ze zien geen alternatief. Mensen die na jaren terugkeren, en die niet omgekomen zijn tijdens de overtocht, hebben succes. De migratie begon al in de koloniale tijd die ruim 60 jaar bestond als kolonie van Frankrijk. Een kwart van de Malinezen woont in het buitenland, vooral in Frankrijk. http://nos.nl/artikel/2044569-migratie-is-in-mali-religie-geworden.html
Update 17.07.2015
In de Ethiopië is een VN conferentie met de naam Financing for Development. Wat ik eerder schreef (zie boven) wordt bevestigd met nieuwe cijfers. 90 miljard euro wordt via fiscale sluiproutes (dus ook via Nederland) aan arme landen onttrokken, bijna evenveel als deze landen aan ontwikkelingshulp krijgen (117 miljard). Het onttrokken bedrag is nog groter door belastingafspraken tussen landen. Een international rechtsorgaan om belastingontduiking tegen te gaan wordt tegengehouden door de rijke landen. Hoe duidelijk kan het zijn. Het aantal (boot)vluchtelingen zal hierdoor toenemen.
Update 05.09.2015
Er is een exodus aan de gang die Bijbelse associaties oproept. Syriërs die met bootjes vanuit Turkije naar de Griekse eilanden zijn gevlucht, reizen via de Balkan naar Hongarije en willen naar het ‘beloofde land’ Duitsland. Ze reizen in overvolle treinen en lopen met duizenden tegelijk langs snelwegen naar het noorden. Het beeld van een klein jongetje dat dood op een stand in Turkije ligt schokte de wereld deze week.
De Syriërs zijn politiek vluchtelingen die hun land ontvlucht zijn voor wrede dictator Assad die nietsontziend al een paar jaar een oorlog voert tegen zijn eigen bevolking. (Het zijn overigens wel de mensen die het kunnen betalen om te vluchten, de middenklasse. Navrant is het het beeld van vluchtelingen die met hun telefoon een selfie maken op de standen van een Grieks eiland om te laten zien dat ze het gehaald hebben). Wat is nu de achtergrond van deze tragedie.
De vluchtelingen zijn het slachtoffer van immorele internationale machtspolitiek. Rusland houdt al jaren in de Verenigde Naties iedere actie tegen Assad tegen, dit is onderdeel van hun geopolitiek waarover ik in een ander artikel heb geschreven (Dossier Geopolitiek). Maak geen vergissing, de Verenigde Staten, Rusland en China voeren achter de schermen een genadeloze strijd om politieke en economische macht in de hele wereld. De volksopstand in Oekraïne van 2014 heeft iets in gang gezet. Een door Rusland gesteunde regering kwam ten val en er kwam een op het westen georiënteerde regering. In het Oosten van Oekraïne en op het schiereiland de Krim is de meerderheid van de bevolking op de hand van Rusland. Regeringen en staten denken echter niet in voorkeuren van de bevolking, maar in macht en territorium. Rusland annexeerde de Krim vanwege de militaire havens. Het westen is er als de kippen bij om Oekraïne binnen de invloedssfeer te krijgen en direct economische, politieke en verhulde militaire steun te geven. Het zou mij helemaal niets verbazen als Amerikaanse militaire adviseurs in Oekraïne al lang aan het werk zijn, maar dat lezen we natuurlijk nooit in de krant. De president van Rusland, Poetin (een KGB ambtenaar (de gevreesde inlichtingendienst van de USSR) in Oost-Duitsland tijdens de Koude oorlog), is op weg een gevaarlijke dictator te worden met een persoonlijkheidscultus die, zo heeft de geschiedenis laten zien, makkelijk uit de hand kan lopen. Als je de biografie/levensloop van Poetin leest zie je alles wat diep argwanend tegenover deze persoon maakt. Zo’n persoonlijke geschiedenis kan de gevaarlijkste mensen voortbrengen.
Daarmee zijn we terug bij de miljoenen mensen die op de vlucht zijn vanuit Syrië en bij de 200.000 mensen die door president Assad zijn vermoord. Zolang de internationale gemeenschap geen actie onderneemt tegen deze dictator zal de exodus doorgaan.
Update 13.10.2015
De Nobelprijs voor economie ging dit jaar naar Angus Deaton. Een van zijn specialisaties is armoede en ongelijkheid. Hij gelooft niet in ontwikkelingshulp, maar meer in het opheffen van handelsbelemmeringen. (zie boven, ik zeg dit al 30 jaar, sinds mijn studie).
Dat de geschiedenis zich herhaalt en dat mensen niet van de geschiedenis leren is bekend. Meestal herhaalt de geschiedenis zich op een andere manier, bij de vluchtelingencrisis herhaalt de geschiedenis zich echter als een kopie. We schrijven de jaren 1990, de VVD en de PvdA (en D66) regeren 8 jaar in twee regeerperiodes van 1994 tot 2002. (Minister-president is Wim Kok, minister van financiën is Gerrit Zalm). Per jaar komen er gemiddeld 50.000 asielzoekers Nederland binnen, of het economische of politieke vluchtelingen waren werd nooit helemaal duidelijk want de asielprocedures deugden niet. Asielzoekers werden in tenten ondergebracht, want de opvanglocaties waren vol (zie fotoreportage onder). Door de langzame asielprocedures ontstond er een groep mensen die 10 jaar later een generaal pardon kregen, 27.000 mensen. Deze gang van zaken was de voedingsbodem voor Pim Fortuyn, Rita Verdonk en in 2015 Geert Wilders. Over 10 jaar is er weer een generaal pardon voor de asielzoekers die dit jaar Nederland binnenkomen, geschat op 50.000.
Een grafiek van het COA uit 2014, toen er na een daling van een aantal jaren een lichte stijging was van het aantal asielzoekers. De toename van asielzoekers tijdens de ‘Paarse’ regeringen (1994-2002) met Wim Kok (PvdA) en Gerrit Zalm (VVD) is goed te zien.
In 2015 komen er opnieuw kampen, ze weten niet waar mensen ondergebracht moeten worden. Sporthallen en leegstaande kantoren worden gebruikt (asielzoekers hielden in Nijmegen, waar een kamp voor 3000 personen komt, een protest tegen de slechte behuizing).
Het handelen van politici in deze tijd laat wanhoop zien, het is pure crisisbeheersing en reactief handelen. Er komen duizenden mensen per maand Nederland binnen. De open grenzen zorgen ervoor dat iedereen die in Griekenland en Italië aankomt binnen twee weken naar het noorden reist. De instroom op Griekse eilanden gaat door. (Opvallend is overigens dat we over Italië en Marokko niks meer horen). De polarisatie onder de Nederlandse bevolking is enorm, er zijn voorstanders van het toelaten van vluchtelingen en tegenstanders. In Duitsland is dezelfde situatie, men verwacht dit jaar meer dan een miljoen vluchtelingen. Er zijn aanslagen op opvanglocaties. Er is een rechts-radicale beweging die makkelijk kan ontsporen. Dit roept associaties op met een duister verleden, waar rampen uit zijn voortgekomen. Men spreekt al over onbeheersbaarheid.
Het aantal brievenbusfirma’s in Nederland is de afgelopen twee jaar met 17% gegroeid. Een van de bedrijven die ervoor zorgt dat abjecte bedrijven en landen (zie boven) minder belasting betalen gaat naar de beurs, de eigenaren worden miljonair. Dit is de volstrekt immorele wereld waarin we leven.
De kosten van de opvang worden dit jaar 1 miljard euro, we hebben net 7 jaar crisis achter de rug waar miljarden zijn bezuinigd. Wat hierbij direct opvalt is dat er in de begroting al rekening mee was gehouden (?).
Update 18.10.2015
De PVV is veruit de grootste partij in de politieke peilingen. Dit is geheel te danken aan de aanpak van heer Wilders met de simpele opstelling van: “de grenzen moeten dicht”, een groot deel van de kiezers is het met deze opstelling eens, ook mensen die voorheen nooit op deze ‘partij’ (immers zonder leden) zouden stemmen. Laten we echter vooral niet vergeten dat we de huidige situatie te danken hebben aan het falen van al die partijen die de afgelopen 15 jaar Nederland geregeerd hebben. 1 ding is zeker, na de volgende verkiezingen is Nederland een onregeerbaar land.
In Duitsland gaan stemmen op om ook daar een hek te bouwen, net als in Hongarije. Het verdrag van Schengen (eind jaren 1980), waarbij de binnengrenzen wegvielen, is te zien als naïef. Economische motieven, één Europese binnenmarkt van 500 miljoen inwoners, speelden de hoofdrol. Geen douanes meer, geen wisselkoersen met de euro. Het klinkt goed, maar iedereen die voet aan wal zet op een buitengrens van Zuid-Europa kan vrij reizen, legaal of illegaal. Daarom is er in Frankrijk bij Calais al jaren een tentenkamp met een paar duizend mensen die geen geldige papieren hebben en naar Engeland willen.
De woningnood in Nederland is enorm (zie Dossier Woningnood elders op deze website), daarom moet er een koppeling komen tussen het toelaten van vluchtelingen en een grootschalig woningbouwprogramma dat wordt bekostigd door een solidariteitsheffing. Deze solidariteitsheffing moet worden opgelegd aan iedereen die een tweemaal modaal inkomen heeft en is de tegenhanger van de verhuurdersheffing die reeds een aantal jaren is opgelegd op huurders van de sociale woningbouw.
Update 05.11.2015
Men verwacht komend jaar nog ca 3 miljoen nieuwe vluchtelingen die naar Europa zullen komen.
Update 10.12.2015
Het gaat erom de werkelijke gang van zaken te kennen en de keuzes van de verantwoordelijken te toetsen. De vluchtelingencrisis heeft geleid tot grote spanningen in heel Europa. Wat vragen oproept is dat bijvoorbeeld in Duitsland, waar 1 miljoen vluchtelingen zijn toegelaten, ook naar voren is gekomen dat het toelaten van vluchtelingen een rol speelt in de vergrijzingsproblematiek. De politieke en economische verantwoordelijken vrezen de vergrijzing van de samenleving en dat is een argument geworden voor het laten komen van een miljoen mensen, ze worden gezien als nuttige arbeidskrachten om ingezet te worden op de arbeidsmarkt.
Ook in Nederland is er ineens een tekort aan werkers in de industrie, een werkgever zei op tv dat ze per direct mensen kon gebruiken, waarbij gedoeld werd op vluchtelingen, want veel vluchtelingen komen uit de middenklasse van Syrië. Men vraagt zich dan af of het Nederlandse onderwijssysteem wel goed functioneert. Tegelijkertijd lezen we in de media dat werkgevers liever Poolse werknemers hebben in plaats van Nederlanders.
Mijns inziens past dit een patroon wat ik eerder heb beschreven: het kapitalisme heeft een constante aanvoer van goedkope en makkelijk inzetbare werkers nodig, de gevolgen van dit soort demografische processen wordt volledig onderschat. Duitsland en Nederland zijn landen die vanaf de jaren 1960 de instroom van werkers hebben georganiseerd, Duitsland haalde mensen in Turkije, Nederland uit Turkije en Marokko. Frankrijk had zijn voormalige koloniën waar veel mensen vandaan zijn gekomen.
Op tv hield Frans Timmermans (54), een PvdA carrièretijger die nu Eurocommissaris is, een pleidooi voor broederschap en samenleven met vluchtelingen, tevens schreef hij een boekje hierover. Bevlogen praten en een boek schrijven helpt echter niet. Europa is de middenklasse kwijt aan het raken aan rechts, in Frankrijk, Duitsland en ook Nederland (andere landen ben ik niet mee bekend). Dat komt doordat er wel een economisch maar geen sociaal Europa is gekomen, beloften zijn niet waargemaakt (vooral door de sociaal-democratie die haar ideologie heeft laten vallen). Excuses zijn er niet, alleen een miljarden kostend investeringsprogramma in sociale woningbouw, werkgelegenheid en loonverhoging voor de lagere inkomens kan het tij nog keren, anders zal de geschiedenis zich herhalen zoals in Duitsland voor WO2 waar de middenklasse zich liet paaien met simpele oplossingen en een zondebok……..en we weten waar dat toe kan leiden.
Update 14.12.2015
In de Volkskrant een artikel van hoogleraar openbare financiën Harry Verbon die stelt dat de huidige en aanhoudende vluchtelingenstroom de hoge werkeloosheid in stand zal houden en dat de welvaartsstaat zal bezwijken. Vooral de zogenoemde ‘onderkant’van de arbeidsmarkt zal getroffen worden. We hebben nu al een situatie dat iedereen met een vaste baan een goed leven kan leiden (zolang als je niet ontslagen wordt en je je belastingen betaalt), maar vaste banen/contracten worden steeds minder gegeven, tijdelijke contracten en zzp werk (geen pensioenopbouw, geen ziektekostenverzekering, geen WW maar Bijstand etc) zijn normaal, de dagloner van de 21e eeuw: geen werk, geen geld.
Update 21.01.2016
In Keulen zijn tijdens de jaarwisseling honderden vrouwen aangerand door mannen met een buitenlands uiterlijk, dit heeft de meningenpolarisatie over vluchtelingen verder doen toenemen, niet alleen in Duitsland zelf (waar deze gebeurtenis enige tijd door autoriteiten is verzwegen) maar in heel Europa. Nederland is nu voor een half jaar voorzitter van de EU, we roepen nog even in herinnering dat minister-president Rutte in april 2015 nog zei dat Italië het vluchtelingenprobleem zelf maar moest oplossen. Men zoekt nu koortsachtig naar een Europese aanpak en verbaasd zich erover dat de buitengrenzen niet goed bewaakt worden. Dit past mijns inziens geheel in het patroon dat er koste wat kost 1 Europa moest komen zonder binnengrenzen, de Schengenzone, zonder dat er goed over is nagedacht, het is louter economisch denken. Tevens wordt er nog steeds geen goed onderscheid gemaakt tussen economische vluchtelingen en politieke vluchtelingen. In Duitsland blijken ineens heel veel Marokkanen te wonen, het zijn jonge jongens die op goed geluk hun land verlaten hebben en in Europa wat rondhangen, dit zijn wat men noemt gelukszoekers.
Wat ik nog nooit gehoord heb is dat de politiek vluchtelingen, de Syriërs, Irakezen, Afghanen bijvoorbeeld een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen. De oorlogen in die landen houden een keer op en dan kunnen ze terug. Er zijn verborgen agenda’s van een economisch-politieke elite in Europa (zie boven). Dit gaat goed tot de bom een keer barst.
De voorstanders van vluchtelingen halen het voorbeeld aan van een miljoen gevluchte Belgen die tijdens de Eerste Wereldoorlog in Nederland onderdak vonden. Men vergeet echter te vermelden dat we hier over buurlanden spreken, juist daarom moeten ze in het Midden-Oosten hun eigen problemen oplossen.
Over een paar jaar zal men met afgrijzen en verbijstering naar de beelden kijken van de massa’s vluchtelingen die vanuit Griekenland naar het noorden trokken. Dit is de zwartste bladzijde van deze eeuw voor Europa, veroorzaakt door kortzichtig beleid. De verantwoordelijken zullen hiervoor nooit verantwoording hoeven afleggen. Men hoort overigens ook de mening dat Griekenland vluchtelingen met opzet ongecontroleerd heeft laten doorreizen naar het noorden als vergelding voor wat Europa Griekenland heeft aangedaan.
Update 26.01.2016
Hr. Timmermans heeft nu ook gezegd dat er economisch vluchtelingen naar Europa komen en dat deze moeten worden teruggestuurd. Hij moet nog 2 maatregelen nemen: een grootschalig ontwikkelingsprogramma voor Afrika, dan neem je de push factoren (de structurele armoede, zie boven) van economische vluchtelingen weg en de tweede maatregel is een tijdelijke verblijfsvergunning voor alle politiek vluchtelingen.
Er zijn op verschillende plaatsen in Europa weer grenscontroles, Schengen is verleden tijd.
Update 31.01.2016
Angela Merkel, de Duitse minister-president, heeft nu ook gezegd dat de vluchtelingen uit Syrië terug moeten als de oorlog voorbij is. Wat hierbij het eerst opvalt is dat ze dit zegt na ruim een half jaar verwarring, chaos en protesten. Waarom heeft men dit niet van begin af aan duidelijk gemaakt. Dat is wat ik bedoel met de vraag of er dubbele agenda’s zijn.
Zelden in de geschiedenis zagen we zoveel verantwoordelijken zo falen.
Update 15.03.2016
In de Volkskrant vandaag een artikel waarbij men op het eerste gezicht denkt: nou en! Toch zit er een heel verhaal aan vast dat verband houd met de toestroom van vluchtelingen. We hebben het nu over vluchtelingen met een economisch motief uit Afrika. Er wordt op grote schaal afgedankte kleding uit het rijke westen naar Afrika gebracht en gedumpt. De lokale textielindustrie is hierdoor in het slop geraakt. Nederland speelt zoals wel vaker een rol in dit soort activiteiten, want is de 5e grootste exporteur via de haven van Rotterdam (voor ruim 200 miljoen euro). De landen die de kleding ontvangen gaan nu een importverbod instellen. Het dumpen van goederen, voedsel (en zelfs afval) in Afrika is al decennia de praktijk, hierdoor is het aantal mensen dat Afrika wil verlaten zo toegenomen omdat ze er geen toekomst zien, dit is al meer dan 25 jaar aan de gang.
Het Bijbelse drama van de vluchtelingen in Zuidoost-Europa duurt voort, gisteren konden we de beelden zien van vluchtelingen die wadend door het koude water een grensrivier tussen Griekenland en Macedonië oversteken. Ze werden gearresteerd.
Update 16.03.2016
Gelukkig is er nog iemand die naar de oorzaken voor de vluchtelingencrisis zoekt in de keuzes die de verantwoordelijken 20, 25 jaar leden maakten, dat is Paul Scheffer hoogleraar Europese studies in Tilburg (in het tv programma Nieuwsuur van 16.03.2016). Een politicus, zeg een Lubbers, zeg een Kok, zeg een Balkenende, zal nooit zeggen dat ze fouten gemaakt hebben: Griekenland in de Euro, Europa (Schengenzone) zonder grensbewaking, de structurele achterstelling van Afrika, belastingontwijking via Nederland. Om maar een paar voorbeelden te noemen. Integendeel, dat zijn over het algemeen de mensen die zich laten bewieroken voor hun ‘voortreffelijke prestaties’ en na de politiek goede banen kregen. (Navrant is wel dat ex-politici jaren later als privé persoon tot een diametraal andere mening komen, maar dan is het natuurlijk te laat).
Update 18.06.2017
Er zijn veel discussies over het toelaten van vluchtelingen. Het formeren van een nieuwe regering is erdoor mislukt. De opvattingen van GroenLinks werden door de VVD en het CDA niet gedeeld. Ze deden er 3 maanden over om tot dit inzicht te komen.
Wat opvalt is dat in bijna alle discussies vluchtelingen met een economisch motief en vluchtelingen met een politiek motief nog steeds door elkaar gehaald worden. Als je analyse niet goed is kan de oplossing ook niet goed zijn (zie boven). Door onbegrip zijn er geheel nieuwe woorden voor vluchtelingen gekomen bij een deel van de bevolking: ‘gelukszoekers’ en ‘dobbernegers’. Vooral het laatste woord laat de respectloosheid zien die is ontstaan, maar ik hou het vooral op onwetendheid die hiertoe heeft geleid.
Ook opvallend is dat de VPRO een Franse documentaire uitzond (15.06.2017) over Syrië, dat doen ze dan om 12 uur ’s nachts als er niemand kijkt. De documentaire liet goed zien hoe de president en het land ontspoord zijn en waar al die vluchtelingen met een politiek motief vandaan komen (zie boven). (De documentaire is hier te zien: https://www.vpro.nl/programmas/2doc/2017/master-of-chaos.html). Zoals vaker gezegd is de Frans-Duitse zender ARTE beter dan de Nederlandse publieke omroep, zij hebben iedere dinsdagavond een thema avond over een dringend maatschappelijke kwestie, zoals de vluchtelingcrisis, het klimaat, de economische crisis en het terrorisme. Ze beginnen dan om 20.15 uur.
Update 30.11.2017 (4 jaar na het eerste bericht en 25 jaar na de eerste analyse)
In de Volkskrant vandaag een artikel over de vluchtelingencrisis uit Afrika. In het Afrikaanse land Ivoorkust is een Afrikatop met politiek leiders uit Europa en uit Afrika. Dit topoverleg is er gekomen door de aanhoudende migratiestroom vanuit Afrika en de berichten dat in Libië mensen in kampen worden opgesloten en als slaaf worden verhandeld. De migratiedeskundige geeft een analyse maar laat alles waar het westen verantwoordelijk voor is achterwege. In de eerste plaats hebben we inzake Afrika te maken met een post-koloniale situatie en dat dat schept verplichtingen. In de tweede plaats is het sinds de koloniale tijd tot op de dag van vandaag gegaan om goedkope grondstoffen en toegang tot afzetmarkten voor westerse producten.
Goedkope grondstoffen zoals olie, steenkool, goud en coltan (een metaal dat in ieder mobieltje zit). Dat die Nederlandse multinational die in Nigeria (al sinds de jaren 1930) olie delft, personeel onderbetaald, de lokale politiek omkoopt en het landschap vervuild is ongelofelijk.
Decennialang zijn er producten gedumpt, van agrarische producten tot kleding, tot oude vuile auto’s, vuile koelkasten en zelfs chemisch afval (gedumpt in een woongebied, het kan altijd nog crimineler). Ook de immorele praktijken van bedrijven die belasting ontwijken via Nederland worden niet aan de orde gesteld. De deskundige pleit voor gereguleerde arbeidsmigratie naar Europa zoals men wel vaker hoort om de vergrijzing tegen te gaan en om migranten (net zoals de gastarbeiders vanaf de jaren 1960) in Europa goedkoop het vuile en gevaarlijke werk te laten doen. Dit noemt hij de drie d’s: dirty, dangerous, demanding (slecht betaald, gevaarlijk en ondergewaardeerd). Hij vergeet echter dat veel mensen in Europa helemaal geen migranten en een toename van de multiculturele samenleving willen. Dit is de helft van de oorzaken voor het ‘populisme’. Tevens willen werkgevers structureel geen goed loon betalen voor dit soort werk (zie Dossier Migratie/Immigratie (Met Updates).
Ik volg deze problematiek al 25 jaar en zoals boven reeds gezegd: “De grenzen dicht, doelgerichte ontwikkelingshulp omhoog”, een uitspraak van mij uit 1993. Ieder rechts betoog in de afgelopen 25 jaar (Janmaat, Fortuyn, Verdonk, Wilders) heeft het bij het eerste gehouden: de grenzen dicht. Dat is natuurlijk niet goed. Maar ik denk dat het laat is, de migratiestromen zijn op gang gekomen en zullen niet meer stoppen, want de meeste jongeren in Afrika willen weg (er komen er door de bevolkingsexplosie miljoenen bij). Dat hun droom van rijkdom in Europa een illusie is is ze niet meer uit het hoofd te praten.
(Ik zeg al meer dan 25 jaar, sinds mijn studie, praktisch hetzelfde.Dat komt omdat de argumenten stand hebben gehouden, 25 jaar lang. Wat we echter in de nationale en internationale politiek zien is: het kapitalisme met zijn ‘gecultiveerde egoïsme‘, opportunisme, eigenbelang, nepotisme, vriendjespolitiek, intellectueel falen enzovoort. Mooier moeten we het niet maken, wel duidelijker.
Een politicus of belanghebbende ben ik niet, simpelweg een betrokken burger. Er zijn enkele personen die wel de goede instelling hebben gehad, dan denk ik aan Jan Pronk (1940) en Max van der Stoel (1924 – 2011), beide van de PvdA, maar er zijn er wel meer).
Update 14.06.2018 (5 jaar na eerste bericht, 27 na de eerste analyse in 1991)
Op NPO Radio 1 een discussie met Jan van de Beek na aanleiding van een artikel in de Telegraaf vandaag, we hebben het al meer dan 25 jaar over hetzelfde.
Update 16.06.2018
In 1993 werd in Gilze (Brabant) op een voormalig luchtmachtterrein opvang voor de grote toestroom van asielzoekers opgezet. Legertenten dienden als onderkomen vanwege plaatsgebrek. Hier is in Nederland de vluchtelingenproblematiek begonnen waarvan anno 2018 nog steeds de gevolgen hun uitwerking hebben (zie boven). Er is nog steeds een AZC gevestigd.
Update 22.06.2018
De migratie/vluchtelingenproblematiek is na 25 jaar wanbeleid ontspoord. De Duitse Bondskanselier Merkel heeft het over een crisis in Europa door de migratiecrisis. Mijn analyse uit de jaren 1990 komt nog steeds terug: de ontwikkeling van Afrika, het woord Marshallplan valt. In Italië hebben de ‘populisten’ van links en rechts de verkiezingen gewonnen op dit thema en ze hebben, verbazingwekkend genoeg, samen een regering gevormd. Italië heeft 700.000 migranten aan land zien komen in de afgelopen jaren, ze zien zichzelf daarom als vluchtelingenkamp van Europa en ze weigeren nu nieuwe boten met vluchtelingen. In Duitsland kreeg de anti-immigratie partij AfD veel zetels in het parlement en nu de druk groot is geworden dreigt een regeringscrisis.
In de Volkskrant vandaag een goed artikel uit Ventimiglia aan de Italiaans-Franse grens waar mensen de grens over willen naar Frankrijk. De grens is echter gesloten voor vluchtelingen en ze slapen onder bruggen, naar schatting meer dan 20.000 personen. Exemplarisch is een vrouw uit Ivoorkust die haar land verliet om geld te verdienen voor haar 13 jarige dochter. Hier zit de kern van de zaak:deze vrouw moet in Ivoorkust bij haar dochter blijven en daar een toekomst opbouwen. Ivoorkust, een voormalige Franse kolonie, moet geholpen worden met de economische ontwikkeling. Daar gaat het om.
De EU belegt crisisvergaderingen en volgend week wil de EU nieuwe maatregelen tegen migranten nemen. Men wil in Tunesië en Egypte kampen inrichten waar mensen asiel kunnen aanvragen. De landen zelf is nog niets gevraagd. (Ik kom hier nog op terug).
Update 08.08.2018
Voortschrijdend inzicht noemt men dat. De Duitse minister van ontwikkelingssamenwerking Gerd Müller (CSU, een rechts-christelijke partij) pleit vandaag voor het opheffen van importheffingen op producten uit Afrika om de migrantenstromen tegen te gaan, want als mensen in Afrika en toekomst zien komen ze niet naar Europa. Dat dit nodig is zei ik meer dan 25 jaar geleden al, zie boven.
De landen waar de EU kampen wil vestigen om migranten tegen te houden willen dat niet, zie vorige update. Ze zouden ook wel gek zijn, arme landen, oa. Tunesië en Egypte zijn genoemd, die massa’s migranten moeten huisvesten.
Er is een toename van migranten die naar Spanje komen, want Italië houdt mensen tegen, zie boven kopie krantenartikel uit 1992.
Update 18.08.2018
Op de Duitse tv (ZDF 16.08.2018) een reportage over het tegengaan van migratie uit Afrika. De EU geeft 8 miljard euro uit om migranten tegen te houden uit de Sub-Sahara landen, oa Niger. Er worden deals gesloten met dictaturen omdat het tegenhouden van migranten nu prioriteit heeft. Duitse beveiligingsbedrijven doen goede zaken met het leveren van techniek. In de documentaire werd ook gezegd dat de grensbewaking van de EU met de naam Frontex in 2005 pas begon, 12 jaar na Schengen.
Update 24.08.2018
Italië dreigt met het stopzetten van betalingen aan de EU als Europese landen geen vluchtelingen die in Italië aan land willen opneemt. Dit is het politieke klimaat dat na 25 jaar is ontstaan.
Update 21.09.2018
Een van de weinige mensen met een afgewogen, niet populistische, analyse is Paul Scheffer. In Nieuwsuur (tv achtergrondenprogramma) werd hij geïnterviewd. Hij was in Marokko en sprak over migranten die naar Spanje en verder willen. Een treffend straatinterview met jonge mannen uit de sub-Sahara landen die naar Europa willen, een zei iets in de trant van: het is onze droom, als je wil dan ga je. Hij liet op een telefoon (!) iets zien. Hier te zien: Reportage Nieuwsuur
Update 25.11.2018
Er komt een migratiepact opgesteld door de Verenigde Naties, er is twee jaar over gesproken. De meningen zijn verdeeld.
Op de radio een discussie over mensen die geen verblijfsvergunning krijgen maar niet terug gaan naar het land waar ze vandaan komen.
Update 07.09.2019
De vluchtelingencrisis duurt voort. We moeten dit zien als het resultaat van diepe globale tegenstellingen in de wereld tussen armoede en rijkdom. Ik schreef er in 1992 over. Bovenstaande tekst kan volledig blijven staan. Jammer dat maar zo weinig mensen en media de verbanden leggen tussen verschillende zaken, maar dat zien we op meer gebieden.
In Duitsland is de anti-immigratie partij AfD bij de verkiezingen de op een na grootste partij geworden, de gevestigde partijen verliezen fors. Er er is na jaren van ontkenning en negeren een gevaarlijke vermenging gekomen tussen populisme, rechts-extremismeen erger. Zelfs de ex Bondspresident Gauck zei in een interview dat er gerechtvaardigde kritiek is en dat verkettering niet goed is. De geschiedenis herhaalt zich.
Update 20.11.2019
In 25 jaar zijn de verantwoordelijke politieke partijen (met name de VVD, PvdA, D66, CDA) er niet in geslaagd de asielprocedures te verkorten en te verbeteren. Of het vluchtelingen met een economisch of politiek motief zijn is net als in de jaren 1990 niet duidelijk. De asielcentra zijn overvol. De druk op de woningmarkt blijft hoog (voor staatsburgers en statushouders, er is een tekort van 300.000 woningen en er mag niet gebouwd worden vanwege de stikstofcrisis…..kan het nog erger). Gisteren bleek dat er miljoenen euro’s moeten worden betaald aan asielzoekers die te lang moeten wachten op de procedure, zij kunnen dan naar de rechter voor een schadevergoeding (advocaten hebben ook weer werk).
Update 02.03.2020
Dat de geschiedenis zich herhaalt is bekend, hoewel veel mensen het liever niet zien. Ik schreef er over in het artikel ‘De geschiedenis herhaalt zich’ (1992) waarin ik een uitgebreide analyse maakte, reden voor fatalisme is er echter niet,wel de noodzaak om van de geschiedenis te leren en politiek met moraal te voeren. Dit na aanleiding van een nieuwe stroom vluchtelingen die vermalen worden door de machteloosheid van de internationale politiek. Vrouwen, kinderen en mannen worden met traangas tegengehouden in het grensgebied tussen Turkije en Griekenland. Zie boven in 2015 toen hetzelfde gebeurde.
Update 18.05.2021
Veel vluchtelingen zwemmen vanuit Marokko, naar Ceuta dat Spaans is. Het zijn hoofdzakelijk Marokkanen die in eigen land geen toekomst meer zien. Ceuta staat op het boven bijgevoegde kaartje in het krantenartikel uit 1992 toen ik er al over schreef: dat is 29 jaar geleden. Helaas is de conclusie dat de internationaal verantwoordelijke bestuurders onmachtig zijn dit op te lossen.
Update 07.06.2021
Boten met mensen die naar Europa willen worden tegengehouden en teruggeduwd bij Griekenland, het getal 40.000 mensen dit jaar werd genoemd. Dit heten pushbacks in de Engelse taal.
Update 11.09.2021
Al de vluchtelingen die de afgelopen jaren vanuit de hele wereld Europa binnen gekomen zijn, al dan niet legaal of illegaal, zwerven dankzij de open grenzen rond en velen willen naar England, het beloofde land. Vaak hebben ze er bekenden wonen.. Ze moeten echter eerst het Kanaal tussen Frankrijke en Groot-Brittannië oversteken. Dat is gevaarlijk, want een drukke scheepvaartroute. Als de zee rustig is is het beter te doen. In Frankrijk zijn er Fransen die met liefde en voor veel geld een boot of rubberboot verkopen. Deze week bleek dat de Engelse kustwacht de bootjes op zee terug duwt uit hun territoriale wateren, een gênante vertoning die de onmacht van ‘de’ politiek, alle politiek laat zien. De verantwoordelijken doen net als of alles onder controle is, maar ondertussen is het 1 groot drama geworden. Er zijn dit jaar 14.000 mensen het Kanaal al overgestoken….
Lees ook Brexit, het tegengaan van illegale immigratie was een van de redenen voor de Brexit.
Lees ook De buitengrenzen van Europa waarin ik op basis van mijn eigen ervaring als lifter in het verleden laat zien hoe makkelijk het is om van Zuid-Europa naar het noorden te reizen als je geen geld hebt en er sinds ‘Schengen’ geen grenscontroles meer zijn.
Update 21.10.2021
Dat de geschiedenis zich herhaalt is bekend, maar zij herhaalt zich telkens net iets anders, daarom denken we van niet. In deze tijd is het echter een kopie van de jaren 1990 toen asielzoekers in tenten moesten worden ondergebracht, zie de foto’s boven die ik zelf in 1993 maakte in Gilze. In deze tijd in Ter Apel moeten mensen op de grond slapen en het worden er steeds meer, het is er overvol. Het hele asielbeleid is al lang vastgelopen. Door de overwinning van de Taliban in Afghanistan moeten alle Afghanen die voor Nederland werkten worden opgevangen, anders worden ze waarschijnlijk vermoord (werken voor de vijand vanuit Taliban perspectief). Door de woningnood (VVD beleid) zijn er voor 11.000 statushouders (erkende vluchtelingen) geen huizen, ze blijven in asielcentra wonen. De asielprocedures duren net als in de jaren 1990 te lang en mensen die geen kans op asiel hebben blijven in Nederland. Jonge mannen die de armoede hun eigen land (bijvoorbeeld Noord-Afrika) beu zijn en ergen anders hun geluk gaan zoeken, heel begrijpelijk, maar dat kan natuurlijk niet.
Een van de problemen van de VVD is dat ze in theorie (partijprogramma’s) een streng asielbeleid hebben, maar in praktijk voor ruim 20 jaar populisme (20-30 Kamerzetels) gezorgd hebben. Bij een duidelijk beleid met goede procedures en woningen voor statushouders was dit niet gebeurd. Wat ze wel doen is de problemen doorschuiven naar de samenleving. Het populisme zal hierdoor verder toenemen.
Update 15.11.2021
De vluchtelingecrisis in grensgebied Polen-Belarus is gaande, als er tijd voor is zal dit worden geanalyseerd. (Mensen als pionnen in een geopolitiek conflict misbruiken).
In het Midden-Oosten liggen de rijkste landen van de wereld (Saoedi-Arabië, Qatar, Dubai en vele andere), het is beter dat ze hun eigen crises oplossen in plaats van het vluchtelingenprobleem naar Europa door te schuiven. Overigens moet de politiek van de wereld ten aanzien van Israël ook veranderen,( hierover is er geen fatsoenlijke discussie meer mogelijk), maar ook politiek ten aanzien van het hele Midden-Oosten (Irak, Syrië etc). We kijken naar de gevolgen van de keuzes in het verleden….zoals zo vaak.
Als men lange tijd (decennia) de verkeerde keuzes maakt komt er een culminatiepunt, dan vallen alle negatieve zaken samen. Dit zien we niet alleen inzake de vluchtelingen, maar eigenlijk overal, klimaat, wereldhandel, consumptie, productie et cetera. Helaas is dat de tijd waarin we nu leven….
Update 25.11.2021
Steeds meer vluchtelingen verdrinken in Het Kanaal tussen Frankrijk en Engeland, dezer dagen 31 doden door een omgeslagen boot. De uitingen van de verantwoordelijke politici laten slechts onkunde en machteloosheid zien, want deze problematiek speelt al heel lang (zie boven). We kijken naar de gevolgen van de keuzes in het verleden….zoals zo vaak.
Update 11.12.2021
De opvang van vluchtelingen in Nederland is vastgelopen en in crisis (een van de vele) doordat er geen plaatsen zijn waar ze terecht kunnen. In de jaren 1990 waren er dezelfde problemen, zie boven. Het zijn nu veel Afghanen die door het debacle in Afghanistan het recht hebben om hiernaartoe te komen als ze voor Nederland hebben gewerkt. De VVD minister gaat plaatsen aanwijzen (dwingen) om vluchtelingen op te vangen. Het zal in ieder geval niet in Wassenaar, Blaricum of Rozendaal zijn, want dan gaat daar de waarde van het onroerend goed naar beneden…. Dit is een recept voor problemen.
Update 05.02.2022 (9 jaar later)
Goed artikel in de Volkskrant vandaag over ontwikkelingshulp, enkele punten: Veel van mijn analyses van jaren geleden komt terug.
het gaat vooral over Burkina Faso in centraal Afrika
50 jaar ontwikkelingshulp
het is zwabberbeleid, er zit geen continuïteit in, projecten worden begonnen en abrupt gestopt
de angst voor werkeloze jongeren die terrorist worden of als vluchteling naar Europa komen is een motief
terroristen bedreigen de havens naar de afzetgebieden van ONZE producten…
500 miljoen is beschikbaar
Nederland hielp 90 landen en er waren teveel hulporganisaties
er was een postkoloniaal schuldgevoel
er was teveel plaatselijke corruptie
het gestelde doel van 0,7% van bnp werd tijdens Rutte 1 (2010) niet meer gehaald
hulp werd eigen handelsbelangen eerst: trade in plaats van aid
het gegeven onderwijs sloot niet aan op de behoefte (beroepsonderwijs)
Het dumpen van (afgedankte) producten uit welvarende landen in Afrika gaat door. Oude vervuilende auto’s worden per boot naar Afrika geëxporteerd. De aandacht voor milieu is er begrijpelijk niet in arme landen waar mensen voor hun bestaan moeten vechten. In Afrika wonen ca 1 miljard mensen (veel jongeren) die op media de westerse welvaart zien.
Update 27.04.2022 (30 jaar later)
Er verdrinken iedere week mensen in de Middellandse Zee door omgeslagen boten. De Middellandse Zee is een massagraf. Goed om te weten als men aan de Cote d’Azur (Nice, Monaco ea) vanaf een luxe-jacht in zee springt om te zwemmen…
Update 29.04.2022
Steeds meer landen in Afrika willen niets meer met het westen te maken hebben en zoeken steun bij Rusland en China. Dit is het gevolg van decennia westerse politiek, zelfs eeuwen (kolonialisme). Het westen heeft door haar eigen handelen (politiek, handel en beleid) haar positie ondergraven en zal uiteindelijk het onderspit delven of er zal meer geweld moeten worden gebruikt…
Het gaat om de grote lijnen, de patronen: 1 miljard mensen in Afrika (vooral jongeren die een toekomst willen), een autoritair en ambitieus China (1,4 miljard mensen), India 1,3 miljard mensen (ook een jonge bevolking) en een vergrijzende westerse wereld (Europa, Japan, de VS) (ook Rusland). In de westers wereld is verweking door een collectieve identiteitscrisis zich uitend in gender kwesties en dolgedraaid materialisme (vliegvakantie als basisrecht) en dolgedraaid kapitalisme (flitsbezorging, directe behoeftebevrediging door bezorging binnen 10 minuten enzovoort). De uitkomst is ongewis….
Update 29.08.2022
De asielcrisis is gaande, bij Ter Apel aanmeldcentrum sliepen 700 mensen buiten op het gras, tenten werden verboden. Deze problematiek is al 30 jaar gaande. Vanaf de jaren 1990 (‘Paars’ VVD/D66/PvdA) had er een koppeling moeten zijn tussen het toelaten van mensen in NL en: 1) goede asielprocedures (onderscheid migranten en vluchtelingen) 2) reële opvangmogelijkheden (incl. huisvesting) en 3) draagvlak. Door ontbreken de huidige crisis. Burgemeester Bruls (Nijmegen) redeneert in Buitenhof tv hetzelfde als MP Rutte (vorige week): vluchtelingen kunnen niet tegengehouden worden. Ieder beleid kan wijzigen. Bovendien hoor ik bij beide: we hebben arbeidskrachten nodig. Gaat het om vluchtelingen helpen of nieuwe werkers in vergrijzende samenleving. (Als er tijd voor is wordt dit uitgewerkt).
Update 29.11.2022
Boeiende uitzending van tv programma Andere Tijden (NTR) over de asielcrisis in de jaren 1990. De geschiedenis herhaalt zich. Hier begon mijn analyse in de jaren 1990.
Update 18.01.2023 (10 jaar later)
Verbazingwekkende cijfers van de Algemene Rekenkamer (controleert de uitgaven de regering). 23 jaar lang (!) zijn de uitgaven voor de opvang van asielzoekers te laag ingeschat. Artikel van de NOS: https://nos.nl/l/2460305 Wat ook opvalt is hoeveel geld er meer gemoeid is, in 2022 1.5 miljard euro.
Wat 30 jaar asielopvang heeft gekost, wat het beleid is geweest en hoe het resultaat door de jaren heen is zou een goed onderzoeksjournalist eens moeten uitzoeken. Het is echter een taboeonderwerp in Nederland en als een populistische partij het gaat onderzoeken is de afkeuring groot. Waarschijnlijk ben ik de enige geweest in de jaren 1990 die een koppeling maakte tussen het beperken van instroom van mensen (met een economisch motief) en het verhogen van ontwikkelingsgeld. De rest is geschiedenis…. dan was er nu meer plaats geweest voor echte vluchtelingen zoals momenteel uit Oekraïne.
Update 26.01.2023
10 jaar geleden geschreven (zie boven): ‘De arm/rijk situatie kan best worden beschreven als een huis met twee kamers. In de ene kamer is welvaart, rijkdom, overvloed en goed gevulde borden met eten. In de andere kamer is niets, een beetje rijst, geen bed maar een matje op de grond en geen meubels. Zicht op verbetering is er niet. Is het vreemd dat de mensen die niets hebben in de andere kamer proberen te komen‘. De gevestigde politiek, nationaal en internationaal, wil dit niet erkennen, daarom praten we decennia over hetzelfde.
Migratiestromen zijn onbeheersbaar geworden zoals ik in 2015 voorspelde. De EU worstelt ermee, er is sprake van een asielcrisis. In de Volkskrant vandaag een foto van migranten die op een rots voor de Spaanse enclave Ceuta bij Marokko staan en door de politie worden tegengehouden. Italië wil geen vluchtelingen terugnemen die daar asiel hebben aangevraagd (verdrag van Dublin) maar zijn doorgereisd (wat niet mag). We herinneren ons MP Rutte die in 2015 zei dat Italië het vluchtelingen probleem zelf moest oplossen (zie boven). Er was geen EU solidariteit, daardoor is mede het populisme in Italië aan de macht gekomen. In Nederland gaan de meeste asielzoekers uit een veilig land niet terug (etc).
In 2022 waren er 1 miljoen asielaanvragen in de EU (en 300.000 illegale binnenkomers) de meeste mensen hebben geen recht op een verblijfsvergunning want het zijn migranten met een economisch motief en geen asielzoekers met een politiek motief. Dit speelt al 30 jaar, ik schreef er over in de jaren 1990. Zouden die bewindslieden en hun partijen zich niet schamen voor hun beleid. Volgens de (zwakke) staatssecretaris (VVD) ‘moet er echt iets gebeuren’. In februari is er een EU vergadering over migratie.
Het collectieve westen is bezig een harde les te leren van decennia beleid dat teruggaat tot de koloniale tijd en zich heeft voortgezet in postkoloniale uitbuiting daarna (grondstoffen, agrarische producten etc.).
Update 03.05.2023
De nieuwe directeur (een Nederlander) van de EU grensbewaking FRONTEX zegt het nu ook, de situatie is onbeheersbaar geworden. Momenteel vertrekken honderden mensen per dag uit Tunesië in goedkope bootjes die door smokkelaars worden gekocht en waar mensen voor 500 euro een overtocht naar een Italiaans eiland kopen.
In de Volkskrant onlangs een artikel over Senegal waar ze genoeg uien verbouwen, maar waar Nederland toch naar exporteert omdat ze geen koelhuizen hebben on ze lang goed te houden. Wat moet gebeuren is koelhuizen daar bouwen samen met lokale ondernemers en zorgen dat mensen in Afrika een toekomst hebben en migratie tegenhouden/tegengaan.
Men moet de tijd waarin men leeft ‘lezen’ en voorspellingen doen is goed naar het heden kijken (McLuhan), daarom zag ik 30 JAAR geleden al dat het mondiale kapitalisme tot multiple-crises zou gaan leiden. Kolonialisme (inclusief slavenhandel) is overgegaan in postkoloniale uitbuiting en dat heeft de mensen arm gehouden in Afrika (ook elders). Een ongemakkelijke waarheid.
Update 06.05.2023
Er zijn 1 miljoen mensen in de EU zonder verblijfsvergunning (illegalen)(uit de Volkskrant vandaag).
Update 12.06.2023
Tunesië krijgt 1 miljard euro om mensen te verhinderen in bootjes te stappen om naar Italië te varen. Beter is het om 1 miljard aan landen onder de Sahara en West-Afrika te geven en samen met lokale ondernemers landen economisch en sociaal op te bouwen en tegelijkertijd tegen de (vooral) jongeren te zeggen dat het niet mogelijk is om naar Europa te reizen. Helaas, het zal niet gaan gebeuren.
Update 16.07.2023
Hoe wanhopig moet men zijn als (demissionair) premier Rutte, de Italiaanse premier Meloni en voorzitter van de Europese Commissie Von der Leyen opnieuw naar Tunesië gaan om daar met een verkapte dictator een deal te sluiten (miljarden). In Tunesië, waar mensen licht gekleurd zijn, is racisme tegenover de sub-Sahara mensen die zwart zijn. Laatste nieuws is dat Tunesië mensen naar de woestijn deporteert, aan hun lot overlaat en telefoons kapot maakt zodat ze geen getuigenis kunnen laten zien. Dit kan worden betiteld als staatscriminaliteit.
Update 18.07.2023
In de Volkskrant vandaag een goede column van Marcia Luyten die schrijft: “Want wie migratie wil beheersen, moet mensen minder reden geven om huis en haard te verlaten. Daarvoor is een ontwikkelingsplan nodig. Gelukkig weten we na zeven decennia hulp wat wél werkt”. Iemand die het begrijpt, vroeger waren er meer mensen die wisten dat arme landen helpen noodzaak was, zoals een van de weinige goede ministers (überhaupt) die Nederland heeft gehad, Jan Pronk (1940, PvdA). Helaas is de tijdgeest volkomen de andere kant opgegaan, we zijn in de tijd van welbegrepen eigenbelang terecht gekomen met ‘pragmatische’ politici die een deal sluiten met verkapte dictators.
Update29.07.2023
Een staatsgreep in Niger Afrika, een Afrikaanse vergadering in Rusland, president Poetin belooft gratis graan, Rusland krijgt meer politieke en militaire invloed in Afrika (en grondstoffen). Wat laat dit zien.
Poetin doet wat het westen had moeten doen, al is dit puur opportunisme en eigenbelang, Afrikaanse landen helpen ontwikkelen, ik schreef er 30 JAAR geleden over. Eeuwen kolonialisme (inclusief slavernij) zijn overgegaan (in de vorige eeuw) in decennia postkoloniale uitbuiting (dumping overschotten, afval, kleding, auto’s, koelkasten (met CFK’s die voor aantasting ozonlaag zorgen, 20 jaar geleden), te weinig betalen voor grondstoffen etc). DMP Rutte en EU moeten niet 1 miljard lenen aan een verkapte dictator in Tunesië om migranten tegen te houden, ze moeten landen helpen ontwikkelen, maar te vrezen is dat het te laat is.
Update 13.09.2023
Uit Het Einde van het Kapitalisme uit 2015:
“Rampen zullen terugkomen die zich uitten in natuurcatastrofes door klimaatverandering, hongersnood, uitstervende diersoorten (verlies aan biodiversiteit), ziekten en epidemieën en onbeheersbare migratiestromen van miljoenen mensen”. (Het Einde van het Kapitalisme).
Van NOS teletekst vandaag:
Op het Italiaanse eiland Lampedusa verblijven nu meer dan 6000 migranten, er is plaats voor 400.
Gisteren kwamen meer dan 100 boten aan met in totaal 5000 mensen aan boord.
Een baby verdronk toen een boot kapseisde.
Dit jaar kwamen er 115.000 migranten naar Italië, 10.000 meer dan dan in heel 2022. Dit jaar heeft nog ruim 3 maanden voor zich.
De meeste migranten komen uit Guinee, Ivoorkust en Tunesië.
Hoe failliet kan EU migratiebeleid zijn?
Update 20.10.2023
Jaarlijks krijgen 400.000 van de rechter het bevel dat ze de EU moeten verlaten, 20 tot 30 procent vertrekt. (uit de Volkskrant). Dus bijna 300.000 mensen zwerven door de EU. Dat zijn oa. de mensen die via Frankrijk (Calais) naar Engeland willen. Migratiebeleid kunnen de nationale en internationale overheden niet aan.
Update 03.01.2024(15 jaar later, 32 jaar later)
Vrijgegeven notulen na 25 jaar van de ministerraad 1998 laten zien dat er niets is veranderd. Asielbeleid kunnen nationale en internationale (EU) overheden niet aan, het gevolg is dat populisme in heel Europa zo is toegenomen want mensen kiezen in een democratie tegen iets dat ze niet willen. Enkele punten uit de Volkskrant.
In 1998 spreekt men over ‘onbeheersbare asielinstroom‘.
Er zijn geen woningen voor erkende asielzoekers, de statushouders.
Er is niet genoeg asielopvang. (zie boven dat zijn de tenten die ik in 1993 al fotografeerde).
Er waren toen al alleenstaande jonge asielzoekers.
Het Europese beleid van ‘Dublin’ (verdrag) werkt niet. Zuidelijke landen krijgen veel asielzoekers en dat willen ze niet.
De grensbewaking Griekenland en Italië is niet goed (dat is artikel boven uit NRC 1992 over Spanje). Lees ook (als er tijd voor is): De buitengrenzen van Europa uit 2020.
Er komt in Ermelo een tentenkamp voor opvang.
Update 14.01.2024
Eerst opvanglokaties en huizen bouwen voor vluchtelingen (door de overheid) en eerst huizen bouwen voor gastarbeiders/arbeidsmigranten (door werkgevers/uitzendbureaus) daarna pas toelaten. Geen woningen tijdens structurele woningnood onttrekken aan de woningmarkt door voorrang en huisjesmelkers die huizen opkopen. Geen huizen, geen komst asielzoekers (grenzen dicht) en arbeidsmigranten (opschorten Schengen (vrij verkeer van personen in de EU). Een dwangwet, de spreidingswet, laat zien dat het beleid heeft gefaald. Mede een oorzaak voor de verkiezingswinst van populisten. We gaan er de komende jaren nog veel meer problemen door krijgen. (Een korte samenvatting van deze problematiek).
Update 17.01.2024
De spreidingswet die is aangenomen en gemeenten verplicht om asielzoekers huisvesting te bieden is er gekomen door het beleid van de afgelopen decennia, dus van alle partijen die regeerden. Als men heel lang iets verkeerd doet ontstaat een culminatiepunt (op alle gebieden/beleidsterreinen) waar de problemen zich ophopen. We zagen dat oa. in Ter Apel waar mensen in het gras moesten slapen (er zijn geen huizen voor statushouders). Larmoyant is de VVD met haar in naam strenge opstelling en de beloften van DMP Rutte op het partijcongres (“We gaan de komst (instroom) substantieel terugbrengen”). Alles voor de macht, maar ze hebben verloren (lees ook als er tijd voor is Dossier VVD).
Update 11.03.2024
Mensen die vanuit Afrika in Italië aankomen worden naar Albanië gebracht om daar de asielprocedure af te wachten. De hele problematiek kunnen ze al 30 jaar niet aan, dan krijgt men vreemde ‘oplossingen’.
In Nederland moet de organisatie die verantwoordelijk is voor de opvang van asielzoekers COA een boete betalen als er teveel mensen in Ter Apel verblijven. COA valt onder ministerie van Justitie, ze gaan de boete aan zichtzelf betalen?
In de Middellandse Zee verdrinken nog steeds mensen, 30 jaar lang, men schat het aantal (ze begonnen 10 jaar geleden pas te tellen) op 100.000, ik schreef het eerder: iedereen die bij Cannes (en hele Cote d’Azur) in zee zwemt, zwemt in een massagraf.
Update 23.04.2024
Nu wil men het woord ‘asielcrisis’ gaan gebruiken.
Engeland wil vluchtelingen naar Rwanda brengen met het vliegtuig.
COA gaat boetes betalen voor teveel mensen in Ter Apel.
Luxe cruiseschepen worden gebruikt als opvanglokaties
Etc
Ze weten niet meer hoe deze problematiek opgelost moet worden.
Update 25.07.2024
Lang artikel in de Volkskrant vandaag over vluchtelingen in Tunesië vol met pregnante zaken die allemaal beschamend zijn.
De deal met Tunesië om mensen tegen te houden kostte 255 miljoen.
20 tot 30 duizend mensen bivakkeren lang de Tunesische kust buiten steden.
Er is tekort aan water in de hitte.
Mensen die worden opgepakt worden in de woestijn achtergelaten.
Mensen gaan nu naar Libië om de oversteek te maken.
Vrouwen worden noodgedwongen prostituees.
Mensen komen uit landen als Nigeria (geen arm land), Guinee, heel West-Afrika.
Smokkelaars verdienen veel geld en worden soms gearresteerd.
In Tunesië vluchtelingen helpen is strafbaar.
Uiteindelijk willen mensen terug naar hun thuisland en ze krijgen hulp daarbij.
Anderen geven niet op en gaan door.
Er zijn honderden doden door slechte bootjes die de overtocht naar Italië niet halen.
Het aantal mensen dat Italië bereikt is gehalveerd.
Armoede in eigen land is meestal de oorzaak van het vluchten.
In Nederland nemen de kosten voor asielopvang sterk toe. Erkende asielzoekers, de statushouders, moeten in de opvang blijven omdat er geen huizen zijn (lees Dossier Woningnood) is al jaren het geval. Eerst zorgen voor voldoende opvanglokaties en een woningbouwprogramma speciaal voor statushouders, daarna pas toelaten. Geen gedwongen spreiding (spreidingswet/dwangwet) naar gemeenten in een tijd van woningnood en statushouders voorrang geven. Dit schaar ik onder begrip en solidariteit aan anderen vragen door de regerende partijen, want zelf hebben mensen met goed betaalde banen nergens last van. De reden dat dit allemaal zo gelopen is dat Nederland, dwz de dominante politieke stromingen, internationaal graag goed te boek wil staan en het vluchtelingeverdrag van de Verenigde Naties wil naleven. Echter, het beleid zal dan moeten veranderen en kritiek op asielbeleid niet in de rechtse hoek worden gedrukt, want dat is al tijden gaande. Er is veel geld nodig, dat zal door hogere belastingen bij vermogenden moeten worden verkregen.
Schamen de verantwoordelijken zich niet voor het beleid van de afgelopen decennia. (Dit is ook een van de reden voor de groei van rechts-populisme). Veel mensen vergeten dat de hele vluchtelingenproblematiek het resultaat is van decennia falend EU en nationaal beleid, in Nederland van met name de VVD met politicus Rutte (alle partijen die regeerden deden mee), ze kunnen dit niet aan omdat oorzaak en gevolg ontkend en genegeerd worden. Voor Afrika is maar 1 oplossing: ontwikkeling DAAR. In het Midden-Oosten moeten ze hun eigen problemen oplossen, Syrische vluchtelingen moeten naar de rijke oliestaten in de regio gaan (en buurland Irak dat in 2003 verlost werd van een dictator en een democratie is), dan kan Europa Oekraïners opvangen.
Update 20.11.2024
De regerende partijen PVV, VVD, NSC willen ontwikkelingshulp verminderen, dit zal het aantal economsche migranten doen toenemen. Ze moeten echter landen helpen ontwikkelen (zie boven).
Update 13.01.2025
Het dumpen van afval in Afrika gaat door, elektronica. Dit was 30 jaar geleden al gaande met oude koelkasten met cfk’s (tasten ozonlaag aan), later oude auto’s, kleding etc. Daarom moeten westerse landen nu gedwongen vertrekken en zoeken ze steun bij Rusland.
Update 30.08.2025
De migratieproblematiek (in totaliteit: asiel/arbeid/studie/kennis) draait in eindeloze cirkels rond. Een Gordiaanse Knoop die bijna niet meer te ontwarren is. Alle argumenten voor en tegen migratie worden naar eigen inzicht en voorkeur gebruikt. Iedereen is nu ‘deskundige’.
Update 26.09/2025
Verzet op diverse plaatsen tegen asielzoekerscentra (AZC), decennia beleid is hard teruggekomen als een boemerang. Er is geen voldoende opvang. Ook de Oekraïense vluchtelingen (meer dan 100.000) moeten onderdak hebben. Ter Apel is vol en huizen voor statushouders zijn er niet. De spreidingswet moet er voor zorgen dat vluchtelingen over het hele land onderdak krijgen. Echter, de woningnood (er wordt minder gebouwd dan verwacht) zorgt voor gebrek aan huizen. De landelijke overheid heeft de problematiek doorgeschoven naar lokale overheden. De oplossing is AZC’s te bouwen in Wassenaar, Bloemendaal, Laren, Blaricum (ea). Dit zijn de rijkste gemeenten in Nederland en de ligging is beter.
Update 09.12.2025
33 JAAR nadat ik over de eerste migranten (die verdronken in zee) schreef komt er een zogeheten migratiepact. Later meer.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Begonnen in 2007. (Revisie 7 jaar later in 2014 en Updates 2025, 18 jaar later).
‘Schijnbaar is met de welvaartsstaat het paradijs bereikt, toch zijn er tal van problemen’. (2007).
“Het is een taboe om een verband te leggen tussen de maatschappij en de cultuur waarin wij leven en depressie als toenemende volksziekte”. (2007)
“Het is een teken des tijds. Mensen keren zich af van deze maatschappij”. (2024)
2007: Depressie is volgens de Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) volksziekte Nummer Een aan het worden. Opvallend bij de analyse van de oorzaken van depressie is dat maatschappelijke en culturele achtergronden grotendeels achterwege blijven, depressie lijkt altijd alleen een persoonlijk probleem te zijn. Onterecht en het is een taboe om een verband te leggen tussen de maatschappij en de cultuur waarin wij leven en depressie als toenemende volksziekte. De moderne en postmoderne individualistische en materialistische maatschappij met al haar welvaart en comfort, waar religie steeds verder op de achtergrond is komen te staan, legt grote druk op het individu, de mens. Schijnbaar is met de welvaartsstaat het paradijs bereikt, toch zijn er tal van problemen.
De bevolkingsdruk is toegenomen, van 1990 tot 2000 groeide de bevolking in Nederland met een miljoen mensen tot 16 miljoen inwoners, het bevolkingsaantal stijgt verder.
Gemiddeld iedere zeven jaar is er een economische crisis of recessie met toenemende werkeloosheid. De mensen die wel werken hebben last van stress en hoge werkdruk in bijna alle bedrijfstakken en overheidsdiensten zoals bijvoorbeeld in het onderwijs en de zorg. De versoepeling van het ontslagrecht zal leiden tot grotere onzekerheid over het behouden van een arbeidsplaats en een pensioen in de toekomst.
De verschillen tussen rijk en arm zijn toegenomen en nemen verder toe.
Er is al decennia lang woningnood, er is na de Tweede Wereldoorlog altijd woningnood geweest tot op de dag van vandaag. De moeite die het kost om een fatsoenlijke én betaalbare woning te huren of te kopen en in een veilige wijk te wonen is een bron van frustratie.
Er is zinloos geweld op straat en in het uitgaansleven en er is racisme en discriminatie in de multiculturele samenleving die Nederland de laatste 40 jaar geworden is. In de gezinssituatie is er huiselijk geweld en kindermishandeling. Er sterven 50 kinderen per jaar door mishandeling.
De milieuvervuiling door de consumptiemaatschappij is enorm, er overlijden mensen door luchtvervuiling in de grote steden (zo blijkt uit een ander onderzoek van de WHO), de zee wordt/is leeggevist, natuurgebieden verdwijnen en het klimaat veranderd ingrijpend, zo is het bange vermoeden. Door de toename van het autoverkeer (er komen ca. 3 miljoen auto’s bij in de komende jaren) zijn de files een dagelijks terugkerende irritatie en de treinen en bussen zijn vol.
De globalisering mag dan als een positieve ontwikkeling worden gezien, honger en ziekten bij het grootste deel van de wereldbevolking zijn gebleven en zullen ook blijven, ondanks een vergadering van de grote industrielanden, de G 8, omdat er veel fundamentelere veranderingen noodzakelijk zijn.
Door de totale communicatie die wereldwijd door de digitale revolutie op gang gekomen is worden mensen iedere dag opgezadeld met een eindeloze stroom nutteloze berichten die vroeger hooguit tot uitwisseling bij de dorpspomp beperkt zouden zijn gebleven.
De opdringerige reclameterreur die alomtegenwoordig haar verleidingsboodschap verkondigd zorgt doelbewust voor ontevredenheidsgevoelens en koopzucht.
Al deze verschijnselen zijn geen meningen, het zijn feiten. De meeste mensen sluiten zich ervoor af en leven in hun materialistische welvaartscocon. Anderen kunnen er niet omheen om in te zien en/of te ervaren hoe de situatie werkelijk is. Dit heeft uitwerking op het onderbewuste en kan leiden tot depressie en negatieve gevoelens. Als er 800.000 mensen in deze maatschappij antidepressiva en een psycholoog of psychiater nodig hebben is het raadzaam ook eens de aandacht te vestigen op de kwaliteit van de samenleving waarin we leven en heeft de maatschappij misschien zélf een medicijn nodig.
Update 26.11.2014 (Zeven jaar later, revisie).
Punt voor punt:
De bevolkingsdruk is toegenomen, van 1990 tot 2000 groeide de bevolking in Nederland met een miljoen mensen tot 16 miljoen inwoners, het bevolkingsaantal stijgt verder.Er zijn nog een miljoen inwoners bijgekomen, Nederland telt bijna 17 miljoen inwoners en is daarmee een van de dichtstbevolkte gebieden op de wereld.
Gemiddeld iedere zeven jaar is er een economische crisis of recessie met toenemende werkeloosheid.Sinds het uitbreken van de crisis in 2008 (1 jaar na dit artikel) is er een triple-dip geweest, drie kort op elkaar volgende crisis, samen de ergste economische crisis sinds de jaren ’30 in de vorige eeuw. In Nederland is de werkeloosheid bijna verdubbeld (van 4.5 naar 8%) tot bijna 700.000, maar door verhullende rekenmethodes zijn het er veel meer. De verantwoordelijken verklaren de economische crisis als een onvermijdbaar natuurverschijnsel, een act of god, om in het verleden gemaakte keuzes niet voor hun rekening te hoeven nemen. Het kapitalistische systeem leidt tot ontsporingen zoals ik in 1992 al constateerde in het artikel ‘De geschiedenis herhaalt zich’.
De mensen die wel werken hebben last van stress en hoge werkdruk in bijna alle bedrijfstakken en overheidsdiensten zoals bijvoorbeeld in het onderwijs en de zorg. Deze problemen zijn toegenomen, stress en arbeidsgerelateerde ziekten zijn een groot probleem. Pesten op het werk komt veel voor, mensen zijn bang om hun arbeidsplaats te verliezen en houden hun mond. De OESO (Organisatie voor Europese Samenwerking en Ontwikkeling, 34 landen) heeft onderzoek gedaan. 1 op de 5 werknemers is ziek door depressie en burn-out, 1 op de 3 mensen met een uitkering heeft psychische problemen. Dat kost 20 miljard euro per jaar. Een opvallende conclusie is dat de geestelijke gezondheidszorg zich meer moet richten op het krijgen van werk.
De versoepeling van het ontslagrecht zal leiden tot grotere onzekerheid over het behouden van een arbeidsplaats en een pensioen in de toekomst. De versoepeling van het ontslagrecht is door de crisis in een stroomversnelling gekomen. Mensen die ontslagen zijn mogen als zzp-er terugkomen, uiteraard zonder alle rechten die ze eerder hadden. De zzp-er is de dagloner van de moderne tijd, geen werk geen geld. Saillant is de werker in de groenvoorziening die ontslagen is en verplicht wordt met een uitkering hetzelfde werk te doen om ‘werkervaring’op te doen. Pensioenen zijn gekort, de pensioenleeftijd is verhoogd tot 67 jaar of nog hoger voor mensen die nu nog jong zijn. Er wordt gegoocheld met dekkingsgraden, rentestanden en indexering om pensioenen te verlagen.
De verschillen tussen rijk en arm zijn toegenomen en nemen verder toe. Dit is wel het meest pregnante en tegelijk stuitende. Het is gebleken dat het aantal rijken tijdens de crisis is toegenomen. Een Franse econoom, Thomas Piketty, heeft een boek geschreven waarin staat dat de rijken steeds rijker zullen worden door hun kapitaal. Wereldwijd is het aantal rijken toegenomen, het zijn de kosmopolieten die de beste belastingadviseurs kunnen betalen en zich niets van landsgrenzen hoeven aan te trekken. De rijkste 10 procent van de Nederlandse huishoudens bezit 61 procent van het totale private vermogen. De onderste 60 procent bezit slechts 1 procent van het totaal. Die vermogensverdeling is schever dan in de meeste Europese landen. Uiteraard worden zijn conclusies fel bestreden door de mensen die daar belang bij hebben.
Er is al decennia lang woningnood, er is na de Tweede Wereldoorlog altijd woningnood geweest tot op de dag van vandaag. De moeite die het kost om een fatsoenlijke én betaalbare woning te huren of te kopen en in een veilige wijk te wonen is een bron van frustratie. Hier is niets verbeterd, 10 jaar wachten op een woning is normaal. Een extra belastingheffing door de staat in de vorm van een zogenoemde ‘verhuurdersheffing’ zorgt al een paar jaar voor exorbitante huurstijgingen. Het geld is nodig om een failliete staat (met een schuld van 460 miljard) overeind te houden. In sommige wijken in Nederland is het ‘multiculturele drama’ (Paul Scheffer in 2000) in volle gang, de polarisatie zorgt regelmatig voor spanningen tussen bevolkingsgroepen. Het bouwen van nieuwe betaalbare woningen is gedaald door de excessen bij de woningcorporaties. Mensen die een huis kopen en bij een bank een hypotheek vragen betalen een hoger bedrag dan nodig zou zijn. De banken verdedigen dit door te stellen dat ze na de crisis verplicht zijn een hoger eigen vermogen te hebben (de banken moesten in 2008 gered (genationaliseerd) worden door de staat omdat ze te weinig buffers hadden). (Zie Dossier Woningnood, rechts onder Artikelen).
Er is zinloos geweld op straat en in het uitgaansleven. Dit is een jaarlijks terugkerend verschijnsel. Jongeren die diep in de nacht al hun remmingen laten varen en onder invloed van drank en drugs een ander letterlijk in elkaar schoppen (mijn inziens door de verheerlijking van geweld in games en films).
Er is racisme en discriminatie in de multiculturele samenleving die Nederland de laatste 40 jaar geworden is. Is toegenomen. Mensen van buitenlandse afkomst die hier geboren zijn, en dus Nederlander, zijn vaker werkeloos dan autochtonen. De ‘zwartepietendiscussie’ en de slavernijdiscussie laten zien dat er spanningen bestaan tussen bevolkingsgroepen. Waar dit heen zal gaan is onduidelijk, het kan de richting opgaan van de Verenigde Staten, straatrellen, of ‘gewoon’ doorgaan zoals het nu gaat. De anti-islam retoriek van de PVV neemt zorgwekkende vormen aan. Het doet aan de klassieke zondebok denken die in de geschiedenis tot rampen heeft geleidt.
De milieuvervuiling door de consumptiemaatschappij is enorm, er overlijden mensen door luchtvervuiling in de grote steden (zo blijkt uit een ander onderzoek van de WHO). De luchtvervuiling neemt niet af. Het autoverkeer en de industrie produceren fijnstof waardoor volgens schattingen enkele duizenden mensen vroegtijdig overlijden.
De zee wordt/is leeggevist. Tonijn is een bedreigde vissoort. Voor de kusten van Afrika varen drijvende visfabrieken uit westerse landen die enorme hoeveelheden vis vangen. Lokale vissers komen in problemen. Dit is een van de oorzaken voor piraterij (het kapen van een schip en losgeld eisen) en voor de toename van vluchtelingen met een economisch motief. (Zie Dossier Vluchtelingen).
Het klimaat veranderd ingrijpend, zo is het bange vermoeden. Door de zogenoemde ‘klimaatsceptici’ wordt nog steeds ontkend dat het de mens is die door het gebruik van fossiele brandstoffen het klimaat beïnvloed. (In 1981 schreef ik mijn afstudeerscriptie over dit onderwerp, elders op deze website te vinden onder Dossier Broeikaseffect). Nederland ligt voor de helft onder de zeespiegel, dus als er 1 land is dat zich zorgen moet maken, is het Nederland.
De globalisering mag dan als een positieve ontwikkeling worden gezien, honger en ziekten bij het grootste deel van de wereldbevolking zijn gebleven en zullen ook blijven, ondanks een vergadering van de grote industrielanden, de G 8, omdat er veel fundamentelere veranderingen noodzakelijk zijn. Duizenden mensen verdrinken in de Middellandse Zee op weg naar Europa (ik schreef hier over al in 1992 in het artikel ‘De geschiedenis herhaalt zich’) , de grote welvaartsverschillen en de politieke crises in het hele Midden-Oosten leiden tot migratiestromen (Zie Dossier Vluchtelingen).
Door de totale communicatie die wereldwijd door de digitale revolutie op gang gekomen is worden mensen iedere dag opgezadeld met een eindeloze stroom nutteloze berichten die vroeger hooguit tot uitwisseling bij de dorpspomp beperkt zouden zijn gebleven. De versnelling in informatiestromen is extreem gestegen. Bedrijven concurreren met de snelste draadloze communicatieapparatuur, die ook steeds kleiner van formaat wordt. Nieuws zelf is handelswaar geworden, een beetje slimme persoon kan een nieuwswebsite beginnen en berichtjes overnemen of stelen en met behulp van een paar reclames een paar centjes verdienen. Celebrities, filmsterren, het koningshuis en voetballers zijn geliefd als nieuws, ze doen veel mensen hun eigen levens even vergeten en houden de droom en illusie in stand dat ze zelf ooit ook eens rijk en beroemd zullen worden.
De opdringerige reclameterreur die alomtegenwoordig haar verleidingsboodschap verkondigd zorgt doelbewust voor ontevredenheidsgevoelens en koopzucht. De industrie is er in geslaagd haar wil op te leggen en mensen vrijwillig te laten deelnemen in hun programma’s. Merken zorgen voor een identiteit, dit moet al beginnen bij de jeugd, die zonder merkkleding niet op het schoolplein kan komen. Maar ook volwassenen laten zich paaien met de verkiezing van de ‘beste reclame’, de Gouden Loekie, als absoluut dieptepunt (Zie artikel Consumentisme).
Al deze verschijnselen zijn geen meningen, het zijn feiten. De meeste mensen sluiten zich ervoor af en leven in hun materialistische welvaartscocon. Anderen kunnen er niet omheen om in te zien en/of te ervaren hoe de situatie werkelijk is. Dit heeft uitwerking op het onderbewuste en kan lijden tot depressie en negatieve gevoelens. Als er 800.000 mensen in deze maatschappij antidepressiva en een psycholoog of psychiater nodig hebben is het raadzaam ook eens de aandacht te vestigen op de kwaliteit van de samenleving waarin we leven en heeft de maatschappij misschien zélf een medicijn nodig. Het medicijngebruik daalt niet, dit is onveranderd. Het aantal zelfdodingen stijgt al een paar jaar tot c.a. 1700 per jaar, een stijging van 30%. Bijna dagelijks zien wie op de stations van de NS de boodschap op de aankondigingsborden staan: ‘Door een aanrijding met een persoon rijden er geen treinen’.
Update 08.12.2014
Het aantal zelfdodingen is gestegen tot 1854 (in 2013) zo heeft het CBS vandaag bekend gemaakt. In 2011 bleek uit onderzoek dat mannen en vrouwen met een bijstands- of arbeidsongeschiktheidsuitkering vijf tot acht keer vaker zelfmoord plegen dan mensen met een baan, een heel duidelijk verband met de maatschappij dus.
Update 09.05.2016
Maatschappelijke problemen zoals werkeloosheid, woningnood, werkdruk/stress, leeftijdsdiscriminatie en discriminatie op grond van ras/huidskleur zijn de laatste jaren tot individuele problemen gemaakt, de overheid hoeft dan minder te doen en het individu moet het zelf oplossen.
Update 30.06.2016
Het aantal zelfdodingen is voor het 9e jaar op rij gestegen en was in 2015 1871. In 2007 was het aantal 1353. In 2015 stapten 223 mensen voor een trein, gemiddeld 4 personen per week. (Cijfers van het CBS).
Update 18.01.2017 (10 jaar later)
Een treffend interview met Paul Verhaeghe (zie onder) over de moderne neoliberale kapitalistische maatschappij. Zijn stelling: er zijn tal van ziekmakende elementen in de huidige neoliberale maatschappij. Over de flexibilisering van werk:
“Flexibilisering is een verbloemde uitdrukking om aan te geven dat bazen kunnen beslissen over wanneer ze iemand nodig hebben , hoelang en waarvoor- om vervolgens te zeggen ‘Dank u wel en tot de volgende keer’. Flexibilisering is een mooi woord om aan te duiden dat mensen te verbruiken grondstof zijn. Dit geeft een enorme onzekerheid. het bevorderd in eerste instantie angst. De angst heb ik volgende maand nog een baan. De stap van angst naar depressie is niet zo groot”.
Over de maakbaarheid van de mens als nieuwe fase van het sociaal-darwinisme waar succes of mislukking bij het individu terecht komt:
“Iedereen is auteur van zijn eigen succes of mislukking. Dus als je het niet maakt is het je eigen schuld. Dan heb je foute keuzes gemaakt of niet genoeg je best gedaan”. “Bovendien wordt in het neoliberalisme de maakbaarheid uitsluitend professioneel economisch bekeken. Het volstaat niet dat je een goede musicus wordt, je moet er ook heel veel geld mee verdienen. Anders telt het niet mee”.
Hij beschrijft dat de mens gedwongen is hypercompetitief te zijn, voortdurend in competitie met anderen. Samenwerken wordt op deze manier veronachtzaamd.
Over politiek:
“Om de zoveel tijd krijgen we wel nieuwe regeringen, maar of deze het accent wat linkser of wat rechtser leggen, ze doen exact hetzelfde.”
Het neoliberalisme gaat uit van macht, het presenteert zich als de realiteit zonder dat er een alternatief is en zet mensen tegen elkaar op, hier worden ze ziek van.
(Paul Verhaeghe (1955) is hoogleraar Psychoanalyse en Klinische Psychologie aan de universiteit van Gent, België. In 2012 schreef hij een boek onder de titel ‘Identiteit’).
(Dit artikel is 10 jaar oud en ik sta er nog helemaal achter, er wordt niets aan veranderd).
Update 09.12.2017 (10 jaar later)
Veel analyses die ik al lang heb zijn bevestigd, ook over het onderwerp depressie. Vandaag in de Volkskrant (katern Sir Edmund, pagina 10 t/m 15) enkele analyses die ik zelf in 2007 opschreef, 10 jaar geleden.
Kop boven het artikel: ‘De maatschappij díé heeft een stoornis’. Onderschrift: ‘Waarom het beter is de oorzaak van depressie aan te pakken, en niet alleen de symptomen’. Inleiding van het artikel: ‘Bij psychische aandoeningen worden oorzaak en oplossing altijd bij het individu gezocht. ….is de vraag of er niet meer oog moet komen voor de samenleving’.
Een adviesorgaan van de overheid, de RVS (Raad voor Volksgezondheid en Samenleving) schrijft in haar rapport ‘Recept voor maatschappelijk probleem’: “Als de maatschappij het probleem is, is een recept niet de oplossing”. Dat is mijn conclusie in 2007: “Als er 800.000 mensen in deze maatschappij antidepressiva en een psycholoog of psychiater nodig hebben is het raadzaam ook eens de aandacht te vestigen op de kwaliteit van de samenleving waarin we leven en heeft de maatschappij misschien zélf een medicijn nodig”.
In het rapport wordt ook het verband gelegd tussen depressie (en burn-out) en werkeloosheid, flexibilisering van de arbeid, mantelzorg, schuldenproblematiek, prestatiedruk, ea. Niet verwonderlijk dat Paul Verhaeghe (die ik boven ook citeerde) ook wordt aan gehaald. Ook Trudy Dehue, wetenschapsfilosoof die een aantal boeken schreef over depressie als uitvloeisel van maatschappelijke factoren (boek met de veelzeggende titel De depressie-epidemie) komt aan het woord.
“Maatschappelijke problemen zoals werkeloosheid, woningnood, werkdruk/stress, leeftijdsdiscriminatie en discriminatie op grond van ras/huidskleur zijn de laatste jaren tot individuele problemen gemaakt, de overheid hoeft dan minder te doen en het individu moet het zelf oplossen”. Dit schreef ik in 2016. Dit is de bezuinigingskant van het verhaal, de zelfredzame samenleving en de participatiemaatschappij (die tijdens de crisis ineens naar voren kwam als bezuinigingsmaatregel). Tegelijkertijd, maar tegengesteld, is er de medicalisering van problemen, er zijn verzekeringen en doktoren die maar wat graag tot behandeling overgaan en bijvoorbeeld pillen willen voorschrijven of een therapeutisch traject voorstellen. De medische sector heeft zeer veel invloed (dat is al lang bekend en er gebeurt niets aan), hier gaan miljarden in om en ze willen allemaal geld verdienen.
Iets nieuws dat ik las is dat eenzaamheid gemedicaliseerd gaat worden, gepsychiatriseerd als een stoornis, dan is het een individueel probleem gemaakt.
Ik heb ooit gezegd dat de helft van de mensen die bij een dokter komt ziek is van de maatschappij. De meeste mensen durven dat niet te benoemen en zoeken de problemen bij zichzelf (zie boven). Doktoren zullen meevoelen met de patiënt en luisteren, maar uiteindelijk zullen ze de bekende wegen bewandelen van adviezen (hardlopen en/of mindfulness het panacee tegen een gestreste maatschappij), een anti-depressiva voorschrijven of therapie aanbevelen. In 2007 heb ik bovenstaande analyse naar mijn huisarts gestuurd (aangezien ik nooit naar een dokter ga). Na een week of twee belde hij mij op (en dat was heel netjes). We hadden er een gesprek over, maar hij zei toen: “De maatschappij kan ik niet veranderen”.
Ik denk dat er nog veel meer op deze maatschappij afkomt in de toekomst. Dit analyseerde ik in een filosofische context in de artikelen over Albert Camus en Friedrich Nietzsche (zie zijbalk rechts).
Het rapport gelezen. Goed leesbaar, goede inhoud. Er is grijs gebied en spanningsveld tussen persoonlijke ervaringen en de reactie van het individu en maatschappelijke gegevenheden. We weten echter dat goede rapporten en niet of weinig toe doen. Echte veranderingen moeten van de politiek komen en elders op dit blog heb ik beschreven hoe in Nederland echte fundamentele veranderingen worden tegengehouden door een economisch-politieke elite. Illustratief was een ander artikel in Volkskrant van zaterdag waarin een journalist verslag doet van 5 maanden werken voor een bekend Amerikaans taxibedrijf. Dit type, vaak Amerikaanse, bedrijven wordt als de nieuwe toekomst gezien, hoog technologisch met relatief weinig werknemers, hoge winsten en gebruik makend van belastingparadijzen (zoals Nederland). De werkomstandigheden zijn 19e eeuws met lage lonen en lange werktijden (met de pet in de hand wachten op werk). De hele arbeidsmarkt staat onder deze druk.De lonen in Nederland worden al jaren opzettelijk laag gehouden, dat is meermaals onderzocht en wordt onderschreven door economen. Hier worden mensen ziek van.
Maar zoals gezegd ik zie naast de maatschappij als oorzaak voor psychische problemen ook onze westerse cultuur als problematisch. Dit beschreef ik oa in het artikel over Nietzsche.
De post-christelijke liberaal-kapitalistische consumptiemaatschappij, waar het hoogste doel produceren en consumeren is geworden, met zijn amusementsindustrie, sociale media en overvloedige aandacht voor trivialiteiten, misdaad en celebrities, is leeg en oppervlakkig waardoor vage onbestemde ontevredenheidsgevoelens ontstaan die zich uitten in irrationele handelingen, medicijngebruik en de vlucht in drank, drugs en pornografie. Dat is wat ík zeg.
Update 12.12.2017
Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft een onderzoek gedaan naar de stand van het land en het welbevinden van de Nederlander en een vergelijking gemaakt met 25 jaar geleden. De conclusie is dat het GOED gaat in Nederland, alleen de armoede is toegenomen, maar verder is bijna iedereen tevreden en is alles beter dan vroeger. Er wringt hier iets. Ik denk dat de talkshows weer genoeg stof hebben om een paar avonden te vullen.
Update 14.03.2018 (11 jaar later)
‘Ik heb ooit gezegd dat de helft van de mensen die bij een dokter komt ziek is van de maatschappij’. Zie boven. Vandaag in de Volkskrant een goed artikel over een huisarts in Rotterdam. Treffende uitspraken.
Uit het artikel:
De lage lonen, daar ergert Galesloot (de dokter) zich bijvoorbeeld aan. En de onzekerheid, die gierende onzekerheid. Mensen worden voor de gek gehouden met hun nulurencontracten, zegt hij. Dat is echt misdadig. Want dan gaat het werk een paar keer niet door en moeten die mensen toch het eten, de zorgpremie en de huur betalen. Lukt niet. Zit je zo 1.000 euro in de schuld. Hoe ga je die terugbetalen? Niet dus. En na verloop van tijd is de schuld vertienvoudigd. Want er zijn genoeg incassobureaus die boete op boete op boete stapelen, waardoor de schulden verder oplopen. De overheid gedoogt het, zegt Galesloot. En zo neemt de schuldenproblematiek alleen maar toe. En dan komen ze bij hem. Want schulden zorgen voor stress en stress leidt tot pijn en met pijn komen ze naar de dokter. Sommige mensen zijn bang dat ze ernstig ziek zijn, maar dat is meestal niet zo. Als Galesloot doorvraagt, blijken de klachten in veel gevallen terug te voeren tot die penibele financiële situatie.
Schulden zorgen voor stress, stress lijdt tot pijn en dan gaan mensen naar de dokter. Ik schreef het al eerder. Maar het is inmiddels wel duidelijk dat er in Nederland niets veranderd.
In een ander artikel stond dat veel huisartsen overbelast zijn, ze kunnen het werk niet meer aan. Toch is de algemene teneur, vooral uitgedragen door de verantwoordelijken, dat het in Nederland goed gaat.
Update 17.03.2018
Er is sinds enige tijd een zelfmoordpoeder dat tot voor kort makkelijk verkrijgbaar was bij een particulier stel. Het zijn makkelijk verkrijgbare chemicaliën, oa in Duitsland. De bekendheid van het poeder is ontstaan door een organisatie die een vrijwillig levenseinde voor mensen die dat willen mogelijk heeft gemaakt zonder dat er een arts bijkomt die euthanasie volgens de officiële wettelijk vastgelegde procedures kan toepassen.
Het stel dat het poeder verkocht (via een webshop, om er winst mee te maken) gaf beslist geen goede indruk van betrouwbaarheid, er wordt na de zelfmoord van een meisje dat het poeder bij hen kocht een onderzoek gedaan. Dit is absoluut niet de weg we moeten opgaan en moet worden verboden.
Wat echter toch het meest verbaasd is is dat een grote toeloop is geweest (meer dan 20.000 mensen) op die organisatie om het poeder te verkrijgen (je moet eerst lid worden en een tijd ingeschreven zijn): waarom willen er toch zoveel mensen dood? of willen ze het middel in huis hebben voor het geval dat? (ik hoop het laatste), dat is de vraag die hier naar voren komt. Misschien moet de overheid daar eens onderzoek naar doen. Schiet de geestelijke gezondheidszorg niet tekort in Nederland?
Wat een opvallend gegeven is, dit is al langer bekend, is dat binnen beroepsgroepen waar de mogelijkheid voor suïcide relatief makkelijker is het ook vaker gebeurd: medici die makkelijk bij medicijnen kunnen komen en beroepen waar een wapen voorhanden is. Het laat toch zien dat zelfdoding vaker voor zou komen als het makkelijker zou zijn om aan een methode te komen.
Wereldwijd schijnen er jaarlijks 800.000 mensen zelfmoord te plegen (gegevens van de WHO), Een gegeven dat je niet zo vaak leest, maar tot nadenken stemt.
Het zelfmoordcijfer in Nederland is in aantal gestegen, maar aangezien de bevolking sinds de jaren 1980 met 3 miljoen mensen is toegenomen, is het statistisch gezien gedaald. Echter sinds het begin van de crisis in 2007 is het statistisch gezien gestegen en dat is verontrustend en bevestigd mijn bovenstaande analyses van het verband tussen de maatschappij en depressie/medicijngebruik/zelfmoord. (Gegevens van CBS).
Denk nog wel eens aan psychiater Andries van Dantzig (1920-2005) die gezegd heeft dat er naast iedere dokter een psycholoog zou moeten zitten. Waarmee hij bedoelde dat de geestelijke gezondheidszorg veel meer aandacht nodig had. Hem hoorde ik op de radio zeggen dat er gemiddeld iedere week een kind door de eigen ouders wordt vermoord (50 kinderen per jaar). Niet minder dan schokkend.
We staan nog maar aan het begin van deze problematiek van het zelf gekozen levenseinde. De babyboomgeneratie die nu oud gaat worden is een heel zelfbewuste generatie die zijn hele leven in autonomie heeft kunnen leven…..De vergrijzingsgolf is al aan de gang, door de medische wetenschap kunnen mensen steeds langer in leven blijven, in leven gehouden worden…..
Heb ooit het verhaal gehoord of gelezen van de Native Americans (de oorspronkelijke bewoners van Amerika, meestal indianen genoemd). Als iemand oud was en aan het eind van zijn of haar dagen en de draagkracht van de samenleving aan de orde was, dan ging zo iemand vrijwillig de natuur in om ergens te sterven…. Ik kan het verhaal nergens meer terugvinden, maar de gedachte is eigenlijk humaan. In het westen zijn wij heel ver van de natuur af komen te staan. Men is onterecht gaan denken dat de medische wetenschap alles wel op zal lossen.
Ondertussen verschijnen er diverse rapporten en onderzoeken dat de meerderheid van de mensen in Nederland gelukkig is, 9 van de 10 personen is gelukkig (onderzoek CBS onder 7000 mensen). Wat opvalt is dat dit stabiel is gebleven sinds 2013, de economische crisis was toen nog in volle gang (dat vind ik vreemd). Mensen met een uitkering zijn minder gelukkig en daar zit wel logica in.
Nederland staat internationaal gezien op plaats 6, de Scandinavische landen staan al tijden bovenaan wat betreft gelukkige mensen (onderzoek Verenigde Naties).
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft onderzocht dat er op dit moment (maart 2018) meer optimisten dan pessimisten zijn, voor het eerst sinds 10 jaar (daar zit wel logica in, want de ergste economische crisis sinds de jaren 1930 begon 10 jaar gelden in 2008 en is nu ogenschijnlijk voorbij…..).
Update 28.05.2018
NEDERLAND IS AF. WE ZIJN KLAAR.
Het CBS (Centraal Bureau voor Statistiek) onderzoekt de maatschappij en brengt de laatste tijd opvallend veel rapporten uit met positief nieuws. Het rapport vandaag laat zien dat het vertrouwen van de burger in totaliteit is toegenomen. Het vertrouwen in instituties, zoals rechters, politie, Tweede Kamer en Europese Unie is gegroeid in de afgelopen jaren.
Tekst CBS: In 2017 zei 41 procent vertrouwen te hebben in de Tweede Kamer, 43 procent in de EU. Dat is meer dan in 2016 (37 en 36 procent). Ook het vertrouwen in de politie, banken, grote bedrijven en ambtenaren is gestegen. In de politie en rechters heeft ruim 70 procent van de bevolking vertrouwen, in het leger 65. Het vertrouwen in de pers (32 procent) en de kerk (31 procent) is weinig veranderd.
Nader beschouwd:
41% heeft vertrouwen in de Tweede Kamer, dat is niet veel.
43% in de EU, dat is niet veel.
De pers 32%, en de kerk 31%, dat is erg weinig.
70% procent van de bevolking heeft vertrouwen in de politie en rechters, dat is veel.
Het onderzoek gaat over de periode 2012 tot 2017. Dat zijn de crisisjaren waarin de werkeloosheid sterk is gestegen, dit kan een onderzoek beïnvloeden.
In de andere instituties heeft een minderheid vertrouwen.
Als je dit omkeert: Meer dan 60 % van de mensen heeft weinig of geen vertrouwen in: de politiek, de EU, banken, grote bedrijven, ambtenaren, pers en kerk.Dat is erg weinig.Dit is mijn inziens (mede) een verklaring voor het ‘populisme’ dat de samenleving splijt en zorgt voor spanningen.
Tekst CBS: Het vertrouwen in medemens en instituties verschilt tussen bevolkingsgroepen, waarbij vooral leeftijd en het opleidingsniveau onderscheidend zijn. Jongeren en hoger opgeleiden hebben doorgaans meer vertrouwen dan ouderen en lager opgeleiden.
Hoger opgeleiden redden zich altijd wel, ze hebben goede netwerken vanaf hun studie en komen elkaar een leven lang tegen in formele en informele circuits.
Jongeren hebben de ‘plicht’ om optimistisch te zijn, dat is altijd zo.
Wat bij dit rapport opvalt is de presentatie door het CBS die een positieve insteek heeft, alle media hebben dit ook zo overgenomen, en de echte inhoud die na analyse toch wat sceptisch maakt.
Eerder deze maand verscheen een ander rapport: de Monitor Brede Welvaart 2018. Ook in dit rapport komt naar voren dat hoger opgeleiden, en dan autochtone, het beter hebben.
Ik zie dit anders, ik bezie het totaal, inclusief de cultuur waarin we leven. Tevens moet men mondiaal kijken, men kan kan niet zeggen: we hebben het hier goed, wat er in de rest van de wereld gebeurd kan me niet schelen. ‘Wij’ in het westen hebben de ellende uitbesteed aan andere landen en werelddelen: kleding uit lagelonenlanden, goedkope grondstoffen uit Afrika, CO2 uitstoot met mondiale gevolgen enzovoort.
Over de cultuur: “De post-christelijke liberaal-kapitalistische consumptiemaatschappij, waar het hoogste doel produceren en consumeren is geworden, met zijn amusementsindustrie, sociale media en overvloedige aandacht voor trivialiteiten, misdaad en celebrities, is leeg en oppervlakkig waardoor vage onbestemde ontevredenheidsgevoelens ontstaan die zich uitten in irrationele handelingen, medicijngebruik en de vlucht in drank, drugs en pornografie”. (Zie boven).
Een sterke perceptie hebben betekent niet dat je gek bent, maar het kan je wel gek maken. (Uit de film Rumble Fish, 1983).
Een bijzondere analyse van de Belgische psychiater Dirk de Wachter (1960): Dirk de Wachter Uitgezonden door de Nederlandse tv in 2013, maar actueler dan ooit.
Mijn analyse uit 1992: “Fukuyama heeft Nietzsches ‘laatste mens’ onderdeel gemaakt van zijn betoog. Voor Nietzsche was de laatste mens het grootste schrikbeeld, het is de huidige zelfgenoegzame burger die zich, weliswaar steeds eenzamer, wentelt in materiële luxe zonder zich nog ergens over te bekommeren. Toch sluimert ergens de onvrede omdat de kapitalistische welvaarts- en verzorgingsstaat met al haar materiële genoegens en zekerheden geen recht weet te doen aan de geestelijke verlangens van de mens. Ook de permanente bedreiging van welvaart en koopkracht zorgt voor een chronisch gevoel onzekerheid”. “(…..) het zijn alle pogingen om een geestelijk en moreel vacuüm op te vullen en een collectieve identiteitscrisis te bedwingen”. (Uit De Geschiedenis herhaalt zich, zie zijbalk rechts).
Update 03.07.2018
Het aantal zelfdodingen is gestegen tot 1917 personen (in 2017), het Centraal Bureau voor Statistiek heeft dit bekend gemaakt. Er is een stijging onder jongeren onder de 20 jaar.
Veel jongeren zijn depressief, dat verbaasd nog steeds, jong zijn kan problematisch zijn, maar depressiviteit is niet nodig. Jongeren moeten optimistisch zijn en veel levensvreugde hebben. Er is een verband met de maatschappij waarin we leven. De prestatiedruk is enorm, vragen worden hier niet bij gesteld. Het doel van campagnes tegen depressiviteit is het individu zich te laten aanpassen aan de maatschappij,bij de maatschappij zelf worden geen vragen gesteld(zie bovenaan in 2007, 11 jaar geleden). Deze maatschappij blijft dezelfde moraal en uitgangspunten hanteren waar veel mensen ziek van worden.Deze stelling van mij uit 2007 blijft staan.
Er is al een aantal jaren een zelfmoord preventie telefoon en website (113.nl).
Update 25.08.2018
Uit de Volkskrant vandaag: Psychische klachten vormen de grootste kostenpost in de gezondheidszorg. Er wordt voor bijna 7 miljard euro aan anti-depressiva geslikt. Kosten van ziekteverzuim, productieverlies en arbeidsongeschiktheid zijn meegerekend. Volgens rapporten van het RIVM zullen de kosten ook de komende jaren blijven stijgen, meer dan alle andere zorguitgaven. Door mij geschreven in 2007: “Als er 800.000 mensen in deze maatschappij antidepressiva en een psycholoog of psychiater nodig hebben is het raadzaam ook eens de aandacht te vestigen op de kwaliteit van de samenleving waarin we leven en heeft de maatschappij misschien zélf een medicijn nodig”.
Alle politici halen de onderzoeken aan dat Nederlanders tot de gelukkigste mensen op de wereld behoren, zoals uit onderzoek zou blijken. Vooral de huidige minister-president haalt dit vaak aan ter verdediging van zijn beleid. Maar het is het een of het ander: óf je bent het gelukkigste land op aarde óf er wordt massaal anti-depressiva geslikt en dan ben je dus niet het gelukkigste land.
Update 20.09.2018
Er komt onderzoek naar de bevolkingsgroei, want de verwachting is dat er over 40 jaar 3 miljoen mensen (hoofdzakelijk door immigratie) bijgekomen zijn, waarmee het bevolkingsaantal op 20 miljoen zou komen. In 2007 zei ik al dat Nederland veel te vol is,de bevolkingsdruk is te hoog, daardoor zijn ook psychische problemen ontstaan. Het is altijd een taboe geweest, in de jaren 1990 was er een beweging die dit aankaartte, maar ze werden belachelijk gemaakt (hun aanpak was echter wel provocerend (maximaal 10 miljoen mensen), dat moet gezegd worden).
Wat ook een rol speelt in deze tijd en in dit Dossier (11 jaar oud) is dat mensen psychisch onder druk zijn komen te staan in de afgelopen decennia door een combinatie van factoren. Hun identiteit, het meest wezenlijke en eigene dat een mens heeft, staat onder druk. Alles is op een glijbaan terecht gekomen: wie ben je als man, wie ben je als vrouw, hoe verhouden man en vrouw zich tot elkaar (#metoo). Mogen we nog trots zijn op de Nederlandse historie. Mag Zwarte Piet nog. Ook de multiculturaliteit in de samenleving zorgt voor onzekerheid. In de eerste plaats bij de mensen die uit een andere cultuur hiernaartoe zijn gekomen (ik schreef erover in Dossier Migratie) inmiddels derde generatie en ook bij autochtonen die hun wijken hebben zien veranderen en het gevoel hebben dat ze hun identiteit en tradities kwijt raken. Ondanks de louter positieve berichten over de economie (na 10 jaar crisis) moeten veel mensen het doen met kleine, soms tijdelijke, baantjes, overal worden mensen uitgeknepen en uitgebuit en een economisch-politieke elite heeft de macht in handen, drukt al jaren de lonen en zegt vervolgens dat de mensen tevreden moeten zijn en dat Nederlanders de gelukkigste mensen op de wereld zijn.
Update 31.01.2019
Treffend bericht in de Volkskrant vandaag: onderzoeksorganisatie TNO gaf een rapport uit over werk en arbeidsomstandigheden. Uit het onderzoek blijkt dat de groep werkenden met burn-out in de periode 2007 tot 2017 is gegroeid van 11 naar ruim 16 procent. Enkele punten:
Er moet harder gewerkt worden en werkers hebben minder te zeggen.
Het werk is veeleisender geworden, mensen moet steeds meer bevelen opvolgen en hebben minder zelfstandigheid in hun werk.
Er zijn meer psychische problemen en er is meer arbeidsverzuim.
De economische crisis heeft bijgedragen aan deze problematiek
Tijdens en na de crisis moet hetzelfde werk met minder mensen gedaan worden.
5% van de werkers ervaart hogere taakeisen en 7% ervaart minder autonomie (in totaal bijna de helft (ten opzichte van 2007).
Problemen zijn er vooral in het toegenomen uitzendwerk/flexwerk/part-timewerk/oproepkrachtwerk.
Ik voeg er aan toe dat dit hele verhaal tegenwoordig gebracht wordt als: ‘het gaat goed met de economie’, ‘het gaat goed met Nederland’, Nederland is zo’n ‘fantastisch land’ en dergelijke. Er is een groot contrast met de realiteit. Vandaar dat de zogenoemde ‘populistische’ partijen nog steeds een groeiende aanhang hebben. Tevens valt op dat het cynisme over de politiek enorm is toegenomen en in het bijzonder de afkeer van de VVD en MP Rutte (die nu 9 jaar in functie is, zie Dossier VVD).
In 2007 schreef ik al over deze problematiek, zie boven.
Update 30.03.2019
Een interessant interview met de Belgische psychiater Dirk de Wachter. (Volkskrant 30.03.2019). Ongelukkig zijn hoort erbij en mag. Hij geeft een heel mooie analyse van de huidige maatschappij en cultuur.
Alinea’s die ik begin jaren 1990 schreef:
‘Hoe de geestelijke leegte opgevuld kan worden, nu de ballonnen met illusies over hemelse en aardse paradijzen zijn doorgeprikt, is een vraag waarop geen eenduidig antwoord mogelijk is. Deze vraag, die waarschijnlijk de belangrijkste vraag voor de toekomst zal zijn, zal ieder voor zich moeten beantwoorden’.
En: ‘Voor Nietzsche was de laatste mens het grootste schrikbeeld, het is de huidige zelfgenoegzame burger die zich, weliswaar steeds eenzamer, wentelt in materiële luxe zonder zich nog ergens over te bekommeren. Toch sluimert ergens de onvrede omdat de kapitalistische welvaarts- en verzorgingsstaat met al haar materiële genoegens en zekerheden geen recht weet te doen aan de geestelijke verlangens van de mens’.
En: ‘Het kapitalisme zonder God heeft de mensen niets te bieden’.
Update 07.06.2019
Mooi interview vandaag in de Volkskrant met filosofe/programmamaakster Stine Jensen. Enkele zinnen: “Waarom gaan we massaal naar coaches?”. In een tv programma dat ze maakte zegt een coach: “Als veel mensen een burn-out hebben en iedereen gaat individueel op zoek naar een coach, dan behandel je niet de laag die eronder. Niet de 24-uurs economie, waarin voortdurend productiviteit wordt verwacht en we ons over de kop blijven werken”. Ik schreef het in 2007, 12 jaar geleden (zie boven).
De coronapandemie is gaande, mensen wordt verzocht thuis te blijven, café’s en restaurants zijn gesloten. De maatschappij is ontwricht en we staan nog maar aan het begin van iets dat maanden, misschien de rest van het jaar kan duren. De psychische belasting voor het individu is hoog. Waar het toe gaat leiden is niet te voorspellen. In de Volkskrant vandaag een interview met psychiater Witte Hogendijk (1960) gespecialiseerd in depressie. Hij is niet pessimistisch. Hij spreekt van een experiment of nature. Rationeel zijn is verstandig is zijn aanbeveling.
Zelf ben ik niet zo optimistisch, dit is voor veel mensen de grootste beproeving die ze in hun leven meemaken en hopelijk ook zullen meemaken, alleen oorlog is ingrijpender. Er zijn generaties opgegroeid die alleen welvaart en voorspoed hebben gehad, afgezien van de economische crisis van 2008. De Tweede Wereldoorlog is dit jaar 75 jaar geleden (1945). In andere landen is er al de zogenoemde lockdown,huisarrest voor enkele weken, militairen op straat. Wellicht krijgen we dat in Nederland ook…….
Update 20.08.2020
Geschreven op 21 maart: ‘De maatschappij is ontwricht en we staan nog maar aan het begin van iets dat maanden, misschien de rest van het jaar kan duren. De psychische belasting voor het individu is hoog’. De rest van het jaar was te optimistisch, dit gaat jaren duren. We zien allerlei psychische verschijnselen, fenomenen zelfs. We zien vreemde complottheorieën en heel veel mensen die simpelweg ontkennen dat er een virus is. Mensen ervaren een existentiële dreiging door sociale isolatie, werkeloosheid en dreigende armoede.
Ik zie het als een slecht toneelstuk waarin de wereld terecht is gekomen, misschien een klucht. Denk dan aan mijn voorspelling in de jaren 1990: ‘De beschaving zal eindigen als een klucht’. Waarom ik dat toen schreef weet ik niet, een gedachte borrelt op en ik schijf alles op.
Maar ook kan men denken aan mensen die 5 jaar in een concentratiekamp zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog en het overleefden maar er daarna een heel leven verder mee moesten. De Frans-Duitse cultuurzender ARTE had er laatst een thema avond over. In de extremen leert men de mens kennen, ten kwade, maar ook ten goede….
Update 07.06.2021
Uit 2007: De bevolkingsdruk is toegenomen, van 1990 tot 2000 groeide de bevolking in Nederland met een miljoen mensen tot 16 miljoen inwoners, het bevolkingsaantal stijgt verder. Nederland heeft nu 17.5 miljoen inwoners, sinds ik dit schreef in 2007 zijn er dus 1.5 miljoen mensen bijgekomen. De groei gaat door tot 20 miljoen is de verwachting (reguliere bevolkingsgroei, arbeidsmigratie, vluchtelingen). Men wil 1 miljoen huizen (in 8 jaar, 2030) gaan bouwen om de wooncrisis (zie Dossier Woningnood) op te lossen, bouwgrond is er niet, de stikstofproblematiek verhindert het bouwen, want de landbouwsector is te groot geworden…..
Een bijzondere documentaire van Omroep Human over de inwerking van de pandemie op de mens, de oorzaken en oplossingen:
De wereld van vandaag met corona (lijkt voorbij, maar opleving in de winter is mogelijk), de klimaatcrisis, de biodiversiteitscrisis, milieuvervuiling, dreigingsniveau terrorisme en tot slot een allesvernietigende oorlog vlakbij die doet denken aan oorlogen van lang geleden, geeft weinig reden tot vrolijkheid. Veel mensen hebben het er moeilijk mee, vooral jongeren. Maar de mens is erg flexibel, tegenslag kan snel vergeten zijn.
De psychische nood is hoog in Nederland blijkt uit een onderzoek van het Trimbos Instituut. Mogelijke redenen die genoemd worden zijn prestatiedruk en ongelijkheid.
We hebben echter geen onderzoeken nodig om te zien waarom mensen onzeker zijn geworden, lees boven wat ik in 2007 (15 jaar geleden) schreef (wordt niets aan veranderd). De wereld van vandaag is ongekende puinhoop met multiple crises. Wat mensen direct raakt is de overstelpende hoeveelheid nieuws dat iedere dag wordt uitgestort (sommige mensen hebben nieuws als push-bericht (doe het niet!). Nieuws zonder context of oorzaak, waarmee men zich geen raad weet. Ik schreef er in diverse Dossiers over. Maar praktische zaken zijn het belangrijkst (waarbij men zich afvraagt hoe het mogelijk is dat we ons hier zorgen over moeten maken in de 21e eeuw): kan ik de rekeningen nog betalen, is er genoeg gas om mijn huis in de winter te verwarmen, komt er hier ook oorlog, is er een woning voor mij (jongeren), wat gaat er met de klimaatverandering gebeuren, komt er een nieuwe pandemie met een ander virus, wordt Nederland niet te vol met 20 miljoen mensen (om maar wat te noemen…).
Update 06.04.2023 (16 jaar later)
Deze maatschappij is overspannen (op vele gebieden, niet alleen NL, want het zit in de (vooral Westerse) cultuur zelf). Multiple-crises maken mensen ziek, vooral jongeren (bijna de helft) is somber. Jeugdzorg zelf is in crisis. De partijen die decennia regeerden hebben geen antwoorden meer, men ziet politici stuntelen en hakkelen. Alles moet weer teruggedraaid worden: flexibel werk (zie boven in 2007) is toch niet goed, laag minimumloon (zie boven) is toch niet goed en leidt tot armoede en voedselbanken (onnodig in een rijk land). Er geen begin van herstel te zien, dit komt omdat de analyses niet goed zijn, het is als pleisters plakken op een botbreuk…
Veel mensen krijgen antidepressiva omdat er wachtlijsten zijn voor psychologische zorg.
De gebruikte middelen zijn steeds sterker geworden en zijn verslavend. Het kost grote moeite er weer van af te komen.
Veel jongeren slikken antidepressiva. Jongeren zijn de toekomst, een maatschappij die niet voor jongeren kan zorgen heeft gefaald.
De werking van antidepressiva wordt niet bewezen geacht.
De problematiek staat niet de politieke agenda.
Een noodplan werd door de formerende partijen in de Tweede Kamer weggestemd.
Enzovoort.
Het is een teken des tijds. Mensen keren zich af van de maatschappij hoewel ze zich er niet bewust van zijn.
Update 08.04.2024
We leven in de tijd van schaarste hoewel dit niet het eerste is waar men aan denkt in Nederland en het Westen. Echter, schaarste is er aan ruimte, schone lucht, geen geluidshinder hebben, schoon water, elektriciteit, woningen, psychologische hulp (voor voor jongeren) enzovoort. Maar schaarste moet eerlijk worden verdeeld, want de welvaartsverschillen zijn heel groot (een taboe) tussen haves-and-haves-nots (een taboe).
Eigen onderzoek van de afgelopen jaren heeft aangetoond dat veel problematieken (armoede, botsing van culturen, vervuiling etc) samenkomen in de steden, terwijl aan de randen van de steden en in de buitengebieden er weinig problemen zijn. In de buitengebieden staan de huizen met een tuin, een elektrische auto voor de deur en een eigen laadpaal.
Update 05.08.2024
Het is goed verbanden te leggen tussen maatschappelijke verschijnselen en de psychologie er achter.
Jongeren zijn de toekomst, maar veel jongeren keren zich van deze maatschappij af en/of ze zijn depressief en/of zoeken steeds vaker psychologische hulp (waar lange wachtlijsten zijn van soms een jaar). Sociale media spelen hierbij een grote rol, ze zijn verslavend en leiden tot eenzaamheid. Daarbij komt de grote prestatiedruk die er is, als je niet snel genoeg bent met de studie volgt er een boete en komt men in de schulden terecht.
Er zijn steeds meer mensen die zich ‘autonomen’ noemen (in de jaren 1980 waren autonomen de krakers die in verzet tegen de leegstand en woningspeculatie kwamen (er is nog steeds woningnood, lees Dossier Woningnood, en zie boven uit 2007 17 jaar geleden). De autonomen van deze tijd erkennen geen overheid meer, betalen geen belasting en willen niet meer doen (tijdens corona was er een hashtag met ‘ik doe niet meer mee’). Sommige overwegen gebruik van geweld en de overheid heeft er handen aan vol om alles in de gaten te houden.
De moderne vervreemding treffen we niet alleen in Nederland aan, maar zit in de Westerse cultuur. In Afrika en elders zijn ze bezig met overleven en hebben ze geen tijd voor psychologische zaken. Mensen leven in het Westen in de post-christelijke cultuur zonder doel of richting in een dolgedraaide consumptiemaatschappij waar alles steeds sneller gaat (met kunstmatige intelligentie als laatste fenomeen). Angst voor sociale neergang en armoede is groot, 2 keer met de ogen knipperen en je baan is weg, je kunt de hypotheek niet meer betalen en gaat scheiden. Men wint of men verliest (in de VS het sterkst aanwezig).
Momenteel is misschien wel de vraag wat er eerder komt een psychologische collaps of oorlog.
Kinderen en jongeren worden door radicale video’s zelf ook radicaal is gebleken uit recent onderzoek. Sociale media zijn een GIF en DRUG tegelijk voor jongeren (ook ouderen). Amerikaanse en Chinese bedrijven worden er rijk mee. Veel mensen weten het niet, maar in de VS in de jaren 1970, 1980 tijdens de heroïne tijd in grote steden kregen mensen het eerste shot gratis (van een dealer) in de wetenschap dat het verslavend was/is. Sociale media zijn ‘gratis’ (betaald wordt met persoonlijke gegevens, de data, die in algoritmen terecht komen om mensen iets te laten kopen ed.) Ook het ‘gewone’ drugsgebruik neem toe met steeds verslavender middelen. Dat is deze tijd.
Uit 2007: “De bevolkingsdruk is toegenomen, van 1990 tot 2000 groeide de bevolking in Nederland met een miljoen mensen tot 16 miljoen inwoners, het bevolkingsaantal stijgt verder”. In 2024 18 miljoen mensen. 18 miljoen mensen en 9 miljoen auto’s….denk nu na.
Update 08.03.2025 (18 jaar later)
Mensen keren zich af van de westerse maatschappij, vooral jongeren, ze verliezen zich in sociale media, computergames, extreem gedrag en geweld op straat. De psychische belasting voor iedereen neem toe door oorlogsdreiging, klimaatverandering en de overstelpende hoeveelheid nieuws hierover.
Update 15.07.2025
Dit is de tijd van: iedereen zwak, ziek, misselijk, te dik, te dun, met een diagnose, valt binnen een spectrum, is depressief, autistisch, heeft angststoornis, ADHD (hyperactief), is verslaafd, wordt gepest, enzovoort. Van de 18 miljoen mensen in Nederland hebben er 10,6 miljoen (60%) iets. Er wordt meer dan 100 miljard euro aan gezondheidszorg uitgegeven. Zouden de verantwoordelijken in politiek een economie zich zelf ook niet afvragen wat hier aan de hand is?
Update 29.09.2025
Een adviesorgaan van de overheid (Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) ziet een ‘hypernerveuze samenleving’ die mensen mentaal kwetsbaar maakt. Vooral jongeren zijn er door geraakt. De helft (!) van de volwassenen heeft ooit een psychische aandoening gehad. De oplossing ligt niet bij het individu maar bij de samenleving zelf.
Update 09.12.2025
Nieuw rapport van RIVM (Rijksdienst voor Volksgezondheid en Milieu). De mentale gezondheid in Nederland gaat achteruit, actie is nodig. De oorzaken kunnen ze moeilijk aanwijzen, maar bestaansonzekerheid en het niet vinden van een woning wordt gezien als probleem.
Dit is oud nieuws, de moderne mens is diep onzeker geworden. Dit heeft een lange aanlooptijd, boven schreef ik er al over (in 2007). In de post-christelijke individualistische ieder-voor-zich maatschappij zijn mensen op zichzelf teruggeworpen. In Sport en meritocratie schreef ik er al over, het is winnen of verliezen. Daarom schrijft het rapport over met name jongeren en met de corona pandemie nam de problematiek toe. Daarna begon de oorlog in Oekraïne, de klimaatproblematiek, de nieuwe president in de VS, de multicrisis in Nederland waar de partijen die regeren geen oplossingen meer voor hebben. Enzovoort, enzovoort. ECHTER, dit is niet een Nederlands probleem, dit is wereldwijd, dit gaat om de cultuur van de mensheid als geheel, 8 miljard wereldbewoners die allemaal hun geluk nastreven en welvaart willen.
De Humanistisch Sociale Partij (afgekort HSP 2017, begonnen op 12 september 2017) met respect voor mens, dier en milieu uitgaande van soberheid en solidariteit. De gevestigde partijen hebben met hun beleid vanaf de jaren 1990 na de val van de Berlijnse Muur en het communisme laten zien dat liberaal-kapitalisme-neoliberalisme geen oplossingen heeft voor urgente maatschappelijke problemen, nationaal en internationaal en onrechtvaardigheid in stand houdt. Een partij voor de 21e eeuw.
Seculier. Iedere religie die multi-interpretabel is (voor meerdere uitleg vatbaar), die faalt (bijvoorbeeld in het uitsluiten van geweld). Daarom is een seculiere maatschappij gebaseerd op humanistische waarden en normen het streven binnen een democratische samenleving. Vrijheid van godsdienst, maar binnen het particuliere domein, de kerk, de moskee en andere gebedshuizen.
Sociaal. De welvaartsverschillen nationaal en internationaal zijn groot en de onrechtvaardigheid is de afgelopen decennia toegenomen, dit moet worden tegengegaan. Welvaartsverschillen nationaal hebben geleid tot onnodige armoede, daklozen en voedselbanken. Welvaartsverschillen internationaal hebben geleid tot onbeheersbare migratiestromen.
Politiek. Politiek bedrijven vanuit een humanistische moraal. Het gaat in deze 21e eeuw om het vinden van nieuwe wegen, geen utopische heilstaten die in rampen ontaarden zoals in de vorige eeuw. De oude recepten zijn echter uitgewerkt, de gevestigde partijen zijn vaak achterhaald en verstoft of zitten gevangen in hun verleden, de 19e en 20e eeuw, de begintijd van de politieke stromingen en partijen.
Staatsvorm. Een moderne democratische republiek met een gekozen president. Een gekozen volksvertegenwoordiging die tot stand komt door algemene verkiezingen eens in de 4 jaar. Kiesdrempel tegen versplintering politieke landschap.
Milieu. Binnen de kapitalistische productiewijze is het milieu, de natuurlijke omgeving, lange tijd (sinds de industriële revolutie) als kosteloos gezien, evenals grondstoffen en fossiele brandstoffen. Hierdoor is grootschalige milieuvervuiling opgetreden van landen, zeeën, rivieren en door de ruimtevaart zelfs vervuiling van het heelal. Het grootschalige gebruik van fossiele brandstoffen en grondstoffen sinds de industriële revolutie heeft geleid tot een door de mens veroorzaakte klimaatsverandering en milieuvervuiling. Hier is een drastische omslag nodig, waar ieder product, consumptiegoed en voedsel een relatie heeft met de wijze waarop het geproduceerd is en de impact op het milieu. Nieuwe technieken moeten worden gebruikt voor zonne-energie en windenergie en nog te ontwikkelen energievormen. De aanspraak op materiële welvaart en bezit moet per hoofd van de wereldbevolking bekeken worden. Dat betekent nationaal dat binnen de rijke landen in eerste instantie de vermogenden en grootverbruikers hun consumptiepatroon zullen moeten minderen en hun ecologische voetafdruk verkleinen, daarna anderen. Een quotum-spaarsysteem voor vliegreizen. Iedereen heeft recht op een vliegreis als aantal vliegkilometers is gespaard. Particulier niet-zakelijk autovervoer beperken door een jaarmaximum aan kilometers in te stellen. Internationaal zullen rijke landen moeten minderen. Het algehele welvaartsniveau zal teruggaan aangezien het huidige beslag op grondstoffen en fossiele brandstoffen niet houdbaar is. Nieuwe nog te ontwikkelen energieopwekkingsvormen zullen er wellicht voor kunnen zorgen dat het welvaartsniveau, met name in het westen, kan stabiliseren.
Economie. Een gematigde vorm van kapitalisme, uitgaande van de eigen verantwoordelijkheid en initiatieven van het individu, maar met evenwicht tussen egoïsme en altruïsme, eigenbelang en gemeenschappelijk belang. De macht van grote bedrijven moet worden teruggedrongen. Uitgangspunt van het economisch beleid is een verantwoordelijke omgang met grondstoffen en energie binnen een circulaire economie waar hergebruik de norm is. De consumptiemaatschappij moet worden teruggedrongen, reclame moet worden beperkt. Kleinschaligheid en lokale economische activiteit gestimuleerd. Economische groei is geen doel op zich, maar een middel tot het produceren van voedsel en noodzakelijke goederen. Afschaffing bio-industrie. Verantwoorde wijze van het bedrijven van landbouw, tuinbouw en veeteelt. Heen-en-weer transporteren van goederen door wereldhandel om elders producten goedkoper te laten produceren en het exporteren van goederen (met name voedsel en agrarische producten) die lokaal kunnen worden geproduceerd wordt tegengegaan. Terugdringen financiële sector en verbod op mogelijkheden belastingparadijs Nederland.
Werkgelegenheid en arbeid. Uitzendbureaus worden aan banden gelegd en gereguleerd en krijgen de functie van arbeidsbureau. Bij weigering volgt nationalisatie. Tijdelijke contracten tegengaan. Meer rechten voor de werknemer. Iedereen heeft altijd werk, een uitkering is marktconform loon waarvoor altijd werkzaamheden worden verricht. Verhoging minimumloon.
Staatsschuld. Staatsschuld en begrotingstekort moeten worden teruggedrongen. Staatsschuld en private schulden zijn onverstandig en een last voor de toekomst en nieuwe generaties.
Lonen. De lonen zijn de afgelopen jaren opzettelijk laag gehouden om de bedrijfswinsten te vergroten, dit moet worden gecorrigeerd door loonsverhogingen. Gelijke lonen voor hetzelfde werk voor man en vrouw.
Europa. Europese samenwerking wordt voortgezet, meer democratie en de nadruk op sociaal beleid. Tegen de macht van Europese politiek-economische elites. Halvering van de lonen, toeslagen en vergoedingen voor boven modaal verdienend EU personeel voor hetzelfde werk. De eigenheid van landen blijft bestaan, geen Verenigde Staten van Europa. Brussel als enige zetel voor het Europese parlement. Geen loonconcurrentie door werkers uit Midden- en Oost Europa ontstaan door het verdrag van Schengen.
Belastingen. Tegengaan van belastingontduiking, boycotten van belastingparadijzen, vrijhavens en dwergstaten tot ze hun beleid aanpassen en de rol van Nederland hieraangaande. Ontwikkelingslanden missen belastinginkomsten door Nederland en dat leidt tot migratiestromen.
Bevolking. Nederland is een van de dichtstbevolkte landen in de wereld met ruim 17 miljoen inwoners en een hoge bevolkingsdruk (met name in het westen van het land) waardoor immigratie moet worden beperkt. De exponentiële bevolkingsgroei van de wereldbevolking moet worden tegengegaan. Zonder aanpassing zal de wereldbevolking van 7 miljard mensen naar 9 tot 11 miljard mensen gaan aan het einde van deze eeuw, ruim 80 jaar, 1 mensenleven vanaf vandaag. Aangezien de groei vooral in ontwikkelingslanden plaatsvindt zal door scholing en opbouw in díe landen de bevolkingsgroei moeten worden beperkt om tevens migratiestromen met een economisch motief tegen te gegaan.
Onderwijs en burgerschap.Iedere maatschappij is het product van opvoeding (door de ouders) en onderwijs (door de school). Op school en tijdens de studie worden de toekomstige burgers gevormd en een moraal aangeleerd. De maatschappij van vandaag en haar problemen zijn dus het resultaat van opvoeding en onderwijs van de afgelopen decennia. Vooral geschiedenisonderwijs moet worden verbeterd met aandacht voor kolonialisme, ontwikkelingslanden en de relatie oost versus west. Een kritische houding ten opzichte van de consumptiemaatschappij en de gevolgen daarvan op het milieu is nodig. Niet competitie maar samenwerking moet centraal staan als samenlevingsdoel. Openbaar onderwijs met humanistische uitgangspunten en aanleren algemeen erkende morele waarden die in iedere religie zitten.
Publieke omroep. (radio, televisie, sociale mediakanalen). Een goede publieke omroep met nieuws, achtergronden en duiding van nieuws op prime time. Een wekelijkse thema-avond. Geen exorbitante salarissen voor journalisten en presentatoren. Het grote nieuwsaanbod dat door internet is ontstaan en zonder duiding en context is leidt tot ‘gecultiveerde machteloosheid’ die bestaat uit onverschilligheid, ontkenning van feiten en complot denken. Ook is betrouwbaarheid nodig in het aanbod van manipulatief nep-nieuws dat verspreid wordt door organisaties en via sociale media. Samen met opvoeding en onderwijs is een publieke omroep vormend voor toekomstige burgers (jongeren) en volwassenen.
Persvrijheid. Persvrijheid is een noodzaak in iedere democratie. Waakhondfunctie naast het parlement.
Defensie. Nederland moet een sterk defensief beroepsleger hebben dat het grondgebied kan verdedigen. Samenwerking binnen Europa is daarbij noodzakelijk. Defensietaken voor missies in het buitenland in navolging van de politieke keuzes van andere landen (in het bijzonder van de VS) is niet meer mogelijk, want de motieven zijn verkeerd. Alle politieke grootmachten (China, Rusland, Verenigde Staten) in de wereld handelen vanuit immorele geopolitieke motieven en deze leiden tot wereldwijde conflicten en oorlogen. Toekomstige conflicten zijn in eerste instantie digitale oorlogen (cyberoorlog) waarbij de stroomvoorziening cruciaal is door technologische afhankelijkheid. Internationaal: Terugtrekking van alle Amerikaanse militairen en atoomwapens uit heel Europa. NAVO blijft bestaan. Oekraïne en Belarus onafhankelijke, niet aan een machtsblok gebonden landen. Erkenning geopolitiek belang van Rusland vanuit de historie gezien in midden Europa.
Misdaad en straf. Veel mensen die in de gevangenis terechtkomen hebben in meerdere of mindere mate psychische problemen en/of problemen die een maatschappelijke oorzaak hebben (werkloosheid, woningnood, gebrek aan respect op het werk ed) krijgen direct een resocialisatieprogramma met een vakopleiding, studie en werk. Een strafperiode blijft.
Immigratie. Er moet een koppeling komen tussen het beperken van de immigratie en het het verhogen van doelgerichte ontwikkelingshulp aan enkele landen die als voorbeeldlanden moeten dienen. Migranten met economische motieven worden niet toegelaten, dit wordt gekoppeld aan ontwikkeling van de landen van herkomst. Arbeidsmigratie uit midden- en oost Europa (Schengen gebied), waarbij werkers hiernaartoe gehaald worden om voor lage lonen te werken, moet worden tegengegaan. Uitzendbureaus die dit mogelijk hebben gemaakt en maken worden gesloten. Werkgevers moete zelf huizen bouwen en niet aan de woningmarkt onttrekken. Asielzoekers met humanitaire en/of politieke motieven kunnen worden toegelaten. Asielprocedures moeten snel zijn en in beroep gaan moet worden beperkt. De staat moet huizen bouwen voor statushouders en niet aan de woningmarkt onttrekken. Het aantal/quotum mensen moet Europees worden vastgesteld.
Integratie. De multiculturele samenleving is een feit. De keuze in het verleden door de kolonisatie van overzeese gebieden (Suriname, Indonesië e.a.) is de keuze voor een multiculturele maatschappij geweest evenals het uitnodigen van gastarbeiders vanaf de jaren 1960 en het toelaten van asielzoekers vanaf de jaren 1990. Racisme en discriminatie bestaan en moeten worden bestreden. Alle bestaande nederlandse wetten moeten worden gerespecteerd. Religieus-culturele gewoonten die niet binnen de wet vallen zijn verboden.
Wonen. De structurele woningnood moet worden aangepakt met goede bouwplannen, investeringen in duurzame en betaalbare woningen. Er moet een koppeling komen tussen sociale woningbouw en het toelaten van asielzoekers (die met een politiek motief). Aangezien de impact van de zeespiegelstijging in de toekomst vooral het westen van Nederland zou kunnen treffen moet vooral in het oosten van het land nieuwbouw plaatsvinden, samen met werkgelegenheid. Afbouw hypotheekrenteaftrek. Iedere dakloze die dat wil krijgt een tijdelijke noodwoning. Bouw zelfvoorzienende kleine huisjes.
Gezondheidszorg. De moraal moet niet door nieuwe technieken bepaald worden. Stimulering van een gezonde levenswijze. Fastfoodketens moeten worden teruggedrongen. Snoepautomaten op stations moeten weg. Roken en het drinken van alcohol zijn een vrije keuze, maar verkooppunten van tabak en alcohol moeten worden beperkt. Jaarlijks wordt voor bijna 7 miljard euro uitgegeven aan antidepressiva (exclusief de kosten van arbeidsverzuim en arbeidsongeschiktheid), dit moet worden teruggedrongen. Dit laat zien dat er veel verborgen welzijnsproblemen zijn die moeten worden aangepakt: werkdruk, stress, burn-out, discriminatie, woningnood ed. De macht van de medische bedrijfssector moet worden teruggedrongen, economische factoren, winstbejag, mogen geen rol spelen in het gebruik van geneesmiddelen.
Euthanasie/Vrijwillig Levenseinde De emancipatie van het individu en de toegenomen levensduur maakt eigen vrije keuzes over het levenseinde mogelijk zonder drang of dwang van de maatschappij zelf. Euthanasie is reeds mogelijk, een vrijwillig levenseinde zal meer tot de mogelijkheden gaan behoren.
Prostitutie.Prostitutie is geen beroep maar in de meeste gevallen een vernedering voor de vrouw en moet worden tegengegaan.
Koningshuis. Streven naar een Republiek op termijn. Ceremonieel koningshuis met beperkte macht en invloed. Monarchieën, ook constitutionele monarchieën, zijn een anachronisme uit voorbije eeuwen.
Optioneel. Een seculiere bijbel, een handvest dat dient als houvast met algemeen wenselijke morele uitgangspunten (geen geweld gebruiken, niet doden, niet stelen, de wet respecteren, respect voor de medemens, niet discrimineren ea). Een Groen boekje. Nieuw paradigma, de wereld handelt nog met dezelfde paradigma’s uit vorige eeuwen.
Aanvullingen (bovenstaande is niet volledig) / Wijzigingen (wijzigingen zijn mogelijk) / Nader te bepalen.
De huidige partijen in het kort:
VVD. Exponent van het gecultiveerde egoïsme van het liberaal-kapitalisme, dat onder het mom van vrijheid anderen wil onderschikken. Sinds de jaren 1990 wegbereider van de modieuze trend van liberalisering, privatisering en terugtredende overheid. Heeft welvaartsverschillen en onrechtvaardigheid de afgelopen decennia vergroot. Integriteitskwesties hebben innerlijke conflicten laten zien, er is structureel geen moreel kompas.
PvdA. De sociaal-democratie heeft haar succes gekend in de verwezenlijking van de verzorgingsstaat. Ging vanaf de jaren 1990 na de val van het communisme een liberale koers varen gericht op de middenklasse en liet haar oorspronkelijke achterban in de steek.
CDA. Christelijke VVD, bediende haar agrarische achterban decennia met subsidies en voordelen. Kwam in het hart van het landsbestuur en bleef daar tot de jaren 1990 zitten.
D66. Wervend idealisme vanaf 1966 met een charismatische voorman. De praktische uitvoering is economisch-liberaal. Het kleine liberale broertje van de VVD. Nadruk op persoonlijk-ethische kwesties (urgent vanwege de emancipatie van het individu).
SP. De nieuwe sociaal-democratische partij. Komt op voor mensen die niet de zelfredzaamheid hebben van de voornoemde partijen, maar zit voor altijd vast aan een besmet verleden uit de begintijd (communisme). De termen communisme en socialisme zijn achterhaald. De vorige eeuw heeft laten zien dat onvrijwillig collectivisme tot rampen leidt. Door het telkens benadrukken door de voornoemde partijen van dit verleden wordt deze partij doelbewust klein gehouden.
Groen Links. Vroeger vooruitstrevend, maar iedereen is nu groen in meer of mindere mate. Een elitair soort links dat heeft laten zien vergaande compromissen te willen sluiten. Koers afhankelijk van de voorman/voorvrouw. Dit is het soort links dat de gevestigde partijen graag zien, want veel gevaar leveren ze niet op.
Christen Unie Christelijke politiek. Religie is geen goed uitgangspunt voor het bedrijven van politiek. Door de sociale instelling en aandacht voor de ‘schepping’, het milieu, wel met waarde.
Janmaat (CD) / Fortuyn (LPF) / Verdonk (Trots op Nederland) / Wilders (PVV) / Baudet (FvD). Een onderstroom in de maatschappij vanaf de jaren 1980. Opgeroepen door het negeren van de gevestigde partijen die na WO2 decennia geregeerd hebben (VVD, CDA, PvdA, D66). Achtergrond zijn hoofdzakelijk sociaal-economische factoren, veranderende wijken door immigratie in combinatie met structurele woningnood en economische onzekerheid. Permanente druk op werk, koopkracht en bestaan. Niet meer politiek vertegenwoordigd zijn door de keuzes van de sociaal-democratie. De laatste jaren groeiend nationalisme en aanwijzen van een (klassieke) zondebok, de islam (waarover terechte zorgen zijn). Hr Janmaat was een onbeholpen politicus in de jaren 1980 die weinigen aansprak, de autoriteiten reageerden verkrampt en de zogenoemde anti-fascisten reageerden gewelddadig (aanslag Kedichem). Hr Fortuyn was een flamboyante man die de gevestigde orde flink liet schrikken met zijn onvoorspelbare optreden en zijn boeken vol met kritiek op de ‘Paarse’ regeringen (VVD, PvdA, D66, 1994-2002). Hij begon in de volkswijken van Rotterdam waar het multiculturele drama (Paul Scheffer) zich aan het voltrekken was en later opereerde hij landelijk tot hij werd vermoord. Mv Verdonk liet haar eigen partij (VVD) schrikken met een rechtser geluid dat kortstondig aansloeg. Hr Wilders liet ook de VVD achter zich en ging een rechtsere koers varen en concentreerde zich op een extreem anti-islam en anti-allochtonen zondebok beginsel dat vooral na 2001 (Twin Towers New York) aansloeg. Moet sindsdien met beveiliging leven. Heeft een anti-intellectualistische instelling met simpele oplossingen voor complexe problemen. Zelfoverschatting blijkt door wereldwijde aspiraties. Spreekt bewonderend over politici met dictatoriale eigenschappen. Hr Baudet is jong (35), heeft een knap te noemen uiterlijk en spreekt bevlogen. Dit spreekt jongeren en ouderen die genoeg van de gevestigde partijen hebben en teleurgestelde Wilders aanhangers aan. Heeft nationalistisch-conservatieve instelling met soms onnavolgbare redenaties en een nostalgisch verlangen naar een tijd die nooit heeft bestaan. Toont soms vreemd gedrag. Zet zich af tegen de gevestigde partijen en is net als voornoemde personen het gevolg van het falen van de gevestigde partijen die nieuwkomers buitensluiten.
50+. Versplintering van een belangengroep, de ‘ouderen’, een deelbelang. Het echte probleem is dat mensen boven de 50 in deze maatschappij als oud worden gezien terwijl de pensioenleeftijd is verhoogd naar minimaal 67.
Partij voor de dieren. Versplintering van een deelprobleem (de bio-industrie), met een juiste analyse van milieucrisis en het huidige economische systeem. De omgang met dieren moet binnen een totaalpakket vallen.
DENK. Partij met een deelbelang van ‘allochtonen’ (hier geboren mensen, 2e en 3e generatie na de gastarbeiders), ontstaan door verwaarlozing van de gevestigde partijen en racisme en discriminatie in de maatschappij.
BIJ1. Partij met een deelbelang ontstaan uit onvrede en verwaarlozing van de gevestigde partijen. Overlapping met Denk.
SGP. Christelijke politiek met rigide ouderwetse kanten. Zal uiteindelijk uitsterven.
Kort samengevat in regeringsverantwoordelijkheid sinds 1977: 8 jaar Rutte (2010-heden; VVD/PvdA/D66), 8 jaar Balkenende/Bos (2002-2010; CDA/PvdA), 8 jaar Kok/Zalm (1994-2002; PvdA/VVD/D66), 12 jaar Lubbers (1982-1994; CDA), 5 jaar Van Agt (1977-1982; CDA). In totaal ruim 40 jaar. Dit is wat een ‘partijkartel’ genoemd wordt. Nieuwkomers worden buitenspel gezet of gedwongen verregaande concessies te doen.
Deze partij zal alleen beginnen wanneer andere partijen zich aansluiten. Door de versplintering van het politieke landschap zijn er al teveel partijen en heeft de toevoeging van een nieuwe partij geen zin. Geen vijfde wiel aan de wagen. Links en rechts zijn verleden tijd. Het gaat nu en in de toekomst van deze 21e eeuw, en daarna, om sociaal of asociaal, klimaatbewust of niet klimaatbewust, nationalistisch of internationaal.
(Op de (uitstekende) website Parlement en Politiek (parlement.com) is te lezen wie wanneer verantwoordelijkheid hebben gedragen in Nederland).
Update 19.03.2021
Links verloor de verkiezingen. Meer versplintering, meer polarisatie en meer verrechtsing. Iedere bevolkingsgroep heeft haar eigen partij, de dieren zijn apart vertegenwoordigd. Ruim 20 jaar ‘populisme’ sinds Fortuyn met 20 tot 30 Kamerzetels (nu 28, net zoveel als Fortuyn). Rutte 4 in voorbereiding.
Update 23.08.2021
5 maanden na de verkiezingen is nog geen regering.
Update 16.12.2021
9 maanden na de verkiezingen gaan dezelfde partijen (VVD, CDA, D66, Christen Unie) opnieuw regeren. Er wordt heel veel geld uitgetrokken om het verkeerde beleid van de afgelopen jaren te herstellen.
Update 25.03.2022(5 jaar later)
Geaccordeerd. Aan bovenstaand Partijprogramma wordt niets veranderd of verwijderd. Ook de defensieparagraaf niet, hoewel de situatie (Oekraïne) nu totaal anders is, het is TE LAAT.
Nu 20 Kamerfracties in het parlement. Versplintering, polarisatie, populisme en niet-stemmen nemen toe. Bij gemeenteverkiezingen bleef bijna de helft van de kiezers thuis, we zullen er de komende 4 jaar niets meer over horen en Nederland zal zich presenteren als voorbeelddemocratie. Lees voor achtergronden de diverse Dossiers:
De PvdA en Groen links willen niet fuseren, wel samenwerken. De HSP 2017 is het nieuwe ‘links’, maar beter gezegd de sociale partij voor mens en dier, de nieuwe partij voor de 21e eeuw!
Update 28.01.2023 (6 jaar later)
Geen wijzigingen en/of aanvullingen.
“We gaan van individueel belang naar sociaal-gemeenschappelijk belang met meer rechtvaardigheid”. (Uit Dossier VVD).
Update 20.07.2023
Regering gevallen, nieuwe verkiezingen in november. De ‘puinhopen van Paars’ (1994-2002), de regering van VVD/PvdA/D66, zijn klein vergeleken met de puinhoop die met name de VVD met MP Rutte na 13 jaar nalaat. Ook CDA is mede verantwoordelijk, de PvdA liet zich in Paars 3 (2012-2017) opnieuw inpakken door de VVD, D66 beloofde veel maar ook zij liepen vast in de botte machtspolitiek (“wij hebben gewonnen”, Klaas Dijkhoff een paar jaar geleden) van de VVD.
Update 21.08.2023
Nieuw Sociaal Contract heet de nieuwe partij van ex CDA-er Pieter Omtzigt. Wat in Nederland nodig is is nieuw idealisme, vooral voor jongeren. Deze nieuwe partij moet mensen van goede wil zoeken (ook uit andere partijen) om beleid vorm te geven. Helaas zijn de problemen erg groot geworden, de maatschappij moet van de grond af aan opnieuw opgebouwd worden, te beginnen met onderwijs en opvoeding.
Update 27.09.2023
In Nederland is een (grote) nieuwe sociale middenpartij momenteel het beste, gezien de versplintering, polarisatie en populisme na decennia liberaal beleid van de partijen die regeerden en waar huidige multiple crises (teveel om op te noemen) door ontstaan zijn.
Update 25.10.2023
De nieuwe partij van Pieter Omtzigt heet Nieuw Sociaal Contract en heeft sterke punten. Deze partij is de eerste kans in decennia voor vernieuwing en een niet-populistische (!) aanpak van de multiple crises die in de afgelopen jaren door liberaal-kapitalistisch-neoliberaal VVD beleid, waar alle partijen die regeerden zich bij aansloten. Het belangrijkste is de macht van de VVD te breken door ze niet meer de grootste partij te laten zijn na de verkiezingen. Er is geen ideologie die zo gefaald heeft als het liberalisme met zijn uit te jaren 1990 stammende aanpak van ‘liberalisering, ‘privatisering’ ‘terugtredende overheid’, ‘de vrije markt is beter‘.
Dat er een nieuwe partij moest komen zag ik in 2017 (zie boven), maar persoonlijk heb ik voor politiek geen geduld. Tevens is een grote middenpartij voor Nederland het maximaal haalbare, want de volksaard van Nederland is diep conservatief. Dat begint al in de VOC tijd, daarom zijn ze er zo trots op (ik schreef het 10 jaar geleden).
Update 21.11.2023
De harde waarheid is dat de aanstaande verkiezingen van 22 november 2023 niets zullen oplossen.
Update 24.01.2024(7 jaar later)
De maatschappelijke onvrede is bij de verkiezingen bij de verkeerde partij terechtgekomen, de PVV (zie kenschets boven). Dit zal nog jarenlang verstorend werken.
Update 25.05.2024
De komende rechtse regering (extreemrechts gebruik ik niet, het is meestal rechts-populistisch, makkelijke klinkende oplossingen voor moeilijke problemen) zit met een erfenis van de partijen die geregeerd hebben in de afgelopen decennia, een onontwarbare kluwe van problematieken die ieder een eigen oplossing behoeven. De politieke verwarring is nu zo groot dat het ergste gevreesd moet worden, meer polarisatie en versplintering en het ontkennen van feiten en wetenschap.
Update 22.01.2025
Hoe een democratie kan ontsporen door politiek beleid dat grote delen van een bevolking van zich vervreemd, mensen diep onzeker maakt en waar verkeerde krachten geld en macht gaan domineren laat Amerika (VS) zien. Het is eerder in de geschiedenis voorgekomen. We gaan wat meemaken.
Update 15.03.2025
Het samengaan van PvdA en GroenLinks wordt vervroegd. Communisme, socialisme, liberaal-kapitalisme (alle uit vorige twee eeuwen) hebben afgedaan, ook de links-rechts tegenstelling is verleden tijd. Het gaat in de 21e eeuw om sociale rechtvaardigheid en humanisme. (Zie boven).
Update 08.06.2025
Nieuwe verkiezingen op 29 oktober 2025.
Update 20.10.2025
Deze partij doet niet mee aan de verkiezingen, misschien een andere keer.
(Begonnen in 2011) (Met Updates 2025 14 jaar later)
“Macht is macht, maar GEZAG moet men verdienen door jarenlang goed beleid. Alle politici streven naar gezag, maar de meesten zullen het nooit bereiken. Ze willen allemaal graag een Winston Churchill (vastberaden tijdens WO2), Willy Brandt (Duits politicus) of Robert Schuman (oprichter EU) zijn, maar ze zullen slechts kruideniers en boekhouders blijven”. (2023)
“Voor deze MP geldt: hoogmoed komt voor de val“.(Uit 2016).
“De VVD met MP Rutte verloor weer, ze verliezen sinds 2012: 2012 41 zetels, 2017 33 zetels, 2021 34, nu 24”. (2023)
Kerstfilm 2010.
De kerstfilm van 2010 is in 2011 waarheid geworden. Vandaag hebben het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een rapport gepubliceerd waaruit blijkt dat er dit jaar 70.000 mensen zijn bijgekomen die onder de armoedegrens leven. Het aantal mensen dat minder dan 1000 euro in de maand te besteden heeft is nu ruim 1 miljoen en de verwachting is dat dit in 2012 verder zal stijgen.
Update 07.12.2011
Minister-president Mark Rutte ziet in Nederland geen armoede en wil het woord armoede daarom niet gebruiken.
(De link die hier stond van het CBS is op de website vervallen).
Update 14.01.2012
Minister-president Mark Rutte riep op tot het stellen van vragen via Twitter aan hem. De vragen werden beantwoord in een 10 minuten durend filmpje op YouTube. De vragen waren goed, maar de MP blonk uit door het debiteren van nietszeggende algemeenheden. Mijn vraag was: “Is een sociaal-liberaal beleid niet beter geschikt om Nederland door de crisis te loodsen?” Helaas werd de vraag niet beantwoord.
Update 10.02.2012
Het Europees statistiekbureau Eurostat heeft berekend dat bijna 25% van de Europese bevolking onder de armoedegrens leeft. Het percentage is gestegen van 23,1 naar 23,4. In Nederland is volgens dit erkende onderzoeksbureau 15% van de bevolking arm. Deze cijfers zijn van 2010, dat betekent dat de armoedecijfers aanzienlijk zullen stijgen met de aanhoudende crisis.
Griekenland is het voorland van armoede in Europa, in Griekenland wordt het minimumloon, dat lager is dan in Nederland, met 20% verlaagd. Griekenland is een land dat als eerste geofferd wordt. De schulden zijn zo groot dat die de komende decennia niet meer afbetaald kunnen worden.
Update 12.02.2012
De ZZP-er is de dagloner van deze tijd, zo bleek uit het tv programma Buitenhof vandaag. De Zelfstandige Zonder Personeel, de 1 pitter, is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en heeft vaak geen verzekeringen en wordt onderbetaald. Ze horen tot de ‘werkende armen’, de ‘working poor’ (die ook in de Verenigde Staten van Amerika zo’n groot deel van de beroepsbevolking uitmaken). Mensen worden voor de keuze gesteld hun werk te verliezen of als ZZP-er terug te mogen komen, uiteraard tegen minder loon en niet verzekerd. Wat vroeger een bouwvakker was met een contract, is nu een ZZP-er, geen werk, geen geld.
Er komen steeds meer mensen die van een minimuminkomen moeten rondkomen volgens de brancheorganisatie van de Schuldhulpverlening (NVVK). Nieuw is dat steeds meer mensen met de betere inkomens in de problemen komen.
Update 19.12.2015 (4 jaar later)
Minister-president Mark Rutte zit er nog steeds. Afgelopen week was er een Kamerdebat over een deal van 15 jaar geleden met een crimineel (door iemand die toen officier van justitie was en staatssecretaris is geworden, hij is inmiddels afgetreden). Op zich al vreemd, of laat dit juist een lange tijd omspannende structuur zien. MP Rutte is verbaal erg begaafd, misschien wel de meest begaafde van allemaal. Als een politieke Houdini (de bekende boeienkoning die zich uit iedere situatie wist te redden) heeft MP Rutte zich weten te bevrijden uit een wirwar van keuzes en fouten uit het verleden. Hij gebruikte weer prachtige volzinnen en beeldspraken. Hij zei oa ‘dat hij meer op de bal had moeten zitten’ in de zin van beter moeten handelen. Veel mensen begrepen deze uitdrukking niet. Dit doet mij denken aan een Nederlandse voetballegende die ook een verbale kunstenaar is. Kortom, MP Rutte is de Johan Cruijff van de Nederlandse politiek.
Wat ook niet meer ter sprake komt is de opmerking van MP Rutte over vluchtelingen in het voorjaar van dit jaar. Hij zei toen dat Italië de vluchtelingenstroom zelf moest oplossen ‘omdat het daar nu eenmaal ligt’. In mijn artikel over vluchtelingen heb ik hier ook over geschreven. Begin september is de vluchtelingencrisis in alle hevigheid zichtbaar geworden. Europees beleid was er niet, de buitengrenzen zijn niet bewaakt, een goed voorbeeld van falend Europees bestuur. Nog steeds maakt men geen onderscheid tussen vluchtelingen met economische redenen en vluchtelingen met politieke motieven om naar Europa te komen.
Update 11.01.2016 (5 jaar na begin van dit bericht)
MP Rutte werd in het tv programma Buitenhof geïnterviewd (10.01.2016). Soeverein pakte hij de drie interviewers in met vlotte volzinnen. In Engeland werd Tony Blair ‘Teflon Tony’ genoemd, alle kritiek kon hij van zich af laten glijden. Wij hebben onze ‘Teflon Mark’, Mark ‘Teflon’ Rutte, hij is pas 48 en zal dus nog decennia in de politiek of het bedrijfsleven zijn stempel op de Nederlandse maatschappij drukken.
Update 13.02.2016
Kopie van 12.02.2012: De ZZP-er is de dagloner van deze tijd, zo bleek uit het tv programma Buitenhof vandaag. De Zelfstandige Zonder Personeel, de 1 pitter, is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en heeft vaak geen verzekeringen en wordt onderbetaald. Ze horen tot de ‘werkende armen’, de ‘working poor’ (die ook in de Verenigde Staten van Amerika zo’n groot deel van de beroepsbevolking uitmaken). Mensen worden voor de keuze gesteld hun werk te verliezen of als ZZP-er terug te mogen komen, uiteraard tegen minder loon en niet verzekerd. Wat vroeger een bouwvakker was met een contract, is nu een ZZP-er, geen werk, geen geld.
Het tv programma EenVandaag weidde vandaag een hele uitzending aan de ZZP-er met dezelfde conclusies die ik 4 jaar geleden al trok…..(verbijsterend).
MP Rutte deed afgelopen week mee aan een zogenoemd correspondentendiner, een komisch bedoelde avond met de minister-president en journalisten. Het ging hem goed af, zoals boven al gezegd hij is de Johan Cruijff van de Nederlandse politiek. Hij kon even oefenen voor het volgende interview waarbij hij journalisten weer met boter en suiker zal inpakken.
Update 29.02.2016
Het aantal mensen met een bijstandsuitkering blijft groeien. Eind 2015 waren het er volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek 450.000. Dat zijn er 16.000 meer dan een jaar eerder. Vooral meer jongeren en 45-plussers zijn vorig jaar in de bijstand terechtgekomen. Cijfers van het CBS. Als mensen werkloos worden, krijgen ze eerst een WW-uitkering. Daarna komen ze in de bijstand terecht. Al sinds 2009 stijgt hun aantal gestaag. Dat was te voorspellen dus, want de werkgelegenheid stijgt niet. Het valt te verwachten dat de werkeloosheid gaat stijgen, hele landelijke winkelketens sluiten momenteel.
Update 01.03.2016
Vandaag in de Volkskrant een artikel over de sterk toegenomen armoede in Nederland, gebaseerd op een onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP)
Het opnoemen van de feiten is voldoende:
Door de crisis is het aantal mensen die langdurig in armoede leven gestegen.
In 2013 waren er 1,25 miljoen armen, de helft hiervan leefde minstens 3 jaar onder de armoedegrens (1061 euro netto per maand voor 1 persoon, 2000 voor een gezin met twee kinderen).
De helft van de armen heeft werk, maar krijgt niet genoeg loon.
Het aantal armen zal hoog blijven door de toename van tijdelijke contracten en Zelfstandigen Zonder Personeel (ZZP-ers).
Armen wonen slechter dan anderen.
Sinds 2008, het begin van de crisis, is het aantal armen ieder jaar gestegen.
Hoe langer de armoedesituatie duurt, hoe moeilijker het wordt er ooit nog uit te komen.
Mensen die uit de armoede komen vallen later weer vaak weer terug.
Ouderen met alleen AOW blijven altijd arm. (Zit je in de leeftijdscategorie 55 tot 65 jaar, dan hangt er een grote donkere wolk boven je hoofd. Boven de 55 ben je op de arbeidsmarkt afgeschreven, je heb geen ‘rendement’ meer, maar de pensioenleeftijd is opgetrokken tot 67 jaar, veel ZZP-er hebben geen pensioen kunnen opbouwen en zullen alleen AOW krijgen).
66% van niet-westerse immigranten met minderjarige kinderen kinderen is langdurig arm. (Vooral dit laatste is verontrustend, dit is de groep waarvan we al decennia zien dat ze in de criminaliteit terecht kunnen komen of zich de laatste jaren laten paaien door de extremistische kant van een religie).
De opsomming laat de structuren zien in deze kapitalistische maatschappij. Juist de ontkenning in 2011 dat er geen armoede is, leidt ertoe dat mensen in een beschaafd land ertoe gedwongen zijn een situatie te ondergaan die niet nodig is. We moeten zoals ik al vaker heb geschreven de samenhang zien. Na 8 jaar crisis (men spreekt nu al weer over de volgende crisis, het recept van geld in de economie pompen en lage rentes is uit gewerkt, het kapitalisme is nu zelf failliet en we zijn in een staat van permanente crisis) is er nagenoeg niets veranderd in de maatschappelijke verhoudingen.
De cijfers zijn uit 2013, we zijn al weer 3 jaar verder…..
Iedereen die iets van de geschiedenis weet is zich ervan bewust dat een maatschappij een kantelpunt heeft waar sociale onrust zal ontstaan. Het tragische is dat de meeste mensen de verkeerde schuldigen aanwijzen, dit is wat men de zondeboknoemt die alle schuld krijgt. Dit zien we in deze tijd ook, waar een partij zonder leden met een charismatische leider die grossiert in eenvoudige oplossingen, sommige bevolkingsgroepen over een kam scheert. Het verbaasd niet dat deze partij het in peilingen goed doet, het zal tot meer polarisering leiden. Maar we moeten vooral niet vergeten dat we deze partij te danken hebben aan al de partijen die sinds 15 tot 20 jaar, sinds Pim Fortuyn en Rita Verdonk, niets gedaan hebben om een brede onderstroom in de maatschappij te erkennen als een feit waarmee rekening gehouden moet worden.
Update 03.03.2016
Het aantal daklozen is toegenomen met 74 procent, het zijn er ruim 30.000. Er zijn er 13.000 bijgekomen in 6 jaar tijd. De economische crisis wordt als belangrijke factor gezien, mensen worden hun huis uitgezet als ze de huur niet meer kunnen betalen. Er is bezuinigd op de geestelijke gezondheidszorg waardoor mensen eerder dan vroeger geen behandeling meer krijgen. Vooral het aantal allochtone daklozen neemt toe. Dat is verdubbeld van bijna 6.500 naar 13.000. Onder allochtone Nederlanders is meer werkloosheid en meer armoede dan onder autochtonen. Als ze werk hebben, zijn het vaak de slechter betaalde banen. Bovendien hebben niet alle immigranten een sociaal netwerk om zich heen. Als ze dan werkloos raken, vangt niemand ze op. De crisis heeft niet-westerse allochtonen sterker geraakt dan autochtonen. (Cijfers van het CBS).
De werkeloosheid, de armoede en het aantal daklozen is toegenomen in de regeerperiode van MP Rutte die sinds 2010 (6 jaar) in wisselende kabinetten verantwoordelijkheid draagt, dat is in ieder geval een feit.
Update 05.09.2016
De MP was te gast bij het tv programma Zomergasten.
In Nederland is er geen journalist die deze MP intellectueel aankan. Misschien zou Paxman (journalist uit Engeland) hem aankunnen. Mede door deze avond, waar de MP het deed voorkomen alsof hij boven de partijen staat, zal de VVD het verlies beperkt weten te houden bij de komende verkiezingen, de PvdA zal worden weggevaagd, de PVV zal winnen en de grootste partij worden. We hebben dan een versplinterd en gepolariseerd land, onregeerbaar en een herhaling van de LPF tijden (2002) met vastgoedjongens en andere dilettanten in de politiek. (Bijna iedere bevolkingsgroep heeft nu zijn eigen partij). En dat na 8 jaar crisis en een onrechtvaardige bezuinigingspolitiek waarvan de MP 6 jaar regeerde.
Op deze avond dacht ik aan het boek De Heerser van Machiavelli (1469 -1527):
“Een verstandig heerser (politicus) kan nog mag zijn woord houden wanneer dit hem schade berokkent en wanneer de redenen die hem tot zijn belofte gebracht hebben, zijn weggevallen.”
Over de politicus “Wanneer men hem ziet en hoort, moet hij een en al barmhartigheid, betrouwbaarheid, oprechtheid en godsdienstigheid schijnen.
“De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.”
Kort samengevat.
Deze MP komt sympathiek over en doet het uitstekend in de media, we moeten echter naar de feiten kijken, 6 jaar MP: meer armoede (die hij ontkent), daklozen en mensen in de bijstand; hogere BTW en accijnzen, de verhuurdersheffing (een extra belasting); meer flexibilisering (dus onzekerheid) op de arbeidsmarkt, minder vaste contracten, de werkeloosheid is gestegen; uitzendbureaus laten Polen en andere werkers uit MOE-landen voor lage lonen werken; banken gaan grotendeels op oude voet verder na de crisis, betalen geen rente meer op spaargeld, maar rekenen zelf wel rente; belastingparadijs Nederland blijft grote internationale bedrijven bevoordelen (voor arme landen betekent dat minder inkomsten en mede hierdoor stijgt het aantal economische vluchtelingen); voortdurende woningnood mede door de zogenoemde statushouders (ontstaan door de ongecontroleerde instroom van vluchtelingen sinds 2015); vergroting van de kloof arm-rijk (het aantal vermogenden nam toe tijdens de crisis); meer luchtvervuiling door 130 km toe te staan (dus fijnstof, een doodsoorzaak); jarenlang geen pensioenindexatie enzovoort enzovoort.
Dit is de man die in april 2015 zei dat Italië het vluchtelingenprobleem zelf moest oplossen ‘omdat het daar nu eenmaal ligt’, 6 maanden voor de vluchtelingencrisis (impliciet aangevend dat er geen Europees beleid is); de man die zei ‘geen visie’ te hebben want dat hindert maar; de koopman MP die oproept ‘kóóp toch die auto’; de man die beloftes doet en na de verkiezingen breekt (1000 euro erbij, geen geld naar Griekenland, geen beperking van aftrek hypotheekrente) en nu excuses aanbiedt; de man met excellente verbale technieken die nooit antwoord geeft op vragen maar alleen zegt wat hij kwijt wil (in Buitenhof van 10.01.2016 pakte hij moeiteloos 3 interviewers tegelijk in); de man die door zijn beleid en van zijn partij de VVD wegbereider is voor de PVV door een brede onderstroom in de maatschappij te negeren (samen met al die andere partijen die de afgelopen 20 jaar regeringsverantwoordelijkheid hebben gedragen). In Engeland hadden ze ‘Teflon Toni’ (Toni Blair, bekend om zijn niet speken van de waarheid tav Irak), Nederland heeft Mark ‘Teflon’ Rutte.
We kunnen inmiddels ook over president Rutte spreken, want hij heeft zich boven de partijen verheven.
Er zijn wat barstjes in zijn imago gekomen. Hij gebruikt formuleringen die laten zien dat hij het gevoel heeft de greep kwijt te raken. Voor deze MP geldt: hoogmoed komt voor de val.
Update 16.01.2017 (6 jaar later).
De MP werd in het programma Buitenhof door 3 journalisten geïnterviewd (15.01.2017), net als een jaar geleden (zie boven). Moeilijk kreeg hij het niet. Uit het korte verhaal ‘Een interview met de MP’: ‘Interviews vond hij leuk om te doen, hij wist inmiddels dat hij in Nederland iedere journalist de baas was.’ (Een interview met de MP (Kort verhaal)
Update 20.03.2017 (Na de verkiezingen)
Wat hr Rutte en de VVD gedaan hebben is knap, erg knap, het is politiek bedrijven op hoog niveau. Wel jammer dat de uitkomst zo desastreus is, maar dat terzijde. De VVD verloor dus 8 Kamerzetels en is de grootste partij met 33 zetels, de PvdA verloor 29 Kamerzetels (houd er 9 over, zie Dossier PvdA/SP), het gevoerde beleid is dus massaal weggestemd. Iemand, weet niet meer wie, ik geloof hr Kamp, zei iets in de trant van: ‘het gaat goed met de economie, maar de mensen ervaren het niet zo’. We weten dus niet dat het goed gaat en daarom stemden we niet voor het gevoerde beleid. De VVD heeft een deel van het jargon van de PVV overgenomen en veel mensen hebben strategisch op de VVD gestemd om de PVV buiten de deur te houden. ‘Iedereen’ is nu blij dat de PVV niet de grootste geworden is en ik heb nog nooit een partij gezien die zo snel is afgeserveerd, hoewel, misschien de SP in 2012, die partij is toen kapot gemaakt door alles en iedereen. Dat is politiek, de VVD gaat nu met hr Rutte regeren in Rutte 3, ze zeggen het niet maar je weet dat ze binnenskamers denken: “we rule this country”. Ze vergeten dat de PVV gegroeid is. Dat komt een keer terug.
Maar de VVD is toch die partij die de afgelopen jaren uitblonk in vriendjespolitiek, nepotisme en zwakke en falende ministers? Complete wetten die niet werken, liegen in de Tweede Kamer en een kruideniersmentaliteit (“koop toch die auto”) etc.
Wat we zien in Nederland is verrechtsing, meer polarisatie en meer versplintering. In het parlement zullen de debatten fel worden tussen DENK (‘allochtonen’) en de PVV (en hr Baudet, Forum voor Democratie, een vreemd amalgaam van standpunten, met een advocaat als tweede man). Iedere bevolkingsgroep heeft nu haar eigen partij, inclusief de dieren.
De Republiek van Weimar had er ruim 10 jaar geharrewar en chaos opzitten tot er een verkapte staatsgreep plaatsvond in 1933 (die Adolf Hitler aan de macht bracht).
Update 09.02.2018 (Update die bevestigd wat ik in 2011, 7 jaar geleden schreef, zie boven)
Het aantal daklozen is de afgelopen 7 jaren bijna verdubbeld tot 30.000 (Bron: EenVandaag 08.02.2018). Oorzaak is mede de woningnood en de stijging van de huurprijzen. Afgezien van EenVandaag is dit geen nieuws meer, dit is in een beschaafd en welvarend land volkomen irrelevant geworden. We hebben nog steeds dezelfde MP als 7 jaar geleden.
Update 21.03.2018
Minister-president Rutte is sinds gisteren Wilders-light geworden. Hij regeert 8 jaar, heeft de woningnood verergerd door verkoop van sociale huurwoningen en de verhuurdersheffing, maar betrok in het verkiezingsdebat voor de gemeenteraadsverkiezingen (op NPO Nederland Kiest 20.03.2018) ineens de vluchtelingen (statushouders) erbij die voorrang krijgen bij de toewijzing van een woning en dat dat moet worden afgeschaft. Het woord populisme wordt vaak verkeerd gebruikt, maar hier is het wel van toepassing, dit is populisme van het erge soort. Je eigen fouten op anderen afwentelen.
Een paar jaar geleden heb ik al gezegd dat een politicus met visie in 2015, toen er een onverwachte vluchtelingenstroom op gang was gekomen uit Syrië (naast de vluchtelingenstroom uit Afrika via Italië, al 25 jaar aan de gang, zie Dossier Vluchtelingen), direct had gezegd: “Er komen veel vluchtelingen die onze hulp nodig hebben, we beginnen direct met een grootschalig woningbouwprogramma om de woningnood voor autochtone Nederlanders niet te laten oplopen”.Door dit te zeggen wordt het ‘populisme’ de wind uit de zeilen genomen, want veel mensen willen wel solidair zijn, maar niet als ze het zelf moeilijk hebben (dit is al duidelijk sinds Pim Fortuyn, 20 jaar geleden). Dit is een structureel probleem gebleken in Nederland in de afgelopen decennia: Men vraagt solidariteit van mensen die het zelf niet breed hebben, die hun wijken zien veranderen terwijl ze er niet om gevraagd hebben. Zelf heeft die economisch-politiek elite er geen last van, want ze wonen in de beste gebieden van het land. Het woningbouwprogramma zou overigens betaald moeten worden met een extra heffing op de hoge inkomens, de tegenhanger van de verhuurdersheffing die is opgelegd aan mensen die in een sociale huurwoning wonen.
We zijn natuurlijk al jaren te laat, dat is duidelijk, de polarisatie, de versplintering en het ‘populisme’ zitten diep in de samenleving.
Update 26.04.2018
Een Kamerdebat over de dividendbelasting en of de MP de Tweede Kamer wel goed heeft geïnformeerd. De Mark ‘Teflon’ Rutte was in vorm, hij kan praten als Brugman en zou iemand een rolstoel kunnen verkopen en diegene laten geloven dat het luxe auto is en dat is een gave. We schieten er niets mee op, de woningnood blijft, de armoede blijft, de tijdelijke baantjes blijven, de werkdruk is hoog waardoor veel mensen, zelfs jongeren, stress en een burn-out hebben, in de zorg en het onderwijs zijn grote problemen en te weinig mensen die er willen werken enzovoort.
Een motie van afkeuring haalde het niet, het is het wachten op het wegvallen van die ene zetel meerderheid en dan zijn er nieuwe verkiezingen.
Update 28.05.2018
Veel zin om hier nog wat aan te voegen heb ik niet. Voor mij is het wel duidelijk: het gaat om macht en geld.
De VVD heeft een voorjaarscongres gehouden. Ze zien zich als winnaar. Klaas Dijkhoff (37 jaar jong, fractievoorzitter in de Tweede Kamer) zei het zo: “We hebben strijd gevoerd. Nu zijn we de dominante stroming. We hebben gewonnen”. Een krachtige uitspraak. Komt hoogmoedig over en meestal gaat het een paar jaar later bergafwaarts.
Gisteren in tv programma Buitenhof een discussie over armoede en mensen met schulden. (zie boven in 2011, 7 jaar geleden).
Update 24.08.2018
“…het is het wachten op het wegvallen van die ene zetel meerderheid en dan zijn er nieuwe verkiezingen”, zie boven. Er is een Kamerlid van de VVD en die bezit 100 huizen voor de verhuur in Amsterdam. Op zich al ongelofelijk,hij heeft fouten gemaakt in zijn verhuur en dat wordt onderzocht. Laat dit nu net die ene zetel zijn die het kabinet overeind houdt! Het was een maand geleden aan de orde, we hebben er niets meer over gehoord. Ze moeten hem wel heel veel beloofd hebben, of gesmeekt hebben, om bij de VVD te blijven en niet over te stappen met die ene zetel naar Forum voor Democratie van hr Baudet…..
Update 03.10.2018
De armoede is sterk toegenomen onder werkende mensen, ‘werkende armen’ (‘working poor’ zoals dat in de VS heet) tot 320.000. Sinds 2000 is er een toename van 60%. Onderzocht door het Sociaal en Cultureel Planbureau. Vooral zelfstandigen, zzp’ers en schoonmakers zitten in de armoedesituatie. Een van de redenen is de toename van flexcontracten, 0-uren contracten, tijdelijk werk enzovoort. De cijfers zijn van 2014, midden in de crisis. Het is geen toeval dat de VVD met MP Rutte al 8 jaar regeert, de lonen zijn al die jaren kunstmatig laag gehouden onder het mom van herstel van de economie (zie boven in 2011, 7 jaar geleden, dat is het voordeel als je Dossiers over een lange tijd bijhoudt). Positief is dat de middenklasse na 10 jaar wakker is geworden, er zijn demonstraties!
Update 22.03.2019 (8 jaar later)
Mark ‘Deadalus’ Rutte verzamelde veren die hij samenbond met touwtjes en bijenwas en op deze manier maakte hij vleugels. Deadalus waarschuwde Klaas ‘Icarus’ Dijkhof om niet te hoog in de lucht te gaan en ze bonden de vleugels vast, maar Icarus luisterde niet en vloog steeds hoger de lucht in en hoogmoed maakte zich van hem meester en hij riep: “We hebben gewonnen!”. In de hitte van de zon echter smolt de bijenwas en Icarus stortte in zee. Deadalus leefde ongelukkig verder. (Uit de Griekse mythologie 4000 jaar oud).
Update 23.08.2019
Het aantal daklozen is in de periode VVD en MP Rutte (sinds 2010) verdubbeld. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft dit vandaag bekend gemaakt: CBS. Schokkend maar niet verbazingwekkend (zie boven vanaf 2011). Een van de oorzaken is de ook toegenomen woningnood, in Dossier Woningnood (Met Updates) staat de analyse over de structurele woningnood sinds de Tweede Wereldoorlog.
De maatschappij van vandaag is het resultaat van de keuzes van gisteren. Meer daklozen, meer armoede, meer voedselbanken, meer woningnood, lerarentekort enzovoort zijn het resultaat van de beleidskeuzes sinds 2010 van de VVD en MP Rutte, het CDA, D66 en PvdA.
Moeilijker moeten we het niet maken, wel duidelijker.
Update 13.09.2019
Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft berekend dat bijna de helft van de bevolking in 2017 en 2018 er financieel op achteruitis gegaan. Dus twee jaar waarin gezegd werd dat iedereen er op vooruit zou gaan
In de categorie ongelofelijk maar waar: grote bedrijven gaan in 2021 winstbelasting betalen. Dat deden ze dus niet.
Het Koningshuis heeft 30 jaar een dubbele vergoeding gekregen voor onderhoud van meubilair.
Enzovoort.
Een fotoreportage over armoede in Nederland is hier te zien.
Update 23.10.2019
Je zult maar 10 jaar geregeerd hebben en beleid hebben gemaakt zoals de VVD, of lid van deze partij zijn, of er op gestemd hebben.
Iedere maatschappelijke sector (oa. onderwijs, zorg, politie) is momenteel aan het protesteren of gaat in staking.
Het aantal daklozen is toegenomen (geschat op 40.000 mensen die geen huis hebben en op straat verblijven).
Er is een tekort van meer dan 300.000 woningen (oa door de verhuurdersheffing en de verkoop van sociale huurwoningen, mensen zijn wanhopig op zoek naar een plek om te wonen die bovendien betaalbaar is, gebouwd kan er niet worden vanwege de stikstofcrisis.
Er is een ernstige milieucrisis (CO2, stikstof, PFAS) die heeft gezorgd voor acute problemen in de landbouw en de bouw.
Tijdelijk werk is de norm geworden, er zijn steeds minder vaste contracten (uitzendbureaus floreren hierdoor, veel illegale uitzendbureaus want controle is er niet).
De werkdruk is overal hoog, veel mensen zijn ziek van de maatschappij. De oplossing is oa. een cursus mindfulness, want het probleem ligt bij het individu.
Zelfs de sectoren die de VVD bedient zijn ontevreden. De moraal van deze partij is eigenbelang eerst,meerdere integriteitskwesties hebben dit laten zien.
MP Rutte heeft 10 jaar alles weggelachen, ‘koop toch die auto’gezegd, gratis gas uit de Groningse bodem gehaald (50 jaar lang, een hele provincie is in rep en roer), economische groei als doel gesteld zonder de nadelen aan de mensen te vertellen (wij weten wel wat goed voor u is) enzovoort.
Update 13.02.2020 (9 jaar later)
Een staatsman zal deze MP nooit worden, meer dan een boekhouder en kruidenier is hij niet (wel een intelligente) inclusief zijn partij, de partij van het welbegrepen eigenbelang die zovelen in Nederland ondersteunen…..
Update 07.08.2020
De beleidsmakers zijn al een tijd aan het stikstofkwartetten: koeienpoep inruilen voor woningbouw (de boeren zijn daarom boos en protesteren en demonstreren). Dit is de technocratische economische politiek die ‘aan de knoppen draaien’ genoemd wordt. De illusie van een oplossing van bijna alle politici (vooral op rechts), hele generaties moeten aan hun kinderen en kleinkinderen uitleggen dat papa en opa het eigenlijk verkeerd heeft gedaan en ze niet alleen aan economische groei hadden moeten werken maar meer aan sociaal welzijn en milieu en natuur.
De coronapandemie is gaande. China is een kapitalistische dictatuur (zie Dossier China) de massaconsumptie van vlees, inclusief ‘culturele ‘gebruiken’, is net als in het westen normaal geworden. De autoriteiten hebben om de economische belangen niet te schaden de uitbraak van het nieuwe virus verzwegen en deden in het begin (in 2019) niets. China is de assemblagehal van de hele westerse industrie geworden, zo goedkoop mogelijk produceren daarom is weinig kritiek op het land en mag het virus nooit het China of Wuhan virus heten. Hieruit voortvloeiend is de dolgedraaide wereldhandel waardoor zeer veel containerschepen de wereld rond varen (af en toe verliest er een een paar honderd containers in een storm, zoals vorig jaar boven de Waddeneilanden, ze zijn nu nog aan het opruimen). Ook bleek dat alle medische zaken inclusief geneesmiddelen in China gemaakt worden en er dus een grote afhankelijkheid is gegroeid. Naast het menselijk leed van de pandemie stelt de coronacrisis het hele liberaal-kapitalisme op de proef, de gevolgen zullen ongekend zijn en decennia doorwerken. Een systeemcollaps van de hele kapitalistische ordening is zeker niet uit te sluiten.
Voor deze MP (en de VVD) geldt: hoogmoed komt voor de val, (2016).
De toeslagenaffaire (waarbij bijna 30.000 burgers onterecht tot fraudeurs werden bestempeld en tot wanhoop werden gedreven) zou wel eens de nagel aan de doodskist van MP Rutte en de VVD kunnen worden. Morgen zal het blijken.
Alles in dit bericht is gelezen en geaccordeerd, er hoeft na 10 jaar niets teruggenomen te worden. De coronacrisis en de milieu-klimaatcrisis (etc) zullen de polarisatie, de armoede, de versplintering doen toenemen (misschien wordt dit nog aangevuld).
Update 17.03.2021
Verkiezingen vandaag. De VVD met MP Rutte staat op winst. Verbazen zal het niet als dat ook uitkomt. In onzekere tijden zoals deze willen mensen graag een leider die hen bij de hand neemt en hun (eigen)belang verdedigd, dan komen ze bij de VVD, de partij van het welbegrepen eigenbelang en het gecultiveerd egoïsme die moraal als iets voor anderen ziet. “De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.” (Machiavelli, zie boven). Maar filosofisch gezien krijgt iedere tijd de politici die het verdiend, er is een organische samenhang en wisselwerking tussen bevolking en politiek.
Update 18.03.2021 (10 jaar later)
De uitslag van de verkiezingen volgens de prognoses laten kort samengevat meer verrechtsing, meer versplintering en meer polarisatie zien. 20 jaar 20 tot 30 Kamerzetels populisme sinds Fortuyn. Dat belooft nog wat te worden als de gevolgen van de coronacrisis gaan beginnen.
Update03.04.2021
Een historisch 14 uur durend Kamerdebat. De MP wankelde, maar bleef overeind voor zolang het duurt. Hij is een politieke Houdini met Machiavelli als handboek (ik schreef er 6 jaar geleden over in 2015). Ruim 2 miljoen mensen stemden op de VVD, bijna 2 miljoen op MP Rutte als persoon, 2 miljoen mensen kunnen zich niet vergissen (toch?).
Niet dat het zin heeft er iets over te schrijven, maar een opvallende verdediging van de MP van de VVD staat op NOS website: ‘Ze erkennen dat er fouten zijn gemaakt. Maar “waar het om gaat is dat de intenties oprecht zijn…”Goede bedoelingen zijn echter niet genoeg, niet in de politiek, niet in het leven zelf. Er komen 2 parlementaire enquêtes aan (Gronings gas en toeslagen), de woningnood is structureel (door stikstofbeleid kan er minder gebouwd worden, er zijn meer daklozen, mensen zonder huis, starters en eenpersoonshuishoudens zitten klem ed.), de arbeid is geflexibiliseerd, de lonen zijn laag gehouden, alle maatschappelijke sectoren zijn ontevreden, een paar jaar geleden was 130 kilometer rijden het streven ongeacht de gevolgen voor het milieu, de BTW is op de eerste levensbehoeften is 2x verhoogd enzovoort De VVD regeerde bijna 11 jaar. Moet er nog meer gezegd worden?
Zoals te verwachten was hebben veel mensen geen onderscheid gemaakt tussen MP Rutte en de coronacrisis en 10 jaar VVD beleid. Want je moet er niet aan denken dat zijn voorganger MP was geweest in de coronacrisis (toch?).
2 miljoen mensen kunnen zich niet vergissen (toch?).
Politicus Rutte werd geïnterviewd bij Nieuwsuur, conclusie: hij komt er weer mee weg, ondanks de goede interviewer. Zoals boven gezegd (en in Een interview met de MP (Kort verhaal)) er is geen journalist die hem aankan. Deze persoon werkt vanuit het brein, de intelligentie, die iedere situatie in zijn eigen voordeel weet te pareren en om te buigen. Dit kunnen niet veel mensen, alleen uitzonderlijke staatslieden (Churchill, Brandt), maar hij zal nooit een staatsman worden, daarvoor is hij teveel kruidenier en boekhouder, teveel poldermodel.
Absurditeit komt naar voren in de politiek van vandaag, de voortgang van de kabinetsformatie hangt nu af van Pieter Omtzigt van het CDA die deed wat een kamerlid moet doen: de regering controleren. Dit wordt als ongewenst gezien vanuit de macht (het kwam toevallig naar buiten door een foto waarop een tekst te lezen was). Hij zit ziek thuis, politicus Rutte wil met hem spreken, want zonder CDA geen regering. Ze weten niet meer hoe het verder moet, dit is mijn ‘Het is een democratie in crisis’ en ‘Nederland is een onregeerbaar land’ uit 2016 in De Boze Burger en het ‘populisme’ De door politicus Rutte beloofde nieuwe aanpak is een ongeïnspireerde pleister op de wonde (burger moet meer te zeggen krijgen), hij zal niet ‘alles anders gaan doen’ en is bovendien ‘trots’ op 10 jaar regeren: er zijn meerdere crises: wooncrisis (door de verhuurdersheffing en verkoop sociale huur lees Dossier Woningnood), klimaatcrisis (economische groei met consumeren en produceren als doel), flexibilisering van het werk, de stiksofcrisis en de uit de hand gelopen agrarische sector (alles voor de export) enzovoort enzovoort. Daar kan men niet trots op zijn. Het is een klucht geworden. Dat komt ervan als na Fortuyn er 20 jaar lang 20 tot 30 zetels ‘populisme’ is waar niets mee gedaan wordt en er vanuit achterkamertjes geregeerd wordt, inclusief de vakbonden met het ‘polderen’.
Overal in al die achterkamertjes zitten ze nu te delibereren, hoe moet het nu verder, hoe blijf ik aan de macht, kun je niet dit zeggen morgen in het debat of beter dat zeggen. Al die goedbetaalde adviseurs en spindoctors die bespreken hoe de massa te bespelen.
Ik zeg nog steeds: Hoogmoed komt voor de val.
De huidige politiek gaat uit van macht, het is echter veel moeilijker politiek te bedrijven met gezag. Gezag kan een politicus opbouwen, dat duurt jaren en velen willen het, weinigen zullen er in slagen.
(Misschien wordt dit bericht aangevuld).
Update 16.07.2021
Nieuw geformuleerd: ‘Het verschil tussen macht en gezag is dat macht is gebaseerd op kracht en gezag op argumenten en moraliteit. Macht roept spanningen op. Gezag moet worden opgebouwd en kan lang aanhouden terwijl macht even snel vergaat zoals een bos bloemen in een vaas’.
‘Als er 1 ideologie gefaald heeft in afgelopen decennia is het wel het liberalisme (in Nederland VVD, Rutte, Dijkhoff ea maar ook internationaal) met zijn gecultiveerde egoïsme, eigen verantwoordelijkheid en de vrije markt die alles beter zou doen’.
(Misschien wordt dit bericht aangevuld).
Update 12.08.2021
Als je bij de VVD jarenlang goed hebt gefunctioneerd en altijd trouw bent geweest aan de leider en het partijprogramma hebt verdedigd, vooral op radio en tv (Goedemorgen Nederland), ja, dan wordt je beloond met een hogere functie zoals minister, staatssecretaris of iets anders.
De vaste positie van MP Rutte binnen zijn partij doet denken aan die van Trump en zijn Republikeinse Partij: ze laten hem niet vallen, wat hij ook doet.
Update 29.08.2021
DMP Rutte (demissionair, maar regeert gewoon door) gaat binnenkort een nieuw plan lanceren om extra huizen te bouwen voor statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) net zo als zijn voorgangers MP Lubbers in de jaren 1980, MP Kok in de jaren 1990 en MP Balkenende in het eerste decennium van deze eeuw om zo het populisme de wind uit de zeilen te nemen, want het is niet gewenst dat autochtone Nederlanders in een tijd van woningnood en wooncrisis nóg langer op een woning moeten wachten en om solidariteit te vragen aan mensen die het in de maatschappij al moeilijk hebben (door de pandemie verergerd). Door de crisis in Afghanistan komen er momenteel veel nieuwe vluchtelingen bij, er worden nieuwe opvanglocaties gebouwd. Door gebrek aan doorstroming naar huizen blijven statushouder (momenteel 11.000 mensen) lang in volle asielcentra wonen en gemeenten kunnen niet meer doen door de woningnood, want er zijn ook veel andere mensen met urgentie.
De populistische partijen hebben sinds Fortuyn (20 jaar) 20 tot 30 Kamerzetels. De schuld van de woningnood wordt door hen bij immigratie gelegd (waar veel over te zeggen is, in Dossier Migratie/Immigratie schreef ik er over, dit begon al in de jaren 1980) en niet bij het hele liberaal-kapitalistische naoorlogse woningbouwbeleid waar het echte probleem ligt.
Een nieuwe regering is op komst. Veel ambitieuze plannen, maar fundamentele verhoudingen en uitgangspunten blijven hetzelfde dus al de in de afgelopen 11 jaar (niet toevallig het begin van dit bericht toen MP Rutte ontkende dat er in Nederland armoede was terwijl dat bewezen door het CBS wel zo is) ontstane en veroorzaakte crises door het VVD/MP Rutte beleid zullen voortduren: de wooncrisis, de stiksofcrisis, de klimaatcrisis, de grote welvaartsverschillen enzovoort, enzovoort. De MP zelf is nog steeds ‘trots’ op zijn prestaties en zei dat ‘er ook veel dingen goed gegaan zijn‘ toen hij kritisch bevraagd werd (een ietwat kinderlijke verdediging).
Interessant is dat MP Rutte (1967), eindelijk na 11 jaar, zijn intellectuele meerdere gaat tegenkomen in de politiek in het algemeen en in de regering in het bijzonder in de persoon van Robbert Dijkgraaf (1960) die directeur van een van de meest gerespecteerde universiteiten in de VS was (Pinceton), een aimabel man die zachtmoedig overkomt (gaat onderwijs, cultuur en wetenschap doen voor D66). Dijkgraaf zal het echter toch moeilijk krijgen tegenover Rutte die in het grootste deel van zijn leven in de politiek werkte, helemaal niets anders in het leven heeft en dus natuurlijk alle politieke trucs kent, dat heeft hij laten zien met zijn selectieve geheugen dat alles onthoud wat nuttig is en alles vergeet (‘verkeerd herinneren’) dat niet van pas komt. Dit zijn de mensen die van het politieke schaakspel houden en de VVD wil hem daarom ook niet kwijt ongeacht wat hij doet. (Het niet zo bekende gezegde is ‘wie nooit liegt hoeft ook weinig te onthouden’, ik voeg daar aan toe dat als je veel liegt veel moet onthouden en dus heel intelligent moet zijn, want je moet precies onthouden wat je gezegd hebt en tegen wie).
Update 21.02.2022
We mogen wel uitkijken dat de coronapandemie 11 jaar VVD-Rutte beleid niet gaat verhullen: wooncrisis, stikstofcrisis, vertrouwenscrisis, toename flexwerk, laag houden minimumloon, problemen in de jeugdzorg (wachtlijsten), asielcrisis (er zijn geen woningen voor statushouders waardoor de opvangcentra vol zijn) (et cetera).
Niet uit bovenstaand bericht wordt verwijderd of aangepast.
Update 18.03.2022
We mogen wel uitkijken dat de coronapandemie en de vluchtelingencrisis 12 jaar VVD-Rutte beleid niet gaat verhullen: de wooncrisis/woningnood, de stikstofcrisis, de vertrouwenscrisis, afname vertrouwen in de politiek zelf (50% opkomst van kiezers, de helft blijft thuis), toename flexcontracten, laag houden van minimumloon, problemen in de jeugdzorg (wachtlijsten), asielcrisis (er zijn geen woningen voor statushouders waardoor de opvangcentra vol zijn) (et cetera). Bij de VVD zijn ze het stadium van gevoelig zijn voor kritiek al jaren voorbij, het maakt ze niet uit zolang ze maar de grootste partij zijn, simpel machtsdenken. Maar zoals eerder gezegd is macht iets anders dan gezag, macht is eenvoudig, gezag en respect moet je verdienen en is maar voor heel weinigen weggelegd…..
Update 13.05.2022
Je moet de tijd ‘lezen’. Zelden zal een partij en haar leider zo’n antipathie hebben opwekt als de VVD met MP Rutte. Ze mogen wel uitkijken dat de onvrede niet uit de hand loopt.
Update 28.07.2022
Het land staat in brand (letterlijk langs en op de snelwegen door de boeren ‘protesten’. In de jaren 1980 werd het leger ingezet tegen demonstranten, de krakers, er was toen woningnood, dezelfde woningnood als heden). Alle crises die in de afgelopen jaren zijn ontstaan zijn samengekomen, beïnvloeden elkaar en versterken elkaar tot een giftige cocktail: stikstofcrisis, natuurcrisis (verlies biodiversiteit) wooncrisis, vluchtelingencrisis (geen huizen voor statushouders = volle aanmeldcentra), klimaatcrisis, Schipholcrisis ea. Maar ook crisis in de jeugdzorg, de gezondheidszorg, eigenlijk overal is er crisis. De croronapandemie en de oorlog in Oekraïne spelen weliswaar een rol, maar kunnen geen excuus zijn.
Ondertussen maakt minister-president en VVD leider Mark Rutte zich op voor het jubileum van langst zittende minister-president dat tot nu toe in handen was van MP Lubbers (CDA 1982-1994)…..Overigens zegt het langst zittende MP meer over de Nederlandse bevolking dan over de MP zelf, want de persoon is uiteindelijk toch een pragmatisch bestuurder die flexibel en intelligent met de tijdgeest meegaat, maar de VVD is nog steeds de grootste partij van het land. Nederland is in diepste wezen een conservatief land, dit stamt al uit de VOC tijd: de koopman en de dominee gaan hand in hand om handel te drijven (Max Weber/kapitalisme/calvinisme) en de hele wereld over te gaan, BID EN WERK en de VOC mentaliteit (Balkenende), het is nooit veranderd.
Update 01.08.2022
Bij de VVD weten ze momenteel het beste wat machtspolitiek is, beter dan andere partijen, ‘We rule this country’. (CDA had deze mentaliteit vroeger: Lubbers (MP 1982-1994, de langst zittende tot morgen). Klaas Dijkhoff (toen 37 jaar jong) zei in 2018 op het VVD voorjaarscongres: “We hebben strijd gevoerd. Nu zijn we de dominante stroming. We hebben gewonnen”. Vroeg mij wel af of de MP lid is geweest van een corps…waar al die maniertjes worden aangeleerd die later woorden gebruikt (en ze komen elkaar later in de maatschappij telkens tegen en doen wat voor elkaar (wederdienst).
Update 24.01.2023 (12 jaar later)
Cultuursociologisch gezien heeft liberalisme in de vorm van liberaal-kapitalisme-neoliberalisme afgedaan als ideologie en gefaald. Het huidige tijdperk met multiple crises laat dat zien. De vrije markt met haar individualisme en ‘gecultiveerde eigenbelang’ (geschreven in 1992) dat door overheden wordt ondersteund, is niet adequaat. Er is woningnood (onoplosbaar, men spiegelt illusies voor van een oplossing over 7 jaar in 2030), werkonzekerheid (tijdelijk minder door krapte op de arbeidsmarkt, voor het eerst in tijden hebben werkers macht), onbeheersbare migratiebewegingen (ik schreef erover in 2015 in Het Einde van het Kapitalisme) met de asielcrisis als gevolg (men spiegelt oplossingen voor die er niet zijn), jongeren (de toekomst) zijn pessimistisch over de toekomst (de jeugdzorg is slecht), de klimaat-milieucrisis is diep en ernstig (economische groei zonder milieu en natuur er bij te betrekken heeft tot de huidige situatie geleid: van crisis naar crisis, van klimaatramp naar klimaatramp). De armoede (waarmee dit artikel begon in 2011) is toegenomen, de rijken zijn rijker geworden (ondanks de crises, er is vermogensongelijkheid en inkomensongelijkheid (dit wordt altijd ontkend door de VVD), de armen armer. Rijken wonen aan de rand van de steden en in de buitengebieden, armoede is in de steden. Er zijn meer voedselbanken (die de vraag niet aankunnen). (ea).
Liberalisme met democratie als enig overgebleven staatsvorm waar Fukuyama over schreef (1992) en waar ieder land zich toe zou bekeren (na de terechte val van het communisme) was een wensdroom. Ik zag het in 1992 (maar sprak mijzelf wel tegen). Rusland en andere landen laten zien dat er altijd machthebbers zullen zijn die lak aan democratie hebben. Maar ook democratieën staan onder druk, dat laat de Verenigde Staten van Amerika zien waar een president eigenhandig een staatsgreep wilde plegen (die mislukte). Toch wil hij het opnieuw proberen, terwijl hij een rancuneus warhoofd is en veel aanhang heeft. Dit is de ‘voorbeeld democratie’ voor de wereld. (in Dossier Amerika (VS) meer).
Daar tegenovergesteld zeg ik dat we van individueel belang naar sociaal-gemeenschappelijk belang zullen gaan met meer rechtvaardigheid. De tegenkrachten zijn echter heel groot. De mensen die dit betreft houden hun mond (zij hebben wat te verliezen) en bij anderen zien we machteloze verontwaardiging die zich uit in (veel) goede tv programma’s, goede artikelen en nutteloze sociale media activiteit die allemaal niets zullen veranderen. Bovendien reageren mensen de schier onoplosbare kluwe van problemen inmiddels op elkaar af op de sociale media en dat is triest. Ook het populisme is hier voor een deel uit te verklaren (lees De Boze Burger en het populisme).
Update 31.01.2023
Ondertussen komt de VVD met een heel oud verstoft angstbeeld over links, ze weten niets beter meer te verzinnen. De VVD = MP Rutte inmiddels zijn ze de schaamte voorbij en hebben bovendien geen eergevoel. Ze laten zich alles zeggen, van ene belediging naar de volgende, het maakt ze niets uit, alles voor de macht. Dat we naar Provinciale verkiezingen gaan is blijkbaar niet helder, dit gaat om provinciaal bestuur (en later de Eerste Kamer).
Update 18.02.2023
Mijn analyse van jaren geleden staat vandaag in de Volkskrant: de MP (Rutte) heeft inmiddels een presidentiele aanpak (volgens politicologen). Hij reist de wereld over en bemoeit zich overal mee. Op een foto is hij te zien voor ca 30 journalisten die allemaal naar hem luisteren. In Nederland is echter al jaren sprake van door zijn partij veroorzaakte multiple crises (woningnood, stikstof, asielcrisis, jeugdzorg, basisbeurs enzovoort). Hij is een overschatte politicus, welswaar hoogbegaafd, maar hij bediend zijn eigen achterban (telefoonnummers van ondernemers in zijn mobieltje, ze kennen elkaar allemaal van vroeger, de studietijd en het bedrijfsleven).
Wat ook opvalt is dat we van deze persoon in 12 jaar niets hebben gehoord met enige diepgang, een gedachte, een overpeinzing (alleen iets met een ‘vaasje’). Verder kenmerkt hij zich door het ieder jaar hebben van een andere mening. Bekend is zijn opvatting (2015) dat Italië (dat aan de buitengrens van de EU ligt waar al die vluchtelingen naartoe gaan (en Spanje, Griekenland) het vluchtelingenprobleem zelf moest oplossen (daardoor is dat populisme zo toegenomen), nu is hij voor meer hulp uit de EU. Beter is mijn analyse in 1992 toen ik de huidige vluchtelingencrisis zag aankomen en schreef dat Afrika economisch ontwikkeld moest worden en migratie moest worden tegengegaan. Dat is 31 jaar geleden….
Macht is macht, maar GEZAG moet men verdienen door jarenlang goed beleid. Alle politici streven naar gezag, maar de meesten zullen het nooit bereiken. Ze willen allemaal graag een Winston Churchill (vastberaden tijdens WO2), Willy Brandt (Duits politicus) of Robert Schuman (oprichter EU) zijn, maar ze zullen slechts kruideniers en boekhouders blijven.
Update 04.06.2023
De VVD heeft een congres, de kritiek op MP Rutte komt nu ook uit eigen gelederen. Wat ze nog niet begrijpen is dat ze een probleem hebben als hij gaat terugtreden, dan valt de partij in een diep zwart gat. Rutte heeft 20 jaar lang alle energie naar zich toegetrokken, binnen en buiten zijn partij, voor anderen was geen plaats.
Update 10.07.2023 (13 jaar later)
Eigenhandig forceerde MP Rutte een kabinetscrisis (hoewel de asielproblematiek een harde, maar geheel andere, aanpak vergt, lees Dossier Vluchtelingen). Een staaltje botte machtspolitiek, wat we niet vaak zien in Nederland (in het buitenland wel, bijvoorbeeld Orban in Hongarije en in Polen (rechters zelf benoemen ed.). Zijn partij de VVD staat vierkant achter hem, want ze zijn tevreden met hem en ze hebben niemand anders. Het begint bij meer mensen te dagen dat schijn bedriegt, wat Machiavelli zegt, een politicus moet in de eerste plaats een beeld van betrouwbaarheid uitstralen. Dat heeft de MP altijd gehad, hij komt sympathiek over, ziet er fris uit (eet een appel op de fiets) en spreekt makkelijk.
Er is psychologie voor nodig om iemand te ontleden: wat is iemands persoonlijk profiel, achtergrond, karakter en dergelijke. Dat de MP hoogbegaafd is schreef ik eerder, maar bij hoogbegaafdheid liggen hoogmoed en arrogantie op de loer. De politicus denkt dat hij alles aankan. Tot het moment van de waarheid. Iedereen komt in het leven een keer een MEESTER tegen. We zullen vandaag zien hoe dit gaat eindigen.
10.30 uur.We zijn na 13 jaar verlost van een politieke kwelgeest die met zijn liberaal-kapitalistische-neoliberale partij zorgde voor multiple crises: meer armoede (zie boven 2011), woningnood, asielproblematiek, toeslagenschandaal, Gronings gas kwestie, enzovoort enzovoort, bovendien voor populisme (maakt de politiek ruim 20 jaar onwerkbaar), polarisatie en versplintering. Over 10 jaar begrijpen mensen het pas.
Zelfs de aankondiging van zijn terugtreden uit de politiek (VOOR het debat) is strategie, hij ‘deed alles voor het land’, de weg is nu vrij voor een hoge internationale functie (EU, NAVO, VN ed.).
NB. Bij mij gaat het niet om politiek, het gaat om intellectuele zuiverheid en de kracht van argumenten.
Update 06.09.2023
Zelden zoveel verandering in de politiek gezien als afgelopen tijd. Een generatiewisseling na verkiezingen KAN een verbetering zijn, maar het is niet zeker. De maatschappij, de wereld, is op drift geraakt en drijft als een ijsbeer op een losgeraakte ijsschots de zee op….
Update 21.09.2023
Een interview met de MP in de Volkrant laat zien dat er parallele analyses zijn over de stand van het land, want het meeste gaat goed in NL volgens de MP.
Wat MP Rutte en zijn partij de VVD achterlaten na 13 jaar: een wooncrisis (400.000 woningen te kort, de bouw neemt af), een asielopvangcrisis (de opvang is vol, er zijn geen huizen voor statushouders), een stiksofcrisis (agrarische sector op ‘industriële’ wijze als beleid), een bestuurscrisis (vertrouwen in politiek en bestuur is gedaald, veel mensen zijn pessimistisch), armoede is toegenomen, een verdubbeling van het aantal daklozen (ook door wooncrisis), klimaatcrisis (decennia ontkennen van klimaatprobleem, economische groei zonder de impact op klimaat/natuur/milieu/gezondheid mee te nemen), flexibilsering van werk als beleid, laag houden van minimumloon (na 2016, 10% erbij bij een laag loon is verwaarloosbaar), de zorgsector wordt door investeerders overgenomen (niet mijn deskundigheid), ouderenzorg, onderwijs, personeelstekort (‘vergrijzing‘ was 30 jaar geleden al te voorzien in de bevolkingspiramide), de politiek na 2014 tegenover Rusland (ze hebben allemaal hun ‘Chamberlain-Appeasement moment gehad).
De ‘Puinhopen van Paars’ (Pim Fortuyn na 8 jaar VVD/PvdA/D66, 1994-2002), zijn klein vergeleken met de huidige situatie.
Update 28.10.2023
MP Rutte (demissionair) heeft vandaag gezegd dat hij TE LANG is aangebleven. Typerend, zijn opvolger had dit al eerder gezegd, wat kan men dan het beste doen als je toch gaat vertrekken: beamen. We zullen deze MP vooral herinneren op de momenten dat het NIET over politiek ging (want dat deed hij goed). Tevens liet hij weten toch een internationale functie te willen en geen leraar te worden. Typerend, ieder jaar wat anders zeggen. Momenteel is het belangrijkste in Nederland bij de komende verkiezingen dat zijn partij de VVD niet meer de grootste wordt en haar macht wordt gebroken (het CDA waar ze vroeger ook altijd zeiden ‘we run this country‘ (Lubbers jaren 1980) heeft haar eigen graf al gegraven. De vernieuwing moet komen van de partij van Pieter Omtzigt (NSC) die heeft laten zien de intelligentie te hebben voor een andere aanpak. Het is weliswaar een middenpartij, maar meer zit er in Nederland, een door en door conservatief land, niet in.
Update 29.11.2023
Lees De Boze Burger en het populisme voor een analyse na de verkiezingen november 2023. De VVD met MP Rutte verloor weer, ze verliezen sinds 2012: 2012 41 zetels, 2017 33 zetels, 2021 34, nu 24, hier zwijgen ze liever over, want ze bleven de grootste partij tot deze verkiezingen. Rutte heeft met zijn machtspolitiek het land 13 jaar gegijzeld doordat ze wel altijd de grootste partij bleven. De VVD laat een ongekende puinhoop achter, van vergeten bonnetjes tot Gronings gas tot uithuisplaatsing van kinderen door de toeslagenkwestie. Enzovoort.
Update 28.01.2024 (13 jaar later)
Een VVD congres, ze weten niet meer hoe het verder moet. Gisteren gaf ik 5 euro aan de dakloze man die ik vorig jaar fotografeerde. (zelf heb ik ook geen geld, maar wel meer dan een dakloze). Grote welvaartsverschillen blijven in NL buiten discussie, men accepteert bij de VVD armoede zoals in 2010 al geconstateerd (zie boven). Elders op dit blog de constatering dat de maatschappelijke onvrede bij de verkeerde partij is terechtgekomen, we zullen er nog jaren mee bezig zijn.
Update 07.02.2024
De balans: 13 jaar VVD/Rutte beleid:
Kinderen uit huis geplaatst door toeslagenschandaal, mensen werden onterecht beticht van fraude en kwamen in de schulden, kinderen konden niet meer thuis blijven wonen, het ergste dat een kind kan overkomen. 60.000 kinderen. Ex minister Henk Kamp staat nog achter het hele beleid. Hij werd erelid van de VVD.
Mensen wonen in verzakte huizen in Groningen, NA de aardbevingen werd de gaskraan opengedraaid vanwege het geld dat nodig was na de economische crisis van 2008. 100.000 getroffenen (die nu nog bezig zijn met schadeherstel van huizen).
Migratiecrisis: asiel: er is te weinig opvangcapaciteit en er zijn geen woningen voor statushouders, hierdoor nog vollere opvang en mensen sliepen buiten bij Ter Apel
Migratiecrisis: arbeidsmigranten, het zijn er 800.000, huisjesmelkers kopen huizen en onttrekken zo woningen aan de krappe woningmarkt.
Stikstofcrisis, de natuur (biodiversiteit) staat onder druk door alle economische bedrijvigheid: industrie, landbouw en veeteelt, verkeer, bouw etc. Alles tegelijk kan niet, lees ook: Economisch beleid in Nederland
Jongeren zijn depressief, de wachtlijsten voor jeugdzorg zijn lang (soms 1 jaar wachten op een gesprek)
De woningnood is structureel, beloften worden niet waargemaakt. (Dossier Woningnood
Enzovoort.
Conclusie: het is net als in het bedrijfsleven, iemand die het werk niet goed doet krijgt nooit promotienaar een hoge internationale functie.
Update 02.09.2024
Bovenstaande resulteerde in brede matschappelijke onvrede die in verkiezingen tot uiting kwam, eerst de BBB en in november 2023 de grote winst voor de PVV. Wat de hieruit voortgekomen regering gaat doen is afwachten, de ontstane problematieken zijn te groot om snel op te lossen. Er worden nu boeken en documentaires over ex-politicus Rutte gemaakt.
De VVD en ex-politicus Rutte zijn momenteel de enigen die denken dat het land na 13 jaar hoofdverantwoordelijk voor beleid in goede orde is overgedragen. Het afscheidsfeest van de ex-MP kostte 150.000 euro waar 30.000 normaal is.
Update 06.01.2025 (14 jaar later)
Het kerstreces voor politici is volgende week voorbij. Armoede neemt toe (veel bedelaars op straat in de steden), woningnood is extreem (gemiddelde koopsom bijna 5 ton (meer dan een miljoen in guldens), vergeefse pogingen polarisatie tegen te gaan, etc. We moeten naar een geheel andere aanpak met hoge belastingen voor vermogenden, minder consumptie, meer woningbouw, meer openbaar vervoer in plaats van particulier vervoer, beperken immigratie (arbeidsmigratie en asielmigratie) en dergelijke.
Update 04.07.2025
De nieuwe partijleider van de VVD overtreft de vorige in opportunisme. Ondertussen slepen alle crises zich voort: stikstof, migratie, biodiversiteit. Omdat na decennia de migratie problematiek een onontwarbare kluwe, een Gordiaanse Knoop van ‘Schengen’ (open grenzen voor handel en goedkope werkers) en ‘Dublin’ (eerste asielaanvraag, verdeling over Europa) en de VN/EU vluchtelingen verdragen is geworden is symptoomaanpak het gevolg (hulp aan illegalen strafbaar, statushouders geen voorrang bij sociale huur). Op 29 oktober zijn verkiezingen en NL staat op een kruispunt van rechts-populistische politiek (met Hongaarse/AfD toestanden) of op een niet-xenofobe wijze de hele migratie kwestie opnieuw bezien.
Update 25.08.2025
De maatschappij zit op een hellend vlak (naar beneden). Hypes en hysterie laten het dagelijkse patroon zien. Verbazen doet het niet, lees bovenstaande tekst vanaf 2011.
De VVD staat op flink verlies in de peilingen.
Update 31.10.2025
Uit 2023:
“Lees De Boze Burger en het populisme voor een analyse na de verkiezingen november 2023. De VVD met MP Rutte verloor weer, ze verliezen sinds 2012: 2012 41 zetels, 2017 33 zetels, 2021 34, nu 24, hier zwijgen ze liever over, want ze bleven de grootste partij tot deze verkiezingen. Rutte heeft met zijn machtspolitiek het land 13 jaar gegijzeld doordat ze wel altijd de grootste partij bleven. De VVD laat een ongekende puinhoop achter, van vergeten bonnetjes tot Gronings gas tot uithuisplaatsing van kinderen door de toeslagenkwestie. Enzovoort”
De VVD verliest weer, (min 2) tot 22 Kamerzetels met Yesilgoz (niet meer de grootste partij).
Vanaf 2012 gerekend is de VVD gehalveerd.
Rechts-populisme neemt toe, links verliest. 25 jaar na Fortuyn 20 tot 30 Kamerzetels, nu boven de 40 Kamerzetels. Vol met warhoofden (reptielendenkers), klimaatverandering ontkenners en dieners van het eigenbelang.
Nederland is als natie rechts-conservatief, het zit in de volksaard vanaf de VOC tijd 500 jaar geleden.
Update 07.12.2025
Pokeren in de politiek, dat is de huidige VVD opstelling. De fractievoorzitter is een vrouwelijke Rutte, intelligent en carrière jager. Jarenlang om 07.00 uur in de tv studio in Hilversum het VVD verhaal van Rutte uitdragen en beloond worden met promotie. Zij heeft persoonlijk het adagium van partijgenoot Rutte waargemaakt: mensen moeten zich ‘invechten’ (met name burgers met een buitenlandse afkomst). Dat zorgt voor de verharding op alle gebieden in de maatschappij. Helaas, niets meer tegen te doen.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Iets ‘nieuws’, de filterkoffie is terug. Treffend, dat doe ik al een leven lang zo. Grappig dat artikel in AD waarin staat dat mensen af wilden van ‘ingewikkelde espressomachines’. Er wordt gesproken over ‘slow coffee’.
Gebruiksaanwijzing voor 1 kop koffie: plaats filterhouder op mok, doe er een papieren filter in (ik heb altijd die bruine), doe er gewone gemalen koffie in (2 à 3 afgestreken lepels), giet kokend water langzaam op de koffie, giet alleen in het midden en niet aan de randen om de koffiesmaak maximaal te benutten (zet de filter in de gootsteen om uit te lekken en gooi deze later weg met GFT), voeg suiker en melk naar keuze toe.
Gebruiksaanwijzing voor meerdere koppen koffie in een koffiezetapparaat: vul de glazen kan met water (en doe dat door te tellen hoeveel, dus 4 koppen koffie is tellen tot 4 en kijk ook naar het streepje op de kan), plaats een papieren filter in de filterhouder, doe er gemalen koffie in (4 koppen koffie is 4 à 5 afgestreken lepels), zet het apparaat aan en als het geborrel ophoud is de koffie klaar, voeg suiker en melk naar keuze toe.
Gebruik een thermoskan als je meerdere koppen koffie wil opgieten en geen koffiezetapparaat wil gebruiken.
Doe alles proefondervindelijk tot de juiste samenstelling naar eigen smaak is bereikt.
Gebruik gewone filterkoffie, maar dat bekende merk is erg duur, er is een goed alternatief dat € 1,50 per pond goedkoper is.
Mijn favoriete morgenkoffie is een dubbele koffie met warme (volle) melkin een grote kom: koop een grote kom (die je in Franse films soms ziet, om croissants in te dopen), maak de koffie op de boven beschreven wijze in een mok en gebruik meer koffie zodat de koffie sterker wordt, giet de koffie vervolgens over in de kom, doe de opgeklopte warme melk erbij en voeg suiker naar smaak toe.
Lee hier het artikel over de Consumptiemaatschappij: Consumentisme
Update 06.12.2025
De problemen zijn begonnen toen mensen onterecht zijn gaan denken dat men thuis dezelfde koffie gemaakt met hetzelfde apparaat als in een restaurant kan gaan drinken.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Kunstwerk Koffie/Coffee te koop via Werk aan de Muur (website).
(Geschreven in 1996) (Update 2025) (Deze analyse is 29 jaar oud)
“Mensen zullen individueel moeten kiezen tussen veel consumptiegoederen gebruiken, energieverslindende hobby’s hebben, groot wonen (en verwarmen), veel autorijden, drie maal per jaar vliegreizen maken, enzovoort”. (1996)
1996. In deze tijd waarin het fileprobleem onoplosbaar lijkt en de milieuvervuiling ondanks alle goede voornemens voortschrijdt, is het nodig om te komen tot een fundamentele herbezinning op de mechanismen die onze gecompliceerde maatschappij in stand houden. Het is nodig om nationaal en mondiaal te streven naar meer rechtvaardigheid en een meer gelijke verdeling van de welvaart en dus van de nog beschikbare energie- en grondstoffenvoorraden.
Sinds de Industriële Revolutie is er een (vooruitgangs) geloof dat van een onbeperkte groei van productie en consumptie uitgaat zonder acht te slaan op de gevolgen hiervan voor mens en milieu. Aangezien we anno 1996 nog steeds te maken hebben met armoede en actuele onderzoeken over de opwarming van de aarde (broeikaseffect) en aantasting van de ozonlaag aantonen dat er fundamentele fouten zitten in het liberaal-kapitalistische (en marxistische) ontwikkelingsmodel, is er een mentaliteits- en gedragsverandering nodig. Deze kan wellicht komen door te kiezen voor een energie- en grondstoffenquotum per hoofd van de (wereld) bevolking. Nu energie en grondstoffen schaars zijn geworden en het overvloedige gebruik hiervan, vooral door de rijke landen, zorgen voor milieuaantasting, moeten energie en grondstoffen op de bon, figuurlijk gesproken maar wellicht ook letterlijk.
Het gevolg zal zijn dat er nationaal en mondiaal een herverdeling op gang komt die ervoor zal zorgen dat de tweedeling tussen de Derde Wereld en de rijke wereld kleiner wordt en dat er nationaal tevens een herverdeling en meer rechtvaardigheid zal komen. Het nadeel van de op 1 januari ingevoerde ecotaks/energieheffing wordt in dit plan ondervangen, een algemene energieheffing zal er slechts voor zorgen dat het gebruik van energie en grondstoffen inkomensafhankelijk blijft, dus wie geld verdient kan ook een groot beslag leggen op energie en grondstoffen.
Het is duidelijk dat harde keuzes hierbij noodzakelijk zullen zijn en de gevolgen groot. Concreet zullen landen die veel energie en grondstoffen gebruiken moeten minderen, arme landen zullen kunnen groeien. Mensen zullen individueel moeten kiezen tussen veel consumptiegoederen gebruiken, energieverslindende hobby’s hebben, groot wonen (en verwarmen), veel autorijden, drie maal per jaar vliegreizen maken, enzovoort.
(Het getypte origineel uit 1996 is bij mij in te zien).
Update 05.02.2018 (22 jaar later)
Wat ik in 1996 schreef (zie boven) wordt in 2018 bevestigd: de laagste inkomens betalen het meest aan het klimaatbeleid door heffingen op energie. De hoge inkomens merken er niet veel van. Dit spreekt natuurlijk vanzelf. De energierekening gaat flink omhoog door al de heffingen. Het huidige kabinet neemt maatregelen die denivellerend werken (netzo als de verhoging van het lage btw tarief, zie elders op deze website). In 2050 zouden de lage inkomens 17,1% van hun inkomen kwijt zijn aan klimaatlasten, de hoge inkomens 5,7%. Het bedrijfsleven betaald weinig extra, de huishoudens meer. Hierdoor nemen de toch al grote welvaartsverschillen toe.
Dit alles is berekend door een onderzoeksbureau in opdracht van organisatie Milieudefensie. Treffend dat iemand een link met het ‘populisme’ legt, mensen zouden er ontevreden door kunnen worden en op ‘rare partijen gaan stemmen’. Ik zeg al jaren dat het zogenoemde ‘populisme’ hoofdzakelijk (niet helemaal, want er zijn ook ‘gewoon’ racisten in iedere maatschappij) een sociaal-economische achtergrond heeft (zie De Boze Burger en het ‘Populisme’).
In 2018 zeg ik dit: de vermogenden en grootverbruikers moeten hun beslag op fossiele brandstoffen en grondstoffen als eerste minderen. Als er daarna nog meer maatregelen nodig zijn moeten de middeninkomens hun aandeel leveren en daarna als laatste de lage inkomens. Concreet betekent dit: 1 x in de 5 jaar op wintersport óf naar Zuid-Afrika vliegen. Groot wonen óf in een grote vervuilende auto rijden. Wij moeten gaan nivelleren op het gebruik van grondstoffen en fossiele brandstoffen.
Update 19.02.2018
Voor het eerst in 22 jaar iemand die zegt wat ik in 1996 schreef (zie boven): we moeten vanwege het klimaat gaan rantsoeneren en een bonnensysteem gaan hanteren. Henriëtte Prast, hoogleraar gedragseconomie aan de Tilburg Universiteit bepleit dit en heeft goede analyses (De Volkskrant 17.02.2018, katern Sir Edmund). Ook zij legt het verband tussen mensen die het kunnen betalen en mensen die het niet kunnen betalen en dat dat niet eerlijk is.
Uit het artikel:
Door het klimaat op de bon te doen, snijdt het mes aan twee kanten, zegt Prast. Want sinds Parijs weten we precies hoeveel CO2 iedere burger elk jaar mag uitstoten. Geef iedereen daarom een jaarlijks kooldioxidebudget. ‘Dan mag je zelf weten of je het uitgeeft aan die vakantie op Bali, of aan biefstuk.’ Het voordeel van dit systeem boven belastingen is dat iedereen even zwaar getroffen wordt, zegt Prast. ‘Van belastingen wordt gezegd dat het de economische groei remt. Bij rantsoenering is er niet minder geld, het wordt alleen anders verdeeld.’ (…..) bovendien hebben we gezamenlijk afgesproken dat we de klimaatdoelen willen halen, dus moet er minder CO2 worden uitgestoten. ‘Wil je dat eerlijk verdelen, of sommigen wel en anderen niet laten bijdragen?’ Het systeem hoeft ook niet ingevoerd voor ieder product zegt Prast. Doe het waar grote klappers gemaakt kunnen worden. Bij spullen die grote hoeveelheden water of fossiele brandstoffen vereisen: fossiele auto’s, verwarming, vliegreizen, katoen, vlees.
Neem de energiebelasting. Het is aangetoond dat burgers met een laag inkomen door deze belasting relatief een groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan verduurzaming dan de hogere inkomens. Niet fair, vindt Prast. De lasten worden nu op meerdere manieren oneerlijk verdeeld. ‘Stel dat de overheid besluit een taks in te voeren op vliegen. Dan moet iemand die verder heel klimaatvriendelijk leeft daar ook aan meebetalen. Terwijl diegene misschien geen auto heeft en geen vlees eet’,
Dat zijn ware woorden. Overigens was de insteek van het artikel het compenseren van vervuilend gedrag, wat erg in de mode is, en waarom dat niet werkt (bomen planten om vliegreizen te compenseren). Ik beveel dit artikel aan om helemaal te lezen.
In het artikel staat natuurlijk direct dat het niet kan, daarom praten we al decennia over milieu en klimaat en gaan veranderingen zo langzaam.
Degene die in Nederland de scherpste analyse binnen de politiek heeft over milieu en klimaat is Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. Als zij op tv is worden mensen boos,dat lees je in de commentaren, want als je zegt dat het beter is 1 dag geen vlees te eten, worden mensen boos.
Ik kan mij herinneren dat ik in 1996 bovenstaande enigszins provocerend bedoelde, maar toen ik bij de digitalisering in 2010 het nog eens las zat er meer in dan ik in 1996 dacht. Over het verband tussen vleesconsumptie en klimaat had ik het in 1996 niet, dit verband is later gelegd.
(Zelf ben ik al een jaar of 30 flexitariër (hoewel ik dit woord nog nooit heb gebruikt), dat wil zeggen dat ik om de week vlees eet. In 1993 zat ik voor het laatst in een vliegtuig, in 2004 verkocht ik mijn auto en kocht een kortingskaart voor de trein. Maar dat terzijde).
Lees ook de conclusies uit 1981 in mijn afstudeerscriptie over fossiele brandstoffen, CO2, opwarming van de aarde en het broeikaseffect: Dossier Broeikaseffect (CO2)
Ovenschotel zonder vlees (rijst/spinazie/gebakken uien/geraspte kaas/gekookte eieren/kruiden).
Update 21.02.2018
Een actie om een week geen vlees te eten (zie boven).
Week zonder vlees.
Update 03.10.2018
Het begint door te dringen dat die omschakeling van energiebronnen, de energietransitie zoals dat genoemd wordt, veel geld gaat kosten,erg veel geld. Vooral mensen met lage inkomens worden hard getroffen. De verantwoordelijken weten dit natuurlijk al lang, want alles is tegenwoordig in ‘koopkrachtplaatjes‘ ondergebracht. Maar wat ze nog niet beseffen is dat de energietransitie de nieuwe klassenstrijd is.Een klassenstrijd kan tot opstanden en revoluties leiden, dat heeft de geschiedenis laten zien. Het gaat in de 21e eeuw om toegang hebben tot en beschikking hebben over energie en grondstoffen. We hebben na de Tweede Wereldoorlog decennia lang in een welvaartsparadijs geleefd, maar dat paradijs is gebouwd, toch onverwacht (voor velen, niet voor allen), op drijfzand…..
Update 08.12.2018
Er komt een vliegtaks van 7 euro per vlucht.
Er is een klimaatconferentie in Polen, COP24.
Er komt in Nederland een klimaatakkoord.
De uitstoot van CO2 is gestegen en heeft het hoogste niveau bereikt ooit.
De ijskap van Groenland smelt harder dan ooit.
Gele hesjes protesteren in Frankrijk tegen verhoging van de brandstofprijzen.
Update 09.03.2019
Henriëtte Prast (zie boven) was Eerste Kamerlid voor D66, beëindigde haar lidmaatschap, gaf haar zetel per direct op en stapt over naar de Partij voor de Dieren (zie boven). Zij pleitte in het verleden voor het minder eten van vlees (zie boven).
Update 02.05.2019
“Sinds de Industriële Revolutie is er een (vooruitgangs) geloof dat van een onbeperkte groei van productie en consumptie uitgaat zonder acht te slaan op de gevolgen hiervan voor mens en milieu. Aangezien we anno 1996 nog steeds te maken hebben met armoede en actuele onderzoeken over de opwarming van de aarde (broeikaseffect) en aantasting van de ozonlaag aantonen dat er fundamentele fouten zitten in het liberaal-kapitalistische (en marxistische) ontwikkelingsmodel, is er een mentaliteits- en gedragsverandering nodig”.
Geschreven in 1996. Op de onvolprezen tv zender ARTE (Frans/Duits mede gefinancierd door de EU) was een bijzonder goede documentaire te zien die bovenstaande als een van de uitgangspunten heeft. 200 jaar (na de) industriële revolutie heeft de wereld veranderd en gezorgd voor ongekende rijkdom (in een deel van de wereld), maar natuur en milieu hebben er ernstig onder geleden. In de documentaire zitten veel nieuwe feiten en inzichten die soms verbazingwekkend zijn en laten zien hoe de mensen vroeger dachten.
Het vooruitgangsgeloof (waar ik boven over schreef) komt voort uit de filosofie van de Verlichting (18e eeuw) waarbij de mens door de ontwikkeling van wetenschap en techniek meer welvaart kreeg. De natuur (inclusief de dieren) werd gezien als ondergeschikt aan de mens en moest worden overwonnen.
De documentaire uit 2019 is op de website van Arte te zien tot 28 september 2019 in de Duitse of Franse taal. Gemaakt door Jean-Robert Viallet: Die Erdzerstörer (Duur 1 uur en 45 minuten).
Update 14.09.2019
De milieu- en klimaatcrisis neemt dramatische vormen aan. Meerdere artikelen in de media. Uit de Volkskrant vandaag: Klimaatcrisis
Wat in artikel opvalt is dat iemand voor het eerst de klimaatcrisis ook als verdelingsvraagstuk ziet. 10% van de mensen consumeert 50% van de natuurlijke hulpbronnen. Van de armste helft van de mensen in Nederland heeft 30% geen auto (ik ook niet sinds 2004). Ik schreef er in 1996 over, zie boven.
Over de stikstofcrisis schreef ik zelf: Stikstof Ik noem dit een systeemcollaps van ons dominante economisch systeem, het kapitalisme (maar ook het staatskapitalisme (China) en het voormalig communisme in Rusland). Dit is nu een acuut probleem aangezien er minder huizen gebouwd mogen worden in een tijd waarin ook sprake is van een wooncrisis (Zie Dossier Woningnood).
Ook uit de Volkskrant vandaag een interessant essay van: Maarten Boudry (Belg, 35 jaar en filosoof). Hij is retorisch zeer bekwaam en misschien wel mijn tegenpool in zijn argumentaties. Hij verwacht oplossingen van de techniek, in het bijzonder kernenergie en ziet niets in soberheid. Dit wordt ecomodernisme genoemd (een term die ik nog niet kende). Wat hier ook speelt is of er hoop voor de toekomst is, veel jongeren maken zich (terecht) grote zorgen. Hier is optimisme noodzakelijk.
Ik vat nog kort mijn visie samen:
Het Verlichtingsideaal met haar Vooruitgangsgeloof, waarin de natuur wordt onderworpen aan de mens door de ontwikkeling van wetenschap en techniek (een seculiere religie) is hoogmoedig en heeft voor de huidige milieu- en klimaatcrisis gezorgd. De oplossing ligt weliswaar in nieuwe, en betere bestaande, technologieën, maar met geheel andere uitgangspunten dan voorheen waarbij natuur en milieu niet ondergeschikt aan de mens zijn maar er een evenwicht is. Of kernenergie de oplossing is is de vraag gezien de nadelen die er nog altijd aan kleven.
Update 11.12.2019
Er is een door EU commissaris gemaakte zogenoemde Green Deal (naar het idee van president Roosevelt in de jaren 1930, de New Deal om de VS uit de economische crisis te halen). De CO2 uitstoot moet in 10 jaar worden gehalveerd. Een opsomming van de aanpak op de website van de NOS: Green Deal
Het geheel ziet er goed uit, maar mijn analyse sinds de jaren 1990 is dat de welvaartsverschillen te groot zijn, nationaal en internationaal, en prijsverhogingen alleen niet goed zijn, want die vergroten de welvaartsverschillen. Als bijvoorbeeld autorijden en vliegen duurder wordt kunnen mensen met geld hun consumptieve levenswijze ongestoord voortzetten en mensen met minder geld zullen dan onevenredig getroffen worden en in armoede vervallen. Daarom is quotering nodig, zie boven geschreven in 1996.
Vandaag kunnen we ook lezen dat de ijskap in Groenland harder aan het smelten is dat voorheen. De zeespiegel gaat hierdoor stijgen en vooral mensen die in kustgebieden wonen zullen als eerste getroffen worden met overstromingen. Nederland zal extra geld moeten vrijmaken om het land droog te houden.
Ieder kind dat vandaag wordt geboren zal het eind van deze eeuw meemaken. Denk daar maar eens over na…..dit gaat niet meer over een verre toekomst, dit gaat over nu, wat doen we NU op dit moment.
Filosofisch gezien blijf ik bij de analyse uit 1996: Sinds de Industriële Revolutie is er een (vooruitgangs) geloof dat van een onbeperkte groei van productie en consumptie uitgaat zonder acht te slaan op de gevolgen hiervan voor mens en milieu. Aangezien we anno 1996 nog steeds te maken hebben met armoede en actuele onderzoeken over de opwarming van de aarde (broeikaseffect) en aantasting van de ozonlaag aantonen dat er fundamentele fouten zitten in het liberaal-kapitalistische (en marxistische) ontwikkelingsmodel, is er een mentaliteits- en gedragsverandering nodig.
Wat ik in 1996 schreef was visionair. Maar het is bekend: mensen hebben grote hekel aan anderen die het soms beter weten. Daarom zijn de sociale media in deze tijd zo ontspoord, iedereen met een toetsenbord en teveel tijd denkt dat hij of zij een deskundige is. Ik schreef erover in: Meningen en sociale media
Update 28.04.2020 (24 jaar later)
Een mooi manifest in de Volkskrant en bijbehorende petitie (die ik ondertekend heb). Ik lees er dingen in die in al lang zeg en schrijf. Met name de zin: ‘Het is duidelijk dat ons productie- en consumptiesysteem onze leefomgeving ernstig heeft beschadigd en ons blootstelt aan risico’s die we nauwelijks nog kunnen beheersen’,ik schreef hetzelfde in 1996 (zie boven). Het uitstekende Artikel in Volkskrant
De coronacrisis zal zorgen voor een verdere verscherping van de crisissen, potentieel kan het totale systeem onderuit gaan: kapitalisme, staatskapitalisme (China), maar ook Rusland. Opvallend is dat de door de pandemie stilgelegde wereldeconomie laat zien dat het economisch systeem op drijfzand is gebouwd.
Goed artikel in de Volkskrant met Paul Kingsnorth hij benoemd de echte problemen en dilemma’s. Ik zeg hetzelfde, maar deed dat al in de jaren 1990 (zelfs al de jaren 1980 in mijn afstudeerscriptie (1981) toen ik in de de inleiding van mijn afstudeerscriptie schreef: “Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven”).
Het interesseerde niemand, het was ‘het feest verpesten’, bovendien vond men mij te pessimistisch.
Misschien wordt dit nog aangevuld.
Update 22.09.2020
Goed onderzoek van de organisatie Oxfam-Novib dat mijn analyse uit 1996, 24 jaar geleden bevestigd. De cijfers zijn berekend tussen 1990 en 2015. (Uit de Volkskrant van vandaag).
De rijkste 1 procent van de wereld is verantwoordelijk voor ruim twee keer zoveel CO2-uitstoot als de armste helft van de wereld.
63 miljoen rijke mensen verantwoordelijk voor 15% van uitstoot CO2.
3 miljard mensen veroorzaken 7% van de CO2.
CO2 uitstoot steeg 60% in 25 jaar. De rijken zorgen voor 3x zovele uitstoot, vooral door vliegen met vliegtuigen.
‘Decennia van overheidsbeleid gericht op eindeloze economische groei hebben ons aan de rand van een klimaatramp gebracht’, zegt klimaatexpert Bertram Zagema van Oxfam Novib. ‘Terwijl de overconsumptie van een rijke minderheid de klimaatcrisis verder aanwakkert zijn het vooral de armsten in ontwikkelingslanden die de prijs betalen.’
In het rapport wordt geschat dat de rijkste 10 procent zijn uitstoot de komende tien jaar met meer dan 90 procent moet verminderen, om te voorkomen dat de temperatuur meer dan 1,5 graad Celsius stijgt. Als dat niet gebeurt, is het mondiale koolstofbudget om de opwarming van de aarde deze eeuw binnen die 1,5 graad te houden in 2030 opgebruikt.
Update 09.01.2021
Een treffend interview met Vaclav Smil (milieuwetenschapper, geboren 1943) ik heb niet eerder van hem gehoord) in de Volkskrant. Centraal idee: voortdurende groei is niet goed want de aarde kan het niet aan. Enkele opvallende nieuwe gegevens.
China maakt nu meer auto’s dan de VS.
India en Afrika krijgen ook steeds meer auto’s.
Er is teveel toerisme. Chinezen vliegen als toerist naar Parijs als een kort uitje.
Ieder jaar wordt 10 miljard ton fossiele brandstoffen opgestookt.
We zullen de groei moeten begrenzen op manieren die mensen niet leuk vinden zoals de auto weg doen.
Ik schreef het in 1981 en bovenstaand in 1996. Uit 1981:
“Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven.”
In 1996 schreef ik dat mensen moeten gaan kiezen in hun consumptie, een auto of een vliegreis (zie boven).
De wereld is in rep en roer over het laatste VN IPCC rapport, klimaatverandering komt door de mens en gaat nog sneller dan eerder gevreesd, ik schreef er 40 jaar geleden over in Dossier Broeikaseffect (1981): Dossier Broeikaseffect (CO2) (Met Updates)
Update 13.10.2021
We zitten al midden in de door mij geziene (1996) en voorspelde verdeling van schaarste: energie, grondstoffen, schoon water, schone lucht ed. ‘Opeens’ is er een tekort aan gas, dat zorgt voor een lawine van prijsstijgingen en onverwachte neveneffecten. We zullen de welvaart moeten gaan quoteren voor een rechtvaardige verdeling. Vermogenden zullen als eerste moeten inleveren zoals ik 25 jaar geleden analyseerde.
Update 02.05.2022
Geschreven in 1996 26 jaar geleden:
“Het is duidelijk dat harde keuzes hierbij noodzakelijk zullen zijn en de gevolgen groot. Concreet zullen landen die veel energie en grondstoffen gebruiken moeten minderen, arme landen zullen kunnen groeien. Mensen zullen individueel moeten kiezen tussen veel consumptiegoederen gebruiken, energieverslindende hobby’s hebben, groot wonen (en verwarmen), veel autorijden, drie maal per jaar vliegreizen maken, enzovoort”.
Schiphol staat vol vandaag. mensen klagen. Personeel wordt uitgebuit op de luchthaven. En dergelijke.
De beschaving zal uitmonden (misschien wel eindigen) als een klucht. (Uit de jaren 1990, 30 jaar geleden). Ik dacht toen ergens ver weg in deze eeuw als ik al lang dood ben, maar dat ik dit allemaal zelf moet meemaken had ik toch niet verwacht….
02.08.2022
Barbera Baarsma zorgt vandaag voor veel ophef en misverstand. In haar pleidooi voor een CO2 beprijzing komt iets terug wat ik 26 JAAR geleden al schreef. Echter, zij wil doorverkoop van CO2 rechten mogelijk maken met als gevolg dat mensen die het kunnen betalen hun levenspatroon ongewijzigd kunnen voortzetten en anderen hun CO2 rechten kunnen/moeten verkopen, daar geld voor krijgen om armoede te vermijden. (Als ik het goed begrijp).
De reacties op Twitter laten een overspannen hypermaatschappij zien waarbij eenieder met slechts een flard aan informatie en kennis links-marxistische complotten ziet (helaas niets meer tegen te doen).
Dat we in tijd van schaarste (veel mensen begrijpen en accepteren het niet) zullen moeten minderen is zeker, maar zoals ook al lang geleden gezegd: de energietransitie is de nieuwe klassenstrijd tussen haves-and have-nots. Het gaat om een rechtvaardige verdeling.
De door de oorlog in Oekraïne ontstane energie tekorten zijn verontrustend. Het westen heeft zich in decennia geheel afhankelijk gemaakt van Rusland door haar opportunistische naïeve politiek dat het allemaal wel goed zal komen met Rusland, terwijl er 15 jaar geleden al signalen uit Rusland kwamen dat ze daar een geheel andere kijk op de geschiedenis hebben dan wij. (Lees Dossier Geopolitiek). De wereld zit nu op een gladde glijbaan naar beneden en waar dit gaat eindigen is uiterst onzeker en onvoorspelbaar………een winter in de kou zou in het verschiet kunnen liggen. De energieprijzen zijn gestegen en stijgen verder.
Over Barbara schreef ik 10 jaar gelden al eens, zij zag Duitsland als voorbeeld vanwege de bezuinigingspolitiek van de sociaaldemocratische Gerhard Schröder (die tot dit jaar vriend van president Poetin was en voor Rusland werkte (OMG). Duitsland had geen minimumloon, er waren uurlonen van 4 euro en er was toen al armoede in een heel rijk land. (Lees Dossier Duitsland).
Lees ook (als er tijd voor is) een aanzet tot een noodzakelijke analyse van het hele naoorlogse economische beleid (industrie, landbouw/veeteelt ect) dat altijd gebaseerd is geweest op goedkope energie (‘gratis’ Gronings gas 420 miljard na 1960): Economisch beleid in Nederland
Update 17.11.2022
Op de klimaatconferentie COP 27 (Verenigde Naties, 27 maal gehouden) van Sharm-el-Sheikh in Egypte over klimaatverandering vragen de ontwikkelingslanden, die zelf weinig aan de klimaatverandering hebben bijgedragen, om meer geld voor de schade die ze lijden door klimaatrampen. Ik schreef er in de jaren 1990 al over, zie boven, 30 jaar geleden.
Update 04.02.2023
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Update 30.08.2023
Er komt een Klimaatraad die adviezen gaat geven over een klimaatneutraal 2050.
Update 26.04.2024 (28 jaar later)
Kapitalisme loopt op haar laatste benen, crises alom: de wooncrisis, milieu/klimaat/natuur crisis, migratiecrisis, energiecrisis, toegenomen armoede en grotere welvaartsverschillen enzovoort. Mensen die het begrijpen willen wel veranderen maar niemand wil de bevoorrechte positie opgeven. De gewone burger is in de wirwar van crises het spoor al lang bijster en heeft de toevlucht genomen tot het ontkennen van problemen en/of complottheorieën. Iedereen wil wel de Tesla elektrische auto privé opladen bij de thuisoplader aan een huis aan de randen van de stad of in de buitengebieden en het betalen met een vaste baan en 2x per jaar in een vliegtuig stappen naar een ver oord, maar dat kan niet.Er zal een grote herverdeling van welvaart en vermogen komen, ditmaal niet vanuit een verwerpelijk gelijkheidsstreven van het communisme, maar vanuit rechtvaardigheid (uit Dossier Broeikaseffect CO2).
Update 09.08.2024
Meer mensen gaan begrijpen dat er GEKOZEN moet worden tussen economische groei en natuur/klimaat/milieu. In de stikstofproblematiek komt het goed naar voren: alles tegelijk kan niet: meer autowegen, 130 kilometer rijden, meer vliegen, meer industriële landbouw/veeteelt etc en tegelijkertijd natuur/milieu/klimaat beschermen gaan niet samen in een land met een beperkte oppervlakte.
Vliegschaamte is al een tijd het woord waarmee aangeduid wordt dat vliegen eigenlijk grote nadelen heeft voor natuur/milieu/klimaat. Mensen hebben het er moeilijk mee en dat is begrijpelijk, want een vliegvakantie is iets om je op te verheugen (zelf vloog ik niet meer na 1993 en daarvoor 3x binnen Europa (Ierland, Portugal, Denemarken). Wat hiervoor de rechtvaardige oplossing is is niet vliegen zo duur te maken dat alleen mensen met genoeg geld nog kunnen blijven vliegen en anderen thuis moeten blijven. Rechtvaardig is een vliegquotum spaarsysteem waarbij iedereen vliegkilometers kan sparen, dus (bijvoorbeeld) 1x per jaar jaar Spanje of wintersport of 1x in de drie jaar naar Indonesië. Verhandelen van gespaarde vliegkilometers is verboden, want dan gaan mensen die weinig geld hebben hun deel verkopen voor eigen levensonderhoud. Moet Europees/internationaal worden geïmplementeerd anders gaan mensen naar België en Duitsland om hun vlucht te beginnen
Wat ook nodig is is een andere manier van consumeren: IEDER product en dienst moet een directe relatie hebben met de impact op natuur/milieu/klimaat, dus van koffie (Colombia) tot en met badslippers (China) en appels en peren (Nederland) en kiwi’s (Nieuw-Zeeland). In de supermarkt ligt in de winter geïmporteerd zomerfruit uit verre landen, dit is niet goed. We moeten zoveel mogelijk met de seizoenen eten.
Typerend voor ontkennen en negeren van natuur/milieu/klimaat problemen is het gedag van grote internationale bedrijven, alles voor de winst. Unilever (wereldwijde omzet 2023 60 miljard, 7 miljard winst (met 400 merken in 190 landen) gaat bezuinigen om aandeelhouders (krijgen dividend) tevreden te stellen in concurrentiestrijd met Nestle en P&G (en ontslaan 7500 mensen). Tevens worden de recyclingdoelen verminderd, die kosten teveel geld. Dit laat zien welke VERKEERDE mechanismen ons sturen, GELD en WINST Bovendien is er overconsumptie die zorgt voor schade aan natuur, milieu en klimaat. (En hun ijsjes zijn te DUUR). Uit Dossier Kapitalisme 2015: “Bedrijven hebben nu meer macht dan staten, ze hebben meer geld, beter gekwalificeerde mensen in dienst (vooral juristen), werken wereldwijd en vestigen zich in landen met de minste belastingheffing”. Ook Shell heeft verkeerde argumentaties en al die andere bedrijven.
Op YouTube staan video’s van de organisatie Ocean Cleanup (Hier te zien) waarin te zien is dat er een enorme hoeveel plastic in de oceanen en rivieren drijft, verbijsterend. Deze organisatie (10 jaar geleden opgericht door een Nederlander) heeft meer voor natuur/milieu/klimaat gedaan dan alles wat Unilever gedaan heeft met hun (meestal overbodige) in plastic verpakte producten (die door overvloedige reclames moeten worden aangesmeerd).
Update 21.11.2024
In een land dat zijn geld verdient met fossiele brandstoffen is een conferentie over klimaatverandering.
Update 24.04.2025 (29 jaar later)
Klimaatverandering is gaande, de aardatmosfeer is opgewarmd, de aarde zelf is opgewarmd, de oceanen zijn opgewarmd. 250 jaar lang opgeslagen zonne-energie (de fossiele brandstoffen kolen, olie, gas) verbranden heeft het veroorzaakt. (korte analyse, er zijn geen onderzoeken meer nodig). Er is naast een energietransitie ook een mentale transitie nodig, van (schijnbare) overvloed, naar soberder en verantwoorder. Dit is de uitdaging voor de mensheid.
Update 06.12.2025
Minder vlees eten en meer peulvruchten en noten. De aanbevelingen van een commissie. Lees 1 Dag zonder vlees (Broccoli-Quiche) Nu worden mensen in Nederland boos.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde aardrijkskunde en geschiedenis en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Foto’s uit eigen beeldbank. Alle foto’s zijn te koop via de de website in de foto’s.
Oorlog is vrede, Vrijheid is slavernij, Onwetendheid is kracht, 2 + 2 = 5. (Orwell)
“We moeten echter heel goed uitkijken dat democratische rechten en vrijheden niet beperkt worden onder het mom van terrorismebestrijding“. (Uit 2016)
“…wantrouwen is als het virus van een pandemiede wereld overgegaan”. (2024)
2016. Afgelopen zomer 5 boeken herlezen na 25 tot 30 jaar om te zien wat ze nog waard zijn: George Orwell: 1984 en Animal Farm, Aldous Huxley: Brave New World, Voltaire: Candide en Amusing Ourselves to Death van Neil Postman. Dit blijven allemaal klassiekers met voorspellende waarde.
George Orwell (1903-1950) beschreef in 1948, toen hij het boek 1984 schreef (toen nog heel ver weg in de toekomst), de totalitaire staat (gebaseerd op het communisme in de Sovjet-Unie en het verslagen fascisme/nationaal-socialisme van Nazi-Duitsland). Het individu is ondergeschikt aan de staat, privacy is er niet want in ieder huis is een beeldscherm voor de staatspropaganda en een camera (we zouden nu webcam zeggen) voor de controle. Beide kunnen niet uitgezet worden en iedere hoek van het huis is zichtbaar, alleen in een heel klein hoekje kan de hoofdpersoon in een schriftje schrijven. Hier komt het beroemd geworden ‘Big Brother is watching you’ vandaan.
Waarheid bestaat niet meer, de geschiedenis wordt tot in details herschreven in het voordeel van de staat. Er is een nieuw gebruik van taal, de Newspeak (Nieuwspraak). Het ministerie van Waarheid heeft voor een omkering van betekenis van woorden gezorgd, dus: Oorlog is vrede, Vrijheid is slavernij, Onwetendheid is kracht en 2 + 2 = 5. Het gaat altijd goed met de economie (je leest hier de beroemde 5-jarenplannen van de Sovjet-Unie in waarin de productiecijfers altijd rooskleurig waren terwijl er schaarste was). Er is altijd oorlog met een buitenlandse vijand, maar dit kan van de ene op de andere dag een andere vijand zijn.
Een man en een vrouw onttrekken zich aan het systeem, zij willen zichzelf zijn en niet de staat dienen. Er is een vermoeden van het bestaan van een verzetsgroep. Ze vinden een schuilplaats waar ze af en toe naar toe kunnen. Maar de staat is niet te verslaan,wint altijd en beide worden niet alleen onderworpen, uiteindelijk houden ze zelfs van van Grote Broer en accepteren dat 2 + 2 5 is.
Als je het boek uit hebt wil je het nog een keer lezen, je vraagt je telkens af: hebben wij dat in deze maatschappij ook niet. De controlestaat is er, maar hij is niet totaal. Tenminste daar gaan we van uit op dit moment, maar er is een race om de techniek gaande. Staten zullen nooit laten weten wat ze kunnen, Snowden heeft laten zien dat de VS wereldwijd telefoonverkeer kan scannen en ze doen het ook. De botsing ontstaat daar waar democratische rechten en privacy geschonden worden om bijvoorbeeld terroristen op te sporen. We moeten echter heel goed uitkijken dat democratische rechten en vrijheden niet beperkt worden onder het mom van terrorismebestrijding (in andere landen gebeurt dit al).
Ook het begrip Newspeak zie je in deze tijd. Bezuinigingen noemen ze altijd ‘hervormingen’, liefst de ‘noodzakelijke hervormingen’. Stijging van de huizenprijs is goed. Prijsstijgingen in het algemeen, ook wel inflatie genoemd, zijn goed. Veel consumeren is goed. Geld lenen is goed. Schulden zijn geen probleem. etc.
Het tweede boek van Orwell is Animal Farm, De Boerderij der Dieren in de vertaling. Gepubliceerd in 1945. Dit boek is een komisch geschreven, maar tragisch, verhaal over de ontsporing van het communisme in de Sovjet-Unie. De revolutie in 1917 (volgend jaar dus 100 jaar geleden) beloofde veel, maar mondde uit in wreedheden, kampen en een nieuwe elite. De hoofdpersonen uit het boek zijn dieren. Het begint met een gelijkheidsideaal, maar eindigt in: Alle dieren zijn gelijk, maar sommige dieren zijn meer gelijk dan andere dieren.
Orwell stierf jong aan een ziekte (46 jaar), het einde van het communisme zou nog 39 jaar op zich laten wachten (in 1989). Of de controlestaat waarheid is geworden is niet duidelijk. In ieder geval heeft iedereen nog de keuze om de tv weg te doen, geen webcam te gebruiken en de telefoon thuis te laten….
1984 wordt ook wel een dystopie genoemd, de tegenhanger van een utopie, een schrikbeeld van de toekomst. Het woord utopie komt van Thomas More en zijn boek Utopia, dit jaar is het boek 500 jaar oud (1516). Dit ben ik nu aan het lezen, het boek is een omissie op mijn leeslijst, heb het vreemd genoeg vroeger nooit gelezen.
(Vreemd dat zowel de woorden Big Brother en Utopia zijn gekaapt door de zogenaamde ‘amusementsindustrie’. Dit laat een ander soort cultuurrelativisme zien dan waar we gewoonlijk aan denken: hogere en lagere cultuur (ja, die bestaan) zijn in deze tijd op één hoop gegooid. Iemand die niets kan, nog nooit een boek heeft gelezen, er aantrekkelijk uitziet en in het ware leven geen uitdagingen meer heeft, maar wel de onbenulligheid heeft om in een tv format te willen optreden en onzin uit te kramen, tussen de reclameblokken door, kan rekenen op veel aandacht).(Maar dat terzijde).
Big Brother en de controlestaat zijn werkelijkheid geworden in China. De controle van de burger is totaal (of bijna totaal), algoritmes bepalen wie de wet zou kunnen gaan overtreden, Een paar keer door een rood stoplicht lopen en er volgt een negatieve aantekening in het sociale paspoort. Gezichtsherkenning op straat. Angstwekkend. (Lees ook Dossier China (Met Updates))
Maar het is niet allen China, dit is een cultuurverschijnsel: de technologie is de moraal gaan bepalen (ik schreef er in 1993 over) en het individu heeft steeds minder inzicht en invloed op zijn eigen bestaan. Zichtbare en onzichtbare controlesystemen gaan levens bepalen en beïnvloeden. In een digitale wereld kan alles met alles worden verbonden, het mag niet maar het kan wel: nummerborden, Burgerservicenummers, belastinggegevens, postcodegebieden enzovoort. Soms komen er ook goede toepassingen bijvoorbeeld in medische aangelegenheden. Ook het individu heeft met technologie meer mogelijkheden gekregen, maar er is een wedloop tussen overheden en burgers en burgers onderling.Bij dit laatste valt te denken aan mensen met geld die door internet hun vermogens buiten controle van een staat kunnen beheren (vroeger gingen deze mensen met een koffertje met contanten met de auto naar Zwitserland of Liechtenstein), mensen zonder geld hebben niets om op terug te vallen.
Er is een tegenstelling gegroeid tussen mensen die over de middelen beschikken om hun leven in te richten zoals ze willen (zolang ze maar hun deel belasting betalen) en anderen die ondergeschikt zijn gemaakt en gedwongen worden de grillen van de liberaal-kapitalistische markt te ondergaan. Hierdoor is het populisme ontstaan, de problemen in verschillende samenlevingen komen terecht bij diegenen die er het minst verantwoordelijk voor zijn. Hieruit is de Brexit voortgekomen en ook de rechts-radicale partij Alternatieve für Deutschland (AfD) (in de VS president Trump).
Bedrijven hebben zich met de komst van internet en de globalisering meer macht toegeëigend dan overheden. Hun moraal is geld verdienen. Ze hebben meer geld dan overheden en betere mensen in dienst. Ze hebben nog meer gegevens van het individu dan overheden en het meest zorgwekkende is dat mensen die vrijwillig afstaan door het gebruik van hun producten, waarbij door het accepteren van algemene voorwaarden persoonsgegevens handelswaar zijn geworden. Het vrijwillig meewerken is van Aldous Huxley’s Brave New World waarover het mooie citaat van Neil Postman gaat (zie De geschiedenis herhaalt zich).
Orwell (geschreven in 1948) en Huxley (geschreven in 1932) hebben allebei gelijk gekregen.
We moeten veel kritischer zijn tegenover deze technologieën, het is de reden dat ik tot nu toe geen smartphone heb gekocht (wel een mobieltje), maar men wordt er bijna toe gedwongen….
Update 25.06.2020
De coronapandemie met de daaruit voortgevloeide economische en sociale crisis geeft overheden steeds meer mogelijkheden om de burger in de gaten te houden, dat alles met het (deels terechte) argument dat de pandemie zo beter onder controle gehouden kan worden. De vraag is of de controle in de toekomst zal verdwijnen. De technologie heeft de mens in haar greep, ontsnappen is onmogelijk.
Op YouTube is een verfilming van 1984 (gemaakt in 1956) te zien die in al zijn eenvoud een beklemmend beeld van een controlestaat geeft.
Update 13.12.2021
NOS: ‘De autoriteiten in de Zuid-Koreaanse stad Bucheon gaan positief geteste mensen vanaf januari volgen met behulp van bijna 11.000 beveiligingscamera’s, gezichtsherkenning en kunstmatige intelligentie. Het systeem bekijkt de bewegingen van positief geteste mensen, houdt in de gaten of ze contact hebben met anderen en of ze wel een mondkapje dragen, meldt persbureau Reuters’. In wat voor maatschappij komen wij terecht?
Update 12.03.2022
Rusland is buurland Oekraïne binnengevallen vanwege geopolitieke redenen.
Wat opvalt is de Newspeak(Nieuwspraak) van Orwell in Rusland. De volledige omkering van de betekenis van woorden en de indoctrinatie van een bevolking door gecontroleerde staatsmedia is te zien. Huiveringwekkend en mogelijk gemaakt door de alomtegenwoordige media, in Rusland met name de televisie. De inval van Oekraïne (een oorlog tegen een buurland om geopolitieke redenen (zie Dossier Geopolitiek) wordt een ‘speciale militaire operatie’ genoemd. Als een gebouw is gebombardeerd wordt in de Russische media gezegd dat ze het zelf gedaan hebben. Op het gebruik van het woord ‘oorlog’ staat 15 jaar gevangenisstraf. Demonstreren is verboden. Politieagenten mogen in een telefoon kijken of er geen staatsvijandige berichten in staan. Persvrijheid is afgeschaft, de staat bepaald wat waarheid is. Een foto van een bebloede vrouw wordt als een in scene gezette foto afgedaan. Internet met westerse sociale media wordt uitgezet (net als in China).
Onder onze ogen is Rusland met president Poetin (vooral na 2014) in een dictatuur veranderd. (Lees ook Dossier Geopolitiek, er zit een lange geschiedenis achter).
Update 19.01.2024
In de huidige tijd worden feiten betwijfeld door velen, wantrouwen is als het virus van een pandemiede wereld overgegaan. Er is een overstelpende hoeveelheid nieuws en informatie door de mogelijkheden van alle (sociale) media. Van Trump tot Poetin worden massa’s gemanipuleerd met leugens. Trump zou herkozen kunnen worden, Poetin en zijn clan stoppen niet….het is 2024.
De EU (Europa) wil strenge wetten tegen AI kunstmatige intelligentie en de macht van de Amerikaanse technologiebedrijven (Big Tech). Men is bang dat democratieën ondermijnd gaan worden door fakenews (nepnieuws, verzonnen teksten en foto’s). (Lees ook als er tijd voor is: Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI)).
Update 21.01.2025 (9 jaar later)
De sterfdag van George Orwell (in 1950).
Update 04.12.2025
Er is een film gemaakt met de titel ‘Orwell: 2+2=5’ (regie Raoul Peck).
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma (tekst en foto’s).
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
(Geschreven in 2010) (Met Updates 2025, 15 jaar later)
“Vroeger was China een communistische dictatuur, vandaag een kapitalistische dictatuur“. (2010)
Slavernij bestaat in 2010 nog. Het bestaat in China, een kapitalistische dictatuur waar alle westerse landen en bedrijven zo graag zaken mee doen en goedkoop hun producten laten maken. Een land waar geen persvrijheid is en het bericht dat babymelk vervuild was tijdens de Olympische spelen niet mocht worden gepubliceerd en er doden vielen. Een land met maar 1 politieke partij. Een land zonder vakbonden. Een land met een enorme milieuvervuiling. Een land waar de meerderheid van de ruim 1.3 miljard mensen in armoede leeft. Een land waar het aantal miljardairs in twee jaar is gestegen tot bijna 200. Een land waar menig industrieel, overheidsdienaar en (ex-)dictator jaloers op is. Een land waarop bijna geen kritiek geleverd wordt. Een land waar zeker vanuit Nederland geen kritiek op wordt geuit.Vroeger was China een communistische dictatuur, vandaag een kapitalistische dictatuur.
Na aanleiding van dit bericht:
De Chinese fabriek waar de iPhone van Apple wordt gemaakt, Foxconn, kampt met een hoog aantal zelfmoorden. De medewerkers moeten daarom een omstreden verklaring tekenen. Daarin staat dat het bedrijf ze mag laten opnemen bij psychische problemen. Ook moet het personeel beloven geen zelfmoord te plegen. De 800.000 werknemers van Foxconn gaan gebukt onder extreem hoge werkdruk. Ze werken twaalf uur per dag en zes dagen per week, en ze verdienen daarmee maar zo’n 300 dollar per maand. In Amerika koop je daarvoor een nieuwe iPhone.
Uit mijn artikel De geschiedenis herhaalt zich (1992):
“Ik betwijfel of alle filosofie van de wereld erin zal slagen de slavernij op te heffen. Men zal er hoogstens de naam van veranderen. Ik kan mij vormen van dienstbaarheid voorstellen die erger zijn, dan de onze omdat zij arglistiger zijn. Hetzij dat men erin slaagt de mensen te veranderen in domme, tevreden machines die zich vrij achten, terwijl zij onderworpen zijn, hetzij dat men met uitsluiting van menselijke genoegens en verpozingen een arbeidsdrift bij hen ontwikkeld, die even fel is als de belustheid op oorlog bij barbaarse rassen”, aldus de Romeinse keizer Hadrianus (76 -138 v. Chr.) over het afschaffen van de slavernij aan zijn opvolger.
Update 27.05.2010
Dit bericht lezen we nu heel anders:
Apple bereikte woensdag een totale beurswaarde van 222,12 miljard dollar. Daarmee is Apple, gemeten naar beurswaarde het grootste bedrijf van de Verenigde Staten.Het technologiebedrijf zit met name in de lift sinds de lancering van de uiterst succesvolle iPod, iPhone en iPad. Die drie gadgets hebben niet alleen gezorgd voor miljoenen nieuwe klanten, ze zijn bovendien gekoppeld aan een online winkel voor muziek, films, software en sinds kort ook boeken, kranten en tijdschriften. Apple pikt van de opbrengsten van de verkoop een flink graantje mee.
De werknemers in de fabriek zijn afkomstig uit de armere streken van China en wonen in slaapzalen die bij de fabriek zijn gebouwd. De golf van zelfmoorden vestigde al eerder de aandacht op de werk- en leefomstandigheden in het complex. De mensen die er werken zouden van de buitenwereld worden afgesloten. De leiding van Foxconn beloofde eerder deze week nog de omstandigheden te verbeteren om meer zelfmoorden te voorkomen. Zo wil de fabriek vangnetten plaatsen rond alle hoge gebouwen.
Dat is de oplossing van het probleem. Als het niet zo diep triest was zou je er om kunnen lachen. Vandaag lezen we dat er nog een werknemer zelfmoord heeft gepleegd in China, de 10e zelfdoding.
Het iPad verhaal van Apple die in de kapitalistische dictatuur China gemaakt wordt gaat verder. Donderdag 29 juli stond in de Volkskrant een artikel, het staat niet op de website, met tal van gegevens die de situatie kenmerken. De feiten zijn: de kostprijs van een iPad is 250 dollar, de fabricage kost 9 dollar. Dit is samen de helft van de verkoopprijs, er komen natuurlijk nog distributiekosten bij en marketing (hoewel de media Apple bedienen met een vermogen aan gratis reclame), maar het is niet voor niets dat Apple een kwartaalwinst haalde die 78% hoger is dan een jaar eerder. Er zijn er sinds april ruim 3 miljoen verkocht. Wat ook opmerkelijk is is dat er een vergelijking met de Stenen Tafel van Mozes wordt getrokken, het apparaat is een tablet genoemd, het heeft religieuze proporties aangenomen. Mensen staan in de rij voor de winkels om de eerste apparaten te kopen.
Jaren geleden kwam ik tot de volgende conclusie, ‘Net zo als de zwarte bevolking in Afrika zich 400 jaar geleden liet paaien/werd gepaaid met spiegeltjes en kralen, zo laat de moderne mens zich paaien door de techniek. Met gebogen hoofd lopen mensen over straat, turend naar een beeldscherm’.
Update 14.01.2012
Vandaag een bericht in de Volkskrant. Apple heeft de verkoop van de nieuwe iPhone in China uitgesteld na een opstootje bij de winkel in Peking. Een menigte van enkele honderden mensen hadden een hele nacht staan wachten en er ontstonden enkele opstootjes. In de menigte zaten betaalde stromannen van handelaren die de telefoontjes met winst wilden doorverkopen.
Update 21.01.2012
Er werken bij Foxconn meisjes van 12 jaar is onlangs gebleken, kinderabeid is in China verboden. De directeur van de fabriek vergeleek het managen van zijn personeel (1 miljoen) met het behandelen van dieren en hij kreeg er hoofdpijn van.
Update 31.01.2012
Een columnist van de Los Angeles Times vraagt zich af of een boycot van Apple producten nodig is. De New York Times heeft uitgezocht wat de arbeidsomstandigheden zijn in China en komt tot de conclusie dat de arbeidomstandigheden 19 eeuws zijn.
In 2010 zei ik al dat het schandalig is wat er in China gebeurt en dat het kopen van producten van Apple mewerken aan deze praktijken is. Ik heb nog nooit iets van Apple en wijlen Steve Jobs gekocht en ik ben het ook niet van plan.
Update 06.02.2012
Het bedrijf Foxconn gaat de helft van de productie van de Apple producten verplaatsen van de stad Shenzhen naar Chengdu in het verre binnenland. De lonen zijn te hoog geworden, in Chengdu zijn de lonen 25% lager. Tevens gaat Foxconn werknemers vervangen door robots.
Update 03.03.2012
In Amsterdam wordt vandaag een winkel van Apple geopend op de een van de duurste locaties in de stad, het Leidseplein. Er werken 300 mensen. De foto’s van de winkel laten de religieuze dimensie zien, het is een bedevaartsoord met een kathedraal, de techniek is de nieuwe religie. In de moderne tijd zonder god is er geen werkelijk doel in het leven meer, de enig overgebleven zin van het bestaan is het produceren en consumeren van materiële zaken. De uitvinder van de producten Steve Jobs werd vereerd en aanbeden als een hogepriester en na zijn dood is hij een heilige. Suspect is de uitgebreide kritiekloze demonstratie van een spelletje voor de iPad in een tv programma, 15 minuten gratis reclame voor een bedrijf dat producten laat maken in een dictatuur.
Update 24.09.2012
De Foxconn fabriek waar de nieuwe Apple iPhone 5 wordt gemaakt is tijdelijk gesloten vanwege vechtpartijen tussen de werknemers.
In de Duitse stad Oberhausen is bij een winkel waar de nieuwe iPhone 5 wordt verkocht ruzie ontstaan tussen de ca. 2000 mensen die voor de winkel stonden, mensen vielen flauw en er werd een ambulancepost ingericht. Er stonden om 04.00 uur ’s nachts al honderden mensen voor de winkel te wachten.
Update 20.12.2013
Een 15 jarige Chinese jongen ging vanaf het platteland in een fabriek werken die voor Apple iPhones en iPads maakt, hij werkte 79 uur per week, inclusief extra uren en nachtdiensten, en verdiende daarmee ca. 200 euro in een maand. Binnen een maand was hij echter dood door de arbeidsomstandigheden en het hoge aantal werkuren dat hij maakte. Er zouden 5 doden in de fabriek zijn gevallen de laatste tijd. Apple ontkent dat de dood een gevolg is van de arbeidsomstandigheden en bood de familie 10 duizend euro voor de geleden schade.
Voor een bedrijf als Apple zijn doden collateral damage (bijkomende schade, een term uit de oorlogsvoering) die afgekocht kan worden.
In de de fabrieken waar al die westerse bedrijven goedkoop hun producten laten maken worden de werknemers ziek van het werken met chemische middelen die in de landen zelf verboden zijn zoals het kankerverwekkende benzeen.
China is nu de eerste economie van de wereld en heeft een groei van 7%. De verschillen tussen de 1.3 miljard inwoners zijn extreem, het is eigenlijk het ‘ouderwetse’ kapitalisme uit de 19e eeuw in het westen.
Update 04.06.2014
China herdenkt de opstand van 1989. De beroemde foto van de ‘Tankman’, een man die met twee boodschappentassen voor een tank gaat staan, mag in China niet getoond worden. Er is controle op het internetverkeer, Google is onzichtbaar, 1.3 miljard mensen afsluiten van moderne communicatiemiddelen, als dat geen dictatuur is. Maar China kent zijn evenknie in de Verenigde Staten waar men de hele wereld afluistert en stiekem portretten verzameld om deze te gaan gebruiken voor automatische gezichtsherkenning op luchthavens en andere openbare gelegenheden.
Update 07.01.2016 (6 jaar later)
De Chinese beurzen zijn deze eerste week van het jaar aan het dalen. Wat opvalt is dat de meeste beurshandel door particulieren gedaan wordt. Een Chinees vergeleek het met gokken. Niet verwonderlijk, ze gokken graag in de oosterse cultuur. Dit is het echte volkskapitalisme, misschien nog wel meer dan in het westen. Probleem is dat in de huidige tijd dalende beurzen in China invloed hebben op de hele wereldeconomie. We leven nu in 1 grote wereldomvattende kapitalistische economische constellatie die interdependent is. Als er ergens op de wereld problemen ontstaan, of doelbewust gecreëerd worden om de eigen economie te stimuleren (wat in het voordeel van de eigen economie is, kan een nadeel zijn voor een andere economie), zijn de gevolgen over de hele wereld merkbaar. De huizencrisis in de VS met de zogenoemde ‘giftige’ leningen, van 2007/2008, heeft voor 7 jaar crisis gezorgd aangezien de VS de crisis ‘geëxporteerd’ hebben, letterlijk en figuurlijk, want de ‘slechte leningen’ waren doorverkocht aan banken over de hele wereld. Er kwam een triple dip, drie op elkaar volgende crises, die met grote moeite onder controle kwam. Deskundigen zeggen dat we niet ver van een financiële meltdown waren (een term uit de atoomindustrie die staat voor uit controle raken) waarbij de geldautomaten leeg zouden zijn en spaartegoeden verdampt. Dit moest koste wat kost vermeden worden, want dit soort gebeurtenissen kunnen revoluties ontketenen dat beseffen de verantwoordelijken. De ware gang van zaken zullen we nooit weten, want dat zijn de grootste staatsgeheimen die er zijn. In ieder geval is wel duidelijk dat de volgende economische crisis ernstiger zal zijn dan welke crisis die de wereld ooit gehad heeft. De hele wereld is wat ze in Duitsland noemen ‘verschuldet’, alle landen op de wereld hebben hoge staatsschulden, reserves zijn er niet meer. Daar komt de klimaatcrisis, de vluchtelingencrisis en de bevolkingsgroei in deze eeuw naar ca. 10 miljard mensen bij (+ 3 miljard, hoofdzakelijk in armere landen).
Het kapitalisme is als een bergafwaarts voortrollende steen die niet meer tegen te houden is. De geschiedenis heeft laten zien dat in zulke tijden oorlog als uitweg gezien gaat worden. Leiders zullen de massa paaien met makkelijke oplossingen, een vijand voor al het kwaad aanwijzen en een zondebok zal de schuld krijgen en de meeste mensen zullen hierin meegaan.
Update 03.12.2016
China is de VS sinds 2014 voorbij als grootste exporteur van goederen. “De 21e eeuw zal de Chinese eeuw zijn” (dit zei ik midden jaren 1980 tijdens een discussie).
Update 10.08.2017 (7 jaar later).
Een goed artikel in de Volkskrant vandaag over China dat laat zien dat het het kapitalisme in China goede zaken doet (oa. met Nederlandse ‘ondernemers’).
Update 23.11.2017
Dat er niet veel veranderd in de productiewijze van de Apple producten laat het bericht in de Volkskrant van vandaag zien. Kort samengevat: 3000 Chinese studenten werken verplicht in de fabriek van Foxconn als stagiair op straffe van het niet mogen afstuderen. Ze werken veel meer uren dan is toegestaan, 11 uur per dag. Ze monteren dagelijks 1200 iPhone X toestellen. Officieel mag het allemaal niet, maar het gebeurt toch. Apple is het rijkste bedrijf in de wereld. Ze ontwijken belasting. De internationale overheden zijn machteloos. China is voor het westerse bedrijfsleven een uitgekomen droom: goedkoop flexibel personeel zonder rechten.
Ook een treffend bericht is dat er 1 man verantwoordelijk was voor het toezicht op het internet verkeer en censuur, want kritiek is verboden. De man zit nu zelf in de gevangenis vanwege corruptie, maar dat is een in China een vaag begrip, want iedereen die niet meer past wordt op een zijspoor gezet, net zo als in de oude communistische tijden. Er zijn 730 miljoen internetgebruikers, maar ze mogen alleen lezen en doen wat de staat toestaat.
Een maand geleden was er een partijcongres (eens in de 5 jaar). Vertrouwd zijn de beelden van een grote zaal met 2200 deelnemers, discussie is er niet. De door de president uitgedachte toekomst staat nu in de beginselen van de Communistische Partij, zijn wil is wet. Hij staat nu op dezelfde hoogte als Mao Zedong de leidsman die het Communistisch China vormde in de vorige eeuw. Hij noemt het ‘modern socialisme’.
Zoals boven al gezegd heeft China het westen al bijna of helemaal ingehaald. Voeg een ambitieuze en nijvere bevolking samen met een staatsgeleide kapitalistische economie en een potentieel van 1,4 miljard mensen en dan weet men wat er kan komen, want ze ontwikkelen al lang hun eigen producten op een goedkope manier en concurreren met dit alles tegen het westen met al zijn rechten en verworvenheden die traag maken.
Update 09.02.2018
De olympische winterspelen in Zuid-Korea beginnen. Ze praten veel over Noord-Korea en een hereniging van beide landen, maar ze moeten natuurlijk praten over China dat Noord-Korea al decennia de hand boven het hoofd houdt. China wil geen kapitalistisch buurland dat na een hereniging Amerikaanse militairen aan de grens gaat stationeren.
Update 10.04.2018
De grootste handelsmissie uit Nederland ooit is in China. Men ziet het politieke systeem als een feit dat geaccepteerd moet worden.
In een VPRO tv programma was laatst te zien hoe een totale controlestaat werkt, misschien ons voorland. Door rood lopen over een zebrapad wordt geregistreerd door gezichtsherkenning en opgeslagen, doet men dat een paar keer dan krijgt men straf en een negatieve beoordeling als burger.
Er is een handelsoorlog gaande met China. Amerika is boos dat er zoveel goedkope producten worden geëxporteerd. Dat het Amerikaanse bedrijf Apple echter een van de rijkste bedrijven in de wereld is geworden komt doordat ze zo goedkoop hebben kunnen produceren in China. Het zijn de stuiptrekkingen van een failliet kapitalisme dat verstrikt is geraakt in zijn eigen val. Het zijn de handelsoorlogen als vervanging van militaire oorlogen die ik in 1992 al zag. (Zie ‘De geschiedenis herhaalt zich’ in de kolom rechts onder Artikelen).
Update 06.06.2018
Een Amerikaanse hoogleraar geschiedenis Joshua Freeman heeft een boek over de geschiedenis van de fabriek (vanaf de eerste fabriek 300 jaar geleden) geschreven. Treffend is dat hij in het interview in de Volkskrant (31.05.2018) zegt dat de zelfmoorden bij Foxconn (zie boven in het eerste bericht uit 2010, 8 jaar geleden) de aanleiding waren voor het schrijven van zijn boek. Hij noemt de absurditeit van de anti-zelfmoordnetten, werkers die helemaal gek van het werk worden: 12 urige werkdagen 13 dagen aaneen, slaapzalen, verplicht zwijgen tijden het werk, bestraffingen, contracten waarin de werkers moesten beloven geen zelfmoord te plegen ed. Het is een kort interview, ik hoop dat hij in zijn boek ook het verband legt tussen Apple (het rijkste bedrijf in de wereld) en de productiewijze (ik denk het niet, want dat gaat de meeste mensen toch te ver).
Dit is 19e eeuws kapitalisme zoals het westen ook gekend heeft (zie boven). De arbeiders in de Ford fabrieken mochten hun brood niet in een krant verpakken, want dan zouden ze onder het werk gaan lezen…..
Update 23.08.2018
Een documentaire op tv (22.08.2018, terug te zien op 2Doc) over alles wat ik hierboven schreef vanaf 2010, 8 jaar geleden Dit is verbijsterend en laat zien dat de wereld in de ijzeren greep van het kapitalisme is. Er zijn krachten die dit verwerpelijke systeem met geweld in stand houden. De documentaire uit 2017 heet Complicit, wat medeplichtig betekent. Niets is minder waar. Al de elektronicabedrijven laten hun producten in China maken, China is de assemblagehal van de wereld geworden: arbeidsomstandigheden zijn vaak slecht, er wordt met kankerverwekkende stoffen (benzeen) gewerkt die in het westen verboden zijn, jongeren krijgen leukemie, lange werkdagen van soms 15 uur, de gebruikte schoonmaakmiddelen zijn goedkoper dan veilige, gezondheidsklinieken worden door de bedrijven omgekocht om te verklaren dat de ziekte niet door de arbeidsomstandigheden is gekomen, bedrijven werken onder een andere naam voor Apple, mensen die opkomen voor de zieken worden tegengewerkt, Foxconn is het bedrijf dat genoemd wordt, ze werken voor alle grote elektronicabedrijven (Apple, Samsung, Sony, Philips) (zie boven in 2010), de bedrijfsleiding ontkent alles, levens worden verpest, mensen plegen zelfmoord enzovoort enzovoort……
Er is een organisatie die aandacht voor de misstanden vraagt en een verbod op benzeen eist.
Er is in de hele wereld geen consument die er minder door zal gaan kopen. (Ik bezit geen smartphone, dit terzijde). De documentaire begon om kwart voor elf in de avond. Wat nodig zou zijn is dat deze documentaire na het journaal om 20.30 uur wordt uitgezonden met daarna een discussie over wat dit voor ons betekent. Maar elders schreef ik al dat de publieke omroep liever een programma over koken of boeren die een vrouw zoeken uitzend om half negen.
China maakt al een tijd hun eigen producten en ze zijn daar heel succesvol in. China zal de leidende macht in de wereld worden in deze eeuw. Voeg een dictatoriaal staatsgeleid kapitalisme samen met een arme en nijverige bevolking zonder rechten en minder regels dan in concurrerende landen en je hebt een krachtige economie. Mooier moet we het niet maken, wel duidelijker.
De nieuwe oorlogen zijn handelsoorlogen, dat was mijn constatering/voorspelling in 1992 (uit De geschiedenis herhaalt zich, zie onder artikelen kolom rechts).
Update 17.10.2018
Met China worden grote handelscontracten gesloten. Vragen over mensenrechten en democratie worden niet gesteld, het doet er niet toe.
Update 12.10.2019
Wekenlang is er protest van de inwoners van Hong Kong tegen een nieuwe wet. Er is een speciale status voor Hong Kong.
De dystopie (een angstbeeld voor de toekomst, de tegenstelling van een utopie) van Orwell en Huxley komt in China tot leven: met dank aan de technologie is de totale controlestaateen feit. Het wordt ook ideologisch gesteund, want alles gaat onder het mom van het welzijn van de burger.
Update 02.04.2020 (10 JAAR later)
In China is een nieuw virus ontstaan, een venijnig griepvirus dat longontsteking veroorzaakt en vooral voor ouderen (70+) dodelijk kan zijn, maar eigenlijk voor iedereen met longproblemen en/of andere gezondheidsproblemen. Ook mensen zonder gezondheidsproblemen kunnen ernstig ziek worden. De besmettelijkheid is zeer groot, daarom zijn er veel mensen tegelijk ziek en niet zoals met een normale griep verspreid over een periode van 3 maanden, meestal in de winter (waarbij ook veel mensen overlijden). De intensive care afdelingen van ziekenhuizen zijn vol. Het virus is vermoedelijk ontstaan op illegale vervuilde markten waar arme mensen in hun voeding voorzien en virussen van dier op mens overgaat (vleermuizen en andere dieren).
Er is veel over te zeggen.
Het betreft de stad Wuhan, een Chinavirus/Wuhanvirus mag het niet heten (zoals de Spaanse Griep ruim 100 jaar geleden en de Mexicaanse Griep in 2009), dat geeft zo’n slechte indruk. De naam is nu Coronavirus, Covid-19 en de internationale aanduiding SARS-CoV-2.
China heeft de ernst van de virusuitbraak verzwegen. Klokkenluiders werden tegengewerkt. Zoals 10 jaar geleden door mij gesteld: China is een dictatuur, er is geen vrije pers, er zijn geen vakbonden, dit is een controlestaat en vergeleken met mijn eerste bericht is alles veel erger geworden. Alle informatie wordt gestuurd door de overheid met een doel, het is politiek. Het aantal doden zou veel hoger kunnen zijn, het is niet na te gaan.
Mens op mens besmetting werd in het begin ontkend.
Wat China graag laat zien is hoe ze in een paar dagen een compleet ziekenhuisbouwen, deze beelden werden toegestaan.
Mij valt op dat er weinig kritiek op China is,misschien komt dat doordat de hele wereld haar producten goedkoop laat maken in Chinese fabrieken waar arbeidsomstandigheden zijn die in westen verboden zijn, ze werken met voor een mens schadelijke stoffen, er worden mensen ziek, we horen er weinig van. Het Amerikaanse bedrijf Apple is het rijkste bedrijf van de wereld geworden door de goedkope productie: ik ken de precieze cijfers niet, maar als je een smartphone in elkaar kan laten zetten voor 300 euro (een maandloon in China) en die in de rest van de wereld verkoopt voor 900, dan is duidelijk dat er exorbitante winst gemaakt wordt.
Toevoeging bij het voorgaande: de teneur is: ‘niemand heeft schuld’ en ‘we zitten allemaal in hetzelfde schuitje’.
Vandaag is te lezen dat er medicijntekorten in het westen zijn omdat de productie naar China is verplaatst. Verbazingwekkend. Vanavond op tv een documentaire.
China heeft publicitair het beeld weten om te draaien naar helper van de wereld en dat is onterecht.
Update 18.04.2020
‘Het aantal doden zou veel hoger kunnen zijn, het is niet na te gaan’, geschreven op 2 april: het aantal doden ís veel hoger. Vandaag in de Volkskrant een artikel over het manipuleren van cijfers van doden en besmettingen in China. Mooie bevestiging van wat ik schreef, China manipuleert cijfers omdat ze de gevolgen kennen uit hun geschiedenis. Een in Engeland wonende historicus met een Chinese naam zegt: ‘Gedurende de hele geschiedenis hebben epidemieën, oorlogen en natuurrampen de val van dynastieën ingeluid’. In dit soort wereld ontwrichtende situaties kan grootschalige sociale onrust ontstaan, zelfs gewelddadige revoluties, dat is in de geschiedenis eerder gebeurd.
‘Nobody is to blame’ is not an option. dat zeg ik. China, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) speelt hierin ook een rol zo is gebleken. Ze volgden China en er is vanaf december tot half februari niet adequaat gehandeld. Het deugt niet. Opvallend is dat de president van Amerika, iemand met een verwerpelijke politiek, verwijten maakt richting China en WHO en veel mensen, alleen omdat ze tegen Trump zijn (en daar is alle reden voor), hem geen gelijk kunnen geven. Maar ook een i….t kan soms gelijk hebben. Argumenten moeten altijd gewogen en beoordeeld worden van wie ze ook vandaan komen.
De wereld is in een uiterst precaire situatie terechtgekomen vergelijkbaar met oorlog, alleen geweld, onderdrukking en honger ontbreken (tot nu toe).
Update 26.04.2020
De wereldwijde antipathie tegen China groeit en terecht. Niet tegen de bevolking, maar tegen de politiek.
Een artikel vol met verdenkingen voor juridisch nalatig handelen: Artikel Volkskrant
Update 05.01.2021
De oorzaak van de croronapandemie is een jaar later nog steeds niet onderzocht. China houdt onderzoek tegen.Misschien zal de uitkomst van het onderzoek moeten zijn dat China herstelbetalingen zal moeten doen aan de wereld, net zo als na een oorlog gebruikelijk is (Duitsland na WO 1 en WO2). Maar, zoals gezegd, de hele wereld laat in China goedkoop producten assembleren daarom zijn al die bedrijven zo rijk geworden (Apple), kritiek op het land zal de smartphone een stuk duurder maken, ze houden namelijk niet van kritiek.
Update19.06.2021
Dit blogbericht is 11 jaar oud. China is een wereldmacht geworden, andere landen, de VS en Europa, zijn bezorgd. Toch hebben ze China in het zadel geholpen door de assemblage van producten ernaartoe te verplaatsen. Nu heeft China de technologie ‘overgenomen’ (ze worden vaak verdacht van bedrijfsspionage) en is er mee verder gegaan. Japan had in de vorige eeuw ook een achterstand en begon met het namaken, kopiëren, van producten tot ze het zelf konden en zelfs beter en belangrijker nog goedkoper, ook Zuid-Korea deed dit. Ze werden in de jaren 1980 ‘De Aziatische Tijgers‘ genoemd. Zuid-Korea was lange tijd een dictatuur, maar dat was voor het westen nooit een probleem, netzo als China lange tijd. De mensenrechten krijgen de laatste jaren meer aandacht door de berichten dat er een miljoen Oeigoeren in werkkampen opgesloten zijn, maar China trekt zich nergens meer wat aan. Vandaag in de Volkskrant een lang artikel over mensen die politiek niet in de pas lopen en worden aangepakt.
Het is de vraag of de dystopie (angstbeeld voor de toekomst) van Orwell (1984) en Huxley (Brave New World) niet zijn uitgekomen in China en of dit land ons voorland is. De totale controlestaat, kapitalisme, beperkte vrijheden (geen vrije pers, geen vakbonden ed.). China is bezig dezelfde geopolitiek te voeren als andere grote landen. (Dossier Geopolitiek).
In de jaren 1980 zei ik bij een discussie dat de 21 eeuw de eeuw van China zou worden…..
China veel in het nieuws, president Xi is 10 jaar aan de macht en kan komende week (partijcongres) nog 5 jaar erbij in functie blijven. China streeft net als de VS dominantie op het wereldtoneel na (Rusland heeft zichzelf in de eigen voet geschoten en verloren (hoewel de uitkomst van de oorlog in Oekraïne onvoorspelbaar is). In Hong Kong is tegen de afspraken in de democratie afgebroken, Taiwan staat op het verlanglijstje. President Xi is nu de machtigste man van China.
China maakte goede sier met het snel bouwen van ziekenhuizen bij begin van corona, bij hen in 2019. Een jarenlange (!) lockdown is na opstand van de bevolking omgeslagen in grotere vrijheid (met een slechter werkend vaccin en minder gevaccineerden). Nu zijn ze in nood, de ziekenhuizen zijn vol. Ze mogen ook weer naar het buitenland, een garantie voor problemen….
Update 06.03.2023
Met China krijgen we (misschien, zeker is het nog niet) dezelfde problemen als met Rusland. Dit komt doordat handel voor de moraal uitgaat (ik schreef het elders). Het hele Westen heeft decennialang goedkoop laten assembleren in China en exporteerde goederen (Duitse Mercedessen voor de rijken, chiptechnologie (is nu deels verboden) enzovoort). Net zo als Poetin heeft de ‘grote leider’ Xi (hij heeft nostalgie naar Mao Zedong de communistische leider verantwoordelijk voor miljoenen doden), Poetin heeft nostalgie naar Stalin, ook miljoenen doden)) alle macht naar zich toe getrokken (samen met zijn clan van rijken, hetzelfde als Poetin doet). Taiwan willen ze inlijven, inclusief al de chipsfabrieken die voor het westen produceren.
Binnen het kapitalisme gaat het om beheersen en domineren van marken, ik schreef er in de jaren 1990 over, 30 jaar geleden. Oorlogen gaan om grondstoffen, energie, water ed. De VS doet hetzelfde, ook daar is een economisch politieke klasse die de macht in handen heeft (lees Dossier Amerika (VS)). Dit zijn allemaal leiders die hun bevolking tot oorlog brengen, helaas een harde waarheid….politiek met moraal zou ons kunnen redden, maar dit is teveel gevraagd zo heeft de geschiedenis laten zien. Daarom kwam ik tot de ‘tredmolen van de geschiedenis’, oorlog en vrede wisselen elkaar af.
Update05.09.2023
China is een autocratie zonder persvrijheid en vakbonden (XI ziet Mao als voorbeeld), door massaobservatie is er een sociaalkredietsysteem, ze willen de wereldmarkt domineren, overal kopen ze havens en grond (Afrika), Oeigoeren zijn opgesloten en Taiwan willen ze terug.
Update 14.01.2024 (14 jaar later)
De macht van China neemt toe. China is net zoals Rusland door het Westen groot en rijk gemaakt. De westers aanpak is ‘Eerst de handel, daarna de moraal’. We zullen er de consequenties van moeten dragen.
Update 16.04.2024
Ook deel 2 van de VPRO serie over voedsel (titel Food For Thought), ditmaal over China, is indrukwekkend: 1 miljoen kippen in legbatterijen in 1 kipfabriek. Nederlandse koeien. Robotkarren rijden door straten en kassen. Grootste kassencomplex in de wereld. etc. Gratis te zien: VPRO serie over voedsel)
Het is tevens duidelijk waarom andere landen bang voor China (1.4 miljard mensen) zijn: ze liggen voorop in ontwikkeling en technologie. De bekende ‘Wet van de remmende voorspong’ gekoppeld aan staatskapitalisme met minder persoonlijke vrijheden. Een oude voorspelling (jaren 1980) van mij was dat China ‘het land van de 21e eeuw zou gaan worden’.
Update 03.11.2024
Europa maakt zich zorgen over de economie in verhouding tot China en VS die beide de EU voorbijstreven. In 2010 begon dit artikel met Apple dat alles goedkoop in China laat assembleren (daarom zijn ze zo rijk geworden), maar China maakt inmiddels alles zelf en goedkoper: elektrische auto’s, telefoons, beveiligingsapparatuur, zonnepanelen, batterijen, alles (alleen de hoog technologische chipmachines hebben ze zelf niet daarom mag Nederlands ASML zien niet exporteren (van de VS). China deed hetzelfde als Japan en Zuid-Korea in de jaren 1970: eerst alles namaken, daarna zelf goedkoper een kopie maken. Door Westers offshoring is China na 15 jaar groot, rijk en welvarend geworden (het blijft een autocratie zonder (pers)vrijheid, vakbonden, de president heeft zichzelf een levenslange ambtstermijn gegeven (net als Grote Roerganger Mao Zedong na WO2). Met name de Duitse auto-industrie heeft veel concurrente van China. Wat verzwegen wordt is dat de Duitse auto-industrie jarenlang uitstekende cijfers haalde door export van auto’s naar China (vooral Mercedessen voor de vermogenden daar, er zijn miljonairs en miljardairs), bovendien hoorden we dat de duitse auto’s in China worden gemaakt. Kortom, nu klagen over China is vreemd, want dit waren economisch-politieke keuzes van het Westen zelf.
Via een Chinese website kan kleding en prullaria voor een paar euro wereldwijd gekocht worden (zonder keuringen), het is dumping. Ze begrijpen in China nu heel goed wat kapitalisme is.
Update 09.03.2025 (15 jaar later)
China kijkt toe wat Amerika doet en wacht af. De onvoorspelbaarheid van president Donald Trump is groot, hij zegt iedere dag wat anders. De door mij in 1992 geconstateerde handelsoorlogen zijn in volle gang. Handelsoorlogen komen voort uit liberaal-kapitalisme met globalisering en vrije markt. China is door het westen groot en rijk gemaakt (net als Rusland) door de globalisering en ze trekken nu hun eigen plan. Rusland wil Oekraïne bezetten en China wil Taiwan innemen en profiteren van de wereldeconomie. Europa is te verbrokkeld om een tegenmacht te zijn, maar er wordt nu wel veel aan gedaan om macht te vormen. Turbulente tijden waarin een individu niets te zeggen heeft en op de golven van internationale ontwikkelingen meedobbert.
Update 08.04.2025
Apple (zie boven 15 jaar geleden) moet de prijs voor hun telefoons in de VS verhogen of genoegen nemen met minder winst door de importheffingen die de VS aan China heeft opgelegd. De handelsoorlog (schreef er in 1992 al over) is inherent aan liberaal-kapitalisme met haar globalisering van de wereldhandel. De president van Noord-Amerika Trump en zijn adviseurs komen nu terug op 30 jaar globalisering. Globalisering met offshoring (buiten het eigen land (goedkoop) produceren/assembleren) heeft er voor gezorgd dat al de banen die vroeger binnenlands waren naar het buitenland zijn vertrokken. Trump wil dit nu terugdraaien. Dat zal heel moeilijk zijn want het is een breuk met decennia beleid. In zijn vorige ambtstermijn wilde Trump al dat Apple weer in de VS zou gaan produceren, maar dat willen ze niet vanwege de kosten. We leven in een dolgedraaid kapitalisme waar de verantwoordelijken geen oplossingen meer hebben. Waar dit toe gaat leiden is onbekend.
Update 07.06.2025
China stopt met de export van zeldzame aardmetalen die gebruikt worden voor vitale industrieën (oa auto) sommige productielijnen moesten al worden stilgelegd. Men spreekt nu van de nadelen van decennia vrijhandel/globalisering waardoor afhankelijkheid is ontstaan. De monopolie positie van China zorgt ook voor hun macht om de prijzen te verhogen. China wil de Nederlandse chipmachines kopen die ze nu niet krijgen door sancties.
Update 20.09.2025
Goede reportage van Nieuwsuur over China waar veel in terug komt wat boven beschreven is: Nieuwsuur over China China gaat het Westen voorbij. Het is de wet van de remmende voorsprong, China liep achter en kon alles met de nieuwste technologieën aanpakken. Maar ook de vergelijking met Japan en Zuid-Korea is bruikbaar. Japan liep in de jaren 1970 achter, ze gingen eerst producten namaken en later deden ze het beter en goedkoper. Idem Zuid-Korea in de jaren 1980 samen met Taiwan, Singapore, Hong Kong (toen nog zelfstandig) zij werden de ‘Aziatische Tijgers’ werden genoemd. Dat Zuid-Korea een dictatuur was was geen bezwaar, in het Westen werd er met bewondering naar gekeken.
Update 01.11.2025
In hartje Parijs opent een Chinese winkel en Parijzenaars zijn boos. In China weten ze wat kapitalisme is: goedkoop produceren in een economisch systeem zonder vakbonden en vrijheid (zie boven 2010, 15 jaar geleden) en concurreren met en dumpen op de wereldmarkt.
Chinese webwinkels leveren wereldwijd niet gekeurde producten vol met verboden stoffen.
Bij Chinese bedrijven kan rechtstreeks besteld worden als men elders op de wereld een winkel wil beginnen. Eigen onderzoek leverde een bedrijf op waar fluitketels besteld kunnen worden in het gewenste aantal. 1000 fluitketels voor een paar euro per stuk, per container laten bezorgen en hier verkopen voor 25 euro. Ook ziet men in de Nederlandse winkelstraten steeds meer winkels met prullaria, men laat een container uit China komen en de winkels is vol, belasting betalen doet men niet en na een jaar is de winkel weer dicht. In Nederland noemt de politiek dit economisch handelen.
Update 04.12.2025
Goede analyse in de Volkskrant over China, ze streven naar werelddominantie (net als Amerika/VS), schreef er 15 JAAR geleden al over. Een land zonder vakbonden en rechtbanken, wel met staatssteun voor bedrijven, het Westen kan hier niet mee concurreren. China is rijk en machtig gemaakt in de globalisering die door het Westen zelf is gepropageerd. De douane kan de grote pakjes die het land binnenkomen en die besteld zijn via Chinese webwinkels niet meer controleren.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Goederentrein met containers rijdt door station Breda.
(Geschreven in 2016) (Met Updates 2025 9 jaar later)
2016 “…voetbal is verkocht, het is verkocht aan de hoogste bieder“.
2016 “Een afspiegeling van de maatschappij zijn ook de spelers die als ze kans krijgen liever een jaarsalaris van een paar miljoen opstrijken maar bij een buitenlandse club op de bank gaan zitten als reservespeler. Het is de heersende moraal in de hele maatschappij: pakken wat je pakken kunt”.
2016.In ieder geval is Nederland een heel goed opleidingsinstituut geworden voor de topclubs in heel Europa. Dit dacht ik na het verlies van Ajax van een Russische elftal dat niet als grandioos bekend staat. De doelman van Ajax was al zo goed als verkocht aan Barcelona, maar deed toch mee, want deze wedstrijd moest gewonnen worden om Champions League te mogen spelen en daarmee veel geld te kunnen verdienen.
Met dat geld verdienen zijn de problemen in het voetbal begonnen, voetbal is een afspiegeling van de maatschappij. De commercialisering heeft in Nederland het voetbal om zeep geholpen. Ik zei meer dan 10 jaar geleden al:het voetbal is verkocht, het is verkocht aan de hoogste bieder. Ajax is een heel goed voorbeeld. Ajax ging in 1998 naar de handelsbeurs om in de vaart der voetbalvolkeren door te stoten en daarvoor geld op te halen. In 1996 was het nieuwe stadion klaar, het probleem was echter dat er geen gras wilde groeien (begrijpt u). De grasmat wordt dus ieder jaar vervangen en er zijn lampen nodig voor de groei (dit zal samen een vermogen kosten). Is dit niet symbolisch, een voetbalclub die het groot aan wil pakken, maar sinds 1995 geen Europa Cup 1, nu de Champions League, heeft gewonnen, ieder jaar vroegtijdig wordt uitgeschakeld in de voorrondes en waar ieder jaar de beste spelers vertrekken. De diverse bestuurscrises die breeduit in de media als dagelijkse soapserie zijn uitgezonden, laten zien dat er op de achtergrond grote financiële en persoonlijke (baantjes) zaken spelen. Het fijne hiervan zullen we nooit te weten komen.
Veel voetbalclubs hebben schulden, ze moeten ieder jaar door de KNVB beoordeeld worden of ze toestemming krijgen om deel te mogen nemen aan de competitie. Zelfs gemiddelde clubs betalen hun spelers hoge salarissen. De besturen worden vaak gevormd door ‘handige jongens’ met megalomane plannen die sponsoren weten binnen te halen en de belastingwetgeving tot in de puntjes kennen. FC Twente heeft 80 miljoen euro schuld en dreigde uit de eredivisie gezet te worden, er moest een rechtelijke uitspraak komen om dit te verhinderen.
Ondertussen spelen de media het spel mee, echte kritiek is er niet, het gaat nu eenmaal zoals het gaat en de journalist verdient zijn geld door het voetbal. Bijna ieder weekend zien we competitiewedstrijden waar je echt niet met het bord op schoot om 19.00 uur voor gaat zitten. De term mickey mouse competitie valt regelmatig, hoewel de spanning in de competitie wel is toegenomen als PEC Zwolle bovenaan staat in de competitie (2013).
Een afspiegeling van de maatschappij zijn ook de spelers die als ze kans krijgen liever een jaarsalaris van een paar miljoen opstrijken en bij een buitenlandse club op de bank gaan zitten als reservespeler. Het is de heersende moraal in de hele maatschappij: pakken wat je pakken kunt. Gênant wordt het als een 20 tot 25 jarige jongeman van eenvoudige komaf ineens in een auto van een paar ton gaat rijden, zich laat bedekken met tatoeages en in een villa woont met zijn knappe spelersvrouw en kinderen. Op zijn ca 33e jaar is hij binnen, hoeft nooit meer te werken. (Dit zijn dan role models geworden voor veel jongeren). Sommige ontsporen in weelde. De mannen die het in zich hebben worden trainer. Het is echter ook iets van generaties en persoonlijkheid. Johan Cruijff was een geniale voetballer, maar als persoon heeft hij laten zien dat hij verder keek dan het voetbal. Zijn voetbalveldjes in de wijken laten een grote maatschappelijke betrokkenheid zien, hij begon zelf in Amsterdam op straat te voetballen. Clarence Seedorf is ook een ex-voetballer, nu trainer, die veel voor de maatschappij doet, onder andere in Suriname.
Nederland deed niet mee met het Europese Kampioenschap voetbal 2016 na een serie verliezen in de kwalificatie. Ook dit is een gevolg van een generatie/mentaliteitskwestie. Tevens is er de beleidskwestie, goed betaalde bestuurders en trainers strijden om de macht en vooral om de speelwijze. Tegenwoordig speelt men bijna volgens wetenschappelijke theorieën in plaats van sport.
Voetbal trekt ook bepaalde bevolkingsgroepen aan, dit zijn de jonge mannen die vol testosteron de vijandclub wel even mores zullen leren. Het zorgt voor grote problemen en zinloos geweld, hoewel het de laatste jaren minder is dan 20 jaar geleden toen er zelfs een dode is gevallen (in 1997). Absurd is natuurlijk het verschijnsel risicowedstrijden. Gewoon naar een wedstrijd gaan met je gezin wordt dan een afweging of het wel veilig is. Een verkeerde benadering is natuurlijk dat de kosten voor de inzet van politie door de overheid, dus de belastingbetaler, moeten worden gedragen. De clubs moeten dit zelf betalen en als ze dat niet kunnen kan de wedstrijd niet doorgaan.
Bekend is de uitspraak van Rinus Michels (1928-2005), de bekende trainer die ooit zei: Voetbal is oorlog. Hij bedoelde de strijd die nodig is om te winnen. 25 jaar geleden heb ik hiervan gemaakt: Voetbal is een substituut voor oorlog, waarmee ik bedoel dat voetbal een soort geritualiseerde oorlog is met strijd, de beste willen zijn en winnen of verliezen. Misschien is oorlog een voortzetting van de stammenstrijd en voetbal een geciviliseerde voortzetting van oorlog in vredestijd.
Voetbal is metafysica van het volk.
Voetbal is de nieuwe metafysica.
Er zit ook een metafysisch aspect aan voetbal. Sinds de ‘dood van god’ (Nietzsche) leven we in een seculiere wereld, tenminste voor velen in de westerse wereld, toch is er de behoefte aan verbinding en samenkomen voor een gemeenschappelijk doel. In de moderne tijd heeft sport en dus ook voetbal die leegte opgevuld (samen met onder andere popmuziek). De echt fanatieke fans leven voor het voetbal ‘mijn club’, zetten tatoeages en op zondag is er de stadiondienst waar samen het clublied en andere samenzang plaatsvind.
Blijft over de trouwe echte voetbalfan, die blijft hopen en zijn/haar club blijft steunen…..en droomt over een deelname, liefst de finale, aan de Champions League waarbij de club tegen Real Madrid, Bayern München of Manchester United gaat spelen.
Update 15.09.2016
De Nederlandse voetbalclubs zeggen het vertrouwen in de Raad van Commissarissen van KNVB op. Er was zonder overleg een nieuwe directeur benoemd.
De verkiezing van een nieuwe voorzitter van de UEFA (de Europese voetbalbond) is een onduidelijk ‘spel’ waar de grote belangen tot onvoorspelbare uitkomsten kan leiden, een onbekende Sloveen wordt voorzitter.
De FIFA (Wereldvoetbalbond) kende eerder dit jaar ook een onduidelijk pokerspel voor een nieuwe voorzitter na het vertrek van de vorige. Deze heeft ervoor gezorgd dat de WK voetbal 2022 in Qatar zal plaatsvinden, een land waar het te warm is om te voetballen. Zijn naam noem ik niet, maar hij zat er 17 jaar en wordt nu vervolgd. Zijn beoogde Franse opvolger wordt ook vervolgd.
Enzovoort…
Update 03.08.2017 (1 jaar later)
Ajax is uitgeschakeld om aan de Champignons League mee te mogen doen…..
Een Braziliaanse speler bij Barcelona gaat naar Parijs, er is een totaalbedrag mee gemoeid van ca 500 miljoen euro. Het gaat op de achtergrond om de investeerder uit Qatar, een land dat op de wereld alleen een rol speelt vanwege het bezit van olie, zij betalen een absurde afkoopsom van ruim 222 miljoen.
Positief is het vrouwenvoetbal. Vanavond speelt Nederland een wedstrijd. Wat tot nu toe opvalt is een zekere onbevangenheid van het spel. Wat wel het geval is is dat veel vrouwen in het buitenland spelen en dat gaat natuurlijk ook om geld.
Update 08.08.2017
De vrouwen wonnen de finale en dat was mooi om te zien, wat we vooral zagen zijn sporters die hard werken in een team en geen opgeblazen individualistische getatoeëerde ego’s die we zo vaak bij de mannen zien (niet altijd, Ajen Robben is een positieve uitzondering, Robin van Persie en nog wel een paar).
Update 25.08.2017
Ajax is uitgeschakeld in de Europa League, ze staan 8e in de competitie. Een speler (33 jaar) die een aantal jaren in het buitenland veel geld heeft verdiend mag nog een jaartje bij Ajax spelen in de nadagen van zijn carrière.
Update 26.08.2017
Een heel goede analyse van Willem Vissers vandaag in de Volkskrant over de teloorgang, de teloorgang.
Update 28.10.2017
Nederland gaat niet naar het WK in Rusland in 2018.
Update 24.11.2017
Uit de Engelse krant The Guardian 15 oktober 2017: ‘De neergang van het voetbal in Nederland: gedoemd door een totale obsessie met het verleden’.
Update 04.04.2018
Voetballers zijn de slechtste rolmodellen die er zijn (nou, misschien zijn sommige muzikanten nog slechter).
Update 10.11.2019
Het kan verkeren! Ajax speelt weer erg goed. We zien die Johan Cruijff mentaliteit weer: brutaal, arrogant, die Amsterdamse arrogantie. Heerlijk! Vooral trainer Erik ten Hag laat iets bijzonders zien, want hoewel er ook nu goede spelers naar het buitenland zijn vertrokken (lees bovenaan), slaagt hij er toch in de kwaliteit hoog te houden. Het heeft ook met een nieuwe generatie te maken die weer gretig is en veel talent heeft.
De Johan Cruijff mentaliteit is een uitspraak van hem die ik ooit opschreef toen hij een ander team analyseerde: “Ze hebben niet iemand die zegt ‘geef mij die bal maar even'”.Drukt precies uit wat hij zelf altijd deed, het voortouw nemen en aanvoerder zijn.
Update 21.04.2021
De grote rijke voetbalclubs van Europa willen een eigen competitie beginnen en meer geld verdienen. Waarschijnlijk hebben de bestuurders in Monaco in een luxe hotel al een paar jaar bijeenkomsten gehad, copieus gedineerd, en een plan bedacht om heel veel geld te gaan verdienen. Zoals boven gezegd (5 jaar geleden) is voetbal een afspiegeling van de maatschappij, dus dolgedraaid wereldvreemd kapitalisme. Dat er ook clubs zijn die niet mee willen doen is echter bemoedigend.
Update 12.05.2021
Het plan gaat niet door, enkele poenscheppers willen toch doorzetten. Voetballers hebben tegenwoordig security nodig (persoonlijke bescherming), ze zijn extreem rijk en dat valt op, de enorme welvaartskloof tussen rijke en arm is hier goed zichtbaar. Het is echter volledig geaccepteerd in de maatschappij.
Update 14.06.2021
In voetbal gaat het om techniek, intelligentie en mentaliteit, daarom was Johan Cruijff een van de beste spelers en ook een goede trainer. Techniek (talent) en intelligentie zijn aangeboren, mentaliteit kun je leren. Cruijff (Happel/Michels) wisten dat een wedstrijd wordt gewonnen (vooral) op de momenten dat een speler de bal NIET heeft: het totaalvoetbal/positiespel. Makkelijk is het niet en intelligentie is nodig.
Update 18.06.2021
Nederland speelt goed, vooral mentaal, ze zijn gretig en gedreven en wonnen 2 wedstrijden. Hou dat vast!
WK Qatar. Qatar heeft 10 jaar geleden de organisatie voor dit WK gekregen. Het is een van de rijkste landen in de wereld, enkel door hun oliereserves. Veel bouwvakkers kwamen om in de ondragelijke hitte bij het bouwen van de stadions. Er is teveel gedoe rondom dit WK.
Update 10.12.2022
Voetbal is metafysica van het volk.Voetbal is de nieuwe metafysica.(zie boven). Voetbal is een seculiere religie. Elementen en eigenschappen van religie zoals gezamenlijkheid, broederschap, samenzang, eredienst (de wedstrijd) zijn ook te vinden in voetbal (en andere sporten, hoewel de ene sport zich er meer toe leent dan de andere).
Update 16.07.2023 (7 jaar later)
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Update 03.11.2023
Ajax, ooit oppermachtig in het Nederlandse voetbal, stond even 18e op de ranglijst, dus laatste. Dit is waar arrogantie ook toe kan leiden, hoogmoed. Alles wat men verkeerd kan doen deden ze verkeerd, spelers verkopen, de verkeerde bestuurders aantrekken enzovoort. Met John van ’t Schip hebben ze wel een goede keuze gemaakt. Ken hem nog als speler van vroeger en dat deed hij altijd goed.
Update 03.04.2024 (8 jaar later)
Er is weer wat bij Ajax, er wordt gesproken over moreel verval. Samenvatten heeft geen zin. John van ’t Schip gaat alweer stoppen en dat is jammer, hij is de enige die daar nog moraliteit heeft.
Update 20.03.2025 (9 jaar later
Voetballer vliegt met privé vliegtuig vanuit Brazilië, dat kost meer dan een ton in geld en de CO2 kosten zijn gelijk aan het cijfer van 1 persoon voor een heel jaar, 8 ton CO2.
Update 08.08.2025
Vitesse uit Arnhem (mijn geboortestad) is de vergunning kwijt. Een rechter moest beslissen dat de voetbalbond KNVB juridisch gelijk heeft. Dit gaat om jarenlang wanbeleid, dubieuze financiers enzovoort. In heel Europa was afgelopen decennia zaken doen met dubieuze Russische vermogenden (ook wel oligarchen genoemd) normaal geworden. Niemand die zei moeten we dat wel willen, in Rusland werd vanaf 2006 de democratie langzaam afgebroken, tegenstanders van het regime werden vermoord (zelfs in het buitenland), persvrijheid beperkt. Mensen met teveel geld zijn aantrekkelijk voor het voetbal, voetbalmakelaars (bemiddelen door connecties), avonturiers die met snelle bolides door heel Europa rijden (of vliegen). Voetbalfans worden voor de gek gehouden, ze zijn boos op de rechter, maar het gaat om jarenlang bestuurlijk wanbeleid. Het is ook typerend voor Nederland, door-en-door corrupt. Op dezelfde dag krijgt een supermarkteigenaar 2 jaar gevangenisstraf vanwege frauduleuze handelingen. Op dezelfde dag praten miljonair-voetbalanalisten het allemaal goed. In andere Dossiers is het allemaal behandeld.
Update 18.10.2025
Vitesse mag toch weer meedoen.
Update 07.11.2025
Uit 2016, 9 jaar geleden: “…voetbal is verkocht, het is verkocht aan de hoogste bieder“. Ajax in crisis, op de website van de Volkskrant is te lezen dat er sinds de beursgang in 1998 geen top meer bereikt is en er is sprake van het weer van de beurs halen (lees bovenaan 2016). Ieder jaar goede spelers verkopen en een trainer verwijten dat hij het niet goed doet, dat is nu aan de orde met Heitinga. Andere trainers zijn boos dat hij zo behandeld is. Een trainer legt de vinger op de zere plek:vergroving van de maatschappij als geheel. Deze maatschappij is in crisis, politiek, economisch en sociaal. De verkeerde mensen hebben teveel macht en drukken hun wil door (schreef er eerder over). Oplossingen zijn niet in zicht, dat zal van een langzame door opvoeding en vooral onderwijs mentaliteitsverandering moeten komen. Minder sociale competitie, minder welvaartsverschillen, meer burgerschapsonderwijs. Een lange weg te gaan.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
(Geschreven in 2017) (Met Update 2025) (8 jaar later)
2017: “De afkeer van de politiek wordt er groter door, het cynisme van de burger neemt toe. Het was in de jaren 1920 en 1930 van de vorige eeuw in Duitsland (in de Republiek van Weimar) zo dat de democratie er 10 jaar geharrewar op had zitten tot er iemand zei: zo gaat dat niet langer en er een staatsgreep plaatsvond (1933)”.
2017. Vroeger, ja vroeger in de jaren 1980, in de Damstraat in Amsterdam waren er mannen uit onbekende buitenlanden die op straat de passanten verleidden tot het wagen van een gokje. Ze hadden 3 luciferdoosjes en een balletje van aluminiumfolie, de argeloze passant werd gevraagd om 50 gulden in te zetten. Een kompaan zette 50 gulden in en zijn partner-in-crime begon op een kleedje dat op de stoep was gelegd met de drie luciferdoosjes heel snel heen en weer te schuiven met het balletje eronder. Er moest vervolgens geraden worden onder welk van de 3 doosjes het balletje zich bevond. De kompaan won en kreeg 50 gulden en iedereen keek verwonderd toe en wilde zelf ook wel een gokje wagen. Echter, zij verloren natuurlijk altijd de 50 gulden en de boeven verdienden geld, zo makkelijk was dat. Als de politie verderop in de straat aankwam rijden werd het kleedje razendsnel opgepakt en de boeven stormden allemaal een andere kant op.
Hieraan moet ik wel vaker denken in verband met de politiek in deze tijd en in het bijzonder in de ‘uitgelekte’ plannen (doen ze opzettelijk om zich alvast te kunnen profileren) van de nieuwe rechts-christelijke regering (VVD/CDA/D66/ChristenUnie) die er aan komt. Het belastingstelsel gaat op de schop (nieuwe ‘schijven’), de btw (laag tarief) wordt verhoogd, de aftrek van hypotheekrente gaat omlaag, woningforfait/ huurwaardeforfait wordt veranderd voor mensen met een eigen woning, de belastingvrije voet wordt verhoogd (goed voor mensen die vermogen hebben), het eigen risico in de zorg blijft hetzelfde (hoog), sommige salarissen gaan omhoog, de energieheffingen gaan omhoog, er is een zorgtoeslag, een huurtoeslag en een kindertoeslag (plannen komen nog) enzovoort.
Vooral de verhoging van het lage btw tarief van 6% naar 9%, moet in de gaten gehouden worden. Van iedere transactie komt er 3% bovenop die naar de staat gaat. Het 6% tarief betreft oa. de eerste levensbehoeften eten en drinken, de kapper, de fietsenmaker, water, boeken, de horeca, kunst, kranten, geneesmiddelen, openbaar vervoer, concertkaartjes en al die andere dingen waar iedereen als eerste gebruik van maakt of aanschaft. Dit is een sterk denivellerende maatregeldie ervoor zorgt dat de lage inkomens veel meer moeten gaan betalen terwijl ze dat geld niet hebben, ze spreken over 20 euro per maand. Hoge inkomens betalen ook meer, maar ze merken dat niet of nauwelijks omdat ze het wél kunnen betalen. Dit wordt voor veel mensen niet gecorrigeerd met een andere inkomstenbelasting. De argumentatie van de toekomstige regering is dat de belastingverlaging die bedrijven krijgen tot meer werkgelegenheid zal leiden, over een paar jaar. Zo worden mensen al jaren aan het lijntje gehouden (we wachten nog steeds op ‘het zoet’ dat na ‘het zuur’ zou komen van hr Balkenende uit 2002). Los hiervan gaat de energiebelasting en de gasprijs flink omhoog.
De overheid speelt ook balletje-balletje. Door met al die bovengenoemde factoren als algemene belastingschijven en prijsverhogingen en btw te goochelen (‘aan de knoppen draaien’ het dat in technocratisch jargon) net zoals een kleine krabbelaar in de Damstraat, denkt de argeloze burger dat er iets te winnen is: dat is niet zo, onder de streep moet er betaald worden, de armoede zal toenemen net zoals het aantal voedselbanken. De welvaartsverschillen zullen nog verder toenemen dan ze nu al zijn. De kloof tussen arm en rijk zal groter worden.
(Het hoge btw tarief werd in 2012 verhoogd (19% naar 21%) om geld op te halen om de nationalisatie van banken te kunnen betalen en al die andere kosten die een ontspoord systeem moesten redden).
Overigens is de overeenkomst tussen de kleine kruimelaars in de Damstraat en de overheid ook gelegen in de naïviteit van de mensen zelf, maar dat heeft filosoof/politicus Machiavelli (1469-1527) in zijn boek ‘De Heerser’ (1515) al uitmuntend beschreven: “De mensen zijn zó onnozel en ze richten zich zó op hun directe behoeften dat iemand die bedriegt altijd wel iemand vindt die zich wil laten bedriegen.” De verkiezingen in maart van dit jaar hebben laten zien dat de meeste mensen het helemaal niet erg vinden om meer btw, hogere accijnzen en een verhuurdersheffing te betalen. Tevens vinden ze het niet erg dat ze geen rente meer op spaartegoeden krijgen terwijl de banken zelf wel rente vragen als er geld geleend moet worden.
De Fransman Piketty schreef in 2013 (bijna 5 jaar geleden) een boek over de steeds verder toenemende kloof tussen arm en rijk. Het heeft helemaal niets uit uitgehaald. (Zie artikel Het Einde van het Kapitalisme uit 2015, rechts onder Artikelen).
Update 12.10.2017
Meer mensen hebben door dat de btw verhoging een heel slecht plan is. Verschillende maatschappelijke organisaties en politieke partijen hebben een handtekeningenactie opgezet tegen de btw verhoging. Hier te vinden: https://www.geenbtwverhoging.nl/
Update 26.10.2017
Er is een nieuwe regering, Rutte 3. En dat is knap, maar het heeft wel even geduurd. We moeten ze het voordeel van de twijfel geven, er zit niet anders op. Het komt er natuurlijk wel op neer dat ze er alles voor over hebben gehad om het door henzelf veroorzaakte ‘populisme’ buiten de deur te houden (lees De Boze Burger en het ‘Populisme’, rechts bij artikelen).
Het is echter ook een gegeven dat de meeste mensen de verhogingen van de btw, de accijnzen (roken, benzine enzovoort), de verhuurdersheffing, de lage rente op spaartegoeden en al die andere maatregelen die vanaf 2008 genomen zijn om een ontspoord economisch systeem overeind te houden niet erg gevonden hebben, dat hebben de verkiezingen laten zien.
Update 09.11.2017
Enkele losse feiten en gebeurtenissen die de tijdgeest laten zien.
Rijke ondernemers, vermogende families, huisjesmelkers en professionele beleggers, Wallenkoningen, investeerders namens pensioenfondsen en een lid van de koninklijke familie handelen op de Amsterdamse woningmarkt, aangetrokken door de almaar stijgende huizenprijzen. 21 mensen hebben meer dan 100 panden per persoon in bezit. Gevolgen zijn de gestegen prijzen en toename van de woningnood voor mensen die weinig geld hebben. Opvallende personen zijn een ex acteur en een lid van het koninklijk huis. Dit zijn de echte oorlog woekeraars, mensen die tijdens een oorlog een brood voor het 10 voudige verkopen. (Website van NOS met het bericht.) De woningmarkt is in dezelfde staat als 10 jaar geleden toen we voor de ergste crisis sinds de jaren 1930 stonden. De rente is extreem laag dus er ontstaat weer een bubbel. (Zie Dossier Woningnood). De woningschaarste blijft hoog. (Website Volkskrant)
Duidelijk is geworden dat de afschaffing van de dividendbelasting, van 1,4 miljard en waarvan de effecten op de economie en werkgelegenheid worden betwijfeld, er is gekomen nadat enkele grote bedrijven er bij de vorming van een kabinet op hadden aangedrongen en gedreigd met vertrek uit Nederland. Het stond in geen enkel verkiezingsprogramma. Zo gaat dat in Nederland, maar zo ging het vroeger ook altijd al. (Artikel op website NOS.)
Wat ook treffend blijft: Schiphol wordt decennialang geen strobreed in de weg gelegd. en gaat uitbreiden naar Lelystad. Als er ergens een economisch-politieke elite macht heeft (ik schreef er vaker over), dan is het hier. Ex bewindslieden gaan er werken, vliegtickets zijn btw vrij, er wordt geen btw geheven over de brandstof kerosine enzovoort. (Goed artikel over de luchtvaart.) Zelf was ik 25 jaar geleden toen goedkoop vliegen binnen Europa werd gestimuleerd TEGEN (ik was voor de trein en zat nooit meer in een vliegtuig).
Waar ik ook vaak over schreef is het achterblijven van de lonen terwijl de economie groeit. De salarissen lopen structureel achter bij de economische groei. Er zijn diverse oorzaken. 1) Productiviteitsgroei is steeds moeilijker te behalen in een verregaand geautomatiseerde economie. 2) De flexibilisering heeft de macht van werkers en vakbonden onderuit gehaald, het kapitaal heeft gewonnen. 3) Met de globalisering is er steeds meer concurrentie uit de lage lonen landen, dit is de internationale race to the bottom en de sociale dumping die in volle gang zijn. Ik heb dit een paar jaar geleden al voorspeld (‘we moeten hier ook lage lonen landen worden’). 4) De sociaal democratie is in de jaren 1990 (in heel Europa) een liberale koers gaan varen en er was geen oppositie meer. (Veel mensen zijn die Duitse bondskanselier vergeten die zo bejubeld werd (ook in Nederland) vanwege zijn ‘hervormingen’ (Agenda 2010). Duitsland is jarenlang een lagelonenland geweest door het ontbreken van een minimumloon, daardoor heeft de economie zo kunnen groeien. Verbijsterd is dat zo’n persoon dan bevriend met de Russische president is en bij een oliemaatschappij is gaan werken, dit zijn de ergste opportunisten, maar ze noemen zich sociaal democraat: Gerhard Schröder (zie Dossier Duitsland). In Nederland hadden we Wim Kok van de PvdA die een socialisme zonder ideologie aanhing). (Ik schreef hierover in De Boze Burger en het ‘Populisme’ als een belangrijke reden voor het ‘populisme’. Zie zijbalk rechts).
Er zijn nieuwe uitgelekte documenten over belastingontduiking. Dit is al jaren aan de gang en ik schreef erover in Het Einde van het Kapitalisme (zie rechts bij Artikelen) in 2015. De grote bedrijven en de rijken en vermogenden hebben massaal hun geld verborgen in belastingparadijzen. Internet maakt dit makkelijk, vroeger moesten deze mensen, de particulieren, met een koffertje met contant geld naar Luxemburg, Zwitserland of Liechtenstein reizen om een anonieme bankrekening te openen. Dat hoeft nu niet meer, 1 klik met de computermuis na een advies van de belastingadviseur (afgestudeerd in de mazen van de wet, want het is vaak legaal wat ze doen) en het geld is buiten zicht van de nationale belastingdiensten. Echt immoreel zijn die grote bedrijven die in de ontwikkelingslanden werken, bijvoorbeeld de mijnbouwbedrijven, die via constructies via Nederland minder belasting betalen in die landen. Het gevolg is dat deze landen zich economisch niet hebben kunnen ontwikkelen. Ook de importheffingen en de lage prijzen, bijvoorbeeld voor cacao, helpen niet. Het gevolg is dat er al 25 jaar economisch vluchtelingen vanuit Afrika naar Europa komen waarvan er tienduizenden zijn verdronken in de Middellandse Zee. (Ik schreef hier in 1992 al over in het artikel ‘De geschiedenis herhaalt zich’). Uit de gelekte documenten blijkt ook dat grote bedrijven in Nederland afspraken met de belastingdienst maken (rulings geheten) en simpelweg minder hoeven te betalen. Dus een bekende producent van waspoeder en nog honderden andere producten wil dat wij de consument hun producten kopen, maar belasting betalen doen ze niet. Al de bedrijven hebben brievenbusfirma’s over de hele wereld. Ook hier is internet de grote boosdoener, want dit is voor nationale overheden niet meer bij te houden. Dit is een verloren strijd. Ze hebben het erover dat deze bedrijven en mensen een andere moraal moeten hanteren. Daar moet ik erg om lachen.Dit is hetzelfde als aan een junkie vragen of hij geen heroïne niet meer wil gebruiken. (De ‘grappigste’ redenatie over het betalen van belastingen is van de grootse zoekmachine en een van de rijkste bedrijven op de wereld. Hun redenatie is: ons personeel betaald al belasting dus dan hoeven wij geen belasting meer te betalen…..).
In Bonn in Duitsland is een klimaatconferentie over de opwarming van de aarde. 25. 000 mensen vanuit de hele wereld zijn met vliegtuigen aangekomen (!) om te praten over het klimaat. (Zie Dossier Broeikaseffect rechts onder Artikelen).
De oude NAVO commandoposten uit de Koude Oorlog worden weer in gebruik genomen, oa om Russische onderzeeërs in de gaten te houden. De defensie budgetten zijn weer omhoog gegaan en moeten 2% van het BBP gaan bedragen.
Mij interesseert alleen de lange termijn. Wat ik zie is wat ik in 1992 al zag gebeuren: de Derde Wereldoorlog als economische wereldoorlog:‘Het is 1992 en de Derde Wereldoorlog is begonnen. In tegenstelling tot de Eerste en de Tweede Wereldoorlog is er geen oorlog die met wapens wordt uitgevochten, maar een Economische Wereldoorlog. Het is de strijd van allen tegen allen, van individu tegen individu. Het door het kapitalisme gecultiveerde egoïsme en eigenbelang heeft ervoor gezorgd dat mensen elkaar op wereldschaal zijn gaan bevechten. De ‘battle ground’ is de ‘markt’ en de inzet is de economische macht en overheersing. Tot in de perfectie uitgevoerde marktstrategieën zorgen ervoor dat bedrijven zich beramen over het veroveren van een volgend continent als markt en handelsoorlogen tussen de verschillende werelddelen moeten de economische suprematie garanderen. Het kapitalisme kraakt en piept in al zijn voegen onder het gewicht van de uitputting van grondstoffen en energie en de ecologische vernietiging, maar de strijd moet doorgaan.’ (Uit De geschiedenis herhaalt zich, zie onder Artikelen rechts).
In 2017 vraag ik mij nog steeds af in welke richting een ontwikkeling gaat. Met moet het kapitalisme en de mens kennen om te begrijpen wat we zien gebeuren. De oude marxistische analyse van het kapitalisme werkt na 150 jaar nog steeds (niet de oplossing): zo goedkoop mogelijk produceren en zorgen voor winstmaximalisatie.
Waar gaat dit heen? Revoluties zie ik niet gebeuren, de bestorming van een Winterpaleis en het vermoorden van de tsaar en zijn familie, dit jaar 100 jaar geleden in Rusland bij de Russische Revolutie (1917), zie ik niet. Oprukken naar de Zuidas en brievenbussen kapotmaken en die ene kamerplant (verplicht aanwezig om aan te geven dat er bedrijfsactiviteiten plaatsvinden) het raam uitgooien zal niet werken. Wat ik zie is een diffuse en langzame desintegratie van pappen en nathouden, een wetje hier een wetje daar, volgende maand zien we verder…..De armoede en de onrechtvaardigheid nationaal en internationaal zal toenemen, er zullen mensen verdrinken in de zee…..
Update 22.11.2017
“Wat ik zie is een diffuse en langzame desintegratie van pappen en nathouden, een wetje hier een wetje daar, volgende maand zien we verder…..”. Uit de vorige update. Gisteravond was er een filibuster in de Tweede Kamer. Een filibuster is een vergadering zo lang mogelijk door laten gaan om een stemming te voorkomen. De partijen 50+ en de PVV probeerden dit (het lijkt mislukt). Voor mij is dit een voorbeeld van diffuse desintegratie in een democratie.
De aanleiding was op zich misschien wel terecht met een onverwachte belasting voor mensen die een huis hebben afbetaald op aandringen van de overheid, die vervolgens daar dan weer belasting op gaat heffen. Maar de overheid in Nederland doet niets anders dan alle manieren aangrijpen om geld bij de burger op te halen. Al jaren lang en sinds 2008 de nationalisatie van banken gebeurde helemaal (de vraag waarom dit moest is overigens nooit beantwoord). Te denken valt aan de verhuurdersheffing (Zie Dossier Woningnood, een verslag van 10 jaar), de talrijke accijnsverhogingen, de btw verhoging van 2012 enzovoort enzovoort. Enkele cijfers bekeken hebbende valt dit hele verhaal van de belasting voor woningbezitters ook onder ‘balletje-balletje’, dit is een volstrekt onontwarbare kluwe van gegevens. Dit is alleen nog te begrijpen voor belastingdeskundigen en ik geloof dat zelfs deze het er moeilijk mee hebben….
Het middel van de filibuster laat zien dat als echte problemen zoals de woningnood, de werkeloosheid en dergelijke niet opgelost worden er randverschijnselen gaan plaatsvinden die de aandacht afleiden van waar het om zou moeten gaan. De afkeer van de politiek wordt er groter door, het cynisme van de burger neemt toe. Het was in de jaren 1920 en 1930 van de vorige eeuw in Duitsland (in de Republiek van Weimar) zo dat de democratie er 10 jaar geharrewar op had zitten tot er iemand zei: zo gaat dat niet langer en er een staatsgreep plaatsvond (1933).
Ze zijn nu al bezig met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018, want dan komt de eerstvolgende peiling na de formatie van een kabinet met 1 zetel meerderheid en die partijen staan nu al op verlies.
Update 13.12.2017
Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft een onderzoek gedaan naar de stand van het land en het welbevinden van de Nederlander en een vergelijking gemaakt met 25 jaar geleden. De conclusie is dat het GOED gaat in Nederland, alleen de armoede is toegenomen, maar verder is bijna iedereen tevreden en is alles beter dan vroeger. Er wringt hier iets. Ik denk dat de talkshows weer genoeg stof hebben om een paar avonden te vullen.
Update 09.02.2018
Het aantal daklozen is de afgelopen jaren bijna verdubbeld tot 30.000 (Bron: EenVandaag 08.02.2018). Oorzaak is mede de woningnood en de stijging van de huurprijzen.
Update 16.07.2024
Uit 2017, 7 jaar geleden: De afkeer van de politiek wordt er groter door, het cynisme van de burger neemt toe. Het was in de jaren 1920 en 1930 van de vorige eeuw in Duitsland (in de Republiek van Weimar) zo dat de democratie er 10 jaar geharrewar op had zitten tot er iemand zei: zo gaat dat niet langer en er een staatsgreep plaatsvond (1933). Dat was Adolf Hitler, de economisch-politiek klasse van toen liet het toe. Hitler begon direct met onderdrukking, sloot tegenstanders op in de eerste concentratiekampen, wees Joden aan als oorzaak van alle kwaad (de zondebok) en viel 6 jaar later in 1939 Polen binnen en in 1940 begon de Tweede Wereldoorlog.
Overal in Europa, in de hele wereld, neemt rechts-populisme/rechts-extremisme/radicaal-rechts toe, de ontevreden burger is anders gaan stemmen. De afkeer van wat de ‘elite’ genoemd wordt, ik gebruik tegenwoordig het woord klasse, neemt toe. De pandemie (2020), de oorlog (Oekraïne)(energiecrisis) (2022) en de klimaatcrisis hebben de burger diep onzeker gemaakt. Iedereen weet dat onzekere en bange mensen naar de verkeerde oplossingen gaan zoeken, zoals een ‘sterke man’, lees er over in De ‘Sterke Man’ / Leider. Waar zijn we nu. De oorlogsindustrie draait op volle toeren, ‘de’ politiek is verward, Rusland is de vijand (Poetin en clan stopt niet). Waar gaat dit toe leiden?
Update 29.11.2025 (8 jaar later)
Waar gaat dit toe leiden? De Grote Verwarring neemt toe, niet alleen in politiek en economie, maar ook bij de journalistiek. De ‘zaak’ Weijers liet een klucht zien. Onderhandelaar ZOU iets gezegd hebben bleek uit privé berichten en iets gezegd hebben, treed terug maakt excuses voor iets dat hij niet gezegd had, blijkt nu helemaal niet gezegd, krant maakt excuses (begrijpt u het nog?). Het is de klucht uit de De Boze Burger en het Populisme
Uit 2017, 7 jaar geleden: “De afkeer van de politiek wordt er groter door, het cynisme van de burger neemt toe. Het was in de jaren 1920 en 1930 van de vorige eeuw in Duitsland (in de Republiek van Weimar) zo dat de democratie er 10 jaar geharrewar op had zitten tot er iemand zei: zo gaat dat niet langer en er een staatsgreep plaatsvond (1933). Dat was Adolf Hitler, de economisch-politiek klasse van toen liet het toe. Hitler begon direct met onderdrukking, sloot tegenstanders op in de eerste concentratiekampen, wees Joden aan als oorzaak van alle kwaad (de zondebok) en viel 6 jaar later in 1939 Polen binnen en in 1940 begon de Tweede Wereldoorlog”.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma (Tekst en foto’s)
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
(Begonnen in 2015) (Met Updates 2025) (10 jaar later)
“Consumentisme is de nieuwe religie”. (2015)
“Welvaart heeft een prijs, dat is de welvaartsillusie. Veel consumeren betekent minder natuur en milieu”. (2023)
De nieuwe kerk.
Consumentisme is de nieuwe religie.
Herbert Marcuse (1898 – 1979) was een Duitse filosoof. Er zijn weinig mensen die hem kennen. Toch heeft hij een groot aantal treffende observaties gedaan van de mens in de moderne tijd en in het bijzonder van de consumptiemaatschappij. Hij deed dit in de jaren 1960, maar de onderstaande citaten hebben in deze tijd nog steeds hun waarde behouden. Tevens is van belang dat hij in de jaren 1930 naar Amerika emigreerde en hij zijn waarnemingen in de VS deed.
Hij noemt de moderne mens de ‘eendimensionale mens’ (geschreven in 1964).
Uit een pamflet jaren 1980:
Eendimensionaal is de mens geworden in de maatschappij van overvloed. Hij is zozeer bevangen geraakt in de drang naar meer consumptie, dat hij zich zijn vermogen tot afstand nemen tegenover de welvaart en tot kritisch denken daarover heeft laten ontnemen. Hij heeft nog slechts één dimensie van zijn bewustzijn over; hij heeft geen verweer meer en daardoor valt hij ‘ten offer’ aan het systeem van de consumptiemaatschappij.
Dat mensen worden onderworpen aan de “totalitaire welvaartsstaat” merken zij zelf nauwelijks. De productiviteit is de allesbeheersende norm van het leven geworden.
“De mensen herkennen zich in hun welvaart; ze vinden hun ziel in hun auto, hun geluidsinstallatie en hun keukenuitzet”.
Dit is 40 jaar later totaal. Merken hebben die ziel gegeven, je bent wat je draagt of gebruikt, het geeft een identiteit. Een kledingstuk met een logo erop is 4x zo duur als (kwalitatief) hetzelfde kledingstuk zonder logo (alle kleding- en sportmerken hebben een markant logo dat de prijs verhoogd en daardoor status geeft). Voetbalclubs hebben een extra inkomstenbron gevonden in het verkopen van merchandise zoals shirts met de naam van een speler. Daarom wordt ieder jaar het design van het shirt veranderd, want dan kopen de fans ieder jaar een nieuw shirt.
Het Amerikaanse bedrijf Apple, een van de rijkste bedrijven in de wereld, heeft een religieuze dimensie toegevoegd aan hun producten (de tablet, de stenen tafel). Ieder jaar maken ze een nieuw model met iets extra’s. Dieptepunt zijn de mensen die voor een winkel gaan overnachten om als eerste een nieuwe telefoon te kunnen kopen.De founding father van Apple overleed op jonge leeftijd (56) in 2013, hij is voor veel mensen een heilige (er is een film over hem gemaakt). Het is plaatsvervangende religie. (In mijn Dossier China staat meer over Apple en hun productiewijze aldaar door goedkope arbeidskrachten: Dossier China).
Marcuse ziet tevens een mechanisme dat fundamentele kritiek tegenhoudt. Dit noemt hij “repressieve tolerantie”, kritiek is weliswaar mogelijk, maar tot aan een bepaalde grens: de gevestigde orde mag niet worden aangetast. Dit is zoals het in deze tijd toegaat, het communisme is (terecht) verdwenen als alternatief, maar dat wil niet zeggen dat er geen alternatief ís. Het liberaal-kapitalisme, waarin wij leven en waarvan we in deze tijd de crises en ontsporingen meemaken (zie het artikel ‘Het Einde van het Kapitalisme Het Einde van het Kapitalisme), is niet een van god gegeven economisch systeem of een natuurverschinsel waar we niets tegen kunnen doen. Toch wil een economisch-politieke elite ons doen geloven dat er geen alternatieven zijn. Na 7 jaar crisis is alles bij het oude gebleven, enkele cosmetische aanpassingen daargelaten. De volgende crisis is al in de maak…..
Maar ook anderen hebben de consumptiemaatschappij bekritiseerd, opvallend genoeg vaak in de jaren 1960, zoals dit mooie citaat van socioloog C. Wright Mills:
“Het handelen van de consumptiemens: gevangen in het beperkte milieu van het leven van alledag hebben gewone mensen vaak eenvoudigweg de mogelijkheid niet om rationeel na te denken over de rationele en irrationele grotere structuren waarvan hun eigen milieus onderdelen zijn, dus plegen ze vaak schijnbaar rationele handelingen zonder enig idee te hebben waartoe het dient en het bange vermoeden neemt toe dat de mensen aan de top ook alleen maar pretenderen dat ze het wel weten. Zonder het vermogen om een rol te spelen in de geschiedenis raakt de massamens in toenemende mate vervreemd van de wereld rondom als van zichzelf en het is juist de vervreemde mens die het tegenovergestelde is van het westerse beeld van de vrije mens.” (C. Wright Mills 1916 – 1962).
Reclame speelt een grote rol in het consumentisme. Bij bedrijven werken afgestudeerde psychologen om producten ‘in de markt’ te zetten. Ze hebben wetenschappelijke methoden om de consument te beïnvloeden. Een ervan is het creëren van onzekerheid. Een product kan die onzekerheid dan oplossen. De alomtegenwoordige reclame heeft een diep psychologische invloed op het individu. Freddy Heineken schijnt gezegd te hebben dat hij nooit bier heeft verkocht, maar een gevoel. Dat is goed te begrijpen als we naar de dure reclames van Heineken kijken, want het is bier, niets meer of minder. Al die Amerikaanse bedrijven als Coca Cola en Mc Donalds verkopen ook hun producten door het overbrengen van een gevoel, er worden miljarden aan uitgeven, waarbij niet vergeten moet worden dat dit soort bedrijven vaak uitblinken in onderbetaling van hun personeel.
Tevens is reclame vaak seksistisch, de vouw is dan het object waarmee een product moet worden verkocht, ook producten die niets met vrouwen te maken hebben. Bekend is een vrouw die tegen een auto aanleunt op een autobeurs. Protest hiertegen wordt afgedaan met het argument dat men bekrompen is, protest is eigenlijk niet toegestaan, dit is de repressieve tolerantie van Marcuse.
Door middel van fotobewerking (een bedrijf is de handeling geworden: Photoshop) worden in reclame ideaalbeelden gecreëerd die de de consument psychologisch beïnvloeden, vooral ten aanzien van het vrouwbeeld, mode en uiterlijk (de voorbeelden zijn bekend: de perfecte huid, lichaamsbouw etc.). Een product is dan de oplossing.
Sinterklaas en kerst komen er weer aan volgende maand. Wat de laatste jaren opvalt is dat beide feesten zijn gereduceerd tot koopfestijnen en het overmatig consumeren van voedsel (liefst vlees). Dat is wat Marcuse bedoeld. Tevens kunnen we er niet omheen dat de wereld in deze tijd op drift geraakt is. Politieke en economische conflicten hebben geleidt tot vluchtelingenstromen van miljoenen ontheemden, momenteel geschat op 60 miljoen.
Een boeiende analyse die aansluit op dit artikel is van Rob Riemen van het Nexusinstituut in het Belgische blad Knack van 16.11.2016 (te lezen op Blendle.nl). Het interview is afgenomen na de verkiezing van Donald Trump in de VS en staat vol met pregnante zinnen over de cultuur waarin we terecht zijn gekomen in deze tijd. “We leven in een kitschmaatschappij, je identiteit haal je niet meer uit wie je bent, uit je geestelijke waarden, maar uit wat je kunt kopen en hoe je dat op Facebook kunt zetten. (….). Wat we moeten veranderen is onze geestesgesteldheid. We moeten prioriteiten stellen. Het nu eens wel over boeken hebben. Aandacht besteden aan dingen die ertoe doen. Het onderwijs veranderen. (….) De elite heeft zich een kapitalistisch wereldbeeld toegeëigend waarin wetenschap en technologie centraal staan, noem het globalisering”.
Dat je ook goederen voor niets kunt krijgen laat deze foto zien. Deze mooie glazen schaal is door mij bij een glasbak weggehaald. De schaal was een deksel voor een braadpan, de vasthoudknop was er afgebroken, er zit dus een klein gaatje in, maar dat zie je niet. Iemand heeft de schaal bij de glasbak gezet en ik nam hem gratis mee. Zo makkelijk is dat.
Vroeger, 35 jaar geleden, had de grofvuildienst een vaste ophaaldag, mensen mochten de spullen waar ze vanaf wilden op de stoep voor de deur zetten (gaat nu op afspraak) en we gingen dan door de stad lopen en namen alles wat bruikbaar was mee: stoelen, servies en dergelijke. Stoelen werden geschilderd en jarenlang gebruikt.
Update 31.05.2017
Wat ik nooit heb gekocht / in bezit heb gehad: een elektrisch scheerapparaat, een magnetron, een videoapparaat, een elektrische tandenborstel, een iPhone of een ander product van Apple. Niet om een dogmatische reden, ik had het niet nodig.
Men zou dit ook consumismekunnen noemen, maar dat woord staat nog niet in het woordenboek. Vandaar koos ik in 2015 voor consumentisme. Kapita- lisme, het kapitaal regeert, commu- nisme, van de commmons (gemeenschappelijkheid). Consumeren, consumptie, consumisme.
Update 04.06.2017
Een opvallende nieuwe consumptiehype is de elektrische fiets. We worden overstelpt met een tv reclame (door een bekende Nederlander) en door paginagrote advertenties in de krant, om een elektrische fiets te gaan kopen. Het gebeurt ook massaal. Kritiek is er niet. De vraag is of er wel gedacht is aan de hoeveelheid stroom die er nodig is voor het opladen en het afval van de accu als de fiets versleten is. Tevens zullen mensen dikker worden, want je verbruikt minder calorieën. Voor ouderen is het natuurlijk goed, maar voor mensen die te LUI zijn om te fietsen is dit natuurlijk weer zoiets waaruit blijkt dat we moeten consumeren, er moet weer wat gekocht worden. Het is echter wel een goed alternatief voor een auto in het woon-werk verkeer.
Update 16.06.2017
Men leest veel over duurzaamheid, producten die lang mee gaan:
In de Volkskrant van 28.06.2017 een artikel over een nieuw verderfelijk fenomeen uit de reclame: ‘emotietargeting’. De bekende grote techbedrijven van de zogenaamd sociale media (namen noem ik niet) kunnen uit de vele gegevens die ze van de gebruikers hebben de gemoedstoestand afleiden en reclame daarop afstemmen. Klik je op een artikel over stress en hoofdpijn dan krijgt de gebruiker een passende reclame te zien. Dit is vooral op jongeren gericht. Er is een geheim rapport, de bedrijven ontkennen, maar zeker is dat het kan en alles wat kan zal ook gebruikt worden.
Ook nieuw is de zogenoemde ‘influencer’, dit is iemand, meestal een knappe jongeman of jongedame, die een eigen kanaal op YouTube heeft en programma’s maakt over een hobby, zoals koken, make-up, auto’s en muziek ed, en tussendoor een zak chips van een bepaald merk openmaakt of een crème aanprijst en daarvoor betaald wordt. Het aantal kijkers (views) levert ook geld op. Aangezien veel jongeren geen tv meer kijken en dus ook geen reclame meer zien hebben adverteerders de influencer als nieuwe reclamemogelijkheid aangegrepen. Het zijn kanalen met honderdduizenden volgers, dus het bereik is heel groot. De overheid doet nog wel pogingen dit tegen te gaan, maar dat gaat natuurlijk niet lukken. De algehele mentaliteit is toch ‘pakken wat je pakken kan‘ en ‘als ik het niet doe doet een ander het wel’. Het ‘moderne’ cynisme van het huidige tijdsgewricht. Als shockeren meer inkomsten oplevert dan doe je dat toch gewoon.
‘Iedere maatschappij is het product van opvoeding (door de ouders) en onderwijs (door de school)’, (door mij opgeschreven in jaar 2000). Als je als maatschappij je burgers in de eerste plaats opvoedt om consument te worden, dan krijg je de huidige moderne eendimensionaleconsumptiemens die alles zal doen om de nieuwste telefoon, gadget of computergame aan te schaffen, desnoods door er een nacht voor op de stoep van een winkel te gaan liggen (zie boven).
‘Reclame heeft onze geesten verziekt’,dat zei ik 25 jaar geleden al en de hoeveelheid reclame is exponentieel toegenomen. Ook de methodes zijn steeds gewiekster, slimmer.
Persoonlijk klik ik nooit op reclames, bij reclame op tv of radio gaat het geluid uit. Bij zoekmachines nooit ingelogd zijn. Dat is de handelwijze.
Update 04.08.2017
Een Braziliaanse voetballer (een jongeman van 25 jaar die kan voetballen) gaat naar een andere club. Er is een bedrag mee gemoeid van in totaal ca 500 miljoen. In Parijs staan mensen vandaag in de rij voor de fanshop om een shirt met zijn naam te kunnen kopen. Je hoeft mensen niet te dwingen tot consumptiegedrag, ze doen het uit eigen beweging, ze doen het vrijwillig….
Update 05.09.2017
Er komt een nieuwe telefoon van een bekend merk, er zijn meerdere websites met aankondigingen, de telefoon gaat vanaf 1100 euro kosten.
Reclameborden op het centraal station in Amsterdam hebben camera’s om te registreren hoeveel mensen er naar de reclame kijken en hoelang. Ze zeggen dat de beelden niet worden opgeslagen en dat er verder niets met de beelden gebeurt.
Reclamemakers waren in de jaren 1960 van plan om een subliminale boodschapin een reclame te stoppen. Dat is een heel kort beeld en/of tekst die je niet opmerkt of ziet, maar wel op de menselijke geest zou inwerken. Of het werkte is nooit bewezen. Het is toen toch verboden, maar het zou niet verbazen dat ze het toch nog eens geprobeerd hebben.
Update 19.09.2017
Treffend voorbeeld van zinloze verspilling in de consumptiemaatschappij. Printer (kopiëren/scannen/printen) is stuk, aandrijfsnaar is gebroken. 10 jaar gebruikt en deed het prima (moest wel eens worden schoongemaakt en die inkt is natuurlijk krankzinnig duur). Bel het bedrijf (een van de grote bedrijven die wereldwijd miljoenen printers verkopen, de naam laat ik achterwege, want dat gaat overal zo), antwoord: dat onderdeel is er niet meer, kan niet gerepareerd worden. Dan zelf maar eens kijken: maar een printer openmaken kan niet, er zijn geen schroeven, wrikken helpt niet, je moet hem openbreken en iets kapot maken.
Ze praten over duurzaamheid in het parlement en in talloze ‘commissies’ waar deskundigen plannen maken over hoe we in vredesnaam die afvalberg kunnen verminderen, maar apparaten zo maken dat ze kunnen worden gerepareerd doen ze niet, want dat gaat ten koste van de economsche groei en de werkgelegenheid (zeggen ze dan).
Update 16.12.2017
Sinterklaasinkopen 2017: ca 600 miljoen euro.
Kerstinkopen 2017: ca 900 miljoen euro.
Vuurwerkinkopen 2017: ca 68 miljoen
(Samen ruim 1.5 miljard euro).
2 interessante rapporten zijn verschenen. Ze laten beide een kloof zien die er in Nederland, maar naar mijn mening in alle liberaal-kapitalistische landen, is. We leven in de wereld van de haves-and-have-nots, nationaal en internationaal.
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft een onderzoek gedaan naar de stand van het land en het welbevinden van de Nederlander en een vergelijking gemaakt met 25 jaar geleden. De conclusie is dat het GOED gaat in Nederland, alleen de armoede is toegenomen, maar verder is bijna iedereen tevreden en is alles beter dan vroeger.
Een adviesorgaan van de overheid, de RVS (Raad voor Volksgezondheid en Samenleving) schrijft in haar rapport ‘Recept voor maatschappelijk probleem’: “Als de maatschappij het probleem is, is een recept niet de oplossing”. Ze beschrijven de impact van maatschappelijke problemen op het individu.
Update 23.08.2018 (3 jaar later)
De consumptiecultuur zorgt ervoor dat producten kort meegaan en niet kunnen worden gerepareerd. Dat dit vroeger anders was laten de foto’s van een mixer, radio en citruspers zien. Doordat er weinig gerecycled wordt is er veel afval. Plastic komt in de rivieren terecht en in de oceanen is de bekende plasticsoep ontstaan, gigantische hoeveelheden drijvend plastic. Blikjes liggen overal, dit komt omdat ze geen economische waarde meer hebben. Koeien eten ze op en gaan dood door maagperforaties.
Echte diepgaande analyses zijn er weinig, maar de hele consumptiecultuur en haar afval komt voor uit de kapitalistische (maar ook marxistische) productiewijze waar het het produceren van goederen tegen zo laag mogelijke kosten de praktijk is. Het milieu en de natuur spelen daarin geen rol omdat ze altijd als kosteloos en gratis zijn gezien, sinds de industriële revolutie. Daarom werd afval vroeger naar een stort gereden en gif gedumpt. In die zin is wel vooruitgang, want dat gebeurd nu veel minder. Deze productiewijze moet worden veranderd: ieder product moet een prijs krijgen die milieukosten en sociale kosten in zich heeft (sociale kosten zijn grondstoffen voor bijvoorbeeld al de mobieltjes (coltan, nikkel ed) die onder slavernij condities worden gedolven, dit moet worden afgeschaft). Sommige producten zullen veel duurder worden, anderen goedkoper.
Foto’s over duurzaamheid, spullen die lang meegaan en afval:
Update 04.09.2018
Met een bij de glasbak meegenomen vaas (hergebruik) maakte ik een stilleven.
Update 22.09.2018
Het is 2 1/2 maand voor Sinterklaas, er is een winkel met pepernoten geopend. Er zijn 50 smaken. (zie boven).
Apple heeft een nieuw iPhone, mensen stonden in de regen voor de winkel in Amsterdam om er als eerste een te kunnen kopen. De apparaten kosten ca 1200 euro. Een man noemt dit de mooiste dag van zijn leven. Hoe triest. (zie boven).
Update 01.11.2018
Een diep triest stemmend bericht in de Volkskrant vandaag: apps voor peuters (onder de 5 jaar) staan vol met advertenties, waarvan een deel manipulatief en ontwrichtend is. Dit is gebleken uit Amerikaans onderzoek naar de Google Play Store. Eerder was al gebleken dat er in de apps reclames met geweld voorkomen, het mag niet maar dat schijnen ze niet te kunnen voorkomen. Bedrijven doen alles om mensen van jongs af aan te indoctrineren en hun consumptiegedrag te beïnvloeden en verslaafd te maken dit begint al met kleuters…..
Update 21.11.2018
Reclamemakers zijn geen mensen met een bijster hoge intelligentie. Iedere website wordt tegenwoordig volgeplempt met paginavolle bewegende reclame, maar er is niemand die er naar kijkt of op klikt. Op YouTube kan men een reclame na 3 seconden wegklikken, dat zullen de meeste mensen doen, het geld van de opdrachtgever is binnen, maar dus volstrekt nutteloos, soms moet je een reclame helemaal uitkijken, de boodschap moet in je hoofd getampt worden. Ook de bekende buienradar (eigendom van RTL, ze wonen een prijs voor beste website (ha, ha) staat helemaal vol met reclame, soms 3 verschillende op 1 pagina, volstrekt nutteloos.
Black Friday, een uit de VS overgewaaid verachtelijk fenomeen van de dolgedraaide consumptiemaatschappij. (Lees Black Friday).
Update 24.12.2018
De kerstinkopen zijn dit jaar hoger dan 1 miljard euro. Een groot aantal supermarkten is zelfs eerste kerstdag open. Diep triest. Voor veel mensen is er in het leven niets anders meer overgebleven dan naar een winkel gaan.
Dit jaar zal ik net als de voorgaande ca 25 jaar geen vlees eten tijden de kerstdagen (een vegetariër ben ik echter niet).
Update 23.07.2019 (4 jaar later)
Het blijkt dat westerse landen massaal afval (plastic, computers etc) transporteren naar landen waar weinig milieuregels zijn (in Azië). Deze landen willen daar mee stoppen en men heeft nu problemen.
Uit Dossier Broeikaseffect (1981):
“(….) zaken die niet binnen de economische sfeer vallen, zoals het milieu, maar eigenlijk ook bij de welvaart zouden moeten worden betrokken, worden onvoldoende onder de aandacht gebracht”.
“(…) wanneer je de mate van welvaart alleen afleidt uit de toename van de productie en het nationaal inkomen blijven de milieugoederen buiten beschouwing. De reden dat dit zo gegroeid is ligt aan het feit dat die milieugoederen altijd overvloedig voorhanden leken te zijn en ze vielen buiten de economische sfeer. Nu de milieugoederen echter ‘schaars’ zijn geworden is er een conflict ontstaan tussen productie en milieu. Daarom is het noodzakelijk dat niet meer de productiegroei als doel gesteld wordt voor de welvaart, maar een veel meer afgewogen doelstelling waar het milieu bij betrokken wordt”.
“Wat willen we: productie die is afgestemd op onmisbaarheid en maatschappelijk nut en in evenwicht met de natuur òf een ongecontroleerde productiegroei met de daarmee samenhangende milieuvervuiling en grondstoffen- en energieverspilling? Eigenlijk zijn we uit lijfsbehoud voor de mens genoodzaakt voor het eerste te kiezen……”
Vertaald naar 2019: In ieder product moet alle kosten worden verwerkt, van kiwi en banaan tot en met vliegreis en tweede huis (al dan niet in Frankrijk). Enzovoort. Er moet een onafhankelijke instantie of autoriteit of instituut komen die dit gaat uitrekenen.
Dit impliceert tevens dat ieder land verantwoordelijk is voor zijn eigen afval, exporteren (en importeren) van afval is verboden.
Update 28.08.2019
De afvalverwerker in Amsterdam AEB (Afval Energie Bedrijf, de grootste in Nederland) kampt met technische mankementen, achterstallig onderhoud en miljoenentekorten. Om veiligheidsredenen liggen een aantal verbrandingsovens stil.
Het hele verhaal is tekenend voor hoe er tegen afval is aangekeken en tot welke problemen dit kan leiden. Alles hier opsommen kost teveel tijd. Enkele opvallende zaken: er is 16 miljoen noodkrediet nodig geweest, het bedrijf moet worden verkocht maar er is geen koper, het rivierslib dat er werd verwerkt kan niet worden opgeslagen, 35.000 mensen zijn afhankelijk van de warmtelevering van het bedrijf, er is een crisisteam om het ophalen van huisvuil te garanderen. Enzovoort. Miljoenentekorten hebben maar 1 reden: falend bestuur.
Update 09.05.2020 (5 jaar later)
De coronapandemie heeft de wereld in haar greep, de gevolgen zijn groot en dramatisch.
De mensheid is tegen de grens gebotst van een economisch systeem dat gebaseerd is op de ongebreidelde groei van productie en consumptie zonder daarbij acht te slaan op natuur, milieu, dier en ecosysteem.
Een analyse van de Coronapandemie die alles met consumentisme te maken heeft: Coronacrisis
Uit de inleiding van mijn afstudeerscriptie in 1981: “Er is een fundamenteel conflict tussen de mens en zijn omgeving. De natuur is ingesteld op evenwicht en de mens wil groei. Voor groei zijn natuurlijke hulpbronnen nodig, wat een verstoring van de natuur veroorzaakt. Deze verstoring kan noodlottige gevolgen hebben voor de leefbaarheid op aarde. Noodzakelijk is dat de mens de perceptie van zijn omgeving (de natuur) bijstelt teneinde in harmonie met de natuur te leven.”
Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft nieuwe inzichten die bijzonder goed zijn, ook nooit eerder gehoord. https://www.volkskrant.nl/ts-bfa4febf we gaan vooruit!
Update 05.01.2023 (8 jaar later)
De consumptiemaatschappij kraakt in haar voegen, elders gebruikte ik het woord welvaartsillusie waarmee ik bedoel: welvaart heeft een prijs.Veel consumeren betekent minder natuur en milieu. Veel autorijden (in plaats van openbaar vervoer) betekent luchtvervuiling en fijnstof (er gaan mensen aan dood) en meer wegen, meer files, meer stikstokuitstoot. De auto is daarom een goed voorbeeld waar een aanvankelijk voordeel van individuele vrijheid (ontstaan in de vorige eeuw door massaproductie (lopende band) van auto’s (Henry Ford begreep het: geef werkers genoeg inkomen om zelf een auto te kunnen kopen) op een zeker moment in het tegendeel gaat omslaan: files, luchtvervuiling, volle steden etc). Dit was in de vorige eeuw al het geval, maar liberaal kapitalisme gaat uit van voortdurende groei en geforceerde consumptie (aangezwengeld door reclame).
Uitgaven in afgelopen december: 110 miljoen euro aan vuurwerk, 1,17 miljard aan kerstinkopen en 2,9 miljard euro gepind. Allemaal records. (Zie boven, ik schreef er eerder over). Tegelijkertijd zitten er mensen in de kou omdat ze hun energierekening niet meer kunnen betalen.
In Noord-Holland wordt reclame voor vlees, vis, vliegreizen en fossiele brandstoffen (Shell) verboden. De eerste reacties zijn die van boosheid die vooral een gebrek aan intelligentie laten zien, want er wordt niets verboden, alleen de reclame wordt verboden. Ook reclame voor gokken, momenteel overvloedig aanwezig, moet worden verboden. Mijn mening is dat alle reclame moet worden beperkt, overal….
Update 08.03.2024 (9 jaar later)
Dik zijn en obesitas nemen toe in de westerse consumptiemaatschappij waar overal eten wordt aangeboden, met name door fastfood bedrijven uit de VS. Van jongs af aan wordt een verkeerd voedingspatroon aangeleerd. In de westerse consumptiemaatschappij gaat geld verdienen met het aanbieden van voedsel boven gezondheid. In arme delen van de wereld komt een gebrek aan eten voor, waardoor er sprake is van honger. Wat moet gebeuren oa.: een bouwstop voor Amerikaans fastfood (tenzij ze alleen gezond eten aanbieden), supermarkten verplichten fruit bij de kassa te leggen en alle snoep weg te halen (alleen nog in het snoepschap), afschaffen btw op groenten & fruit (en dergelijke). Het is allemaal een heel oude discussie.
Update 27.11.2024
Lees ook Black Friday over de dolgedraaide kapitalistische consumptiemaatschappij die dit jaar 2024 een dieptepunt heeft bereikt met mensen opzwepen tot KOPEN.
Update 08.03.2025 (10 jaar later)
Er dreigt een stroomtekort doordat het netwerk te krap is voor de vraag naar stroom.
Update 14.10.2025
Sinterklaas en Kerstmis komen er aan (zie boven), winkels hebben al enige tijd snoep en spullen te koop. Ahold met AH, BOL, Etos, GallenGall adverteren nu al overvloedig met het zicht op de ‘feestdagen’/koopdagen over twee maanden…..
Update28.11.2025
Black Friday was 1 dag, toen een week, nu een maand. Een verwerpelijk fenomeen dat uit de Verenigde Staten is komen overwaaien en toonbeeld is van de dolgedraaide consumptiemaatschappij. We moeten de verbanden leggen tussen zaken: Black Friday (overconsumptie) en klimaat/milieuvervuiling/uitbuiting ed.
(C) Ronald Puma
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Black Friday is Black November geworden, dit is de dolgedraaide kapitalistische consumptiemaatschappij. Lees ook als er tijd voor is Dossier Consumentisme. Ook Sinterklaas en Kerst zijn ieder jaar koopgelegenheden geworden. De moderne heeft niets anders meer over dan kopen en eten (Snoep, snacks, gokken, vapen).
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
(Begonnen in 2013) (Met Updates 2025) (12 jaar later)
“….handelsland de ‘BV Nederland’ heeft een zucht naar goedkope en makkelijk inzetbare werkers, maar de negatieve gevolgen worden genegeerd en ontkend“. (2013)
Geschiedenisles.
2013. De grote lijnen worden vergeten in het debat over het toelaten van de Bulgaren en Roemenen per 1 januari 2014. Tegenstanders worden xenofoob genoemd. Het gaat echter om grote demografische processen van emigratie en immigratie waarvan de gevolgen door de op korte termijn denkende overheid en de opeenvolgende regeringen worden genegeerd.
In de jaren 1950 werden mensen door de Nederlandse overheid gestimuleerd om te gaan emigreren (Nederland was te vol met 10 miljoen inwoners, nu 16 miljoen), velen gingen naar Canada en Australië (500.000 mensen vertrokken). 10 jaar later werden de eerste gastarbeiders (eerst uit Zuid-Europa, later uit Marokko en Turkije) door Nederlandse werkgevers en de overheiduitgenodigd (anderen kwamen op eigen initiatief) om het (soms) vuile werk te komen doen (voor een laag loon) en/of in fabrieken te werken. Na de Tweede Wereldoorlog was er lange tijd een zogenoemde geleide loonpolitiek, de naoorlogse opbouw kon geen arbeidsconflicten hebben een daarom bepaalde de overheid of loonstijging mocht. Begin jaren 1960 werden de nadelen zichtbaar en kwam er een inhaalslag en een loongolf, de loonkosten wilden overheid en werkgevers echter laag houden, daarom waren goedkope werkers welkom.
Men dacht dat de gastarbeiders wel terug zouden gaan, het menselijke aspect vergetend, namelijk dat ze hier zouden aarden en de gezinshereniging kwam op gang. Met de nadelen (naast de voordelen, want het waren harde werkers) zitten we sindsdien en vandaag nog steeds. Janmaat, Fortuyn, Verdonk en Wilders hebben de problemen,die nooit benoemd mochten worden, want de multiculturele samenleving kende louter zegeningen, opgepakt en de kiezersaantallen laten zien dat veel mensen het met hen eens zijn. (Wilders’ PVV is virtueel de grootste politieke partij van Nederland in de peilingen, september 2013). In 2007 kwamen de eerste Polen, men dacht dat het er maar een paar duizend zouden zijn, het werden er 100.000 (of meer, men weet het niet) en ze blijven, ook als er geen werk meer is. Ze wonen in caravans of met velen in een woonhuis van een huisjesmelker en worden vaak onderbetaald (illegale uitzendbureaus en schijncontracten zijn jarenlang niet tegengegaan). Nu komen de Bulgaren en Roemenen de Polen aflossen.
Conclusie: handelsland de ‘BV Nederland’ heeft een zucht naar goedkope en makkelijk inzetbare werkers, maar de negatieve gevolgen worden genegeerd en ontkend.
We moeten hier het minimumloon verhogen zodat Nederlanders het werk kunnen doen waar ze zogenaamd niemand voor kunnen krijgen behalve Polen, Bulgaren en Roemenen die huis en haard verlaten om in een ander land met 8 mensen in een huis te wonen (of in een caravan) en onder het minimumloon werken. Echt kapitalisme is werk dat niemand wil doen beter betalen en niet goedkope werkers importeren en de negatieve gevolgen afwentelen op de samenleving.
In 2007 toen de eerste Polen kwamen zei ik: Een ezel in het gemeen stoot zich niet tweemaal aan dezelfde steen, de Nederlandse overheid wel.
Er rijden steeds meer chauffeurs uit de Midden en Oost-Europese landen (de MOE landen genoemd) in het vrachtvervoer in Nederland. Zij doen dit voor de salarissen die in die landen normaal zijn, dus veel lager dan de Nederlandse salarissen, waarschijnlijk houden ze zich ook niet aan de rijtijden die in Nederland verplicht zijn en krijgen ze geen arbeidsvoorwaarden die hier normaal zijn. Nederlandse chauffeurs zijn werkeloos. Dit is wat de verantwoordelijken bedoeld hebben met het vrije verkeer van goederen en personen in de Europese Unie: goedkope werknemers voor het bedrijfsleven.
Update 28.06.2016
Vandaag in het nieuws: veel Poolse werkers worden uitgebuit door illegale uitzendbureaus. Er is nauwelijks controle op uitzendbureau’s. Ze zijn als paddenstoelen uit de grond gekomen, want blijkbaar is het heel makkelijk om een uitzendbureau te beginnen.
Een referendum in Engeland heeft tot gevolg dat ze uit de EU gaan. In Engeland speelt dezelfde problematiek als in Nederland. Polen werken massaal voor een lager loon. Het belangrijkste argument van de Brexetiers was het beperken van de immigratie, vluchtelingen en arbeidsmigranten. In Engeland werken een half miljoen Polen voor een lager loon dan een Engelse werker, maar ze verdienen veel meer dan in het thuisland. Zoals boven reeds gezegd, dit is opzettelijk door de EU gedaan door het vrije reizen binnen de EU met het Schengenverdrag. Een van de vele fouten van dit megalomane project.
De andere fouten zijn het ontbreken van grensbewaking van de EU. Iedereen die voet aan wal zet in Italië of Griekenland of waar dan ook kan zonder enige controle de hele EU in. Daarom is er bij Calais in Frankrijk al 10 jaar een kamp van duizenden migranten die naar Engeland willen (dit is de andere reden voor de Brexeteers, ze kunnen nu hun grenzen weer controleren en mensen tegenhouden).
Derde fout is het toelaten van Griekenland in de Euro. Ik heb dit uitgebreid beschreven in Dossier Griekenland.
Maar er zijn tal van fouten van de EU, onnoembaar veel.
Update 19.11.2016
Treffend nieuws: Poolse werkers in het Westland komen niet meer naar Nederland, de sector vreest een tekort aan arbeidskrachten. Wat zijn de feiten: er wordt voor 7 miljard euro geëxporteerd aan tuinbouwproducten. Sinds er in Duitsland een minimumloon is dat hoger is dan in Nederland gaan de Polen liever daarnaartoe. In Polen zijn de lonen ook gestegen. Dat er hier misschien ook meer loon moet worden betaald is niet eens een vraag, men wil goedkope werkers (zie boven).
Update 10.01.2017 (4 jaar later)
Minister Asscher wil tegengaan dat er concurrentie binnen de EU plaatsvindt op loon. Dit om de MOE-landers hetzelfde te laten verdienen en niet goedkoper te laten werken dan werkers uit de landen zelf. Zelden was het spreekwoord ‘Als het kalf verdronken is dempt men de put’ zo van toepassing als op deze minister. Hij gaat nu zijn eigen beleid bestrijden. Tevens is concurrentie op loon al 10 JAAR aan de gang. Tevens had een sociaal Europa in 1992 het uitgangspunt moeten zijn van de EU. Domheid, naïviteit en slechtheid strijden hier om de voorrang. (Ja, slechtheid, want goedkope werkers was de bedoeling van het vrije verkeer van personen mogelijk gemaakt door het verdrag van Schengen, niemand, ook de PvdA niet, heeft hier iets tegen gedaan).
Overigens ziet de Poolse regering al die honderdduizenden landslieden die in West-Europa aan het werk zijn als verdienmodel voor de eigen economie, want veel geld komt zo het land binnen. Al deze landen houden andere regels binnen de EU daarom tegen. Dat werd laatst duidelijk.
Update 02.03.2017
De vakbond FNV voert actie tegen de goedkope chauffeurs in het vrachtvervoer, Nederlandse werkers zijn ontslagen MOE-landers doen het werk. Ze zijn 2 maanden van huis, ‘wonen’ in de vrachtwagen en verdienen ca 400 euro per maand. Ze koken staand buiten de vrachtwagen op een campinggastoestel.
Update 07.05.2017
In de Volkskrant van 06.05.2017 een goed interview met David Goodhart over de Brexit en Europa. Is ook toepasbaar op Frankrijk, Duitsland etc. “De progressieve individualisten in Londen en andere steden hebben hun wereldbeeld proberen op te leggen aan de rest van het land”. “Het streven om elke EU-burger gelijke rechten te geven is nooit populair geweest. Iemand die hier geboren en getogen is moest opeens concurreren met nieuwkomers, bijvoorbeeld als het gaat om sociale huisvesting en op de arbeidsmarkt”. Hij ziet twee groepen: de kosmopolieten die overal kunnen werken en van de globalisering hebben geprofiteerd en mensen uit de oude industriesteden die nergens heen kunnen en werk moeten vinden waar ze wonen.
Zelf ga ik nog een stapje verder. Het door Schengen toegestane vrije verkeer van mensen, goederen en diensten is doelbewust gedaan om goedkope werkers uit de MOE-landen te laten komen en in de West-Europese bouw, transport, industrie en tuinbouw te laten werken en past in de lijn van het hiernaartoe halen van gastarbeiders in de jaren 1960. Als je vrij verkeer van mensen toestaat in 1 Europa met grote loonverschillen en je begrijpt niet dat mensen dan daarnaartoe gaan waar ze het meeste kunnen verdienen ben jenaïef of dom. 20 jaar later blijkt de fout en komt de rekening en dat is het ‘populisme’, Brexit, Le Pen, AfD etc.
In Engeland is men bezorgd dat er door de Brexit geen werkers (afkomstig uit MOE-landen) meer zijn om de aardbeien te plukken die met tennistoernooi Wimbledon worden gegeten.
Er is een nieuwe partij bijgekomen die ook een reactie is op het immigratie ‘beleid’ van de afgelopen decennia (zie boven): Forum voor Democratie met de frontman Thierry Baudet. Zijn partij groeit als kool.
Mijn analyse dat de EU, 20 jaar geleden al, doelbewust voor goedkope werkers heeft gekozen blijft staan. Met moet het kapitalisme kennen om te zien waarom beslissingen genomen zijn en worden.
Lees ook Dossier Vluchtelingen (rechts in Artikelen).
Update 26.08.2017
Het duurt soms een paar jaar, of langer, voordat ik mijn analyse bevestigd zie. Vandaag in de Volkskrant uit onverwachte hoek de kijk van de Franse president Macron op dit onderwerp. Hij wil wat tegen de goedkope werkers uit Oost-Europa doen. Bij een Europese top in oktober moeten er afspraken gemaakt worden. De huidige gang van zaken noemt hij: “een verraad aan de Europese geest dat het populisme in de kaart speelt”. Burgers op het hele continent willen zich “bevrijden van de krachten van de globalisering”. Hij ziet in dat die goedkope Polen en Roemenen niet goed zijn en hij legt het verband tussen de Brexit en deze problematiek. Polen wil er niet aan meewerken, want goedkope werkers zien ze als verdienmodel (zie boven). De verantwoordelijken begrijpen het wel, maar handelen er niet naar.
Update 24.10.2017
Een sociaal Europa had 25 jaar geleden het uitgangspunt moeten zijn van de EU, maar was het niet. Dat is wat ík zeg.
Na 10 jaar heeft de EU besloten dat werkers in de hele EU het CAO loon van de sector moeten krijgen waar ze werken. Werkgevers hebben 10 jaar goedkope werkers gehad en zullen dat ook hebben tot 2021, want de nieuwe richtlijn gaat pas over 4 jaar in. Ze hebben er 12 uur over vergaderd. De transportsector is uitgezonderd, dit zijn die goedkope Roemenen die door heel Europa rijden en naast de vrachtwagen kamperen. Maar de werkers kunnen wel eerst 1.5 jaar goedkoop werken, daarna mogen ze weer in een ander Europees land gaan werken. Nou, dan krijg je extra dus extra arbeidsmigratie. Polen en Hongarije zijn tegen. Er moet nog over gestemd worden.
Ja, ja, je moeten weten hoe het kapitalisme werkt om dit te begrijpen. Water stroomt altijd naar het laagste punt, binnen het kapitalisme wordt daar geproduceerd waar de arbeidskosten het laagst zijn. De oude marxistische analyse die nog steeds geldt.
Na 10 jaar arbeidsmigratie binnen de EU (die mogelijk gemaakt werd door Schengen), gaat de EU iets doen tegen de misstanden (zie boven vanaf 2013). Er komt volgend jaar een Europese Arbeidsautoriteit die samen met nationale arbeidsinspecties gaat controleren op schijnconstructies in de bouw en de transportsector en dergelijke.
Vorig jaar november schaarden alle Europese regeringsleiders zich achter de ‘sociale pijler’, twintig uitgangspunten voor een socialer Europa want ze zijn door de Brexit bang geworden voor de burger maar ook voor werkgevers, want die zijn bang voor tekorten aan werknemers. Zal vooral dit laatste wel zijn.
Zoals al vaker gezegd is wantrouwen tegen alles wat de EU doet gerechtvaardigd. Europese commissievoorzitter hr Juncker behoort tot de slechtste politici die er zijn, dit is die echt Europese elite die de macht heeft en elkaar de hand boven het hoofd houdt (net als zijn voorganger Barroso (lobbyde voor een grote bank). Ze ontmoeten elkaar in hun kleine kasteeltjes in de Luxemburgse Ardennen en in de rijke buitenwijken van Brussel. Hun luxe auto’s met chauffeur zoeven over de Europese snelwegen van Brussel naar Straatsburg en terug. Juncker dacht even zijn medewerker op een hoge post te kunnen benoemen, maar dat is nu in onderzoek.
Er is op de publieke omroep MAX een interessante serie over de emigratie van Nederlanders na de Tweede Wereldoorlog. (zie boven). Mensen gingen naar Canada, Australië, de VS en Nieuw-Zeeland. Wat vooral mooi is zijn de persoonlijke verhalen van mensen die vertrokken en hun ervaringen. Titel van de serie: Vaarwel Nederland (terug te zien op de website van MAX).
Update 03.04.2018
Verschillende steden hebben genoeg van de MOE-landers, de Polen en Roemenen. Soms wonen er 8 tot soms zelfs 12 personen in 1 huis, een hele staat vol. Er schijnen in totaal 400.000 MOE-landers in Nederland te werken. Werkgevers kopen huizen op, de woningnood neemt hierdoor toe.
Update 10.09.2018
Er wordt op grootschalige wijze fraude gepleegd door Polen die in Polen verblijven en werken en in Nederland een uitkering hebben. Dit is 5 jaar na de fraude van Bulgaren. Ze, de verantwoordelijken, hebben niet genoeg deskundigheid om de zaken goed te regelen.
Maar ook moet gezegd worden dat de Polen harde werkers zijn, de land- en tuinbouwsector heeft een enorme productiviteit. Nederland is de 2e exporteur van landbouwproducten na de VS. Er werd in 2017 voor 92 miljard euro geëxporteerd. Dat is ongelofelijk. Mede te danken aan al de MOE landers, maar dat neemt niet weg dat er grote problemen zijn. Ook de gastarbeiders waren in het begin harde werkers, de eerste generatie is nu gepensioneerd.
Update 11.09.2018 (5 jaar na eerste bericht)
Er komt een konijn uit een hoge hoed. We weten vaak slechts een deel van het verhaal. Vandaag in de Volkskrant een artikel over hoe uitzendbureau’s ervoor zorgen dat de Poolse werkers zo goedkoop mogelijk blijven voor de werkgevers. Onderdeel hiervan is ze een paar maanden in de WW te ‘stallen’ en dan weer opnieuw in te huren. Er wordt opgeroepen iets aan de uitzendbranche te doen, ik zeg dit al 10 jaar toen de eerste Poolse werkers in Nederland kwamen werken (uit eigen ervaring).
Los hiervan, de uitzendbranche is een verderfelijk fenomeen dat (hoofdzakelijk) in het voordeel van werkgevers is. Het trieste is dat we in de kritiekloze samenleving dit als de normale gang van zaken zijn gaan zien. (Ik heb hier speciale aandacht aan besteed in mijn partijprogramma van de Humanistisch Sociale Partij, zie onder Artikelen rechts).
Op de een of andere manier is het ineens actueel dat Nederland misschien wel te vol is.Ook deze discussie volg ik al 30 jaar. In de jaren 1980/1990 was er een politicus met de naam Hans Janmaat, een ietwat verkreukelde figuur met rechts-racistische opvattingen, een partij (Centrum Democraten) en een achterban. Hij zei altijd: Nederland is vol en vol = vol, maar hij bedoelde dat hij tegen immigratie van buitenlanders was. Dit mocht niet gezegd worden en hij kreeg vele rechtszaken tegen zich aangespannen. Hoewel zijn opvattingen afkeurenswaardig waren is mijn analyse toch dat er heel verkrampt op hem gereageerd is. In de eerste plaats door linkse groeperingen. Bij een aanslag op een hotel waar zijn partij vergaderde werd zijn secretaresse (en zijn latere vrouw) zo verwond dat ze een been moest missen en in een rolstoel terechtkwam. Mijn analyse is dat er toen een stolp om iedere discussie over de multiculturele samenleving én over bevolkingsdichtheid is komen te staan. Er over praten was taboe.De multiculturele samenleving mocht niet bekritiseerd worden en kende louter zegeningen. Nederland was met 14 miljoen inwoners (nu ruim 17 miljoen) niet vol en er mocht niet over gepraat worden. Er was een beweging onder de naam Club van 10 miljoen die pleitte voor minder bevolkingsgroei maar ze werden niet serieus genomen. Dit soort taboes zijn niet goed voor een maatschappij. Ruim 10 jaar later was de opkomst van Pim Fortuyn die in de oude wijken van Rotterdam grote aanhang kreeg. Daarna Bolkestein, Verdonk, Wilders en Baudet. Veel uitspraken van Janmaat zijn erg mild in vergelijking met wat Wilders en anderen de laatste 10 jaar hebben gezegd…..
Misschien kom ik hier nog op terug.
Update 30.03.2019 (6 jaar later)
De absurditeiten gaan onverdroten verder:
Poolse werkers krijgen na het einde van hun contract WW, gaan naar hun thuisland en zijn verplicht daar werk te zoeken, maar controle is er niet. De WW is hoger dan het loon dat ze kunnen verdienen en ze werken dus niet. TV programma Nieuwsuur zocht het uit en er is brede verontwaardiging over deze gang van zaken. Veel mensen leggen de link met de strenge controles op henzelf als ze een uitkering hebben.
De WW duur wil de EU van 3 naar 6 maanden brengen.
In de Volkskrant een artikel. Roemenië is voorzitter van de EU en is samen met Polen voorstander van de langere WW periode, in Nederland wordt dit WW-export genoemd en is tegen, maar tegenhouden is moeilijk.
Poolse werkers werken via dubieuze constructies (via uitzendbureaus, ik schreef er boven al over) onder de CAO lonen en concurreren zo met Nederlanders (en andere Europeanen) ze zijn dus goedkoper. Vervolgens zeggen de werkgevers dat ze voor dit werk geen werkers kunnen krijgen.
In NRC vandaag een artikel dat Oost-Europese arbeidsmigranten worden uitgebuit. Het is verkapte slavernij en het gebeurt al meer dan 10 jaar (ik schreef er jaren geleden ook al over.
Iedereen heeft recht op 3 maanden WW na 26 weken werken binnen 36 weken (9 maanden).
Ik schreef het al eerder: Schengen met vrij verkeer van personen was van begin af (jaren 1990 al) bedoeld (EU beleid, ondersteund door VVD, CDA, PvdA, D66) om goedkope en makkelijk inzetbare werkers uit de Midden- en Oost Europese landen naar het westen te laten komen zonder aan de gevolgen te denken en is hetzelfde als het hiernaartoe halen door de overheid en de werkgevers van gastarbeiders vanaf de jaren 1960. De gevolgen en nadelen worden genegeerd en ontkend en zijn vanaf de jaren 1990 de bron voor het ‘populisme’ van Fortuyn, Verdonk, Wilders en Baudet. Mooier moeten we het niet maken, wel duidelijker. Opvallend is dat deze analyse steeds meer wordt gezien als de realiteit.
In de Volkskrant van 28.03.2019 enkele opvallende cijfers die laten zien dat de verantwoordelijken een simpele rekensom maken: Nederland exporteerde in 2018 voor een bedrag van 92 miljard aan land- en tuinbouw producten (2e exporteur wereldwijd na de VS), dit is mede te danken aan meer dan 300 duizend MOE-landers die komen werken (ze verdienen ca het dubbele vergeleken met hun eigen land, werken hard en klagen niet), ze betalen 1 miljard aan premies en belasting, het misbruik waar het hier om gaat is 2% van het totale misbruik en kost ‘slechts’ 16 tot 30 miljoen. Ze strepen het een tegen het ander weg.
Update 12.04.2019
De Spaanse en Poolse ambassades krijgen veel klachten over uitbuiting van hun landgenoten: Volkskrant 12 april 2019
De race to the bottom is in volle gang, de Nederlandse overheid laat dit niet alleen toe, maar stimuleert dit zelfs door werkgevers oa. loonkostensubsidie te geven.
Het gaat niet de goede kant op het wordt steeds erger.
Update 15.04.2019
De absurditeiten gaan door:
De MOE-landen ontvolken (mensen vertrekken om onder andere in Nederland te werken).
In Polen willen ze goedkope werkers uit de Filipijnen halen, dat er Oekraïners werken was al jaren geleden het geval.
In tv programma de Monitor (14.04.2019) een reportage over de toename van de woningnood door arbeidsmigranten. De reportage zit vol met treffende ontwikkelingen: er zijn geen woningen voor de arbeidsmigranten; buurtbewoners willen geen druk autoverkeer voor hun deur; werkgevers (tuinders) zeggen gewoon dat ze gaan sluiten als ze geen mensen mogen laten werken; er moeten flats voor MOE-landers (Polen) komen, de Polenhotels; enzovoort.
Meer is te lezen in het goede opiniestuk van Paul Scheffer in NRC, een van de weinige mensen met een consistente visie op migratie en arbeidsmigratie: Paul Scheffer in NRC
De gemeenschappelijke noemer is kapitalisme: zo goedkoop mogelijk produceren, ongeachte de gevolgen voor mens en milieu. We zijn nog niet eens begonnen met de aanpak hiervan. Ik schreef er in 1991 en 1992 al over, bijna 30 jaar geleden.
Update 14.05.2019
Bovenstaande kort samengevat in een Facebook reactie:
Het kapitalisme heeft de behoefte aan een constante instroom van makkelijk inzetbare, goedkope werkers en goedkope arbeidskrachten elders in de wereld (oa de kinderarbeid). Vanaf de jaren 1960 waren dat de gastarbeiders die na de geleide loonpolitiek na WO2 door de Nederlandse overheid en de werkgevers werden uitgenodigd hier te komen werken voor lage lonen (en het waren harde werkers). De gevolgen (druk op de woningmarkt en de lonen) werden ontkend en genegeerd. Vanaf de jaren 1980/1990 is hier het ‘populisme’ uit voortgekomen (Janmaat, Fortuyn, Verdonk, Wilders, Baudet). De MOE-landers (harde werkers) zijn door EU beleid (Schengen, oa vrij verkeer van personen, diensten) naar west Europa gekomen (vanaf ca. 2004) en dit was het vooropgezette doel, want met zeer grote loonverschillen binnen de EU kan iedereen wel nagaan dat mensen uit landen met lage lonen naar landen waar ze 3x zoveel kunnen verdienen toegaan en niet andersom.
Ook in deze tijd is druk op de lonen en de huizenmarkt ontstaan voor autochtonen en wordt dit genegeerd en ontkend. Het wonen onder slechte omstandigheden, huisjesmelkers en dubieuze uitzendbureaus (controle is er nauwelijks) hebben de MOE-landers maar te accepteren. Tevens is er het uitkeringsmisbruik waar Nieuwsuur over berichtte. Nederland is 2e exporteur van land- en tuinbouwproducten na de VS (92 miljard euro), dit hebben we dus mede te danken aan die 800.000 arbeidsmigranten. Misschien is het beter autochtonen wat meer te betalen zodat we niet telkens mensen uit andere landen moeten uitnodigen.
Update 25.01.2020 (7 jaar later)
Goed artikel van Paul Scheffer in NRC vandaag en in de Volkskrant korte analyses van ‘het multiculturele drama’ uit 2000, 20 jaar later.
Wat we zien is dat men het woord ‘kapitalisme‘ niet meer durft te gebruiken, en niet alleen in dit debat maar overal. Het hier uitnodigen van goedkope gastarbeiders vanaf de jaren 1960 en gastarbeiders uit de MOE landen (door EU en Schengen) in de jaren 2000 heeft voor veel welvaart gezorgd, maar de samenleving structureel onder druk gezet. De verantwoordelijken profiteerden het meest, de sociaal economische gevolgen kwamen bij anderen terecht: druk op de lonen, toenemende woningnood. Ook de jaren 1990 (‘Paars’) met de PvdA (Wim Kok) en de VVD (Gerrit Zalm) (en iemand van D66), toen er een aantal jaren achtereen gemiddeld 50 duizend mensen het land binnen kwamen terwijl de asielprocedures niet deugden, hebben voor structurele problemen gezorgd, ik schreef er boven over. Hier is het ‘populisme’ ontstaan (Pim Fortuyn) (hoewel de oorsprong al in de jaren 1980 ligt met Hans Janmaat).
Het kapitalisme kraakt en piept in haar voegen, wanhopig vechten de economisch-politieke elites wereldwijd om hun bevoorrechte posities te behouden (met belastingontduiking), maar zij zullen ingehaald worden door de tijd. 2000 mensen bezitten evenveel kapitaal als 60% van de wereldbevolking, 4,6 miljard mensen (cijfers van Oxfam/Novib). De schuldenberg is nog nooit zo hoog geweest in de menselijke geschiedenis, ecologische rampen zijn nu al gaande (verandering van klimaatzones, extreme droogte, bosbranden enzovoort). Onbeheersbare migratiestromen zijn gaande en zullen toenemen). De roep om de sterke man is al een paar jaar gaande: O Heer geef ons iemand die leidt, die zegt wat we in godsnaam moeten doen…..
Wee ons…
Update 31.10.2020 (7 jaar later)
Uitkomst van een onderzoek naar uitzendbureaus en arbeidsmigranten. Ik schreef er 7 JAAR geleden al over.
Enkele opvallende zaken:
Arbeidsmigranten wordt uitgebuit, met name door uitzendbureaus.
Ze hebben een afhankelijke positie.
Door huisvesting en zorg en werk bij de uitzendorganisatie te hebben, kunnen ze geen kant op, dit moet nu losgekoppeld worden.
De afschaffing van de vergunningplicht in 1998, waarna zelfregulering alles zou regelen, heeft niet gewerkt. (Zelfregulatie is een liberale aanpak om niets te hoeven veranderen).
Er zijn 14.000 uitzendbureaus. Ze moeten allemaal een certificaat halen.
Inleners (die gebruik maken van de werkers) kunnen een boete krijgen van 8.000 euro per werknemer als ze in zee gaan met een uitzendbureau zonder.
Uitzendbazen kunnen een bestuursverbod krijgen als ze de fout ingaan.
Een arbeidsmigrant moet minstens twee maanden werkgarantie hebben bij aankomst in Nederland.
Er zijn 500.000 arbeidsmigranten.
Jaren geleden zei ik voor de grap dat je beter zelf een uitzendbureau kunt beginnen dan ervoor werken. De reden was dat je iedere week wel een auto ziet rijden met een onbekend logo van een uitzendbureau. Het is natuurlijk ook heerlijk om een paar mensen in Zuid Europa, Midden Europa, over te halen om voor jou te komen werken. Een van de rijkste mensen van Nederland is de oprichter van het bekende uitzendbureau. Helaas zal er niets veranderen, want de gevestigde partijen willen alles zo houden. Bovendien zal de Coronacrisis tot een diepe economische crisis leiden, overal zal worden bezuinigd, op de werknemers als eerst. Tevens staat de partij die 10 jaar beleid gemaakt heeft op winst, de VVD, ze worden zelfs weer de grootste….
Update 16.12.2020
‘Helaas zal er niets veranderen, want de gevestigde partijen willen alles zo houden‘, zie boven. Minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (D66) wil niets met de conclusies van het rapport gaan doen. Waarvan akte.
Een nieuw rapport van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) met een bevolkingsprognose met verontrustende cijfers.
>Het bureau schat dat Nederland in 2063 zo’n 20 miljoen inwoners telt, ruim 2,5 miljoen meer dan de huidige 17,4 miljoen.
>Het aantal inwoners met een migratieachtergrond zal toenemen. Eind dit jaar heeft 25 procent van de Nederlandse bevolking een migratieachtergrond. In 2070 is dit naar verwachting 42 procent.
Nederland is vol en wordt steeds voller, je ziet het in het landschap vanuit auto of trein: overal wordt gebouwd. Vooral de zogenoemde ‘verdozing’ gigantische hallen in de weilanden (vaak distributiecentra). Nederland is een van de dichts bevolkte landen in de wereld. Door het tegenstrijdige beleid van de opeenvolgende regeringen is de stikstofcrisis in de landbouw ontstaan die conflicteert met woningbouw. Hierdoor is de woningnood zo toegenomen, dat noemt met nu de wooncrisis. De op een na grootste exporteur van landbouwproducten in de wereld zijn (na de VS, een heel groot land) en tegelijk huizen bouwen gaat niet samen. Het gaat niet samen.
Ik schreef er al eerder over dat het toelaten van gastarbeiders (ook in andere landen zoals Duitsland) vanaf de jaren 1960 een groot demografisch experiment was. Ook de open grenzen binnen de EU met als doel arbeidsmigratie door de loonkostenverschillen met Midden en Oost Europa is zo te zien. Er zijn maar weinig mensen, met echte, neutrale analyses, want dit wordt vanaf de jaren 1980 in rechtse hoek geduwd, daarom is de polarisatie zo sterk toegenomen.
Misschien wordt dit bericht aangevuld.
Update 21.05.2021
De verkiezingen zijn geweest, een regering is er nog niet. ‘Nederland is een onregeerbaar land’, ‘het is een democratie in crisis’, ik schreef het in 2015 in De Boze Burger en het ‘populisme’. 20 jaar 20 tot 30 Kamerzetels (gekozen door de kiezer) die direct niet mee doen, versplintering met 18 partijen, ‘ze’ weten niet meer hoe het verder moet.
Men wil iets tegen de wildgroei van uitzendbureaus gaan doen. Het is gebleken dat in de jaren 1990 de regels voor een uitzendbureau zijn versoepeld (moeten dus Kok en Zalm geweest zijn), ga ik nog eens uitzoeken. Ik zeg dat dit opzettelijk gedaan is, net als de open grenzen in de EU met enorme loonverschillen waardoor de goedkope MOE landers hiernaartoe zijn gekomen (zie boven).
Een typerend voorbeeld uit de Volkskrant:
Dit is het ‘fantastische land’ van MP Rutte (10 jaar beleid) en VVD/CDA/PvdA/D66: 7 Roemenen werd door uitzendbureau het paspoort afgepakt, moesten eerst reiskosten terugbetalen, verdienden 5 euro per uur ipv beloofde 10, woonden in met 7 mensen in 1 kamer ipv beloofde woonhuis. Na klagen werd sleutel afgepakt en sliepen ze 1 nacht buiten en gingen naar de politie. Knokploeg van uitzendbureau stond op wacht tot ze terug zouden komen. Inspectie haalde de paspoorten en ze gingen terug naar Roemenië zonder gewerkt te hebben. Dit verhaal staat in Trouw (12.05) en is van Marc Kuipers inspectie SWZ. Hij zegt: Nederland is kampioen schimmige constructies. Accountants verzinnen nieuwe constructies. Ook is NL kampioen flexwerk.
Update 26.09.2021
In Engeland hebben de schappen in de supermarkt lege vakken en is er benzinetekort door het gebrek aan vrachtwagenchauffeurs die door de Brexit zijn vertrokken. Mensen staan scheldend voor de bezinepomp. Er zijn 100.000 mensen nodig.
Kapitalisme heeft de behoefte aan een constante instroom van goedkope werkers (zie boven), de EU heeft er door Schengen (vrij verkeer van personen) voor gezorgd, goedkope werkers werden uit heel Oost-Europa naar West-Europa gehaald. De nadelen zijn nu zichtbaar. (Misschien wordt nog uitgewerkt).
Update 25.11.2021
In NRC van 24 november in een Commentaar (pag. 17) is te lezen dat er dit jaar 1 onderzoek is geweest naar de uitbuiting van arbeidsmigranten. Dit Dossier begon 8 jaar geleden, mijn analyse is dat de overheid dit bewust niet aanpakt omdat goedkope werkers een verdienmodel zijn voor de economie: bedrijven maken winsten en betalen (normaal gesproken) belasting en dragen bij aan het BNP. Hetzelfde speelt bij PostNL waarover ik in 2017 schreef: Post
Update 29.04.2022
‘Een ezel in het gemeen stoot zich niet tweemaal aan dezelfde steen, de Nederlandse overheid wel’. (uit 2007 toen goedkope werkers uit de MOE landen (Midden en Oost Europa) naar West Europa kwamen mogelijk gemaakt door de open grenzen in de EU (verdrag van Schengen).
Men (opnieuw de EU) wil arbeidskrachten uit Egypte, Marokko en Tunesië gaan vragen om hier te komen werken. De geschiedenis herhaalt zich: gastarbeiders (jaren 1960), arbeidsmigranten (jaren 2000-2010) door de keuze van de EU voor open grenzen voor werkers uit Midden- en Oost Europa en nu weer. Er zijn geen huizen, er is een grote vluchtelingencrisis (door oorlog in Oekraïne), er is overal crisis. Ik denk aan: de beschaving zal uitmonden in een klucht (uit de jaren 1990), een grote verwarring. En: mensen maken de geschiedenis, maar ze weten niet welke…
Update 07.05.2022 (9 jaar later)
Opvallend bericht in de Gelderlander vandaag. De Arbeidsinspectie (een organisatie waarvan dit niet verwacht wordt) adviseert het beperken van het hiernaartoe halen van arbeidsmigranten! Dit laat zien dat we in een vastgelopen systeem zitten, zie vorige Update waarin staat dat er meer gastarbeiders hiernaartoe uitgenodigd worden (lijkt de jaren 1980 wel). De reden voor het beperken van gastarbeiders is dat uitbuiting vaak voorkomt (schreef ik 10 jaar geleden over), er is geen goede huisvesting (schreef ik 10 jaar geleden over), het aantal inwoners in zijn geheel in Nederland is al erg hoog (schrijf ik sinds de jaren 1990), de voordelen komen bij uitzendbureaus en werkgevers terecht (schreef ik 10 jaar geleden al). Nieuw argument is dat innovatie door goedkope werkers achterblijft.
Een vastgelopen kapitalistisch systeem: uit 2013 zie boven:
Conclusie: handelsland de ‘BV Nederland’ heeft een zucht naar goedkope en makkelijk inzetbare werkers, maar de negatieve gevolgen worden genegeerd en ontkend.
Pim Fortuyn is 20 jaar dood (ik was geen aanhanger), maar het gaat hier ook om de nadelen van gastarbeid (jaren 1980) en arbeidsmigratie (jaren 2000-2010 (EU beleid door Schengen) waar 40 jaar populisme uit is voortgekomen….
Update 11.09.2022
Lees ook Economisch beleid in Nederland (2022) een aanzet tot analyse van het naoorlogse economisch beleid, politieke keuzes en de gevolgen voor mens en milieu.
Update 23.11.2022(bijna 10 jaar later)
Op tv een pleidooi om minder arbeidsmigranten toe te laten (zie boven). Er zijn nu ca 800.000 arbeidsmigranten in Nederland uit de MOE landen (midden- en oost EU). Wat ik 10 jaar geleden al zei is dat het verdrag van Schengen voor vrij verkeer van goederen, diensten en personen in beginsel bedoeld was om goedkope werkers uit oost Europa naar het westen te laten komen, net zo als als gastarbeiders werden uitgenodigd in de jaren 1960. Zo werkt kapitalisme. Problemen werden ontkend en genegeerd.
Vanaf de jaren 1990 (VVD PvdA D66 CDA) had er een directe koppeling moeten zijn tussen instroom arbeidsmigranten en asielzoekers en huizenbouw speciaal daarvoor. Ontbreken hiervan en negeren en ontkennen van problemen zijn de bron voor ruim 20 jaar populisme. Geen huizen geen instroom.
Er is in NL nog geen begin van een oplossing voor de schier oneindige crises.
Update 18.01.2023 (10 jaar later)
Alles blijft hier staan, geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Update 26.01.2023
Migratiestromen zijn onbeheersbaar geworden zoals ik in 2015 voorspelde. De EU worstelt ermee, er is sprake van een asielcrisis. In de Volkskrant vandaag een foto van migranten die op een rots voor de Spaanse enclave Ceuta bij Marokko staan en door de politie worden tegengehouden. Italië wil geen vluchtelingen terugnemen die daar asiel hebben aangevraagd (verdrag van Dublin) maar zijn doorgereisd (wat niet mag). We herinneren ons MP Rutte die in 2015 zei dat Italië het vluchtelingen probleem zelf moest oplossen. Er was geen EU solidariteit, daardoor is mede het populisme in Italië aan de macht gekomen. In Nederland gaan de meeste asielzoekers uit een veilig land niet terug (etc).
In 2022 waren er 1 miljoen asielaanvragen in de EU (en 300.000 illegale binnenkomst) de meeste mensen hebben geen recht op een verblijfsvergunning want het zijn migranten met een economisch motief en geen asielzoekers met een politiek motief. Dit speelt al 30 jaar, ik schreef er over in de jaren 1990. Zouden die bewindslieden en hun partijen zich niet schamen voor hun beleid. Volgens de (zwakke) staatssecretaris (VVD) ‘moet er echt iets gebeuren’. In februari is er een EU vergadering over migratie. (zie ook Dossier Vluchtelingen, want er is een overlapping van deze problematiek).
Update 09.04.2023
Bericht uit media: er zijn ca 800.000 arbeidsmigranten in Nederland, velen (niet allemaal) worden uitgebuit.
Update 06.05.2023
Veel artikelen over arbeidsmigranten die worden uitgebuit, met name door uitzendbureaus. OUD nieuws, ik schreef er 10 jaar geleden over. Tot de kern van de zaak komen ze niet: een kapitalistische maatschappij gebaseerd op uitbuiting en het laag houden van lonen. De keuze voor Schengen (jaren 1990) was de keuze voor goedkope werkers uit de arme delen van de EU net zo als de gastarbeiders in de jaren 1960. De nadelen zij altijd afgewenteld op de maatschappij (de oude wijken met goedkope huizen) en dat is mede de bron voor ruim 20 jaar populisme (oa van Pim Fortuyn die vandaag 21 jaar geleden werd vermoord door een ontspoorde milieufanaat). De onderzoeken naar uitbuiting van arbeidsmigranten komen om de paar jaar, maar de partijen die regeren willen alles zo houden.
Lees ook (als er tijd voor is) Economisch beleid in Nederland hoe goedkope en makkelijk inzetbare werkers een rol spelen in de economie en beleidskeuzes van de partijen die regeren.
Update 29.07.2023
“Kapitalisme heeft eigenschap gebruik te maken van goedkope en makkelijk inzetbare werkers: gastarbeiders (jaren 1960), arbeidsmigranten (deze eeuw), globalisering (China, Azië (kleding) etc.”. 10 jaar geleden geschreven. In de Volkskrant vandaag een goed artikel over Roemenië, Roemenen werken in Europa, in Roemenië werken mensen uit Azië, het artikel gaat over werkers uit Nepal. Nepalezen zijn arm in eigen land (onder andere door klimaatverandering is landbouw moeilijker) en vertrekken. Ze worden uitgebuit door uitzendbureaus (net zo als in Nederland werkers worden uitgebuit). Wat zegt het allemaal, kapitalisme (zo goedkoop mogelijk produceren zonder de gevolgen te onderkennen) zorgt voor uitbuitingen en demografische ontwrichting. Helaas, niets meer tegen te doen. Dit heeft inmiddels zulke proporties en onomkeerbare demografische processen in gang gezet dat het niet meer te stoppen is. We zien nu al botsingen van culturen in Europese landen. Populisten kanaliseren de onvrede en sentimenten en staan op winst bij verkiezingen.
Een uit de jaren 1990 stammende analyse van mij was dat we een Babylonische spraakverwarring krijgen, mensen zullen elkaar niet meer begrijpen en samenlevingen zullen uiteenvallen. De Babylonische spraakverwarring komt uit de Bijbel (Genesis 11). Mensen wilden een toren tot in de hemel bouwen, maar God zag dit als hoogmoed en strafte de mensen, die tot dan toe 1 taal spraken, door ze verschillende talen te laten spreken zodat ze elkaar niet meer begrepen en de bouw van de toren werd gestopt. (Schilder Pieter Bruegel de Oude maakte er een buitengewoon schilderij over (2 versies) in 1563). Kapitalisme is de menselijke hoogmoed van de afgelopen 250 jaar. Een louter door winst gedreven systeem kan niet functioneren, zorgt voor sociale uitbuiting en armoede (Karl Marx zag het al in 1848, maar zijn alternatief het communisme werkte niet) en ecologische vernietiging. De mensheid zit momenteel in een diepgaand proces van ontnuchtering waarvan de loop niet bekend is. IEDERE dag zien we nu de gevolgen van uitbuiting en klimaatverandering. Ook de verantwoordelijken weten geen oplossingen meer. We zullen geheel nieuwe uitgangspunten voor maatschappijinrichting moeten vinden die veel verder reiken dan alledaagse politiek. (Lees ook als er tijd voor is Het Einde van het Kapitalisme uit 2015).
Update 02.11.2023
3 jaar na het rapport van Emile Roemer is er weinig verbeterd.
In Boxtel is protest tegen de bouw (door een uitzendbureau) van slaapplaatsen voor 400 arbeidsmigranten die in de vleesverwerking werken.
De besluitvorming is zonder inspraak genomen.
Tegengaan van de komst van arbeidsmigranten is moeilijk door het vrij verkeer van personen geregeld in verdrag van Schengen (schreef ik 10 jaar geleden over, Schengen was van begin af aan bedoeld om goedkope en makkelijk inzetbare werkers uit Midden en Oost Europa in het westen te laten werken (en producten daar te verkopen), de gevolgen worden door de bedrijven en uitzendbureaus afgewenteld op de maatschappij).
In de verkiezingsprogramma’s komt deze problematiek voor het eerst aan bod (samen met asielzoekers en studiemigratie en bevolkingsgroei (nu bijna 18 miljoen mensen in NL).
Etc. zie boven 2013.
Lees ook Economisch beleid in Nederland waarin deze problematiek wordt beschreven als onderdeel van het hele economische beleid.
Update 12.12.2023
Veel discussie over de noodzaak van arbeidsmigranten. De hete hangijzers komen niet aan bod.
Update 14.01.2024 (11 jaar later)
Een tv programma over uitbuiting van arbeidsmigranten van Zembla. De uitbuiting gaat door (ik schreef er 11 jaar geleden over). Uitzendbureaus gaan mensen ophalen in de MOE landen. Vroeger uit Polen nu uit oa Roemenië. Voor de macro economie goed, maar er is ook overlast. Er zijn veel dakloze arbeidsmigranten (ze krijgen opvanghulp).
Update 23.04.2024
Vrachtwagenchauffeurs kamperen bij de haven van Rotterdam zonder voorzieningen, ze zijn een half jaar van huis.
Update 25.06.2024
Discussie over het door rechts-populisten gebruikte woord ‘omvolking’ dat doelt op het bewust veranderen van de demografische samenstelling van een land en uit een duister verleden (nazisme, xenofobie) komt. Met doelbewust veranderen door komst van mensen uit andere culturen, meestal gedoeld op moslims en anderen, heeft het niets te maken, wel met kapitalisme. Een korte uitleg.
Kolonialisme (inclusief slavernij) was pre-kapitalisme, het ging om handel, winst maken en door het superioriteitsgevoel van de witte mens zat er ook racisme achter. De VOC was de eerste multinational met aandelen. Slavernij werd verboden (1863), in de vorige eeuw begon de dekolonisatie en landen werden zelfstandig. In de koloniën veranderde de bevolkingssamenstelling, de demografie, in de landen die koloniseerden ook. Frankrijk had zijn Algerijnen, Engeland had zijn Indiërs, Nederland had zijn Surinamers en Indonesiërs.
Kapitalisme heeft altijd de inherente behoefte goedkope werkers (arbeiders) te zoeken, dat is de gastarbeid die in de vorige eeuw ontstond, Nederland in de jaren 1960, eerst mensen uit Zuid-Europa, later uit Marokko en Turkije. Deze werkers kwamen in de fabrieken en zoals boven 13 JAAR geleden beschreven waren het tijdelijke arbeiders die weer terug zouden gaan, echter ze bleven (zie boven), werkten en gezinshereniging kwam op gang. De nadelen van deze ontwikkeling kwamen in oude wijken terecht met de goedkope huizen waar gastarbeiders kwamen te wonen. Dit begon in Nederland in de jaren 1960. 20 jaar later kwam Hans Janmaat, een eigenzinnige politicus zonder charisma die onvrede kanaliseerde en in deze tijd was er een overlapping met rechts-extremisme en vreemdelingenhaat ook wel xenofobie genoemd. Later Fortuyn, Verdonk en Wilders die een grote verkiezingswinst behaalde.
In deze eeuw kwamen er nieuwe werkers door het verdrag van Schengen, waarbij open grenzen in de Europese Unie ervoor zorgen dat mensen, makkelijk inzetbare goedkope werkers (zie boven), uit Midden- en Oost-Europa hiernaartoe kwamen om te werken. Dit gebeurde massaal, ze werken in de tuinbouw en distributiecentra, worden uitgebuit door uitzendbureaus en wonen in huizen van huisjesmelkers in oude wijken.
Vluchtelingen zijn mensen die oorlog, persoonlijke onderdrukking en honger ontvluchten, deze komen al 30 jaar naar Europa. (Lees Dossier Vluchtelingen). Door open grenzen komen ze in Italië, Griekenland en Spanje aan en reizen door naar het noorden. Echter veel vluchtelingen zoeken en beter leven om de armoede te ontvluchten. Al deze mensen komen in opvangcentra en die zijn al jaren overvol (Ter Apel), mensen die geen asiel kunnen krijgen blijven toch en zorgen voor overlast. Mensen die wel mogen blijven worden statushouders genoemd, door de woningnood (lees Dossier Woningnood uit 2009, 15 jaar gelden) zijn er geen huizen, de opvang raakt steeds voller.
Dit alles bij elkaar heeft tot de huidige situatie geleid, er is een Gordiaanse Knoop ontstaan van diverse problematieken door decennia gemankeerd beleid van met name de VVD met haar leider, maar CDA, D66 en PvdA volgden.
De oplossing:
migratieproblematiek ontdoen van xenofobie.
arbeidsmigratie EU stoppen (Schengen opschorten), distributiecentra in de nacht waar arbeidsmigranten werken sluiten, slachterijen, sierteelt (voor de export) waar arbeidsmigranten werken stoppen enz.
asielmigratie stoppen tot de woningnood is opgelost (vluchtelingenverdrag opschorten).
Afrika helpen ontwikkelen zodat mensen DAAR een toekomst hebben.
In het Midden-Oosten moeten ze hun eigen vluchtelingen opvangen in rijke oliestaten, dan kan Europa Oekraïners opvangen.
Hoge belastingen voor welvarenden die wel profiteren van arbeidsmigratie maar er geen last van hebben, het geld gaat naar woningbouw.
In algemeenheid, minder consumeren en produceren. Armoede in een rijk land tegengaan en welvaartsverschillen verkleinen.
En andere.
Er is en politiek-economische klasse die net als in de vorige eeuw fouten maakt, zorgt voor een ruk naar rechts en de roep om een ‘sterke man’. Dat is wat ik in 1992 bedoelde met de geschiedenis herhaalt zich.
Update 15.08.2024
18 miljoen inwoners in Nederland, bevolkingsgroei door immigratie en vluchtelingen. Bevolkingsgroei gaat door. Nederland is het dichtstbevolkte land van Europa.
Update 26.08.2024
De VVD is ineens voor het beperken van arbeidsmigratie.
Update 12.09.2024
Arbeidsmigranten worden massaal uitgebuit. ‘Nieuws’. Helaas laten ook veel journalisten het afweten in een echte analyse want de gang van zaken is al jaren gaande. Uitbuiting is een verdienmodel en de randen van de wet opzoeken is de specialiteit van werkgevers.
Wat moet gebeuren: in deze tijd is het normaal om om 23.00 uur in de avond iets te bestellen op een website en het wordt de volgende dag bezorgd, mensen denken er niet bij na, want in distributiecentra moet dus ’s nachts gewerkt worden. In de nacht werken is ongezond hebben onderzoeken uitgewezen, het werk wordt vaak door arbeidsmigranten gedaan. Oplossing: alleen aan bederf onderhevige levensmiddelen kunnen in de nacht getransporteerd worden, de rest wordt VERBODEN. Meer voorbeelden mogelijk.
Update 13.10.2024
Een lange en goede reportage (12.10.2024) in de Volkskrant over uitbuiting van arbeidsmigranten.
In Den Haag verblijven ca. 50.000 arbeidsmigranten.
Bijna 1 miljoen arbeidsmigranten in heel Nederland.
Sectoren glastuinbouw en slachterijen, distributiecentra.
De wijken waar ze wonen ondervinden overlast.
Ze zijn niet geregistreerd.
De controle is beperkt.
Bijna 1700 uitzendbureaus in Den Haag.
Uitzendbureaus kopen huizen en laten veel mensen in een huis wonen voor veel geld.
Busjes pendelen heen weer tussen Griekenland en Bulgarije.
Oezbeken, Georgiërs, Indiërs zijn de nieuwe arbeidsmigranten.
Moderne slavernij wordt het genoemd.
Wat in artikel ontbreekt is dat de Nederlandse overheid geen actie onderneemt en impliciet de gang van zaken accepteert. Alle partijen die regeren. Schreef er zelf in 2013 over, 11 jaar geleden, er veranderd niets. (Lees ook als er tijd voor is Economisch beleid in Nederland over de achtergronden van deze gang van zaken).
Update 24.11.2024
Arbeidsmigranten worden onterecht op staande voet ontslagen zodat ze alles kwijtraken en geen uitkering krijgen. Er zijn speciale programma’s nodig voor dakloze arbeidsmigranten om ze weer aan het werk te krijgen of te laten terugkeren naar hun thuisland.
Update 13.01.2025 (12 jaar later)
Door mazen in de wet kunnen werkers uit niet-EU landen zoals Georgië in de EU werken en worden uitgebuit.
Update 04.04.2025
Het tv programma LUBACH (nu op RTL) besteedde aandacht aan arbeidsmigranten (op YouTube te zien). Veel van bovenstaande werd genoemd. In Nederland is er een uitbuitingseconomie en dat willen de verantwoordelijken in economie en politiek zo houden want uitbuiting is een verdienmodel. De wet die het moet tegengaan is uitgesteld.
Update 11.06.2025
12 jaar later. Er komt een wet die uitbuiting van arbeidsmigranten harder moet bestraffen.
Update 11.07.2025
Volop aandacht voor arbeidsmigranten, na 12 jaar begint het te dagen dat er nadelen zijn, in de eerste plaats voor de arbeidsmigranten zelf, maar voor de maatschappij ook door huisjesmelkers die huizen voor hen kopen.
Een voorbeeld waar beleid kan worden omgedraaid: Nederland exporteert meer dan 10,7 miljard euro aan vlees, dit kan worden omgebogen. De arbeidsmigranten die dit vervelende werk in slachterijen doen doen kunnen stoppen en terug naar huis. De veeteelt kan worden ingekrompen (varkens, koeien) en de stikstofuitstoot zal dalen en het zogenoemde ‘stikstofslot’ verdwijnt en er kunnen weer huizen gebouwd worden om de schrijnende woningnood op te lossen. De natuur zal herstellen en de biodiversiteit toenemen. De import van veevoer kan minderen, vaak soja uit Brazilië waar ontbossing plaatsvindt (de klimaatkwestie). Het zal gevolgen hebben, maar we zitten met de erfenis van decennia.
Update 09.08.2025
Treffend artikel in de Volkskrant. Mensen zonder verblijfsvergunning die wel werken worden uitgebuit. Ze durven niet te klagen want anders moeten ze vertrekken. Het is de uitbuitingseconomie waar door mij eerder over werd geschreven. Een hoogleraar heeft zinnige analyses, er wordt weggekeken. Het is werk dat Nederlanders niet voor dat loon willen doen. Past in de analyse van mij dat Nederland op te grote voet leeft. Er is een hoog welvaartsniveau, welswaar niet voor iedereen, maar dat gaat ten koste van anderen. Begon al in de jaren 1960 met het uitnodigen van gastarbeiders (door overheid en werkgevers), de voordelen waren voor de macro-economie (economische groei) maar nadelen kwamen in oude wijken van de grote steden terecht (‘Turkenhotels’). 20 jaar later begon politicus Hans Janmaat de onvrede te kanaliseren. Dit werd genegeerd. Nog 20 jaar later kwam Pim Fortuyn (hij werd vermoord) en daarna politicus Geert Wilders (ex-VVD). In deze eeuw werden door EU beleid van open grenzen nieuwe gastarbeiders uitgenodigd maar ze heten nu arbeidsmigranten (‘Polenhotels’). In deze tijd is er een verwerpelijke vermenging met de asielproblematiek gaande en is een amalgaam van onvrede ontstaan die bij de komende verkiezingen een hoogtepunt gaat krijgen. Als PVV of VVD weer de grootste partij gaat worden moet het ergste worden gevreesd: meer polarisatie en gedoe, jarenlang. De uitbuitingseconomie gaat ondertussen door want er is wel tegenstand tegen, maar te weinig. De hele migratieproblematiek had 30 jaar geleden uit de rechts-extremistische-xenofobe hoek moeten worden gehaald en worden aangepakt. Er zijn wel mensen die het geprobeerd hebben zoals Paul Scheffer, maar ook hij werd genegeerd.
Update 13.08.2025
Demissionair minister Van Hijum van de partij NSC (die vermoedelijk 1 Kamerzetel van de 20 zal overhouden na verkiezingen) heeft de goede aanpak van arbeidsmigratie, het zou niet misstaan in het SP programma. Vermoedelijk zal er niets van terecht komen want de krachten die een uitbuitingseconomie in stand willen houden zijn te groot.
Update 12.10.2025
Het begint te dagen dat arbeidsmigratie ernstige schaduwkanten heeft: Website NOS, veranderen gaat er niets want de partijen die regeren willen de uitbuitingseconomie in stand houden. Asielmigratie is echter de zondebok van rechtspopulisme/radicalisme, ook hier moet veel gebeuren, lees hiervoor Dossier Vluchtelingen/Migratie
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
Alle genoemde personen worden aangesproken in hun functie.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
(Geschreven in 2013) (Met Updates 2025) (12 jaar later)
“Wat we geschiedenis noemen is alles wat in het verleden is gebeurd. Onze kijk op de geschiedenis is niet statisch maar ontwikkeld zich. De geschiedenis wordt in de loop der tijd door nieuwe inzichten anders geïnterpreteerd en herschreven. Dat hangt samen met de morele groei en ontwikkeling van de mensheid”. (2013)
“Slavernij en kolonialisme (pre-kapitalisme), Goelag (communisme), Holocaust (fascisme), alle 3 voortgekomen uit de westerse hoogontwikkelde blanke/witte cultuur….“. (2020)
“We moeten werken aan de ontwikkeling van een nieuwe moraal, we moeten naar morele groei in plaats van economische groei”. (2013)
De geschiedenis van de mensheid kent 3 gebeurtenissen die als morele dieptepunten gezien kunnen worden: de slavernij, de Goelag en de Holocaust. De slavernij was het verhandelen van mensen, hen als eigendom beschouwen en dwingen tot dwangarbeid als slaaf. De Goelag staat voor de onderwerping, opsluiting, uithongering en vernietiging van mensen om een ideologie, de communistische, op te leggen (in de Sovjet-Unie, China ea). De Holocaust was het op een systematische ‘industriële’ wijze vermoorden van mensen vanwege hun ras (in de nazi-tijd zo genoemd, de aanduiding ras wordt sindsdien eigenlijk niet meer gebruikt).
Men kan zeggen dat de slavernij is ontstaan binnen het (pre)kapitalisme, de Goelag is voorgekomen uit het communisme en de holocaust is ontstaan binnen het fascisme. In die volgorde. Men vergeet vaak dat er al in de jaren 1930 in Rusland (werk)kampen waren waar mensen werden uitgehongerd en vermoord, dus vóór de Duitse concentratiekampen eind jaren 1930 en in de jaren 1940. Hitler en zijn medestanders deden dit op ‘industriële’ wijze: door vergassing en verbranding van mensen in ovens (geschat op 6 miljoen Joden en Roma (zigeuners) en anderen).
De slavernij is verboden (1863) toen het als onmenselijk werd gezien (hoewel de reden ook economisch was). De Holocaust wordt gezien als een van de grootste en meest onbevattelijke misdaad (genocide/massamoord) uit de menselijke geschiedenis (daarom zijn er mensen die ontkennen dat het is gebeurd). De Goelag is na 70 jaar geïmplodeerd. Het communisme ging uit van (gedwongen) collectivisme met wandaden en hongersnoden tot gevolg, miljoenen mensen wereldwijd hebben in deze ideologie geloofd (voor de verklaring zie Het Einde van het Communisme).
De noodzaak voor morele groei en ontwikkeling is niet verdwenen, want de geschiedenis gaat door. De wereld van vandaag wordt gekenmerkt door grote verschillen tussen rijk en arm. Niet alleen mondiaal, maar ook binnen landen zelf, zelfs binnen rijke landen. De sterke groei van de wereldbevolking en het daarmee samenhangende consumptiepatroon heeft geleid tot aantasting van de natuur en milieu en klimaatverandering. Grondstoffen en energievoorraden zijn eindig. Na de val van het communisme is het liberaal-kapitalisme niet in staat gebleken om de wereldeconomie zonder crisis te doen voortgaan en daarmee te zorgen voor het welzijn van de hele wereldbevolking (zie ook Het Einde van het Kapitalisme). Van de geschiedenis kunnen we leren als we moreel blijven groeien. We moeten werken aan de ontwikkeling van een nieuwe moraal, we moeten naar morele groei in plaats van economische groei.
Na de Tweede Wereldoorlog zijn er ontelbare oorlogen en wreedheden geweest. Cambodja (de Rode Khmer van dictator Pol Pot in de jaren 1970: geschat op 2 miljoen doden). Rwanda (jaren 1990: geschat aantal doden 1 miljoen).
Update 17.09.2017 (4 jaar later)
Treffend, wat ik in 2013 schreef is nu volop in de actualiteit. Niet alleen in Nederland, maar ook in de VS. Hoe moeten we de geschiedenis zien. Dat is beslist niet zo makkelijk, op sociale media wordt vaak alles op een hoop gegooid en strooien mensen zonder enige kennis van zaken hun meningen in het rond. Tevens wordt dit onterecht in een links-rechts-nationalistische context geplaatst in een reeds gepolariseerde samenleving en dat doet niet veel goed. (Een gewone discussie over dit onderwerp is bijna niet mogelijk).
Dit schreef ik zelf op Facebook: Het is de uitdaging voor iedere historicus en voor iedereen om de geschiedenis op twee manieren te beoordelen: in de tijd waar een gebeurtenis plaatsvond en in de huidige tijd. We kijken nu geheel anders tegen slavernij, racisme en discriminatie aan dan 350 tot 150 jaar geleden. Wat er in de tussentijd is gebeurd is de morele ontwikkeling van de mensheid. Voor velen is dat moeilijk, dat blijkt in de VS (maar ook in Nederland en overal) waar mensen niet accepteren en begrijpen wat morele ontwikkeling is en dat we nu anders naar slavernij, racisme en discriminatie móeten aankijken en waarom. Vooral in het onderwijs, maar ook in de opvoeding door de ouders moet dit aan bod komen. (Geschreven op 22.08.2017).
Onderstaande persoon is een mooi voorbeeld, Jan Pieterszoon Coen (1587-1629), in de VOC tijd (Verenigde Oost-Indische Compagnie) de hoogste bevelvoerder (gouverneur-generaal) in het door Nederland gekoloniseerde Indië, nu Indonesië. Zonder zijn geschiedenis hier helemaal naar voren te halen, was deze man, en al zijn tijdgenoten, heel moedig, dit waren de mensen die 400 jaar geleden in Nederland in een klein houten schip aan boord gingen en de haven uitvoeren om de wereld te ontdekken, ze wisten in het begin niet waar ze heengingen,ze wisten nog van niets. Er was geen ingeblikt eten (scheurbuik, vitaminetekort) de zeeën waren ruig en de ontberingen groot. Tegen de tijd dat ze überhaupt ergens aankwamen was de helft van de bemanning al dood. Als ze ergens aankwamen begon de kolonisatie en dat ging met grof geweld. De gemiddelde levensverwachting was laag (50 jaar was oud). De waarde van een mensenleven was minder dan in de moderne tijd.
Waar het in deze discussie om gaat is dat de moraal van deze tijd niet 1 op 1 naar 1600 getransponeerd kan worden. Wat in die tijd normaal was (hoewel er toen ook al mensen met kritiek waren) vinden we nu niet meer normaal (hoewel er deze tijd ook geweld plaatsvindt onder de vlag van het internationale kapitalisme). Je moet zoals ik in 2013 al zei de ontwikkeling van de moraal zien en kritisch zijn. Bij het standbeeld van JP Coen in Hoorn staat in de tekst dat hij niet onomstreden is en dat is goed. Het neerhalen van standbeelden (beeldenstorm) is symbolisch, het is beter van de geschiedenis te leren en het als aanknopingspunt te nemen voor hernieuwde inzichten. In het onderwijs moet dit aan bod komen door een afgewogen benadering. Maar gezien de discussie die nu gevoerd wordt moet de conclusie wel zijn dat het geschiedenisonderwijs momenteel tekort schiet.
(Een boek dat ik onlangs herlas is ‘Gouden Handel’ van Wim Wennekes, uitgeverij Atlas/Contact (1996) met een mooi overzicht van de VOC (Indonesië) en WIC (Afrika).
Update 26.06.2019 (6 jaar later)
Universitair docent Pepijn Brandon (Vrije Universiteit Amsterdam / Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis) onderzocht het aandeel van de slavernij aan de Nederlandse economie. 5,2 % was het aandeel in de 18e eeuw, vergelijkbaar met de Rotterdamse haven in deze tijd.
Wie het wil erkent dat Nederland een verleden heeft waar men heel kritisch naar moet durven kijken, niet in totaliteit afkeuren zoals ik boven beschreef. Tijdens mijn studie geschiedenis/aardrijkskunde (1981, HBO) las ik er al over en heb dit sindsdien in argumentaties gebruikt. Verbazingwekkend dat veel mensen hier zo weinig vanaf weten.
Update 05.10.2019
Enkele treffende cijfers over de slavernij:
Schattingen zijn dat er 12 miljoenmensen slaaf zijn gemaakt.
Er vielen 3 miljoen doden.
Het aantal dat Nederland vervoerde was 600.000 (5%).
300.000 mensen werden vanuit Afrika naar Suriname vervoerd om op de plantages te werken.
Het vervoer op een schip duurde 3 maanden, veel mensen gingen onderweg dood.
1863 werd slavernij verboden.
Tot slaaf gemaakten werden gebrandmerkt.
Voor het jaar 1592 (het begin van het kolonialisme) woonden er 100 miljoen mensen in Noord- en Zuid Amerika, dat waren de oorspronkelijke bewoners (indiginous people in het Engels) die in het westen indianen genoemd worden. Vroeger was men van mening dat de kolonisatie naast het eigenbelang veel goed deed, het brengen van ‘beschaving’. Spanje en Portugal nemen een bijzonder plaats in wat dit betreft. De Spanjaarden en Portugezen hebben echter hele beschavingen uitgeroeid: in Mexico de Azteken, in Zuid-Amerika de Inca’s. Goud werd gestolen en ‘het enig ware geloof’, het christelijke, werd geforceerd opgedrongen.
(Misschien wordt dit bericht nog aangevuld).
Update 16.11.2019
Ook de Zwarte Piet discussie past in de analyse van morele groei.Je kunt echter beter door een mijnenveld lopen dan je hierin te mengen. Het is een Gordiaanse knoop geworden die eigen is is aan de verwarring van het huidige tijdgewricht. Toch doe ik een poging, een verkenning zonder gelijkheidheidspretentie.
Zwarte Piet is een aantal jaren geleden ter discussie komen te staan als zijnde racistisch. En dat is ook zo, er zit in deze traditie van Sinterklaas met zijn zwarte domme knechten racisme dat vroeger zo normaal was. Maar ook hier heeft de moraal zich ontwikkeld,we zien dat in deze tijd anders, zoals we veel zaken anders zijn gaan zien in de loop van de geschiedenis van de mensheid. Het probleem dat ontstaan is is dat Zwarte Piet een symbool is geworden van twee tegenovergestelde partijen: mensen die in de globalisering en de multiculturele samenleving hun tradities (niet alleen Sinterklaas), identiteit en wijken zien verdwijnen en mensen die zelf persoonlijk racisme ervaren in het dagelijks leven en mensen die hier begrip voor hebben en hen steunen. Dit is enorm gaan botsen, terwijl Sinterklaas in wezen een kinderfeest is met plezier en cadeautjes.
Dat de traditie van de domme Zwarte Piet moet veranderen is duidelijk, hiervoor moeten we dit zien in mijn analyse van de ontwikkeling van de morele ontwikkeling van de mensheid waarbij tradities veranderen: de Roetveeg Piet (die door de schoorsteen binnenkomt). Als de mensheid zich niet moreel had ontwikkeld zou de slavernij nog steeds bestaan.
Tevens hangt alles met alles samen,veel mensen zijn vooral na de crisis van 2008 hun zekerheden en baan verloren, de verantwoordelijken hebben dit laten gaan en de ongecontroleerde immigratie met ontoereikende asielprocedures hebben tot het populisme geleid (dat in Nederland in wezen al 20 jaar sinds Fortuyn bestaat) en na al die jaren is er de uiterst gevaarlijke vermenging met recht-extremisme ontstaan. Ook de klassieke polarisatie met links extremisme die we in de geschiedenis hebben gezien is weer aanwezig (ik schreef er eerder over).
Een mooie anekdote die lang geleden (ik zou het moeten opzoeken) in een documentaire van de VPRO zat was wat cultuurfilosoof George Steiner vertelde: hij stond met zijn vader voor het raam in Parijs toen het Duitse leger door de straat reed om het land te bezetten. Zijn vader zei tegen hem: “What you see now is history” (Wat je nu ziet is geschiedenis). Ook in deze tijd zien we de ontwikkeling van de geschiedenis en de moraal, maar als je er middenin zit besef je het niet. Alles veranderd, wees er niet rouwig om, dit is zoals het gaat.
Update 13.01.2020 (7 jaar later)
Opnieuw geformuleerd: De moraal van de mensheid ontwikkeld zich in de loop der tijd, eeuwen. In iedere tijd worden waarden en normen herijkt. Het is de uitdaging zaken in de tijd waarin ze plaatsvonden én in de huidige tijd te beoordelen.
Slavernij werd pas verboden toen men inzag dat het inhumaan was. Vrouwen waren tot in de vorige eeuw, de 20e eeuw, ondergeschikt aan een man. In het begin van die eeuw hadden ze geen stemrecht. Toen het feminisme haar intrede deed in de jaren 1960 kregen vrouwen meer rechten. Echter, tot op de dag vandaag is er geen gelijkwaardige positie, geen gelijk loon enzovoort. Dus de moraal is hier nog steeds aan het veranderen. Misschien hebben we dan over een paar jaar een vrouwelijke minister-president…..
De moraal werd eeuwenlang mede door religie bepaald tot op de dag van vandaag. Men denkt wel eens dat religie op zijn retour is, dat is niet zo. Over de hele wereld hebben verschillende religies grote aanhang. Nietzsche schreef over religie en moraal (Friedrich Nietzsche (1844 – 1900))
In 1999 bij de eeuwwisseling schreef ik dit over religie: 2000 A.D.
Update 13.06.2020
Een beeldenstorm, standbeelden neerhalen en/of bekladden zoals nu op veel plaatsen in de wereld gebeurt is niet verstandig. Beter is het om er lesprogramma’s aan te koppelen en de ontwikkeling van de geschiedenis te beoordelen zoals ik in 2013 deed. Helaas is dat voor velen te moeilijk.
De uitbarsting van anti-racisme en discriminatie, veroorzaakt door de moord op een zwarte man door een blanke politieagent in de VS (bijgestaan door collega’s met een andere etnische achtergrond) kan ook verklaard worden door er sociaal-economische analyses op toe te passen. In de VS gaan discriminatie/zwart zijn en arm zijn vaak samen. Ook het overtal aan zwarte mensen in de gevangenis heeft een sociaaleconomische achtergrond. Maar dit is een taboe in het ‘Beste land op aarde’ met zijn extreme welvaartsverschillen. De rijken zullen alles doen om om hun rijkdom te verdedigen,inclusief het inzetten van het leger tegen de burgerbevolking zoals de president (ik noem zijn naam niet meer) wilde doen. zelfs partijgenoten ging dit toch te ver. Ik schreef over de VS een Dossier Amerika (VS) (Met Updates)
De MP van Nederland ziet nu ineens ook in dat Zwarte Piet anders moet: deze MP is de grootste Machiavellist sinds Machiavelli zelf in 1515, ieder jaar, sinds 2010, 10 jaar lang, heeft deze historicus een nieuwe mening die hij ‘diep in de vezels van zijn ziel voelt‘. (Zie Dossier VVD (Met Updates)
De leider van Groen Links wil dat er excuses komen voor het koloniale verleden van Nederland. Ook hier is mijn aanpak van het uitleggen van morele groei beter.
Als je de problemen van racisme en discriminatie jarenlang ontkent en negeert, ontstaat polarisatie, confrontatie en soms geweld.
We kunnen de geschiedenis niet overdoen, we kunnen hem wel anders beoordelen en er van leren.
Slavernij en kolonialisme (pre-kapitalisme), Goelag (communisme), Holocaust (fascisme), alle 3 voortgekomen uit de westerse hoogontwikkelde blanke/witte cultuur…..geeft te denken.
In de jaren 1990 (!) maakte ik een serie portretten op staat met de multiculturele samenleving in gedachten. Belangstelling was er niet voor, maar uiteindelijk werd een selectie van de foto’s in het fotoblad FOTO geplaatst (januari 1997). In 1994 en 1995 was er een expositie met deze zwart/wit foto’s. Hier te zien: Foto expositie
Update 16.09.2020
Een nieuwe beeldenstorm.Het is voor iedereen die een mening wil vormen over slavernij, kolonialisme, de VOC en de WIC goed het boek ‘Gouden Handel’ (1996) van Wim Wennekes te lezen (472 pagina’s). Met name de hoofdstukken over Nederland en Suriname en Nederland in Afrika.
Ook zeer de moeite waard: een 4 uur durende documentaire Les Routes de l’esclavage (2018) uitgezonden op de tv zender ARTE op 7 juli 2020 met de geschiedenis van de slavernij. Vol met onderzoek en feiten. Helaas zal de Publieke Omroep dit nooit uitzenden. Daarom weten zoveel mensen van niets. Ook goed voor het onderwijs.
Update 02.07.2021 Niets toe te voegen.
Update 18.02.2022 (9 jaar later)
Nieuw onderzoek naar misdaden van het Nederlandse leger in Indonesië 1945-1949. Dit was een afgedwongen dekolonisatie door de Indonesische bevolking van een kolonie. We kijken naar een veranderende moraal. Misschien later meer.
Update 05.12.2022
Anders geformuleerd: We kunnen de geschiedenis niet overdoen met de moraal van de huidige tijd, we kunnen er wel van leren en het nu beter doen. Bijvoorbeeld uitbuiting en (verkapte) slavernij in deze tijd tegengaan.
Update 08.01.2023
MP Rutte heeft excuses aangeboden aan Suriname en haar bevolking voor de slavernij. Op 1 juli wordt de afschaffing van de slavernij herdacht 150 jaar gelden (1863). Deze herdenking gaat een jaar duren.
Update 01.07.2023
Vandaag herdenking afschaffing slavernij in 1863 (150 jaar) Keti Koti (verbreek de ketenen). Wat vooral opvalt is hoe weinig mensen van de geschiedenis weten, moet wel iets te maken hebben met ons geschiedenisonderwijs.
Update 07.02.2024 (11 jaar later)
In Hoorn wordt gediscussieerd over het weghalen van het standbeeld van JP Coen.
Update 19.03.2024
Onderbelicht bij excuses voor het koloniale-slavernijverleden is dat kolonialisme en slavernij pre-kapitalisme waren want het doel was geld verdienen met handelskapitalisme Echter het was niet de gewone bevolking die zich hier mee bezig hield maar een economisch-politieke klasse die verantwoordelijk was voor uitbuiting en onderdrukking. De VOC (richting het oosten, Indië, China ea) was tevens de eerste multinational, een mondiaal werkend bedrijf (de eerste aandelen werden uitgegeven). De WIC (richting het westen Brazilië, Suriname ea.) was verantwoordelijk voor de slavenhandel. De economisch-politiek klasse is er altijd geweest, tot vandaag de dag. Kortom, als er sprake is van excuses (mijn inziens niet nodig, wel uitleggen dat we met de huidige moraal dit afkeuren), moet dat gebeuren door de nazaten van toen (banken, bedrijven ea.) en door de huidige economisch-politieke klasse.
Update 14.04.2025 (12 jaar later)
“We moeten werken aan de ontwikkeling van een nieuwe moraal, we moeten naar morele groei in plaats van economische groei”. (2013) Noodzakelijker dan ooit. De westerse cultuur is in verval (elders zijn ze bezig met overleven en/of moeten ze de gevolgen van westers handelen ondervinden).
Update 26.11.2025
Geen wijzigingen en/of aanpassingen.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is onafhankelijk en komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding.
Foto’s standbeeld JP Coen in Hoorn (NH). (Alle foto’s zijn te koop).
Nederland is een dunbevolkte stad met de Oostvaardersplassen, de Veluwe, het Groene Hart en de Friese Meren als parken en recreatiegebieden.
Als we niet uitkijken wordt Nederland in de toekomst een díchtbevolkte stad.
Het aantal inwoners steeg van 14 miljoen in de jaren 1980 naar ruim 17 miljoen in 2018.
Update 12.10.2018
Ineens heel actueel, die discussie over de bevolkingsgroei. Men heeft het over mogelijk 20 miljoen Nederlanders en veel immigratie. Lees hierover het Dossier Migratie (Met Updates)
Update 28.06.2021
De woningnood is groot (er is een wooncrisis), er is een tekort van 330 duizend woningen; bouwen kan minder door de stikstofproblematiek, bovendien is er geen bouwgrond beschikbaar; men wil landbouwgrond een andere bestemming geven; het plan is voor 2030 1 miljoen woningen te gaan bouwen…..
Nederland heeft nu 17.5 miljoen inwoners, tendens stijgend (bevolkingsgroei en immigratie (gastarbeiders/arbeidsmigranten, het grootste taboe in Nederland sinds de jaren 1980).
De bevolkingsgroei neemt toe, er is sprake van een ‘strijd om de ruimte’, want grootschalige landbouw/veeteelt EN wegen (particulier autovervoer in plaats van openbaar vervoer) EN huizenbouw EN recreatieparken EN bedrijventerreinen EN zonneparken/windmolenparken etc gaan niet samen…..
Update 24.08.2024 (6 jaar later)
18 miljoen inwoners, 19 of 20 miljoen verwacht in de toekomst. De bevolkingsgroei komt nu hoofdzakelijk door immigratie. Er zijn 440.000 duizend woningen tekort, hoewel er overal gebouwd wordt. Doelstelling is tot 2030 900.000 woningen bij te bouwen. Jongeren blijven noodgedwongen thuis wonen.
Update 10.06.2025 (7 jaar later)
De regering viel op het thema migratie. Er is na decennia beleid dat gericht is geweest op economische groei en welvaartsvermeerdering een Gordiaanse Knoop van problematieken die het land doen wankelen, met name door rechts-populistisch gedachtengoed. Welvaart komt mede door 900.000 arbeidsmigranten (soms uitgebuit door uitzendbureaus). De asielmigranten (ca 40.000 per jaar) komen daar bij. De zogenoemde asielketen is vastgelopen door decennia gemankeerd beleid. Er is een structureel en groeiend woningtekort, er zijn geen woningen voor de erkende vluchtelingen (statushouders), de spreidingswet is niets anders dan het probleem doorschuiven naar de gemeenten die verplicht zijn statushouders onder te brengen die aan hun eigen inwoners moeten uitleggen dat er geen woningen zijn.
Update 26.11.2025
18 miljoen inwoners, 9 miljoen auto’s.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Ronald Puma
Dit blog komt tot stand zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Een bijzonder interessante denker (geboren in Canada), filosoof en vooral media deskundige die in zijn tijd de opkomst van radio en tv analyseerde. Niet makkelijk om te begrijpen met soms onnavolgbare theorieën. Ben zelf pas 2 jaar in zijn spoor aan het analyseren, want hij heeft veel van wat ik zelf (op een lager niveau) al sinds de jaren 1990 denk en zie.
Wat ik schreef in 2022:
Bij ieder nieuw medium (radio (100 jaar), tv (70 jaar), internet (30 jaar) dacht men dat als mensen beter geïnformeerd zouden zijn, ze ook humaner zouden worden. Technologie kan worden gébruikt of mísbruikt. McLuhan zei dat Hitler een radio-man was, Poetin is een tv-man. Met internet mogen we wel uitkijken, deze technologie heeft verkiezingen al beïnvloed en democratieën in gevaar gebracht. Massamobilisatie is (te) gemakkelijk geworden. Lees hier verder: Dossier Kunstmatige Intelligentie (AI)
(C) Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
(Geschreven in 2017) (Met Updates 2025) (8 jaar later)
“Langzaam zijn we in een angstmaatschappij terechtgekomen en dat is het tegendeel van de vrije maatschappij die de verantwoordelijken ons voorhouden in te leven”. (2017)
Betonblokken tegen terrorisme voor de terrassen op het Rokin in Amsterdam (20.12.2017).
Update 16.03.2018
Volgende week gemeenteraadsverkiezingen en een raadgevend referendum over de Wiv, de Wet Inlichtingen en Veilheidsdiensten ook wel sleepwet genoemd. Enkele analyses.
Wat is de Wiv/Sleepwet:
Er mag een zogenaamd ‘sleepnet’ worden ingezet om massaal online communicatie af te luisteren, ook van niet verdachte burgers. Zo mag een hele wijk afgeluisterd worden wanneer er een verdacht persoon in woont.
Alle geautomatiseerde apparaten mogen gehackt worden. Denk bijvoorbeeld aan telefoon, computer of smart-tv.
Er mag een geheime DNA-databank aangelegd worden waar iedereen in terecht kan komen.
Verzamelde data mag met buitenlandse inlichtingendiensten gedeeld worden, ook zonder deze eerst geanalyseerd te hebben.
De overheid wil dus betere mogelijkheden om telefoon-, e-mail- en internetverkeer te kunnen volgen. Men wil de mogelijkheid om alles dat via de kabel gaat ook te kunnen lezen. Het woord terrorisme valt altijd als eerste. Toch past deze hele gang van zaken in een bepaald patroon van decennia. In mijn Dossier Terrorisme heb ik al geanalyseerd dat de meeste van die jonge mannen die de aanslagen in Parijs en Brussel en elders hebben gepleegd ontspoorde jonge mannen zijn die in de westerse samenleving zijn uitgestoten en in een identiteitscrisis zaten. In 2005 waren er in de Parijse banlieus grote rellen, de autoriteiten hadden toen al moeten handelen door deze generatie jongeren een perspectief te geven op een toekomst. Molenbeek (Brussel) was al jaren een achterstandswijk die aan haar lot was overgelaten.Ze dachten dat deze jonge mannen hun leven lang op een straathoek zouden blijven staan en een jointje roken. De repressie van de staat door de politie is duidelijk. 10 jaar later zijn er wrede laffe aanslagen door verbitterde jonge mannen onder invloed van een giftig gedachtegoed dat uit de islam gehaald kan worden. Vaak is overigens gebleken dat terroristen al bekend waren bij de autoriteiten. Gelukkig hebben we in Nederland zulke grote aanslagen niet gehad, hoewel er wel jongens zijn geweest die het hadden willen doen. Journalist/regisseur Theo van Gogh (ik was geen fan van hem, dit terzijde) is door zo’n jongeman vermoord.
Nu vraagt de overheid aan de burgers (in een raadgevend referendum, het doet er niet toe wat de uitslag is) om hen te mogen bespieden als daar een aanleiding voor is.Dat is een hele moeilijke vraag, het is de vraag van de overheid aan de burger om hen totaal te vertrouwen. We leven nu in een democratie met bepaalde partijen aan de macht, hoe is dat in de toekomst? Naar men zegt zijn er veel garanties dat zorgvuldig met de gegevens zal worden omgegaan, is dat ook zo? De staat heeft nu al een enorme controle over de burger, denk aan het burgerservicenummer, dit is al gekoppeld aan van alles en nog wat (tegen fraude is het argument en dat zal voor een deel best waar zijn, voor een ander deel is het simpelweg controle en niets anders).
Wantrouwen tegen een staat is eigenlijk altijd nodig. Waarschijnlijk zal ik tegenstemmen.
De angstmaatschappij, waar ik boven over sprak in 2017, en de controlestaat zullen verder toenemen met meer wantrouwen, meer frustratie, meer afkeer van de politiek.
We leven al een paar jaar in een zogenoemd dreigingsniveau (Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN), er is een schaal van 5. Sinds 2013 is er door de organisatie die er over gaat, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV), dreigingsniveau 4 bepaald: de kans op een terroristische aanslag is reëel. Dat is wat ik bedoel met een angstmaatschappij.
Update 01.07.2020 (3 jaar later)
Inmiddels hebben we ook in Nederland een aanslag gehad van een ontspoord persoon die de weg in de maatschappij was kwijtgeraakt (hij is gek). (zie boven en in Dossier TerrorismeDossier terrorisme (Met updates) waar ik al die ontspoorde jonge mannen die in Frankrijk en België aanslagen pleegden analyseerde).
De coronacrisis doet de angstmaatschappij sterk toenemen. Lees ook Dossier Coronapandemie Waar dit toe gaat leiden is ongewis, maar dat we jaren van problemen tegemoet gaan is duidelijk.
Update 26.01.2021 (4 jaar later)
De controlestaat is al jaren aan het toenemen, maatschappelijke problemen worden niet opgelost door de gevestigde partijen, bovendien willen ze de maatschappelijke ongelijkheid in stand houden, in plaats daarvan is er meer toezicht en controle gekomen. Een illusie van veiligheid wordt gecreëerd, want (uitgaans)geweld neemt niet af. Het is beter de bron van geweld, misdaad en terrorisme te onderzoeken en daar te beginnen met een aanpak en oplossing, hoewel in iedere maatschappij altijd geweld zal voorkomen, helaas het is niet anders.
Lees ook: Dystopie over de kwetsbaarheid van moderne samenlevingen.
Update 10.08.2021
De collectieve angst neemt toe, niet alleen door de pandemie maar ook door de klimaatcrisis. Beide zijn veroorzaakt door de mens zelf, maar het zijn met name de verantwoordelijken in economie, politiek en wetenschap die decennialang een beleid hebben gepropageerd en uitgevoerd dat de wereld in zorgen voor de toekomst, vooral bij jongeren, heeft doen terechtkomen. Niets is zo erg als een gebrek aan een goede toekomstverwachting, zonder toekomst geen leven. Uit de psychologie is bekend dat ontkenning de eerste reactie op een dramatische gebeurtenis is, daarom zijn er nog steeds mensen die de pandemie ontkennen (‘is maar een griepje’) en ook klimaatverandering wordt door velen ontkend. Gisteren verscheen het nieuwste rapport van de Verenigde Naties klimaatgroep IPCC vol met alarmerende feiten over het klimaat (lees Dossier Broeikaseffect (CO2)). Veel mensen op de in het begin zo geroemde, maar inmiddels verguisde, sociale media ontkennen de klimaatverandering. Waarbij overigens de vraag is wie het zijn zijn, want door de anonimiteit kletsen veel mensen waar wat en willen ze anderen de kast op jagen (ik schreef er over in: Meningen en sociale media).
De angstmaatschappij neemt toe, het bange individu klampt zich vast aan illusoire zekerheden, kijkend naar rampenfilms die werkelijkheid zijn geworden in het nieuws…….
Update 28.10.2021
We gaan momenteel van crisis naar crisis.
Niets is zo erg en beschamend voor een maatschappij om mensen, jongeren in het bijzonder, angst voor de toekomst te bezorgen. Deze situatie kan alleen ontstaan vanuit politiek die geen visie en beleid heeft.
Update 06.11.2021
Dit Blogbericht begon in 2017 met angst voor terrorisme en in 2018 voor de aantasting van privacy. De angst voor de coronapandemie is erbij gekomen en heeft al zorgwekkende vormen aangenomen. Net zo als men zichzelf niet ouder ziet worden als je iedere dag in een spiegel kijkt, zo ziet men niet hoe deze maatschappij in verval is. De coronapandemie begon in China 2 jaar geleden (ze geven daar geen openheid van zaken, het is een dictatuur, zie Dossier China) en sloeg over naar de hele wereld. Aangezien dit nooit eerder in de moderne tijd is voorgekomen, in ieder geval niet na de Tweede Wereldoorlog, is dit een enorme beproeving voor individuele mens en de mensheid als geheel in een globale wereld (met 7.5 miljard mensen) die bijna, of misschien wel helemaal, zich als een (1) geheel voortbewegend organisme is geworden. De psychische belasting is hoog, vooral voor mensen aan de ‘onderkant’ van samenlevingen die een existentiële bedreiging ervaren en angstig worden en in complotten gaan geloven (ook enkele politici uit de populistische hoek die garen spinnen bij het verlies aan vrijheid en dit dan ook als speerpunt van hun retoriek hebben genomen). Mensen met een vaste baan en een goed inkomen hoeven vooralsnog niet veel te vrezen (en dat wordt vergeten). Dat er een groot kwaliteitsverlies van de maatschappij is staat echter buiten kijf en dat er vandaag weer oude coronabeperkingen terug komen is deprimerend. De vraag is of we in een structurele voortdurende situatie van angst zijn terecht gekomen met aanhoudende corona maatregelen/beperkingen waaronder een jaarlijkse vaccinatie en afstandhouden (dat tegennatuurlijk is).
Nog groter is de klimaatcrisis en angst voor de toekomst, vooral voor jongeren. In het Schotse Glasgow is deze week een klimaatconferentie en het ene na het andere doemscenario is te lezen en te zien, waarbij voor Nederland de stijgende zeespiegel het meeste aandacht krijgt. Niet toevallig schreef ik hierover mijn afstudeerscriptie met de zin ‘Breda aan Zee’ (lees Dossier Broeikaseffect (CO2)).
Waarschijnlijk lag het hoogtepunt van de welvaarts- en consumptiemaatschappij in de jaren 1970 met onbezorgde toekomstdromen en onbegrensde groei van de economie. Er waren echter een stel vervelende milieufanaten die een rapport schreven waarin stond dat er grote problemen in de toekomst zouden komen (de bekende ‘Club van Rome‘). Zelf heb ik altijd, sinds mijn studie, het verband gelegd met het gekozen economisch systeem dat bekend staat onder de naam kapitalisme. Kapitalisme is niets anders dan mensen hun goddelijke gang laten laten gaan op de vrije markt en veel en goedkoop laten produceren en consumeren, natuur en milieu spelen geen rol. Ik schreef er in de jaren 1990 al over dat dit spaak zou lopen. Er is, welswaar beperkte, sturing van een overheid nodig, geen planeconomie zoals in het communisme: deze werkt nog slechter (met schaarste en ook milieuaantasting).
Al deze maatschappijen zijn ver heen, dit is een Gordiaanse Knoop (uit de Griekse oudheid) geworden, de mensheid loopt langs een ravijn (van een werkende vulkaan) en er in vallen wordt steeds makkelijker, maar niet onvermijdelijk….
Update 31.01.2022 (5 jaar later)
Net zo als men zichzelf niet ouder ziet worden omdat men iedere dag in de spiegel kijkt, zo zien we niet hoe de maatschappij is achteruitgegaan omdat we er iedere dag in leven. Zou men de klok terug kunnen zetten naar (zeg) 10 jaar geleden, dan zou men zien wat er allemaal is veranderd en niet ten goede. Alle westerse maatschappijen zijn in crisis geraakt, de verantwoordelijken zullen het nooit hardop zeggen, dat zou de mensen alleen maar verontrusten. Opnoemen van de problemen deed ik onder andere in 16 Dossiers.
Een toegangsbewijs (vaccinatiebewijs) moeten tonen om in een café iets te gaan drinken is vanuit het bestrijden van de pandemie wel te begrijpen, maar absurd blijft het. Het woord ‘wappie’ gebruik ik zelf niet (is te denigrerend, dit zijn mensen die de hele gang van zaken niet begrijpen, het moet beter uitgelegd worden), maar ze voelen aan dat hun vertrouwde leven weg is, voorbij. Het worden ook steeds meer mensen, overal op de wereld. De autoriteiten hebben strenge maatregelen (inperking vrijheden, lockdown) genomen om de pandemie te bestrijden, de duur ervan is niet bekend en de angstmaatschappij zal hierdoor toenemen met meer wantrouwen.
‘De beschaving zal eindigen als een klucht’, geschreven in de jaren 1990 (in de Notities). Toen dacht ik aan ergens ver weg in deze eeuw (als ik al lang dood zou zijn), maar dat ik het zelf zou gaan meemaken had ik niet verwacht. De ene absurditeit na de andere volgt elkaar op, in steeds sneller tempo, we gaan van crisis naar crisis….
Absurditeit en angstmaatschappij accepteren is geen optie. In een angstmaatschappij wil je niet leven.
Update 20.05.2022
De pandemie, corona, lijkt voorbij, er komt echter alweer een nieuw virus aan: het apenpokkenvirus.
De angst is toegenomen met de oorlog in Oekraïne, de angst voor de atoomoorlog. Wie de jaren 1980 heeft meegemaakt (ondergetekende) weet wat de dreiging met de totale vernietiging is: de MAD doctrine, de Mutual Assured Destruction (de wederzijds gegarandeerde vernietiging) die inhoudt dat de VS en Rusland elkaar en de hele wereld kunnen vernietigen, TOTAAL. Zover zal het niet komen, maar de dreiging alleen al zorgt voor angst. Veel jongeren zijn in de problemen en vertonen gedrag dat niet past bij jong en onbezorgd zijn. Triest. Bovendien is de hulpverlening door jarenlang verkeerd beleid (= bezuinigen) achteruit gegaan (lange wachtlijsten). De gevestigde politiek is onmachtig om problemen op te lossen, er wordt wel veel onderzocht en vergaderd en er worden plannen gemaakt…Het parlement heeft zich 1 dag bezig gehouden met de TELEFOON van de minister-president.
Update31.05.2022
Inlichtingendiensten slaan massaal gegevens op van miljoenen burgers en deze worden bovendien langer bewaard dan is toegestaan. Burgerrechtenbeweging Bits of Freedom gaat een klacht indienen.
Verbazen doet het niet, de controle van de burger neemt door de digitalisering toe, het is een wedloop tussen burgers en overheid. Waarbij gezegd moet worden dat criminaliteit en terrorisme wel degelijk een gevaar zijn. De maatschappij is verhard en gepolariseerd, de mentaliteit van ‘ieder voor zich‘ is als een onuitroeibare schimmel vast komen te zitten. De verantwoordelijken in politiek en economie zullen dit echter nooit beamen of toegeven.
Update 02.07.2023 (6 jaar later)
“De angstmaatschappij en de controlestaat zullen verder toenemen met meer wantrouwen, meer frustratie, meer afkeer van de politiek“.
De angst neem toe, een grafiek met een stijgende lijn: terrorisme (waar ik mee begon in 2017, nieuwe aanslagen in Frankrijk en België), klimaatverandering (de ijskappen smelten), corona (sommige mensen zijn er nog mee bezig, ook mensen die er nu niets mee te maken hebben), oorlog (Rusland gaat door, de defensiebegroting stijgt), Israël (een kwestie die decennialang is vooruitgeschoven tot het land werd aangevallen door terroristen). ed.
Mpox MonkeyPox Apenpokken in opkomst in Afrika, maar doordat direct fysiek contact nodig is voor besmetting zal het geen pandemie worden (daar gaan we nu van uit). Aangezien we in een Global Village leven (de wereld als een dorp, term bedacht door filosoof Marshall Mcluhan in de jaren 1960) en sociale media de dorpspomp zijn geworden is zo’n gebeurtenis direct reden voor hypersnelle toename van de berichten over Mpox en van angst en de vrees voor herhaling van corona. Corona is voor velen een traumatische ervaring geweest (lees als er tijd voor is Dossier Coronapandemie), veel mensen zijn er na jaren nog mee bezig. Sociologisch gezien is de pandemie een grote schok geweest voor al die generaties die nooit dreiging of tegenslag hebben gehad in de welvaartsmaatschappij waarbij alles mogelijk leek.
Uit 2017: “Langzaam zijn we in een angstmaatschappij terechtgekomen en dat is het tegendeel van de vrije maatschappij die de verantwoordelijken ons voorhouden in te leven”.
Update 02.11.2024
De angstmaatschappij neemt toe, de wereld is vol met dreiging van oorlog en geweld. Mensen worden opgeroepen noodpakketten te kopen.
Update 11.02.2025 (8 jaar later)
De wereld is in onrust geraakt, de conflicten stapelen zich op.
Update 28.03.2025
Collectieve angst neemt toe. Aanvallen met messen op straat en in het uitgaansleven (ook jongeren), in meerdere landen. Oorlogsdreiging. Oproepen om noodpakket in huis te halen. Meer geld voor wapens. Nederland is in onderzoeken een van de gelukkigste landen in de wereld. Er wringt hier iets.
Update 15.05.2025
De angstmaatschappij neemt zorgwekkende vormen aan, hysterie ligt op de loer. Iedere wijk moet een noodsteunpunt krijgen waar mensen terecht kunnen bij crisis. Bij langdurige stroomuitval of andere noodsituatie kan iedereen daar terecht om laatste informatie te horen, apparaten op te laden, vermisten op te geven of voor drinkwater.
Aanvullingen mogelijk.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit blog wordt geschreven zonder subsidie en/of crowdfunding en is onafhankelijk.
Godsdienstvrijheid is een groot goed, iedereen mag geloven wat hij of zij wil. Echter geloven moeten de mensen thuis, in de kerk en in de moskee doen en zo min mogelijk in het openbare leven. In de westerse wereld is secularisering, ontkerkelijking en emancipatie al decennia aan de gang. Daarom verbaasd het toch dat met de immigratie van mensen uit andere culturen een aan de westerse cultuur vreemde religie, de islam, ineens zo’n grote invloed op de maatschappij en maatschappelijke discussies is gaan krijgen. Wat nog meer verbaasd is dat dit al 20 jaar toeneemt, terwijl 20 jaar geleden toch al duidelijk was dat in de westerse landen veel religieus-culturele gebruiken en tradities hier niet passen. We denken daarbij onder andere aan: uithuwelijken, besnijdenis, eerwraak, rechten van de vrouw, anti-homo standpunt, kledingvoorschriften, onverdoofd ritueel slachten van dieren enzovoort. Doordat de verantwoordelijke autoriteiten dit al die jaren hebben laten gaan, niet stevig hebben opgetreden, is de chaos ontstaan die we vandaag de dag zien. Hierdoorzien we dat er talloze partijen zijn gekomen die er gebruik van maken om de sentimenten van veel mensen politiek te vertalen (sinds de jaren 1990).
Maar ook het christendom heeft ook nog steeds een grote invloed. Te denken valt aan de kabinetsformatie waar twee christelijke partijen hun stempel op gaan drukken. Wat we echter nodig hebben is een seculiere, humanistische en sociale partij.
Lees hier het partijprogramma van de nieuwe seculiere humanistische sociale partij: Humanistisch Sociale Partij
In Duitsland (Hamburg) een demonstratie waarin om de vestiging van een kalifaat wordt geroepen, een islamitische staat. Veel verontwaardiging bij politieke partijen, maar ze weten niet wat ze er mee aan moeten.
(Geschreven in 2018) (Met Update 2025) (7 jaar later)
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leven anno 2018 nog in de donkere Middeleeuwen vol met bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 2021
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leven anno 2021 nog in de donkere Middeleeuwen vol met geloof en bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 2023
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leven anno 2023 nog in de donkere Middeleeuwen vol met bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 2024 (6 jaar later)
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leven anno 2024 nog in de donkere Middeleeuwen vol met geloof, bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 2025 (7 jaar later)
Maak geen vergissing: grote delen van de wereld leeft anno 2025 nog in de donkere Middeleeuwen vol met geloof, bijgeloof, obscurantisme, oude religieuze gebruiken, dogma’s en angst. (Ook binnen de westerse wereld).
Update 30.09.2025
In Afghanistan is het internetverkeer en gehele telecommunicatie stopgezet door de Taliban. Dit gebeurt omdat de islamitische sharia moet worden nageleefd. Vrouwen hebben geen rechten, krijgen geen onderwijs.
(C) Copyright Ronald Puma
De auteur studeerde geschiedenis en aardrijkskunde en heeft voor beide vakken de onderwijsbevoegdheid.
Dit artikel is tot stand gekomen zonder subsidie en/of crowdfunding.